Atos 19
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs NAA
1 Àpolòànə ye mvwe' lak Korè, fana Pol gi ca mvwe' ntònzeŋgòànə, nə kə dzeŋ mvwe' lak Efesò. À kə̀ dzèŋ fo', yi ye bʉ̀ʉ mok sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Yi fek yà'wèŋ dʉk də, yà' ànə tse' Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə ghà nə̀ yà'wèŋ ànə dzəm Jisòs laŋ àlɛ? Wo dʉk fa yi dʉk də, <<Vès ka yàvès liŋ yumok dʉk də Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ yuk yuk.>>
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Pol fek fe'lə wo də, <<Ànə geŋ wèŋ bàptɛsə nsàp bàptɛ yà?>> Wo də ànə ye bàptɛ Jon.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Yi tsok fe'lə fa yà'wèŋ dʉk də, <<Bàptɛ Jon ànə ye də a bàptɛsə bʉ̀ʉ sə̀ wo à kupsə ntʉm bə bʉp awo sə̀ wo à sə gʉ̀ʉ. Yi Jon nə à tsòho fa bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ də yà'wèeŋ dzəm bohòŋwə̀ nəmòk nə̀ nà' sə və̀ maŋkwɛ̀ɛŋ yi. Ŋwə̀ nə̀ yi à sə dʉk də wo dzəm nà' nə à ye Jisòs.>>
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Wo ànə geŋ də wo yuk vɛ'nə, fana wo bàptɛsə fe'lə sə̀mok mʉnə liŋ sə̀ Tà Jisòs.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Pol naaŋ fa yà'wèŋ bo, fana Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə və bohòwo. Wo sə cep ncèep lak mok sə̀ bwìŋ ka yà' riŋ, nə sə tsoho bum mok sə̀ Nwì à sə tsə̀' fa wo.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Wo à ye lòoŋ fo' co bwìŋ hum-ncòp-ba.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Pol à lòmʉmvwe' ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ. Mʉnə ŋwʉ tɛ', yi sə cep bə bʉ̀ʉ sə wèŋ, nə kà wəp lok. Yi à fenə bə yà'wèŋ, nə sə lap mandzə̀ ŋgògʉ̀ də wo dzəm də yusə̀ yi tsə̀' fa yà'wèŋ bə gaŋ ŋkum Nwìi zìnə.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Fana mok wèŋ gʉŋ tu nə kà dzəm. Wo cep bum sə̀ bʉp bə ma nə̀ Tà Jisòs ŋga kwe' bwìŋ sə yuk pwe'. Pol jəŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yù mandzə̀ Jisòs sə bə yà'wèŋ lo. Nùumbu pwe' bə yà'wèŋ sə kə cep bum mʉmvwe' ndap mòk nə̀ ghaŋ nə̀ Tìranù à tse' nà' yi.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Wo à sə gʉ̀hʉ vɛ'nə tə̀tè kə dzeŋ lùumŋgòŋ ba. Fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à cu mvwe' nzeŋgòƐsiyà, bʉ̀ʉ Jus bə sə̀ wo bʉ̀ lakmvum wèŋ pwe' à yuk ncèp nə̀ Tà Jisòs.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Nwì à sə gʉ̀ càsə nsàap maŋgəŋgèeŋ mok sə̀ yà' à ka vɛ'nə ye yuk ndzə bohòPol.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Nsàp nə̀ co wo sə jəŋ megu mok gà cə̀k nə̀ yi yìsgə̀ ndùrə̀ bə zeŋ, nə kə jwɛŋ ŋgàa yiyaŋ bə zeŋ, fana wo gʉŋ. Yòŋsə̀ə sə̀ bʉp sə tesə gɛsə ndzə ni'ì wo sə̀'. Wo à sə jə cə̀ək fàak ye sə̀ yi à sə ni tse', nə sə gʉ bə zeŋ sə̀' vɛ'nə.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Bʉ̀ʉ Jus mok à ye sə̀ wo à sə gìhi kɛ' càa, nə sə bɛ' fis fa bwìŋ yòŋsə̀ə sə̀ bʉp sə̀'. Wo à yè ŋgòmùmsə ja'a də wo sə bɛ' fis yà' bə liŋ Tà Jisòs. Wo dʉk fa yòŋsə̀ə sə̀ bʉp sə dʉk də, <<Mʉ̀ cèp bə ŋàaŋ Jisòs nə̀ Pol sə tsòho nà'a.>>
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Ŋwə̀ə Jus nə̀ ŋgà fa satikà' mòk nə̀ ghaŋ à ye nə̀ liŋ yee Sivà. Yi à tse' bwe mbəmbam sàmba sə̀ wo à sə gʉ̀hʉ vɛ'nə.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Yòŋsə̀ nə̀ bʉp nə à cèp fəsə fa wo dʉk də, <<Mʉ̀ rì Jisòs, nə riŋ Pol sə̀', a wèŋ ndà?>>
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ŋwə̀ nə̀ yi à tse' yòŋsə̀ nə̀ bʉp ndzə ni'ì yi nə à ko wo nsàp ŋgwap lʉ̀ mok vɛ'ɛ, nə lʉ ghak wo. Wo à carə tesə mʉ nda'à yi anə bə mvwe' bə mvwe'. Wo à ye sə̀' jì cə̀k ŋga yà' sàha wes pwe'.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Bʉ̀ʉ Jus nə ye sə̀ wo bʉ̀ lakmvum sə̀ wo à sə cu mvwe' lak Efesòà yuk yu yè'sə pwe'. Wʉə à ko wo nə̀bʉp. Bwìŋ à kùksə nə sə wəp ghaha lo liŋ Tà Jisòs mantombì.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Bwìŋ wùriŋ sə̀ wo à dzəm Jisòs wèŋ à tesə və̀ mvwe' bwìŋ, nə sə cep fis bʉp sə̀ wo à gʉ̀ jəja.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Bwìŋ ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ sə̀ wo à sə fegə̀ ŋgam wèŋ à jə benə və̀ ŋwàak ŋgam awo mvwe' mò'fis, nə tɛŋ yà' ŋga bwìŋ sə yə pwe'. Wo à ta be'lə mbàam ŋwàak sə pwe', yà' kə dzeŋ bàam mbàm ncùhù hum tàŋ.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Njo bum sə̀ yà' à sə gʉ wùriŋ yè'sə fana, ncèp nə̀ Tà Jisòs nə à sə yuhu lòmantombì, nə sə yam gʉŋ ghaha ghaha.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Ghà nə̀ bum yè'sə ànə ca wes me vɛ'nə pwe', fana Pol də yi nə lo gì. Yi dʉk də yi nə ca mvwe' nzeŋgòŋ Màsìdoniyà bə Gris, nə kə dzeŋ Jòrosalèm. Yi dʉk sə̀' dʉk də yi kə̀ cu fo', fana yi kə dzeŋ mvwe' lak Rumà sə̀'.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ànə ye vɛ'nə, fana yi tumsə lo Timatì bə Ɛ̀ratòs mvwe' nzeŋgòŋ Màsìdoniyà. Bʉ̀ʉ sə̀ ba yè'sə à ye bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə tɛsə kɛ'cà yi bə bum. Yà'wèŋ à lòo, yi sə cum mali ye sə mvwe' nzeŋgòƐsiyà ŋkuŋ.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Nè'e ŋga'a mvə̀k nə̀ ŋkəŋkɛs ŋgə' mòk nə̀ bʉp à tesə mvwe' lak Efesòanə njo mandzə̀ ma nə̀ Tà Jisòs.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ŋgà tɛŋlàm nəmòk à ye nə̀ liŋ ye à ye də Dìmàtiròs. Yi à sə tɛ̀ɛŋ fʉ̀'rə bum mok co ndap mòk nə̀ ghaŋ nə̀ nà' à ye ndap nwì nəmòk, nə̀ wo togə̀ nwì nə də Dìyanà. Yi à gʉ̀ nà' bə ntɛŋ nəmòk nə̀ wo togə̀ nà' də sivà. Yusə̀ yi à gʉ̀ sə à sə jə və fa bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə fàak sə wèŋ swe' wùriŋ.Nwì nə̀ ŋwàŋwè nə̀ wo to nà' də Dìyanà|src="hk00286c.tif" size="col" copy="Horace Knowles" ref="Ŋgàa Ntum Jisòs 19:24"
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Ànə geŋ, yi to benə yà'wèŋ pwe' mvwe' mò'fis. Yi to bə bʉ̀ʉ səmok sə̀ nsàp fàak awo sə̀' co sə̀ mok wèŋ sə. Yi dʉk fa yà'wèŋ dʉk də, <<Bʉ̀ʉ am, wèŋ rì də vesùwèeŋ tse' mègù mbàam yàvès bə nsàp fàk nə̀ vesùwèeŋ gʉ̀gə̀ nè'e.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Fana aco wèŋ yuk nə ye yà'wèeŋ bə lis awèŋ sə̀' nsàp yu nə̀ ŋgà' nə̀ wo to yi də Pol nè'e sə gʉ̀ʉ. Yi sə tsòho kɛ' fa bwìŋ dʉk də, nwìi sə̀ bwìŋ gʉ̀ yà' bə bo ka nwì yeŋ lok nə̀ kɛ̀' mò'fis. Bwìŋ a bʉ̀ʉŋ, nə dzəm ncèp ye nə wùriŋ. Bʉ̀ʉ sə̀ wo dzəm ncèp ye nə, wo mvwe' lak Efesòfɛnə, nə ye bwi ma nə̀ ghaŋ mvwe' nzeŋgòƐsiyà pwe'.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Yusə̀ mʉ̀ sə yə, a də yà'a nə jəŋ və ŋgə'ə də fàak avès yè'sə nə tse' liŋ sə̀ bʉp. Nə sə yəə̀ŋ nə sə̀' dʉk də ndap nwì avès nə̀ ghaŋ Dìyanà nə kà fàk mok sə̀ tse' fe'lə̀. Mvəsə̀ wo jəgə̀ yi co yu nə̀ yum, yè'e nə bʉp. Ŋga yi nwì nə̀ bʉ̀ʉ Ɛsiyà pwe' nə ye bə nzeŋgònə pwe'fo' kùksə mègù yi.>>
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Mvə̀'nə̀ kwe' bʉ̀ nə à yuk ncèp ènə, fana ntʉm yaaŋ wo. Wo jok, nə ye ŋgòfurə dʉk də, <<Dìyanà nə̀ mvwe' lak Efesòo nwì nə̀ ghaŋ.>>
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Mfuŋ à lòbə ntòlak nə pwe'. Bʉ̀ʉ sə wèŋ tap ko bʉ̀ʉ səmok ba sə̀ wo à sə gìgə̀ bə Pol, nə jəŋ lo wo mvwe' nzʉ̀ə̀ nə̀ bʉ̀ lak sə̀ fo' sə kə benəgə̀ fo'. Bʉ̀ʉ sə̀ ba yè'sə, à ye Gayòs bə Àritakò. Wo à ye bwe lak mvwe' nze Màsìdoniyà.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Pol à dzəm də yi lo ŋgòkə̀ teŋsə bʉ̀ʉ sə wèŋ bə tu ye, fana bʉ̀ ŋgàa yù mandzə̀ Jisòs wèŋ kà vɛ'nə dzəm.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Ŋge'e Pol mok sə̀ wo à yə bʉ̀ʉ sə̀ ghaŋ mvwe' lak yà'sə wèŋ à tum fa yi ntirə̀. Wo à tirə fa nà' dʉk də, <<Kwəkwè', kà si yo mvwe' nze ènə kə̀ nì vèsə̀.>>
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Bum yè'sə ànə ye co kwe' awo nə sə jam jamə vɛ'ɛ. Bòp bʉ̀ mòk à sə fu sə̀' yusə̀ zok, ma mòk sə fuŋ sə̀' yusə̀ zok. Ànə ye vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ bòp ma nə̀ ghaŋ à ka yusə̀ yà' à jə benə və̀ wo fo' sə̀' riŋ.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ŋwə̀ nəmòk à ye fo' nə̀ liŋ ye à ye də Àlèsandà, fana bʉ̀ʉ Jus wèŋ tes yi mantombì də nà'a cep fa wo. Àlèsandà gʉ bo də bwìiŋ teŋsə cù, ya yi taŋ njo mʉtsətsə'rə bwìŋ.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Bʉ̀ʉ sə wèŋ ànə ye riŋ də nà'a ŋwə̀ə Jus, fana wo pwe'fo' sə fuŋ benə megu mok yusə̀ mò'fis. Wo à sə furə dʉk də, <<Dìyanà nə̀ mvwe' lak Efesòo nwì nə̀ ghaŋ.>> Wo sə furə vɛ'nə tə̀tè haŋ, nə kà nə̀nàk teŋsə̀.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Ànə geŋ, ŋgà còm bum nə̀ mvwe' lak yà'sə à gʉ̀ bʉ̀ʉ sə wèŋ teŋsə cùu sə. Yi yeto ŋgòcèp dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Efesò, ndàaŋwè pwe' riŋ dʉk də a nòŋsəgə̀ ndap nə̀ ghaŋ nə̀ nwì Dìyanà nè'e ntʉm lak Efesò, bə lìs ye nə̀ rərɛŋ nə̀ nà' à gbʉ̀ tsə mʉbu.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Kaco ŋwə̀ nəmòk dʉk də yè'sə mvwès yeŋ. Bòco wèŋ ko tsoŋ ntʉm, nə kà yumok co bʉ̀ʉ sə̀ wo ka ŋkərə̀ tse' gʉ̀.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Wèŋ jə və̀ bʉ̀ʉ yè'e fɛɛŋ wèŋ, ŋga wo ka yumok mʉ nda'à nwì àvès yə fis. Wo ka liŋ ye sə̀' bʉpsə.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 A ye-a də Dìmàtiròs bə ŋgàa fàak ye wèŋ tse' nzak bə ŋwə̀ nəmòk, fana kot cu yo bə ŋgàa sak nzak sə sə̀'. Yà'a mvwe' sə̀ co ŋwè tsok yusə̀ yà' sə yaaŋ yi bə mòk fo'.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Nə ye sə̀' dʉk də ŋga wèŋ dzəm-a yumok sə̀ zok, fana ye də wo kə cep yà' mvwe' kwe' bʉ̀ nə̀ ghaŋ nə.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Bʉsə̀ yà'a nə bʉp bohòvesùwèŋ. Wo nə ta vesùwèŋ bɛ̀ŋ bə nsàp gham cù nə̀ ghaŋ nə̀ nà' ye ntinə ènə. Kaco ŋwə̀ nəmòk tsok njo mòk bə̀boŋ nə̀ nsàp cù nè'e tesə bʉ̀ʉ zeŋ yeŋ.>>
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Yi ànə cep wes vɛ'nə, fana yi də wo sam.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.