Lucas 6
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs NVI
1 Jisòs à gì cà mvwe' nzum nzaŋ mok ŋga a nùmbu dzə̀. Ŋgàa fàak ye kʉp tu nzaŋ mok, nə sə nuk yà' ndzə bohòwo, nə sə zʉ mvə̀əm nzaŋ sə.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Bʉ̀ʉ Faràsi səmok fek wo də, <<Lʉ̀k avès ka də ŋwèe fak nùmbu dzə̀ dzəm, wèŋ sə kʉp nzaŋ ŋga a yà'sə fàk bʉ̀ʉ yà?>>
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Jisòs fek wo dʉk də, <<Wèŋ ànə ka yusə̀ Devìd bə bʉ̀ʉ ye wèŋ ànə gʉ taaŋ ŋga njè sə ya wo yuk à?
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Yi à ni lòmʉ nda'à Nwì, nə jəŋ zʉzʉʉ sə̀ wo à jə və̀ ŋgòkwasə Nwì bə zeŋ, nə zʉ yà', nə fa bʉ̀ʉ ye wèŋ yà' sə̀'. Wo à zʉ vɛ'nə ŋga lʉ̀k sə bɛ̀ŋ də kaco ŋwè zʉ yeŋ, tse'ŋga wu ŋgà fa satikà' ŋkuŋ.>>
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Jisòs cep ləsə ncèp nə də, <<Mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ Tà bə nùmbu dzə̀ nə mʉ̀.>>
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 À ye nùmbu dzə̀ nəmòk sə̀', Jisòs lo mʉ ndap pìriyà ŋgòtsòho fa bwìŋ ncèp Nwì. Ŋwə̀ nəmòk à ye mʉtsətsə'rə wo anə nə̀ bo ye ànə kpʉ ma màk.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Ànə ye mvə̀k ànə bʉ̀ ŋgàa yə'rə̀ lʉ̀k Nwì bə bʉ̀ʉ Faràsi sə̀ wo à ye fo' sə kʉk gosə kɛ' Jisòs. Wo à sə kʉ̀' ŋgòko yi bə nzak də yi gʉ̀ fàk nùmbu dzə̀.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Fana Jisòs riŋ yusə̀ wo à sə tsərə sə ntʉʉ̀ wo sə, nə dʉk fa ŋwə̀ nə̀ bo à kpʉ yi nə də, <<Lokok təəŋ və mantombì fɛɛŋ.>> Ŋwə̀ nə lokok təə megu sə̀ vɛ'nə.
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Jisòs dʉk fa wo də, <<Mʉ̀ sə fek yè'e wèŋ dʉk də, lʉ̀k àvès sə dzəm də vesùwèeŋ gʉ nùmbu dzə̀ yà? Nà' sə dʉk də vesùwèeŋ tɛsə ŋwè kè a yeŋsə yi ŋgə' ɛ? Nà' sə dʉk də vesùwèeŋ gem yòŋsə̀ ŋwè kè a mesə nà' ɛ?>>
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Fana yi kʉk dzooŋ yak wo pwe', nə dʉk fa ŋgà yiya nə də, <<Nèp fis yak kwiŋ yo sə.>> Ŋwə̀ nə à gʉ̀ sə̀ vɛ'nə fana bo ye sə gʉŋ.
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Bʉ̀ʉ sə ànə jok vɛ'ɛ wùriŋ, nə sə cep kɛ' ca mʉtsətsə'rə wo yusə̀ aco wo ko Jisòs bə zeŋ.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ànə ye mvə̀k ànə fana Jisòs kok lo mʉ tu nda nəmòk, nə lɛŋ Nwì. Yi lɛŋ vɛ'ɛ, tè tsok rɛŋ, yi kà lo dzəm.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Tsok à rɛɛŋ fana, yi to benə ŋgàa fàak ye sə wèŋ mvwe' mò'fis, nə cok fis jəŋ bwìŋ hum-ncòp-ba, nə to yà'wèŋ də ŋgàa ntum.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Liŋ bʉ̀ʉ sə̀ yi à cokfis sə, à ye Saimʉ̀ nə̀ yi à fa nà' liŋ də Pità bə moma ye Andrù, Jem bə Jon, Filìp bə Bàtòlomì,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 Màtiyò, bə Tomos, Jem mo Alfòs bə Saimʉ̀ nə̀ wo ànə to yi də Zilò,
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Judàs mo Jem bə Judàs Iskarəyà nə̀ yi ànə seŋ Jisòs.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 A ye ŋga Jisòs tsoŋ tesə və mʉ tu nda nə, fana yi kə təəŋ mvwe' nəmòk nə̀ à ye fo' rə̀əm. Yi à ye fo' bə ŋgàa fàak ye wèŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Fana bwìŋ tesə və mvwe' nzeŋgòŋ Jùdiyà bə ntòlak Jòrosalèm, nə ye ntòlak Tayà bə Sidòŋ sə̀ yà'a ŋgʉ ndzəp, nə kə maŋ fo'.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Wo ànə və ŋgòyuk yusə̀ Jisòs anə sə yə'rə, nə ye ŋgòlɛŋ Jisòs də nà'a mesə fa wo yiyaŋ awo zok zok sə̀ yà' sə ya wo. Bʉ̀ʉ mok à ye fo' sə̀ wo à tse' yòŋsə̀ə ze' sə̀ yà' sə fa wo ŋgə' fana Jisòs bɛ'fis fa wo yà'.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Fana bʉ̀ʉ sə pwe' sə lap mandzə̀ ŋgòjwɛ̀ yi, bʉ̀ʉsə̀ ŋàŋ ànə sə tesə ndzə ni'ì yi, nə sə mesə fa wo yiyaŋ awo.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Jisòs à kʉ̀k ŋgàa fàak ye, nə dʉk də, <<A rɛŋsi bohòŋgàa jìŋ wèŋ, bʉ̀ʉsə̀ tse' gaŋ sə̀ Nwì nsàap bʉ̀ʉ yè'sə.
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ njè sə ya weŋ ŋga'a, bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə ze' ntsə'mòk. A rɛŋsi bohòwèŋ sə̀ wèŋ sə wa ŋga'a bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə̀ ywì ntsə'mòk.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 A rɛŋsi bohòwèŋ sə̀ bwìiŋ nə bɛŋ weŋ, nə sə bɛ' weŋ, nə yak weŋ, nə cep bum sə̀ bʉp bohòwèŋ bʉ̀ʉ mʉ̀ nə̀ mʉ mo ŋwè.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 A ye ŋga wo gʉ̀ weŋ vɛ'nə, weŋ kwa, nə sə kaŋ dzeŋ, bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə tse' lə̀là' mʉbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Wèeŋ riŋ sə̀' də, tàcicii bʉ̀ʉ yè'sə wèŋ ànə gʉ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ sə̀' vɛ'nə.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 <<Fana anə bʉp wesə bohòwèŋ ŋgàa ghàk vɛ'ɛ wùriŋ, bʉ̀ʉsə̀ wèŋ a yuk wes lʉ̀m ma njàwèŋ laŋ.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 Anə bʉp bohòwèŋ sə̀ wèŋ cu ŋga'a zəze', bʉ̀ʉsə̀ njèe nə yaŋ weŋ ntsə'mòk. Anə bʉp bohòwèŋ sə̀ wèŋ sə ywì ŋga'a, bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə tɛ' nə waŋ nùmbu mòk.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Anə bʉp bohòwèŋ sə̀ bwìŋ pwe' sə gɛ̀ŋ to liŋ awèŋ bə̀boŋ, bʉ̀ʉsə̀ yà'a sə̀' mʉmvə̀'nə̀ tàcici awo wèŋ à sə gɛ̀ŋ liŋ bʉ̀ ŋgàa mvwès sə̀ wo à dʉk də wo ŋgàa tsòhòbum Nwì sə̀' vɛ'nə.
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 <<Nə yeè nə də, mʉ̀ sə cèp bohòwèŋ sə̀ wèŋ sə yuk yusə̀ mʉ̀ sə cèp yè'e də, dzəm bʉ̀ʉ sə̀ wo sə bɛ̀ŋ weŋ, nə sə gʉ bə̀boŋ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo sə dzèeŋ weŋ.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Wèeŋ se bʉ̀ʉ sə̀ wo sə yak weŋ, nə lɛŋ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo sə fa weŋ ŋgə' pìriyà.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk sam wu mbumbuk, wù tse' fa yi mamòk yi ləp sə̀'. A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk fep jə cə̀k yò, wù me'rə yi fep jəŋ cə̀k yònə̀ ndzə tsətsə'rə̀ sə̀'.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Fa ndàaŋwè pwe' nə̀ yi lɛŋ yumok bohòwù. A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk jə yumok sə̀ yà'a sə̀ yò, wù kà də wu fek yi ŋgòfa fəsə wu yà' dʉk.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Mʉmvə̀'nə̀ wù dzəm də bwìiŋ gʉ fa wu fana wù gʉ fa wo sə̀' vɛ'nə.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 <<A ye-a ŋga wù dzəm bʉ̀ʉ sə̀ wo sə dzəm wu, Nwìi nə kwasə wu bʉ̀ʉ yà? Bʉ̀ʉ sə̀ bʉp wèeŋ dzəmgə̀ sə̀' bʉ̀ʉ sə̀ yà' dzəm wo.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 A ye-a ŋga wù gʉ̀ bə̀boŋ bohòŋwə̀ nə̀ yi gʉ̀gə̀ wu bə̀boŋ, Nwì se wu bʉ̀ʉ yà? Bʉ̀ʉ sə̀ bʉp gʉ̀gə̀ sə̀' vɛ'nə.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 A ye-a ŋga wù fòsə fa mègù bʉ̀ʉ sə̀ wo nə fòsə fa wu, Nwìi nə kwasə wu bʉ̀ʉ ya? Bʉ̀ʉ sə̀ bʉp wèeŋ fòsə fagə̀ bʉ̀ʉ sə̀ bʉp mok sə̀', də ya wo nə tse' fe'lə yà' maŋkwɛ̀ŋ.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Wèeŋ dzəm lɛ bʉ̀ʉ sə̀ wo sə bɛ̀ŋ weŋ, nə gʉ wo bə̀boŋ. Fosə fa wo, nə kà yà' fek fəsə̀. Ya wu nə tse' lə̀là' mʉbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ, wù ye sə̀' mo Tà Nwì nə̀ yi Nwì nə̀ ghaŋ nə. Nwìi gʉ̀gə̀ ye bə̀boŋ bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo kà yi kwasəgə̀ nə ye bʉ̀ ŋgàa ŋkʉ̀ì' wèŋ sə̀'.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Wèeŋ sə koksə manziŋ bohòbwìŋ mʉmvə̀'nə̀ Tɛ̀' awèeŋ koksəgə̀ manziŋ sə̀'.
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 Fana kà də wèeŋ sak ŋwə̀ nəmòk dʉk, ya Nwìi kà weŋ sə̀' sak. Wèeŋ kà ŋwə̀ nəmòk gʉ̀ bʉpsə̀ ya Nwìi kà weŋ bʉpsə̀. Swifa bwìŋ ya Nwì nə swifa weŋ sə̀'.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Fa, ya ŋga Nwìi nə fa wu sə̀'. Wo nə fa wu bo dak, ŋga wo bɛŋ yà', nə tsərə be'lə mvwe' mò'fis, mamòk kɛ'ɛ lo nze, wù kà mvwe' nə̀ ŋgònə̀msə tse'. Mvə̀'nə̀ wù fʉk fa bwìŋ fana wo nə fʉk fa wu yòsə̀' vɛ'nə.>>
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Ànə geŋ fana Jisòs mak fa wo gbʉ' mòk də, <<Kaco ŋgà ntwìlis niŋ fa ŋgà ntwìlis mok mandzə̀ yeŋ. A ye-a ŋga ŋgà ntwìlis nə gʉ vɛ'nə, wo nə gbʉ ni sə wʉrə̀ wo ba fo'.
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Kaco mo nə̀ yi sə yə'rə fàk riŋ casə ŋwə̀ nə̀ nà' sə yə'rə yi nə yeŋ. Yusə də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nə̀ yi sə yə'rə fàk mèsə, yi nə riŋ kʉrə megu co ŋwə̀ nə̀ nà' à yə'rə yi nə.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 Njo nə̀ wu kʉ̀kgə̀ mʉjep nə̀ jo nə̀ nà' cu mʉ lisə̀ moma yo, nə swi də bɛ̀s tʉ nə̀ ghaŋ cu mʉ lisə̀ wùu yè'e bʉ̀ʉ yà?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Kènə aco wù dʉk fa to moma yo mòk də, <Tse' vèsə lis ya mʉ fis fa wu mʉjep nə̀ mʉ lisə̀ wù> nà'a, ŋga wù sə kà ŋkwʉ̀ŋkwʉ̀ bɛ̀s tʉ nə̀ mʉ lisə̀ wù nà'a yə anə va? Wù ŋgà tè'èŋkup, fis to lɛ ntòjep nə̀ ghaŋ mʉ lisə̀ wù nà'a ŋkuŋ ya wu nə tse' mandzə̀ nə̀ ŋgòyə rì nə̀ jo nə̀ nà' cu mʉ lisə̀ moma yo nə.
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 <<Kaco tʉ nə̀ bə̀boŋ zəm nto' nə̀bʉp yeŋ, nə ye sə̀' də, kaco tʉ nə̀ bʉp zəm nto' nə̀ bə̀boŋ sə̀' yeŋ.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Bwìiŋ nə riŋ tʉ bə nsàp nto' nə̀ tʉ nə sə zəm. Kaco wù kwiŋ lèmu' mʉnə ntwìnə̀nɛ' yeŋ, nə ye də, kaco wù kwiŋ pià mʉnə tʉ nàk sə̀' yeŋ.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Ŋwə̀ nə̀ bə̀boŋ cep fis kokgə̀ ncèp nə̀ bə̀boŋ bʉ̀ʉsə̀ ntʉm ye bə̀boŋ. Ŋwə̀ nə̀ bʉp cèp fis kokgə̀ ncèp nə̀ bʉp bʉ̀ʉsə̀ ntʉm ye bʉp. A vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ cùu ŋwèe cep fis mègù yusə̀ yà' rwiŋ cu sə ntʉʉ̀ ŋgə̀ŋgàŋ.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 <<Wèeŋ togə̀ mʉ də Tà, Tà, nə kà bum sə̀ mʉ̀ sə dʉk də wèeŋ gʉ gʉ̀ bʉ̀ʉ yà?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Ŋwə̀ nə̀ yi və̀-a bohòmʉ̀, nə yuk yusə̀ mʉ̀ sə cèep, nə noŋsə yà', fana mʉ tsok fa weŋ nsàp ŋwə̀ nə̀ yi ye nə.
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Yi co ŋwə̀ nə̀ yi dzəm ŋgòci ndap, yi tuŋ lo sə nze cəco, nə kə yeto kùmndap sə mʉnə lìs. Fana ndzəp rwiŋ, nə bwi' ndap nə, nà' kà tsòhò, bʉ̀ʉsə̀ yi a ci kùmndap nə bə̀boŋ.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Fana ŋwə̀ nə̀ yi yuk-a ncèp àm, nə kà yà' nòŋsə̀, ye də yi co ŋwə̀ nə̀ yi à ci ndap ye sə nze wà, nə kà kùmndap bom. Fana ndzəp à rwi, nə bwi' ndap nə, nà' gbʉ ghà ànə. Ndap nə à gbʉ̀ nsàp nə̀ co wù kà cèp to.>>
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.