Atos 17
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs NTLH
1 Wo à cà mvwe' lak Àmfìpolìs bə lak Àpòlòniyà, nə dzeŋ Tètàlonikà. Ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ à ye fo'.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Sə̀' mʉ mvə̀'nə̀ Pol gʉ̀hʉ ləəŋgə̀ səsa sə fana, yi à lòmʉmvwe' ndap pìriyà nə. Yi à cu mvwe' lak yà'sə ntɛŋ tɛ'. Nùumbu dzə̀ lòoŋ, yi sə fenə bə bòp bʉ̀ nə̀ fo' bə bum sə̀ yà'a ndzənə ŋwàk Nwì.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Yi à sə tsòho, nə sə ni tsok fa yà'wèŋ nja dʉk də, <<Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì ànə dʉk də yi nə tum nə, à tse' ŋgòyə ŋgə' fana nə kpʉ, nə luŋ sə̀mok. Jisòs nə̀ mʉ̀ tsə̀' weŋ liŋ ye nè'nə, yi Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə.>>
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Mok wèŋ à dzəm, nə be'lə lo mok ma nə̀ Pol bə Silàs. Bòp bʉ̀ nəmòk wùriŋ sə̀ wo à ye bʉ̀ lakmvum, nə sə kuksə Nwì, à dzəm sə̀'. Bə̀ba mok wùriŋ sə̀ wo mantombì à dzəm sə̀'.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à yè ŋgòwa də bwìŋ sə dzəm vɛ'nə bʉ̀ʉ yà lɛ? Fana wo lo, nə kə to benə ŋgàa gha' ŋgòŋ sə mandzə̀ mvwe' mò'fis. Nà' à ye kwe' nə̀ ŋgògʉ̀ lak sə curə nə̀bʉp. Wo kə ni lap ndap ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ yee Jasòŋ. Wo à sə làp mandzə̀ nə də wo ye Pol bə Silàs mbwa, nə jəŋ lo yà'wèŋ mvwe' kaŋsurù.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Wo à ka yà'wèŋ ye, fana wo soŋ jəŋ lo Jasòŋ nə bə bwema mok sə̀ wo à dzəm Jisòs, nə kə fa bohòbʉ̀ʉ ŋgàa sak nzak sə mvwe' ntʉm lak ànə. Wo gurə, nə sə dʉk də, <<Bʉ̀ʉ yè'e wèŋ sə gʉ̀ fana ŋgə' sə tesə ma nə̀ fòlòoŋ. Wo nə və̀ nə ŋga'a mvwe' lak yàvès sə̀'.
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Jasòŋ ko noŋsə wo mʉ nda'à yi. Wo pwe', nə̀ mò'fis kà lʉ̀ʉk ŋkum àvès nə̀ ghaŋ nə̀ mvwe' lak Rumà sə nòŋsə̀gə̀. Wo sə cèp də ŋkum mòk cu fe'lə nə̀ liŋ yee də Jisòs.>>
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Wo ànə cep nsàp ncèp ènə, fana kwe' bʉ̀ nə̀ wo sakgə̀ kaŋsurù bə bʉ̀ʉ mok sə pwe' à ŋàk kɛ'cà maŋgəŋgèŋ.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Bʉ̀ʉ kaŋsurù sə wèŋ à gʉ̀ʉ, fana Jasòŋ bə bʉ̀ʉ ye wèŋ lak mbàm sə̀ wo kogə̀ ŋwè, yi lak yà' ŋkuŋ wo me'rə yi. Wo lak yà' fana wo me'rə yà'wèŋ lo.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Ndzəm à sèŋ ntɛ̀ŋ, bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ tumsə lo Pol bə Silàs mvwe' lak Berà. Wo à kə̀ dzèŋ fo', wo sə lo mvwe' ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Bʉ̀ʉ sə̀ fo' à bòvə̀m nə ghak bʉ̀ʉ sə̀ wo cu mvwe' lak Tètàlonikà wèŋ. Wo à yu'rə ncèp nə bə ntʉm nə̀ kwəkwa wùriŋ. Wo à sə ta ŋwàk Nwì nə nùumbu pwe' də ya ŋga wo riŋ-a yàwo sə̀' dʉk də yusə̀ Pol sə cep sə vɛ'nə nə̀ zìnə àlɛ?
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm à ye cɛ̀bʉ̀ə̀. Bàa mok sə̀ ghaŋ bə mbəmbam wèŋ à dzəm sə̀' ŋga wo à ye bʉ̀ lakmvum
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Bʉ̀ʉ Jus sə̀ mvwe' lak Tètàlonikà wèŋ ànə yuk dʉk də Pol tsoho ncèp Nwì mvwe' lak Berà, fana wo və, nə ye ŋgòfʉəpsə fa bʉ̀ʉ sə̀ fo' sə mbʉəp nə̀ bʉp.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Ànə ye vɛ'nə ntɛ̀ŋ, bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ jəŋ lo Pol mà ŋgʉ ndzəp də yi lo. Silàs bə Timatì wèŋ à mam yàwo Berà anə.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə jə lòPol sə à lòtə̀tè kə dzeŋ mvwe' lak Atèn ŋkuŋ wo bwi foho və fe'lə Berà anə. Pol à dʉk wo də yà'wèeŋ kə tsok Silàs bə Timatì də yà'wèeŋ yuŋ və yi nə̀nàk.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Mvə̀'nə̀ Pol à sə cu mvwe' lak Atèn anə ŋgòtək Silàs bə Timatì, fana ntʉm ye kà sə kwa lok. Yi à sə kà kwəkwa tse' bʉ̀ʉsə̀ yi à sə yə ŋga tàap bumlak co rùm rwiŋ mvwe' ntʉm lak ànə vɛ'ɛ dak.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Yi à lòmʉmvwe' ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə sə cep fenə cù mbwa bə bʉ̀ʉ Jus, nə ye bʉ̀ʉ sə̀ wo kùksəgə̀ Nwì ŋga wo bʉ̀ lakmvum sə̀'. Yi sə fenə mʉ ntɛɛ̀ŋ sə̀' nùumbu pwe' bə bʉ̀ʉ sə̀ wo və-a fo' na.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Yi à sə fenə mok bə cicàa səmok sə̀ wo to wo də Èpàkurà, bə mok də Sìtoɛ̀k wèŋ sə̀'. Mok à sə dʉk də, <<Ŋgà bùp cùu sə̀ wà ènə sə də yi cep yè'sə yà lɛ?>> Mok dʉk yàwo də, <<Yi sə gʉ̀ co yi sə cep bə nsàap nwìi səmok sə̀ yà' ka fɛɛŋ yeŋ.>> Wo à dʉk vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ Pol à sə tsòho bə liŋ Jisòs, nə ye mvəsə̀ ŋgòlòkok mvwe' kpʉ.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 À ye vɛ'nə fana, wo to lo Pol mvwe' kwe' Àripagù wèŋ. À kə̀ dzèŋ fo', wo dʉk fa nà' dʉk də, wo sə dzəm də wo rɛɛŋ bə nsàp yəyə'rə̀ nə̀ fi nə̀ nà' sə cèp bə zeŋ nè'nə.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Bum mok sə̀ nà' sə tsòho sə nsàap bum sə̀ wo ka yà' yàwo riŋ yuk, fana wo sə dzəm ŋgòrì də yà'a yà'sə da lɛ?
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Wo sə dʉk vɛ'nə ŋga bwe nze Atèn, nə ye bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à coho və̀ fo' və̀ə wèŋ pwe' à sə dzəmgə̀ ŋgòcuuŋ, nə sə yu'rə, nə sə tsoho nzu sə̀ wo yu' tsə yà' ghà nə.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Pol à lòkok təəŋ mʉtsə̀ mvwe' kwe' Àripagù wèŋ nə. Yi dʉk fa yà'wèŋ dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Atèn, mʉ̀ sə ye də weŋ fa ntʉm awèŋ bohònwìi awèŋ wùriŋ.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Ye də mʉ̀ sə tsə̀' vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ ànə sə gi ca, nə sə kʉk ja'a kɛ'ca bum sə̀ wèeŋ kùksəgə̀ yà', fana mʉ̀ ye kàm mòk nə̀ wo còm mbwa dʉk də, <BohòNwì nə̀ wo ka yi riŋ.> Mʉ̀ sə tsə̀' rɛŋsə fa weŋ yè'e yi nə̀ wèŋ a sə kùksə yi ŋga wèŋ ka yi riŋ nə.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 Nwì nə̀ yi à gʉ̀ nzeŋgòŋ, nə ye bə bum sə̀ yà'a ca pwe', yi Tà nə̀ mʉbu bə nə̀ sə nze yi. Yi kà mʉnə ndap sə̀ wo ci fa nwì wèŋ yà' bə bo cugə̀.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Ka də yi sə jamə yu səmok sə̀' də aco ŋwè gʉ fa yi sə̀' yeŋ. A vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ a yi nə̀ yi fagə̀ bwìŋ pwe'fo' yòŋsə̀, nə ye bə yà lòoŋ sə̀ bwìŋ dzəm yà'.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Yi à gʉ̀ fis nsàap bʉ̀ʉ sə̀ wo zəzok sə̀ wo cu mʉ nzeŋgòoŋ fɛɛŋ pwe' ndzənə ŋwə̀ nə̀ mò'fis. Yi à gàpsə ndʉ̀rə ŋgòŋ sə də nsàp bʉ̀ nè'e nə cum fɛŋ bə fa' yi. Yi à fʉ̀hʉ fa bòp lak nə̀ fòpwe' mvə̀k nje ŋgòcu sə̀' yi.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Yi ànə gʉ yè'sə vɛ'nə ya bwìiŋ lap yi. Də mvə̀'nə̀ wo sə lap yi, kàmòk wo nə sə lap ghasə kɛ'cà yi, fana nə ye yi. Nwì ka ye sə̀sap bohòvesùwèŋ lɛ yeŋ.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Ŋwə̀ nəmòk à dʉk də, <A cugə̀ə, nə sə cum ŋwʉm, nə sə gihi kɛ' yè'sə bə ŋàaŋ sə̀ ye.> Yà' mègù sə̀' mʉ mvə̀'nə̀ ŋgàa còm ŋwàk awèŋ mok à còm dʉk də, <Vèes yàvès sə̀' bwe ye.>
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Nə yeè nə dʉk də, mvə̀'nə̀ vesùwèeŋ bwe Nwì, a kà də vesùwèeŋ tsərə də yi səsə co yumok sə̀ bwìŋ a jə ŋkərə̀ àwo ŋgògʉ̀ bə ntɛŋ kè lìs àlɛ tsərə̀.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Yusə̀ bwìŋ à sə gʉ̀ mantombì ŋga wo ka riŋ fana, Nwì a jə càsə yà'sə pwe' co yusə̀ wà. Nə̀ ŋga'a nè'e fana yi sə cèp bohòndàaŋwè nə̀ yi fòpwe' ŋgòkupsə, nə bwi fa bʉp ye ŋkwɛ̀ŋ.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Yè'sə vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ yi a fʉ̀hʉ nòŋsə nùmbu nə̀ yi nə sak nzeŋgòŋ nə pwe'fo'. Səsak ènə nə ye bə zìnə. Yi nə sak bə cùu ŋwə̀ nə̀ yi a cok nòŋsə nà'. Yi a nìtsə̀' dʉk də yè'sə zìnə bə mandzə̀ nə̀ də yi a lòkoksə ŋwə̀ ènə mvwe' kpʉ.>>
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Pol ànə cep ncèp nə̀ də ŋgòlòkok mvwe' kpʉ fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yu'rə sə ga'a bòp ba. Mok à sə ywì'lə yi co ləm, fana mok dʉk yàwo də, wo sə dzəm ŋgòyuk mali yà' sə̀mok.
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Fana Pol me'rə mvwe' kwe' nə.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Bʉ̀ʉ mok à be'lə ma nə̀ nje, nə dzəm bohòJisòs. Mòk nə̀ yi à ye mʉŋgorə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə wèŋ à ye Diyonisù, nə̀ yi à ye ŋwə̀ə kwe' Àripagù nə. Ŋwà mòk à ye sə̀' nə̀ liŋ ye Dàmaris, nə ye bə mok wèŋ sə̀'.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.