Mateus 5
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs NVI
1 Jisòs à yə mvə̀'nə̀ bwìŋ à kə̀ mà wùriŋ fana yi kok lo mʉmvwe' nda nəmòk. Ŋgàa fàak ye wèŋ à kə̀ gʉ̀m yi ghʉ̀r fana yi cum tsoŋ nze,
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 nə yeto ŋgòyə'rə wo dʉk də,
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 <<A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo rì də wo ka kə̀kʉrə̀ bohòNwì yeŋ, bʉ̀ʉsə̀ tse' gaŋ sə̀ mʉbu nsàp bʉ̀ ànə.
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo sə tɛ', bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ yìsə fa wo ndzəplis awo.
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fʉ̀ə̀, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ ghaksə wo bə yusə̀ yi à kà' də yi nə fa bʉ̀ʉ ye wèŋ.
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ tsətsərə̀ə awo cu ghak ŋkʉ̀ʉŋ ŋgògʉ̀ yusə̀ yà'a kə̀kʉrə̀ bohòNwì, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ kə̀ ze'sə wo bə yusə̀ wo sə tsərə sə.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo koksəgə̀ manziŋ bohòbwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ koksə manziŋ bohòwo sə̀'.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo tse' ntʉm sə̀ rərɛŋ, bʉ̀ʉsə̀ wo nə̀ kə̀ yə Nwì bə lis.
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fagə̀ fifi mʉtsətsə'rə̀ə bwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ to wo də bwe ye.
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ bwìŋ sə yeŋsə wo ŋgə' njo nə̀ wo sə gʉ̀ yusə̀ yà'a kə̀kʉrə̀ bohòNwì, bʉ̀ʉsə̀ tse' gaŋ sə̀ mʉbu sə nsàp bʉ̀ ànə.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 <<A rɛŋsi bohòwèŋ ŋga bwìŋ sə yàk weŋ, sə fa weŋ ŋgə', nə sə ci' nsàap mvwèes sə̀ bʉp pwe' mʉ tuhù wèŋ njo nə̀ wèŋ sə yù mandzə̀ àm.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Wèeŋ kwa, nə kà fʉ̀' bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə̀ kə̀ tse' lə̀làk mʉbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Yà'a mègù sə̀' mvə̀'nə̀ wo ànə yeŋsə ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ sə̀ wo à ye to mantombìi wèŋ ŋgə' sə̀' vɛ'nə.>>
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 <<Wèeŋ co ci' bohòbwìŋ sə nzeŋgòŋ pwe'fo'. A ye-a ŋga ci' cwɛ̀'lə bʉp, mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ yà' lʉm fe'lə kà mok ye. Yà' kà fàk mok tse', wo nə kɛ'mak yà' sə nze, maŋgòŋ nəŋ ca kù mbwa.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 <<Wèeŋ co marɛŋ bohòbwìŋ sə nzeŋgòŋ pwe'fo'. Wo ci tes-a lak mʉtu nda, kaco yà' ye sə̀swihì yeŋ.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Kaco ŋwè bwe' laàm, nə swihi nà' sənə tasà yeŋ. Yi nə tes nà' mʉnə yumok jəja ya nà'a sə rɛŋ bohòbwìŋ mʉ nda'à anə pwe'.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Yà' mègù sə̀' vɛ'nə də wèeŋ gʉ marɛŋ awèeŋ rɛŋ bohòbwìŋ. Nà'a rɛŋ ya ŋga wo yə bə̀bo àwèŋ nə̀ wèŋ sə gʉ̀ʉ, wo kuksə Tɛ̀' awèŋ nə̀ yi cu mʉbu.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 <<Kà də wèeŋ tsəm də mʉ̀ a və̀ ŋgòlə̀sə lʉ̀ʉk Musì nə ye bum sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à yə'rə fa bwìŋ yà'a dʉk. Mʉ̀ a ka ŋgòlə̀sə yà' və, mʉ̀ a və̀ ŋgòkə̀ gʉ̀ fàak am də ya bwìiŋ riŋ də, yusə̀ wo à yə'rə sə yà' kʉ̀rə lòbə zeŋ.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Wèeŋ yuk, nə tsərə tse' yusə̀ mʉ̀ sə cèp yè'e bə̀boŋ. A ye-a ŋga ntòbu bə nzeŋgòŋ cu mali mvə̀'nə̀ yà'a yè'e, ye də mʉbè'lə̀ yumòok nə kà ndzənə lʉ̀k nə̀ mò'fis momjo vɛ'ɛ coho tesə yuk. A nə kà cohòyuk tə̀tè fàak awo kə me ŋkuŋ.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Ye də a ye-a ŋga mʉbè'lə̀ lʉ̀k mègù-a momjo vɛ', ŋwè kà nà' nòŋsə̀, nə yə'rə fa bwìŋ sə̀' də wo kà nà' sə̀' nòŋsə̀, fana ye də ŋwə̀ ànə nə ye momntilip mvwe' gaŋ ŋkum Nwì. Nə ye sə̀' də, a ye-a sə̀ ndà pwe' nə̀ yi noŋsə lʉ̀ʉk sə, nə yə'rə fa bwìŋ ŋgònòŋsə yà' sə̀' fana ŋwə̀ ànə nə ye ŋwə̀ nə̀ ghaŋ mvwe' gaŋ Nwì.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Mʉ̀ sə tsə̀' fa weŋ də, kaco wèeŋ nə̀ cu mvwe' gaŋ Nwì yeŋ tse'ŋga wèŋ dzəm zìnə ŋgògʉ̀ yusə̀ yà'a kə̀kʉrə̀ bohòNwì nə ghak casə mvəsə̀ ŋgàa yə'rə̀ bwìŋ lʉ̀k nə ye bʉ̀ʉ Faràsi wèeŋ gʉ̀gə̀ə.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 <<Wèŋ ànə yuk də wo à dʉk fa bʉ̀ njamòk wèŋ də, kà də ŋwèe zə ŋwè dʉk. Də a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk zə mòk fana wo nə jəŋ və yi mvwe' nzak.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Mʉ̀ sə tsə̀' weŋ nə̀ ŋga'a nè'e də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk jòk bohòmòk wà jì njo, yi nə tse' nzak. Nə ye sə̀' də a ye-a sə̀ ndà, ŋga yi to-a moma ye mòk də <Wu yu nə̀ wà> fana yi nə ye li kaŋsurù ŋkuŋ. Nə ye mali sə̀' də, a ye-a ŋga ŋwè to ŋwə̀ nəmòk də <Wùu ləm>, fana yi tse' ŋgə' nə̀ ŋgòkə̀ sə sə misə̀.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 Ye də a ye-a ŋga wù də wu kuksə Nwì bə fəfa yò, nə kə dzeŋ-a mvwe' kàm nə̀ wo fagə̀ Nwì fəfa mbwa nə fana wù tsərə kok də moma yo mòk tse' jə̀jòk bohòwù,
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 wù me'rə tes yusə̀ wù anə də wu fa sə fo', nə lo kə mesə və weŋ moma yònə. Wenə mèsə ŋkuŋ wù bwi və, nə kə fa Nwì fəfa yònə.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk də yi gʉ nzak wenə mʉ kot, boŋ ghak də wenə mesə bə mvə̀k nə̀ wèŋ ka mʉ kot anə ntòkə dzeŋ. Bʉsə̀ wu kə dzeŋ mʉ kot, yi nə fa wu ndzə bohòŋgà sak nzak. Ŋgà sak nzak nə nə fa wu bohòŋgàa tàm wèŋ fana wo nisə wu ndapndzəm.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Mʉ tsə̀' wu yusə̀ zìnə də wu nə cum mam mbwa tə̀tè tse'ŋga wù làk wes mbàam sə, dolà kà cu ŋkuŋ wù tesə.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 <<Wèŋ ànə yuk laŋ də wo à dʉk də, ŋwèe kà nto ko.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Nə̀ ŋga'a nè'e mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk kʉ̀k mègù-a ŋwàŋwè bə lis də ŋwà nè'e bòco bə nà' nooŋ fana ye də yi ko nto bə nà' sə ntʉʉ̀ yi yà'sə laŋ.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Ye də a ye-a ŋga lis yo sə̀ ma mòk sə gʉ̀-a wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù fis mak tosə yà', a dzəm nà' ye lis yo sə̀ ma zʉ. Bògha' də ni' yònə bisə ma mòk vɛ'nə ntɛ̀ŋ nə noŋsə nə̀ də yà'a cum fo' lòoŋ, wù kə ni bə zeŋ mvwe' ŋgə' nə̀ sə misə̀.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Nə ye sə̀' də a ye-a ŋga bo ma zʉʉ yo sə gʉ̀-a wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù gwɛ' tiŋ mak nà'. Bògha' nə̀ də ni' yòo nə bisə ma mòk vɛ'nə ntɛ̀ŋ nə noŋsə nə̀ də nà'a cum fo' pwe', wù kə ni bə zeŋ sə misə̀.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 <<Wo ànə dʉk sə̀' də, ŋwə̀ nə̀ yi dʉk-a də yi me'rə ŋgwe ye fana yi com fa nà' ŋwàk ndzə bohòdə yi mè'rə nà' laŋ.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Nə ye də mʉ̀ sə tsə̀' weŋ ŋga'a də, a ye-a ŋga ŋwè me'rə ŋgwe ye, ŋga ka bʉ̀ʉ njo nə̀ də nà' sə yù mbəmbam sə mbiŋ yeŋ fana ye də yi gʉ̀ ŋwà nə yi ŋkuŋ nà' ko nto. Ŋwə̀ nəmòok kə jə-a ŋwà nə̀ wo me'rə yi nà'nə, ye də ŋgə̀ŋgàŋ ko sə̀' nto.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 <<Wèŋ nà yuk sə̀' də wo à dʉk fa bʉ̀ njamòk wèŋ də, ŋwèe nə kà wà kɛ̀ŋ basə̀. Də yusə̀ ŋwè kɛ̀ŋ yà' bohòTà laŋ àlɛ yà' təəŋ megu vɛ'nə.
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Nə̀ ŋga'a nè'e mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də a ye-a ŋga wù də wu kak tes yusəmok fana wù kà kɛ̀ŋ lok nə̀ kɛ̀' mò'fis. Kà də wu kɛŋ ntòbu dʉk, bʉ̀ʉsə̀ nà'a yà'sə kapràk Nwì.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Kà ŋgùp nze nè'e sə̀' kɛ̀ŋ bʉ̀ʉsə̀ nà'a yà'sə mvwe' sə̀ Nwì tes kùu ye. Ŋwèe kà lak Jòrosalèm sə̀' kɛ̀ŋ bʉ̀ʉsə̀ yà'a yà'sə ntʉm lak ŋkum nə̀ ghaŋ nə.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Ŋwèe kà tu ye sə̀' kɛ̀ŋ lok, bʉ̀ʉsə̀ kaco wu gʉ kupsə riŋ to nʉ̀ə̀mtu nə̀ mò'fis ŋgòye fəfop kè səseŋ àlɛ' yeŋ.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Yusə̀ wù dʉk-a də wu cep pwe', yà'a ye megu <Ŋ̀ bə Hai'> ba. A càsə-a mʉ mvə̀' ènə ye də yà' və̀ yà'sə mok bohòSatà.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 <<Wo ànə dʉk sə̀' də, lis bə lis, nzòŋ bə nzòŋ.
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Nə̀ ŋga'a nè'e mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də, ŋwə̀ nəmòok gʉ̀-a wu bʉp, wù kà yi bʉp gʉ̀ fəsə̀ fa. A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk sam wu mbumbuk ma zʉ mpaaŋ, wù me'rə yi sam wu mbumbuk ma ŋkwìp sə̀'.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 A ye-a ŋga ŋwè somsə wu mʉ kot, nə jəŋ cə̀k yòfana wù me'rə yi jəŋ nə̀ ndzə tsətsə'rə̀ nə sə̀'.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 A ye-a ŋga ŋgà tàm mòk ko wu bə ŋàŋ də wu bək bum ye, wù bək casə mvwe' sə̀ yi də kʉ̀rə sə.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Ŋwèe lɛŋ-a yumok bohòwù, wù fa yi. Ŋwə̀ nəmòok dʉk-a də wu samsə fa yi yumok, wù samsə fa yi yà'.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 <<Wo ànə dʉk sə̀' də, dzəm ŋge' yo wèŋ, nə bɛŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu.
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Mʉ̀ dʉk yàm ŋga'a də, dzəm bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu sə sə̀', nə sə lɛŋ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo sə yeŋsə wu ŋgə' wèŋ pìriyà.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Wèeŋ gʉ vɛ'nə, wèŋ ye bwe Tɛ̀' awèŋ nə̀ yi cu mʉbu nə, bʉ̀ʉsə̀ yi gʉ̀gə̀ nùm ye nà' sə to bohòbʉ̀ʉ sə̀ bʉp bə sə̀ bə̀boŋ wèŋ pwe' yəyərə̀. Nə ye fe'lə sə̀' də yi gʉ̀gə̀ mbʉ̀ŋ li bohòbʉ̀ʉ sə̀ bə̀boŋ bə sə̀ bʉp pwe' sə̀' yəyərə̀.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 A ye-a ŋga wèŋ sə dzəm mègù bʉ̀ʉ sə̀ wo sə dzəm weŋ, ye də aco Nwì lak weŋ bʉ̀ʉ yà? A mègù-a bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ wo ŋgàa benə̀ mbàam tas yà'a wo gʉ̀gə̀ ka sə̀' vɛ'nə yeŋ à?
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Nə ye də a ye-a ŋga wèeŋ cepsə megu-a ŋge' awèŋ, ye də yusə̀ wèŋ gʉ̀ fis zok sə yè'sə yà? Mʉ̀ də bʉ̀ pegè wèeŋ gʉ̀gə̀ sə̀' vɛ'nə àlaa.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Wèŋ tse' ŋgògʉ̀ bə̀boŋ bə bum pwe' mvə̀'nə̀ Tɛ̀' awèŋ nə̀ mʉbu gʉ̀gə̀ə.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.