Mateus 12
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs AAI
1 Nùmbu dzə̀ mòk à ye, Jisòs bə ŋgàa fàak ye wèŋ sə gi ca mvwe' nzum nzaŋ bʉ̀ʉ mok wèŋ. À ye ŋga njè sə ya ŋgàa fàak ye sə wèŋ wùriŋ. Wo ye ŋgòkʉp tu nzaŋ mok də ya wo zʉ.
1 Veya bai’ab na’atube sawar ufunamaim, Jesu Baiyarir Ana Veya sanabey wanawanah remor inan ana bai’ufununayah a himorob, basit sanabey afa hirut hikeb ro’oro’oh hibow hi’aa.
2 Bʉ̀ʉ mok wèŋ à ye fo', ŋga wo bʉ̀ʉ Faràsi. Wo ànə ye mvəsə̀ yà' gʉ̀ vɛ'nə fana wo cep bohòJisòs. Wo dʉk fa nà' də, <<Ŋgàa fàak yo wèŋ sə gʉ̀ yusə̀ lʉ̀ʉk avès ka vɛ'nə dzəm. Wo sə kʉp nzaŋ nùmbu dzə̀ bʉ̀ʉ yà?>>
2 Naatu ofafar bai’obaibiyenayah hi’itih basit Jesu hi’u, “A bai’ufununayah ku’itih, abis tisisinaf i ata ofafar te’a’a’stu’utu’ub, anayabin boun i Baiyarir ana veya.
3 Jisòs bʉʉŋ dʉk fa wo də, <<Wèŋ ka yusə̀ Devìd bə bʉ̀ʉ ye wèŋ à gʉ̀ʉ ŋga njè ya wo yà'a ndzənə ŋwàk taŋ yuk à?
3 — ausente —
4 Mʉ̀ sə də mvə̀'nə̀ njè ànə yaŋ wo, bə bʉ̀ʉ ye wèŋ kə ni mʉnda'à Nwì, nə yep zʉ ntuk brɛɛd sə̀ wo à nòŋsə ŋgòkùksə Nwì fo' yà'a. Ŋga ànə ye də kaco ŋwè zʉ lok fʉk brɛd ànə yeŋ, tse'ŋga zʉ mègù nà' ŋgàa fa satikà' wèŋ.
4 — ausente —
5 Mòok sə̀' də wo à còm ndzənə ŋwàk lʉ̀ʉk Musì də a dzèŋgə̀ nùumbu dzə̀ fana ŋgàa fa satikà' wèŋ sə gʉ̀ fàk mʉ nda'à Nwì, ŋga lʉ̀k sə kà vɛ'nə dzəm, nə kà nzak fo' tse'. Wèŋ ka yà'sə sə̀' yuk yuk à?
5 Naatu Moses ana ofafar ta kwaiyab kwa’itin? Baiyarir ana veya firis terun Tafaror Bar teyayabuna men ofafar te’a’astu’ub? En.
6 Mʉ̀ də mʉ tsok weŋ də yumook yè' sə̀ yà' yam ghak ndap Nwì nə.
6 Baise boun i a tur ao’owen, sawar gagamin anababatun i na tit, men iti Tafaror Bar na’atube’emih.
7 Ànə ye-a də wèŋ rì yusə̀ Nwì à cèp də yi kwa ghak ŋga bwìŋ sə koksə manziŋ nə noŋsə ŋga wo sə fa yi satikà'. Wèŋ ànə rɛɛŋ-a ncèp ènə bwɛ̀rɛ də wèŋ ka bʉ̀ʉ sə̀ wo ka jòŋ gʉ də wo bʉp dʉk fa.
7 Buk Atamaninamaim i iti na’atube eo, ‘Kabeber i akokok men sibor.’ Kwa iti sawar yabin anababatun kwatasoso’ob na’at sabuw gewasih boro men kwatakusairih.
8 Yusə də mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ Tà nə̀ mʉ̀ tse' ŋàŋ bə nùmbu dzə̀ nə mʉ̀.>>
8 Anayabin Orot Natun i Baiyarir Tamah anababatun.”
9 Ànə geŋ, yi ye'e me'rə fa'nə, nə kə ni mʉmvwe' ndap pìriyà awo mòk.
9 Jesu nati efan itumar na hai Kou’ay Bar ta wananwanan run,
10 Ŋwə̀ nəmòk à ye mbwa nə̀ bo ye à kpʉ ma mò'fis. Bʉ̀ʉ sə̀ fo' sə fek Jisòs dʉk də, <<Co lʉ̀k ka dzəm də wo luŋsə ŋwè nùmbu dzə̀ dzəm à?>> Wo ànə sə fek yi vɛ'nə də ya wo ko yi bə nzak də yi gʉ̀ fàk nùmbu dzə̀.
10 orot ta uman murubin ma’ama’amaim, naatu sabuw afa nati’imaim hima’am i ef hinunuwet Jesu gamin uwin isan, imih Jesu hibatiy hio, “It ata ofafaramaim Baiyarir ana veya orot babin boro taniyawas ai en?”
11 Yi dʉk fəsə fa yà'wèŋ də, <<A fɛɛŋ ndà nə̀ yi tse'-a nsùŋga ye mò'fis, fana nà' gbʉ ni sənə wʉ ŋga a nùmbu dzə̀, yi me'rə nà' ca, nə kà nà' sə̀ fis-ɛ?
11 Baise Jesu iyafutih eo, “Bo o orot ta a sheep Baiyarir ana veya hub tare’er, boro itatain tayen o itihamiy ta’in tamorob?
12 Wèŋ rì yàwèŋ sə̀' də yòŋsə̀ ŋwè gʉ ghak nsùŋgaŋ. Sə tsə̀' yà'sə də aco ŋwè gʉ li bə̀boŋ nùmbu dzə̀ anə.>>
12 Orot ana yawas i ra’at kwanekwan men for na’atube’emih. Isan imih Baiyarir ana veya orot babin tanabibais i men tasisinaf kakaf ofafar ta’a’astu’ubimih.”
13 Fana yi bʉʉŋ dʉk fa ŋgà' nə̀ ŋgà bo bʉp nə də nà'a nɛp fis yak kwiŋ nà' sə. Ŋgà' nə nɛp fis yà', fana yà' gʉŋ sə̀' co ma mòk nə.
13 Imaibo orot uman murubin isan eo, “Uma ku’otofair a’itin.” Naatu orot uman otofair naatu uman igewasin uman rounane na’atube matar.
14 Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à yə vɛ'nə, wo lo yàwo ŋgòkə̀ cu kwe' mʉtuhù yi mvə̀'nə̀ wo nə zə yi.
14 Basit Pharisee Jesu hihamiy hitit ufun, rabin morob isan hiyakitifuw.
15 Jisòs ànə riŋ bə zeŋ fana yi coho me'rə fo'. Bwìŋ à yù lòyi sə̀' wùriŋ fana yi gʉ wo yiyaŋ awo me pwe'.
15 Jesu rabinamih hiyayanuw tur nowar naatu efan nati ihamiy sa’ab in, sabuw rou’ay gagamin na’in hi’itin hi’ufunun bairi hinan, iyabowat hisawow hinan etei iyawasih.
16 Yi tipsə yà'wèŋ sə̀' də kà də yà'a gʉ co bwìŋ riŋ bə bum sə̀ yi sə gʉ̀ sə dʉk.
16 Naatu eo fafarih eo, “Sabuw afa hai tur men kwana’owenamih.
17 Bum yè'sə ànə sə ye vɛ'nə də ya bum sə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Ìzayà nà'a à cèep bʉʉŋ və zìnə.
17 Iti i abisa dinab orot Isaiah ana bukamaim kikirum na iturobe.
18 Yi à cèp də Nwì à dʉk də,
18 ‘Iti orot i ayu isau bowamih arubin,
19 Yi nə kà cù sə fenə̀, nə kà bwìŋ sə mandzə̀ bə ŋàŋ sə̀' ko kɛ'cà.
19 I boro men nagam naatu boro men fanan aumetawat niwow;
20 Yi nə ye fʉ̀ə̀ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo jì ŋàŋ, nə sə gʉ bə̀boŋ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo ka tətɛsə̀ tse'.
20 Sawasaw ririmih hikimow tere’er boro men na’abar faifiyen,
21 A nə ye vɛ'nə fana, bwìŋ pwe' nə naaŋ megu tu mok bohòyi.>>
21 Naatu sabuw etei hai not hai baitumatum i biyanamaim hinayai.’”
22 Ànə geŋ, bʉ̀ʉ səmok wèŋ jəŋ və fa Jisòs ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à loho lis, nə kà cù sə̀' sə cèp. Yi à ye vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ yi à tse' yòŋsə̀ ze' mòk ndzə ni'ì yi. Jisòs à gʉŋsə ŋwə̀ ènə. Lis ye sə à mùhu fana yi cep fe'lə cù sə̀'.
22 Imaibo sabuw afa orot ta matan fim naatu demon awan gugin toun bububur ma’am hibai hina Jesu biyan hitit iyawas naatu misir tur eo naatu matan igewasin nuw.
23 Ŋgo bwìŋ nə̀ à ye fo' nə pwe' à mərə bə nsàp yu nə̀ Jisòs gʉ̀ nə. Wo sə fek kɛ'ca fo' dʉk də, <<Ŋwə̀ ènə ŋgwàaŋ yi nə̀ wo à dʉk də liŋ yee nə̀ ye də Mo Devìd nə àlɛ-ò?>>
23 Sabuw rau’ay gagamin na’in Jesu abisa iwa’an hi’i’itin hai hikasiy ra’at hio, “Iti orotom David uwan ta?”
24 Bʉ̀ʉ Faràsi wèŋ à yuk bum yè'sə fana wo dʉk də, <<Yi bɛ' fisgə̀ ze' bə ŋàaŋ sə̀ a fagə̀ yi yà' ŋkum ze' wèŋ, nə̀ liŋ yee Bezebù nà'a.>>
24 Baise Pharisees hinonowar hio, “Iti orot demon enununih, anayabin demon hai ukwarin wabin Beelzebul fair itin, nati esisinaf.”
25 Jisòs à rì yusə̀ wo sə tsərə sə, fana yi dʉk fa wo də, <<A ye-a ŋga lak mok gà'a zəzok, nə sə lʉ mòk bə mòk, fana lak yà'sə yà' kà tə̀tè cu. Nə ye sə̀' də buk lak mòok ga'a na bə bòp zəzok, nə sə lʉ mòk bə mòk, nà'a nə gbʉ sə̀' ghà nə. A ye-a sə̀ ndap ŋwè, yà' megu sə̀' vɛ'nə.
25 Jesu abisa hinotanot so’ob, naatu uwih eo, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow boro men manin hiniyowamih, naatu bar meraramaim o ain uf rara’amaim hinakusib hinabiyow hai ma boro hini’afiy.
26 Ye də a ye-a ŋga Satà bɛ' fis ze' nə̀ Satà nə ye də yà'sə sə niŋtsok də wo ka yà'sə cù mò'fis yeŋ. Ye də gaŋ Satà sə nə gbʉ mvə̀k mwejo.
26 Imih Demon Ana Aiwob wanawananamaim hinakusib taiyuwih hinabiyow, i ana aiwob wanawanan ana fair boro naririm.
27 A ye-a də mʉ̀ sə bɛ'fis ze' bə ŋàaŋ Bezebù fana bʉ̀ʉ awèŋ wèeŋ bɛ'fisgə̀ yàwo bə ŋàaŋ sə̀ ndà? Nsàp fàk bʉ̀ʉ awèŋ nə, sə nìtsə̀' dʉk də wèeŋ bə jòŋ.
27 Naatu kwa i ayu Beelzebul fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o. Bo kwa a bai’ufununayah i yait ana fairamaim demon tenununih? Isan imih kwa taiyuw abai’ufununayah hai sinafumaim ebi’obaiyi God ana baibatiyen i wan kwamara’at.
28 A ye-a də mʉ̀ sə bɛ'fis yà' bə bo sə̀ Nwì fana ye də gaŋ ŋkum sə̀ Nwì sə yà' kʉəp və̀ bohòwèŋ laŋ.
28 Baise ayu i God Anunin Kakafiyin ana fairamaim demon anununih, imih nati ebi’obaiyit mar ana aiwob i na tit kwa wanawananamaim.
29 Kaco ŋwə̀ nəmòk ni to mʉnda'à ŋgà ŋàŋ, nə fis jəŋ lo yumok mbwa yeŋ. Tse'ŋga yi ko kì nòŋsə to ŋgà ŋàŋ nə bə kʉ̀ ŋkuŋ yi ni to ndap nà' nə.
29 “Orot fairin ana bar boro men asir hinarun ana sawar hinabainomih, baise wantoro’ot orot hinab hinafatum nabat, imaibo ana sawar hinabainuw.
30 <<Ŋwə̀ nə̀ yi ka-a vesi yeŋ, ye də yi ŋwə̀ nə̀ yi sə bɛ̀ŋ mʉ. Ŋwə̀ nə̀ yi sə kà-a vesi bəbɛ' tè'e benə̀, ye də yi sə sɛ̀sə ye sɛ̀sə.
30 “Orot yait ayu airi men abita’imon i ayu au wosai, naatu orot yait men ayu ibaisu airi bobaituw abigenamih, nati orot i wasgeyayan.
31 Mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də nsàp bʉp nə̀ ŋwè gʉ̀ nà' kè yi cèp cèepə àlɛ' pwe', aco wo nə̀ swi fa yi nà'. Megu də kaco wo nə̀ swi fa yuk ŋwə̀ nə̀ yi bʉpsə liŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə yeŋ.
31 Ana’an nati isan imih a tur ao’owen, bowabow kakafih ta ta naatu bai’ib tur ta ta God boro nanotawiyen, baise orot yait Anun Kakafiyin ni’ib isan tur kakafin na’o, i ana bowabow kakafih boro men nanotawiyimih.
32 A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk cèp yumok sə̀ bʉp bə liŋ am, mʉ̀ʉ mo ŋwè fana aco wo nə̀ swì fa yi yà'. Ŋwə̀ nə̀ yi cep-a ye yusə̀ bʉp bə liŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə fana wo nə̀ kà yi yà' swì yuk fa mvèsə̀ nə̀ mvèsə̀.
32 Naatu orot yait Orot Natun isan tur kakafin na’o nabigigim boro ana bowabow kakafin nanotawiyen, baise orot yait God Anun Kakafiyin isan na’o nabi’iyab, i boro tafaramamaim men nanotawiy na’atube maramaim.
33 <<Wèeŋ riŋ də wu tse'-a tʉ nə̀ bə̀boŋ fana ye də tʉ nə zəm sə̀' nto'o sə̀ bə̀boŋ. A ye-a ŋga tʉ nə nə̀ bʉp, ye də nto'o ye sə nə ye sə̀' sə̀ bʉp. Wo rìgə̀ tʉ bə nsàp nto' nə̀ yi sə zəm.
33 “A ai inakaif gewas boro ro’on gewasin inab, a ai men inakaif gewas ro’on boro kakafin inab, anayabin ai i boro ro’onamaim ina’inan.
34 Wèŋ ŋgwì bwìŋ no, wèŋ tsəm də aco wèŋ cep yusə̀ yà'a bə̀boŋ yè'sə va ŋga wèŋ bʉp vɛ'nə-ɛ. Cùu ŋwèe cèp fis mègù yusə̀ yà' rwiŋ cu sə ntʉʉ̀ yi.
34 Kwa i tuwamorob foufuh, dogor wanawanan kakafin ema’am boro mi’itube tur gewasih kwana’o. Anayabin abisa dogor wanawanan ema’am i awamaim etitit.
35 Ŋwə̀ nə̀ yi bə̀boŋ, lòksəgə̀ yusə̀ yà'a bə̀boŋ, nə sə fis və sə̀' zeŋ. Ŋwə̀ nə̀ yi lòksəgə̀ ye bʉp, fis və̀gə̀ ye sə̀' bʉp sə.
35 Orot gewasin ana bar wanawanan sawar gewasih ya ti’inu’in boro nabow naya taiten, naatu orot kakafin ana bar wanawanan sawar kakafih ya ti’inu’in boro naya taiten.
36 Wèeŋ riŋtse' pap dʉk də, nùmbu nə̀ wo nə̀ sak bwìŋ, ndàaŋwè pwe' nə̀ sak bə ncèep sə̀ yà' à tesə yuk kə̀ cùhù ŋgə̀ŋgàŋ pwe'fo', a dzəm ye sə̀ yi à cèp basə wà pwe'.
36 Imih a tur ao’owen, baibatebat ana maramaim sabuw etei awahimaim tur abisa hi’o boro God ana tur hina’owen aisim nati tur hi’o.
37 Wo nə̀ sak ndàaŋwè pwe' bə yusə̀ yà' tesə tsə sə̀' kə̀ cùhu yi. Anə ye zeŋ sə̀ yà'a nə gʉ wu, wù gbʉ nzak, kè ka' àlɛ.>>
37 Naatu o taiyuw a tur io’omaim God boro nibatiyi, naatu o taiyuw a turamaim boro naorereb o i gewas o kakaf.”
38 Ŋgàa yə'rə̀ fa bwìŋ lʉ̀k bə bʉ̀ʉ Faràsi mok wèŋ à dʉk fa Jisòs də wo dzəm də nà'a gʉ niŋtsok fa wo yu maŋgəŋgèŋ ya wo ja'a nə riŋ də yi tse' ŋàaŋ sə̀ Nwì a fa yi àlɛ.
38 Imaibo Pharisee naatu Ofafar bai’obaiyenayah afa himisir hi’o, “Bai’obaiyenayan, aki akokok ina’inan ta iniwa’an ana’itin.”
39 Jisòs də, <<Kàcò! Ja'a na yòo mvə̀'nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ ŋga'a yè'e bʉp, nə kà Nwì sə̀' rì-ɛ̀. Wèŋ fek mʉ də mʉ gʉ yu maŋgəŋgèŋ, mʉ nə kà nà' gʉ. Maŋgəŋgèŋ nə̀ wèeŋ nə ye nə mègù nə̀ nà' à ye bohòŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Jonà nà'a.
39 Baise Jesu iyafut eo, “Kwa iti mar boun nan ana sabuw a fanasair ra’at, ina’inan itinamih kwa’o. Baise ina’inan boro men ta kwana’itinamih, ina’inan ta’imon nati dinab orot Jonah biyanamaim kwa’itinika.
40 Mvə̀'nə̀ Jonà à cu sə və̀ə fuk maràŋ tɛ' ndzəmə̀ sə̀' tɛ' yà'a, mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə cum sə ntònze sə̀' vɛ'nə.
40 Jonah siy gagamin tonan yan wanawanan in fai tounu auyit tounu na’atube, Orot Natun boro fai tounu auyit tounu me wanawanan na’in.
41 Nùmbu nə̀ Nwìi nə̀ sak nzeŋgòŋ fana bʉ̀ʉ lak Nenevì wèeŋ nə lokok sə̀', nə cep fis də wèŋ sə̀ niè' yè'e wèŋ gbʉ̀ nzak. A nə ye vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ Jonà ànə tsoho fa bʉ̀ʉ Nenevì wèŋ fana wo kupsə, nə bwi fa bʉp awo ŋkwɛ̀ŋ. Nə ye də yumook yè' sə̀ yà' yam càsə Jonà nə.
41 Jonah binan Nineveh sabuw hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih hisisinaf etei hihamiyen, imih baibatebat ana veya boro hinamisir kwa kwabiwa’an kakaf isan boro hina’uwi, anayabin binan iti boun abit i men marasika Jonah bibinan na’atube’emih!
42 Nùmbu nzak nə ye sə̀', ŋkum nə̀ yi ŋwàŋwè nə̀ yi à tesə və̀ mvwe' lak Sibà nà'a nə̀ lòkok sə̀' mʉ tuhù wèŋ, nə cep fis sə̀' də wèŋ gbʉ̀ nzak. Anə ye vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ yi à lòkok haaŋ mvwe' sə̀ sə̀sap wùriŋ ŋgòkə̀ yu'rə ncèep ŋkərə̀ə sə̀ Sòlomù à sə cèep. Nə ye də yumook yè' sə̀ yà' gʉ ghak Sòlomù nə.
42 Na’atube tafaram Sheba hai aiwob babin Solomon ana binan gewasin nowaramih ana tafaram ef yok na’in ihamiy na tur nowar, imih baibatebat ana veya boro namisir, kwabiwa’an kakaf isan na’uwi, anayabin Solomon bibinan i men boun ayu abibinan na’atube’emih!
43 <<A yegə̀ də a ye ŋga yòŋsə̀ ze' tesə mè'rə-a ŋwè, yi gì jàm dzoŋ kɛ' mvwe' nze nə̀ jì ndzəp nà'a ŋgòlàp mvwe' ncum. Yi kà mvwe' ncum sə yə,
43 “Demon kakafin orot biyanamaim ema’am tenun etit i boro watu owararinamaim ma baiyarir isan ana efan nanuwet, naatu efan men natitita’ur na’at,
44 fana yi tsərə də, <Mʉ nə bwi foho lo fe'lə mvwe' ndap àm nə̀ mʉ̀ a tesə və̀ fo' nə.> Yi bwìŋ foho və̀ fo' fana yi yə ŋga nà' nòwà, ŋga wo kùrə rɛŋsə nòŋsə nà' bə̀boŋ làaŋ.
44 i boro na’o, ‘Ayu boro anamatabir maiye au ubar anan.’ Naatu namatabir nan ana bar natitit, ana bar wanawanan i owararin naatu hirereb hiyabuna inu’in boro na’itin.
45 Fana yi lo, nə kə to jəŋ və fe'lə yòŋsə̀ə ze' mok sə̀ wo bʉp càsə yi wèŋ sàmba, wo kə ni cum fo'. A ye vɛ'nə fana yà' bʉp wesə bohòŋwə̀ ènə mok maŋkwɛ̀ŋ nə noŋsə mvə̀'nə̀ à ye to mantombì. A nə̀ kə̀ ye bohòwèŋ bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ ŋgà'a yè'e sə̀' vɛ'nə.>>
45 Imaibo boro namatabir maiye demon kakafih anababatun etei seven nanawiyih bairi hinan nati bar hinasusuw hinama. Naatu nati orot i boro na’af narauwabon men marasika ma’am na’atube’emih. Imih iti sabuw boun hima kakafih tesisinaf boro isah na’atube namatar.”
46 Yi ànə sə cep mali bohòbʉ̀ʉ sə wèŋ ntòvɛ'nə fana ma ye bə bwema ye wèŋ kə təəŋ sə mbi də wo dzəm də nà'a və bə yà'wèeŋ cep yu səmok.
46 Jesu eo, sabuw hima hinonowar ana tur baisawarina’e, hinah taitin hina hitit ufun hibat hi’o, “Aki akokok Jesu bairi ana’o.”
47 Ŋwə̀ nəmòk tsok yi də, <<Ma yo bə bwe ma yo wèŋ tə sə mbi də wenə wèeŋ cep.>>
47 Basit orot ta run Jesu iu, “Hinat taiti hina ufun tebatabat, tekokok bairi kwana’o.”
48 Fana yi fek ŋwə̀ nə̀ nà' tsə̀' yi nə də, <<Ma am bə bwema am wèeŋ ndà wèŋ?>>
48 Jesu orot iya’afut eo, “Ayu hinai naatu taitu anababatun ana’o inanowar.”
49 Yi niŋ gesə lo ŋgàa fàak ye sə wèŋ bə bo, nə sə cep də, <<Curə ya' yè'e ma am bə bwema am wèŋ sə.
49 Imaibo ana bai’ufununayah isah uman fufunih eo, “Ayu hinai naatu taitu i iti tema’am ku’itih.
50 Ŋwə̀ nə̀ yi gʉ-a yusə̀ tɛ̀' àm mʉbu sə dzəm sə, ye də yi yà'sə moma am, nə ye njɛ̀' am, bə ma am sə̀' yi.>>
50 Orot yait ayu Tamai maramaim eo na’atube fanan bai esisinaf i ayu taiu, ayu rubu naatu ayu hinai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.