Lucas 8

Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 À cu momjo fana Jisòs bə ŋgàa fàak ye sə̀ hum-ncòp-ba sə wèŋ à gìhi kɛ' mʉmvwe' buhu lak sə̀ yà' à ye fo' sə. Jisòs sə tsoho Ntirə̀ nə̀ Bə̀boŋ nə̀ nà'a bə gaŋ ŋkum Nwì.
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 Fana bə̀ba səmok à sə gì bə Jisòs nə. Bə̀ba yè'sə, Jisòs ànə bɛ'fis fa wo yòŋsə̀ə ze' ndzə ni'ì wo, nə mesə fa wo yiyaŋ awo sə̀'. Mòk à ye fo' Mèri Màdàlinà nə̀ ze' sàmba à tesə ndzə ni'ì yi nà'a.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Mòk à ye Jòanà nə̀ yi à ye ŋgwe Cuzà, mofàk ŋkum Herò, nə̀ yi à sə kʉ̀kgə̀ lis bə ndap Herò. Sùsanà à ye sə̀' fo', bə bə̀ba səmok ŋkʉ̀ʉŋ. Wo à sə jə bum awo sə̀ wo tse', nə sə tɛsə Jisòs bə ŋgàa fàak ye wèŋ bə zeŋ.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Bwìŋ à sə və̀ bohòJisòs mvwe' bòop lak zəzok, fana wo à kə̀ màa, Jisòs cèp bohòwo bə gbʉ'.
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 Yi à cèp də, <<Ŋgà bì ŋgwìi bum mòk à lòŋgòkə̀ ŋwə̀ ŋgwìi bum ye. Mvə̀'nə̀ yi à sə ŋwə̀ yà' fana ŋgwìi bum mok gbʉ sə mandzə̀. Bwìŋ sə nərə yà' bə kù, fana swiŋ dzooŋ və, nə kə te' zʉ lo yà'.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Mok gbʉ mvwe' lìs, nə to. Mvəsə̀ yà' à sə kùu', fana yà' yum, bʉ̀ʉ jì ndzəp.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Mok gbʉ mvwe' ndik, nə kuk. Yà' kuk bə ndik sə, fana ndik sə lim zə yà', yà' kpʉ.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Mok gbʉ mvwe' nze nə̀ bə̀boŋ, nə kuk, nə zəm ŋgwì co ŋkʉ̀ mò'fis.>> Jisòs ànə dʉk wes vɛ'nə fana yi cep torə fis bə ŋàŋ də, <<Ŋwə̀ nə̀ wù tse'-a ntu' ŋgòyuk yusə̀ mʉ̀ cèp yè'sə, wù yuk.>>
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Ànə geŋ ŋgàa fàak ye wèŋ fek yi də gbʉ' ènə yè'sə dalɛ?
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 Yi dʉk fa yà' də, <<Nwì à gʉ̀ weŋ yàwèŋ ŋgòrì bum səmok bə gaŋ ye sə̀ yà'a sə̀swihì bohòbʉ̀ʉ səmok. Fana bʉ̀ʉ sə̀ wo yàwo sə mbiŋ, wo sə kʉk nə kʉk, nə kà bum sə yə, wo sə yuk nə kà rɛɛŋ.
10 Jesus respondeu:
11 <<Mbwè gbʉ' nə nè'. Ŋgwìi bum sə ncèp nə̀ Nwì.
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Ŋgwìi bum sə̀ yà' à gbʉ sə mandzə̀, a bʉ̀ʉ sə̀ wo a yuk ncèp Nwì, Satà və, nə kə jəŋ gɛsə ncèp nə sə ntʉʉ̀ wo, ya kà də wo dzəm ncèp nə, nə tse' lùŋ dʉk.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Mok sə̀ yà' à gbʉ̀ mvwe' lìs, a bʉ̀ʉ sə̀ wo yuk ncèp nə̀ Nwì, nə dzəm bə kwəkwa, fana nà' kà ŋgàŋ sə ntʉʉ̀ wo sò. Yè'e bʉ̀ʉ sə̀ wo dzəmgə̀ mvə̀k momjo, ŋga mə̀mumsə̀ və̀ə fana wo gbʉ gɛsə lo fo'.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Ŋgwìi bum mok sə̀ yà' à gbʉ̀ mvwe' ndik yà'a, a bʉ̀ʉ sə̀ wo yuk, wo cu fana bum nzeŋgòŋ lim te'lə tse' ncèp nə. Bum nzeŋgòŋ sə, a bum sə̀ ŋwè sə tsərə ŋgògʉ̀ yà' nùumbu pwe', bə ntʉm nə̀ ŋgòtse' ghàk, nə ye ntʉm nə̀ ŋgòyu' lʉ̀ʉm sə̀ sənə nzeŋgònə. Yà'a bum sə̀ yà' lim tè'lə tse' ncèp nə fana nà' kà kùk.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Nə ye də, ŋgwìi bum sə̀ yà' à gbʉ̀ yàwo mvwe' nze nə̀ bə̀boŋ, a ntʉʉm bʉ̀ʉ sə̀ wo yuk ncèp Nwì, fana wo ko ntʉm, nə kotse' yà' cʉ̀k bə ntʉm nə̀ zìnə, nə zəm nto'.
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 <<Kaco ŋwè bwe' lam, nə fə'ə lok nà' sənə yumok yeŋ. Kaco yi tes nà' sə mbwè kè sə̀' yeŋ. Yi nə tes nà' mʉnə dak, ya ŋga bwìŋ ni və̀ə, nà' sə rɛɛŋ bohòwo.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Yà' cu sə̀' də yumok sə̀ yà'a sə̀swihì, də yà'a nə kà kə̀ yəə̀ŋ ka yeŋ. Yumok sə̀ də wo fə'ə lok yà' də bwìŋ nə kà yà' jəja yəə bʉ̀ə̀.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Ye də wèeŋ sə jəŋ ŋkərə̀ mvəsə̀ wèŋ sə yuk bum, bʉ̀ʉsə̀ ŋwə̀ nə̀ yi tse'-a yumok, Nwìi nə jo naaŋ fa fe'lə yi mok sə̀' ya yi tse' ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Nə ye də ŋwə̀ nə̀ yi ka ye yumok tse' fana Nwìi nə jəŋ gɛsə nə̀ momjo nə̀ yi tsəm də yi tse' nə.>>
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Ma Jisòs bə bwema ye wèŋ à və̀ ŋgòkə̀ yə yi, fana wo kà yi yə, bʉ̀ʉsə̀ bwìŋ à ye fo' ŋkʉ̀ʉŋ.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 Wo tsok fa Jisòs də, <<Ma yo bə bwema yo wèŋ tə sə mbiŋ, wo sə dzəm ŋgòyə wu.>>
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 Jisòs dʉk fa wo də, <<Ma am bə bwema am wèeŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo yuk ncèp Nwì, nə gʉ sə̀' vɛ'nə.>>
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Nùmbu mòk à ye Jisòs bə ŋgàa fàak ye ni sənə ŋgwes. Yi tsok fa yà' də, <<Vesùwèeŋ to lo ndzə ŋgʉ ndzəp mamòk.>> Mvə̀'nə̀ wo à sə lòo, fana yi dzəm lo.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 Wo à sə lòsə ŋgwesə̀ anə fana, fə̀fə̀ nə̀ bʉp tseŋ wo, nə sə ci rwiŋsə ŋgwes nə bə ndzəp, fana nà' ye co nà'a nə cəəŋ.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 Wo lo kə to yəmsə Jisòs, nə dʉk fa yi də, <<Tà, vesùwèŋ sə kpʉ yè'e kpʉ.>> Jisòs à lòkok mʉtsə̀, nə dʉk fa fə̀fə̀ nə dʉk də, <<Teŋsə, kà mok cà fe'lə̀,>> nə dʉk bohòndzəp sə̀' dʉk də, <<Naaŋ yòsə̀' gəe'.>> Fə̀fə̀ à dʉk gù dok, fana cì'i təəŋ fo' mok wʉmm.
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 Fana yi fek yà' də, <<Kaco wèŋ dzəmtse' bohòmʉ̀ yeŋ yè'sə bʉ̀ʉ yà?>> Ŋgàa fàak ye wèŋ wəp, nə mərə də, <<Nè'e nsàp ŋwə̀ nə̀ fònə̀ yi cèep, fə̀fə̀ bə ndzəp pwe' sə yuk yi-ɛ?>>
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Wo à to tesə lònto ndzəp ma nja, nə kə tesə və mvwe' lak Gerasàn. Lak yè'sə yà'a ma ndzə nto ndzəp mvwe' nze Galìli.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 Jisòs tesə sənə ŋgwes nə, fana yi kʉrə bə ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi tesə mvwe' lak yà'sə ŋga nà' tse' yòŋsə̀ə ze' ndzə ni'ì yi. À sàp ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ ŋga ŋwə̀ ènə sə gì ni' to, nə kà nda'à sə cu. Yi sə nooŋ kɛ'lo mvwe' sə̀ wo tuuŋgə̀ bwìŋ.
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 Yi ànə ye Jisòs fana yi gbʉ tsoŋ sə nze ŋgʉ ni'ì nà', nə sə waŋ furə fis də, <<Jisòs mo Nwì nə̀ ghaŋ, wù sə làp bohòmʉ̀ yà? Mʉ̀ lɛŋ wu də wu kà mʉ ŋgə' fa.>>
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 Yi à dʉk vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ Jisòs à dʉk fa yòŋsə̀ ze' nə də nà'a tesə ndzə ni'ì yi anə. Ze' nə ànə sə ci' kotse' ŋwə̀ nà'nə kɛ̀' ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ fana wo à sə kì yi bo bə kù lòoŋfo' bə kwaŋ nə sə kʉk yi, fana yi sə sòoŋ tirə yà' pwe' ze' nə sə jamsə lo yi ŋgəà.
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Jisòs fek yi də, <<Liŋ yoo ndà?>> Yi dʉk də, <<Liŋ aam Bòp.>> Yi dʉk vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ ze' sə à ye ndzə ni'ì yi anə ŋkʉ̀ʉŋ.
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Ze' sə lɛŋ Jisòs də nà'a kà wo sə mvwe' wʉ sə̀ cəco yà'a gèsə̀ lò.
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 Ŋgùnaaŋ mok à ye fo' ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ ŋga wo sə zʉ mvwe' mbwè nda mòk fo'. Fana ze' sə lɛŋ Jisòs də nà'a me'rə wo, wo kə ni ndzə ni'ì ŋgùnaaŋ sə. Jisòs dzəm fa wo.
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Ze' sə tesə ndzə ni'ì ŋgà' nə, nə kə ni ndzə ni'ì ŋgùnaaŋ sə. Ŋgùnaaŋ sə à ca du'rə tsoŋ ndzə baàŋ anə, nə kə gbʉ kpʉ lo wes sənə ndzəp Galìli.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə gʉ̀msə ŋgùnaaŋ sə à carə lòo, nə kə tsoho fa bʉ̀ʉ sə̀ mvwe' lak yà'sə pwe'.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Fana bwìŋ tesə və ŋgòkə̀ ja'a nsàp yu nə̀ nà' gʉ̀ nə. Wo à və̀ bohòJisòs, nə ye ŋga ŋwə̀ nə̀ yi ànə tse' yòŋsə̀ ze' ndzə ni'ì yi nə ŋga yi cu kok ŋgʉ ŋki'ì Jisòs, nə ni tse' cə̀k, nə cum fe'lə bə ŋkərə̀ ye bə̀boŋ làaŋ vɛ'. Fana wʉə ko wo nə̀bʉp.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Bʉ̀ʉ sə̀ wo à yə bum yè'sə à tsòho fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à və̀ə yusə̀ Jisòs gʉ̀ bohòŋgà' ànə.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Bʉ̀ʉ sə̀ mvwe' ntòlak Gerasàn wèŋ à wəp vɛ'ɛ, nə dʉk fa Jisòs də nà'a lo gɛsə fo'. Yi ni ŋgwes, nə bwi foho lo yuye.
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 Ŋwə̀ nə̀ ze' à tesə ndzə ni'ì yi nə à lɛŋ Jisòs də bə nà'a lo.
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 Jisòs à tum fəsə yi maŋkwɛ̀ŋ, nə tsok fa nà' də, <<Dù la'à wù, nə kə tsok fa bwìŋ yusə̀ Nwì gʉ̀ bohòwù.>> Yi à lòo, nə kə tsok fa bwìŋ mʉ ntòlak pwe' yusə̀ Jisòs gʉ̀ bohòyi sə.
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Jisòs à to tə̀m nə, nə bwi foho və fana, bòp bʉ̀ nə̀ wo à ye fo' nə à kwa ŋgòyə yi wùriŋ, bʉ̀ʉsə̀ wo à sə tək yi.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Ŋwə̀ nəmòk à və̀ fo' nə̀ wo to yi də Jairòs. Ŋwə̀ ànə ànə ye ŋkwà' ŋwə̀ nəmòk mʉnə ndap pìriyà. Yi à yə Jisòs ntɛ̀ŋ, yi kə gbʉ nooŋ mantombìi nà', nə lɛŋ nà' də nà'a və mʉ ndà'à yi,
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 bʉ̀ʉsə̀ mo ye à ye mvə̀k kpʉkpʉ. Yi à tse' mègù mo nə̀ mò'fis ànə ŋga nà'a ŋwàŋwè. Mo nə à ye lùumŋgòŋ hum-ncòp-ba. Jisòs à lòbə Jairòs nə fana bwìŋ yuŋ yi, nə sə bwi'lə yi nsàp nə̀ co ndùrə̀ to yi.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Ŋwà nəmòk à ye fo' nə̀ ndʉəm à sə ca yi ndzə ni'ì mʉnə lùumŋgòŋ hum-ncòp-ba. Ŋwə̀ nə̀ ŋgòfa yi ncə̀p ŋga yà'a me kà ye.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 Yi à nɛɛ və̀ fʉ ŋkwɛ̀ɛŋ Jisòs, nə jwɛŋ gesə cù cə̀k nà' bə bo. Mvə̀'nə̀ yi à jwɛ̀ŋ gèsə nà' ntɛ̀ŋ, ndʉəm sə teŋsə ŋgòca.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 Jisòs fek də, <<Jwɛ̀ŋ mʉ ndà?>> Bwìŋ pwe' à bɛ̀ɛŋ, fana Pità dʉk də, <<Masà, bwìŋ sə bwi'lə wu ma nə̀ fòpwe'.>>
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 Jisòs dʉk də, <<Ŋwə̀ nəmòk jwɛ̀ŋ mʉ laŋ. Mʉ̀ yuk ŋga ŋàŋ tesə ndzə ni'ì mʉ̀.>>
46 Mas Jesus insistiu:
47 Ŋwà nə riŋ də kaco yi swihi yeŋ. Yi və, nə sə kaŋ, nə bʉhʉ mantombìi Jisòs, nə cep fis mvwe' bwìŋ. Yi tsok fa nà' njo nə̀ yi anə jwɛŋ cə̀k nà' nə, də ndʉəm ye sə cì'i sə̀'.
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 Jisòs dʉk bohòmoŋwà nə də, <<Njɛ̀'gù, dzədzəm yònə̀ wù tse' nə gʉŋsə wu laŋ. Dù, gèŋ bə̀boŋ.>>
48 Então Jesus lhe disse:
49 Jisòs à sə dʉk də yi cep mesə bə ŋwà ènə ntɛ̀ŋ, ŋwə̀ nəmòk caŋ və ŋgòtsə̀' fa Jairòs də mo nà' nə kpʉ laŋ. Də nà'a kà cicà nə ŋgə' mok ŋgwàŋ fa yiskok.
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Jisòs ànə yuk vɛ'nə, yi dʉk də, <<Kà yumok wəp, tse' megu yòdzədzəm fana mo ŋwà nə nə luŋ.>>
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Jisòs à kə̀ dzèŋ mvwe' ndap nə, yi kà dzəm də ŋwə̀ nəmòok ni yuŋ lo yi mʉ nda'à anə dzəm. Yi à dzəm də a ni megu Pità bə Jon bə Jem, nə ye ma bə tɛ̀'ɛ mo nə.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Bwìŋ pwe' à sə wa gùrə kpʉ mo nə. Jisòs dʉk fa wo də, <<Wèeŋ kà wa. Mo nə ka kpʉ, yi sə dzəmlo.>>
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 Bʉ̀ʉ sə à ywì'lə yi swee, bʉ̀ʉsə̀ wo à rì də mo nə kpʉ laŋ.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Jisòs ko mo ŋwà nə bo, nə dʉk də, <<Mweŋ, lòkok.>>
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 Yòŋsə̀ mo nə à bwìŋ foho və̀ sə̀mok, fana yi lokok kɛ̀' mò'fis. Jisòs dʉk də wo fa mo nə bɛŋ ya yi zʉ.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Ma bə tɛ̀'ɛ mo nə à mərə wùriŋ. Jisòs dʉk fa wo də wo kà ŋwə̀ nəmòk tsə̀' fa.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.