Atos 17
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs NAA
1 Wo à cà mvwe' lak Àmfìpolìs bə lak Àpòlòniyà, nə dzeŋ Tètàlonikà. Ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ à ye fo'.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Sə̀' mʉ mvə̀'nə̀ Pol gʉ̀hʉ ləəŋgə̀ səsa sə fana, yi à lòmʉmvwe' ndap pìriyà nə. Yi à cu mvwe' lak yà'sə ntɛŋ tɛ'. Nùumbu dzə̀ lòoŋ, yi sə fenə bə bòp bʉ̀ nə̀ fo' bə bum sə̀ yà'a ndzənə ŋwàk Nwì.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Yi à sə tsòho, nə sə ni tsok fa yà'wèŋ nja dʉk də, <<Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə̀ Nwì ànə dʉk də yi nə tum nə, à tse' ŋgòyə ŋgə' fana nə kpʉ, nə luŋ sə̀mok. Jisòs nə̀ mʉ̀ tsə̀' weŋ liŋ ye nè'nə, yi Ŋkum ŋgà gèm bwìŋ nə.>>
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Mok wèŋ à dzəm, nə be'lə lo mok ma nə̀ Pol bə Silàs. Bòp bʉ̀ nəmòk wùriŋ sə̀ wo à ye bʉ̀ lakmvum, nə sə kuksə Nwì, à dzəm sə̀'. Bə̀ba mok wùriŋ sə̀ wo mantombì à dzəm sə̀'.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Bʉ̀ʉ Jus wèŋ à yè ŋgòwa də bwìŋ sə dzəm vɛ'nə bʉ̀ʉ yà lɛ? Fana wo lo, nə kə to benə ŋgàa gha' ŋgòŋ sə mandzə̀ mvwe' mò'fis. Nà' à ye kwe' nə̀ ŋgògʉ̀ lak sə curə nə̀bʉp. Wo kə ni lap ndap ŋwə̀ nəmòk nə̀ liŋ yee Jasòŋ. Wo à sə làp mandzə̀ nə də wo ye Pol bə Silàs mbwa, nə jəŋ lo yà'wèŋ mvwe' kaŋsurù.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Wo à ka yà'wèŋ ye, fana wo soŋ jəŋ lo Jasòŋ nə bə bwema mok sə̀ wo à dzəm Jisòs, nə kə fa bohòbʉ̀ʉ ŋgàa sak nzak sə mvwe' ntʉm lak ànə. Wo gurə, nə sə dʉk də, <<Bʉ̀ʉ yè'e wèŋ sə gʉ̀ fana ŋgə' sə tesə ma nə̀ fòlòoŋ. Wo nə və̀ nə ŋga'a mvwe' lak yàvès sə̀'.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Jasòŋ ko noŋsə wo mʉ nda'à yi. Wo pwe', nə̀ mò'fis kà lʉ̀ʉk ŋkum àvès nə̀ ghaŋ nə̀ mvwe' lak Rumà sə nòŋsə̀gə̀. Wo sə cèp də ŋkum mòk cu fe'lə nə̀ liŋ yee də Jisòs.>>
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Wo ànə cep nsàp ncèp ènə, fana kwe' bʉ̀ nə̀ wo sakgə̀ kaŋsurù bə bʉ̀ʉ mok sə pwe' à ŋàk kɛ'cà maŋgəŋgèŋ.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Bʉ̀ʉ kaŋsurù sə wèŋ à gʉ̀ʉ, fana Jasòŋ bə bʉ̀ʉ ye wèŋ lak mbàm sə̀ wo kogə̀ ŋwè, yi lak yà' ŋkuŋ wo me'rə yi. Wo lak yà' fana wo me'rə yà'wèŋ lo.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Ndzəm à sèŋ ntɛ̀ŋ, bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ tumsə lo Pol bə Silàs mvwe' lak Berà. Wo à kə̀ dzèŋ fo', wo sə lo mvwe' ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Bʉ̀ʉ sə̀ fo' à bòvə̀m nə ghak bʉ̀ʉ sə̀ wo cu mvwe' lak Tètàlonikà wèŋ. Wo à yu'rə ncèp nə bə ntʉm nə̀ kwəkwa wùriŋ. Wo à sə ta ŋwàk Nwì nə nùumbu pwe' də ya ŋga wo riŋ-a yàwo sə̀' dʉk də yusə̀ Pol sə cep sə vɛ'nə nə̀ zìnə àlɛ?
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm à ye cɛ̀bʉ̀ə̀. Bàa mok sə̀ ghaŋ bə mbəmbam wèŋ à dzəm sə̀' ŋga wo à ye bʉ̀ lakmvum
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Bʉ̀ʉ Jus sə̀ mvwe' lak Tètàlonikà wèŋ ànə yuk dʉk də Pol tsoho ncèp Nwì mvwe' lak Berà, fana wo və, nə ye ŋgòfʉəpsə fa bʉ̀ʉ sə̀ fo' sə mbʉəp nə̀ bʉp.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Ànə ye vɛ'nə ntɛ̀ŋ, bwema sə̀ wo à dzəm sə wèŋ jəŋ lo Pol mà ŋgʉ ndzəp də yi lo. Silàs bə Timatì wèŋ à mam yàwo Berà anə.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə jə lòPol sə à lòtə̀tè kə dzeŋ mvwe' lak Atèn ŋkuŋ wo bwi foho və fe'lə Berà anə. Pol à dʉk wo də yà'wèeŋ kə tsok Silàs bə Timatì də yà'wèeŋ yuŋ və yi nə̀nàk.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Mvə̀'nə̀ Pol à sə cu mvwe' lak Atèn anə ŋgòtək Silàs bə Timatì, fana ntʉm ye kà sə kwa lok. Yi à sə kà kwəkwa tse' bʉ̀ʉsə̀ yi à sə yə ŋga tàap bumlak co rùm rwiŋ mvwe' ntʉm lak ànə vɛ'ɛ dak.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Yi à lòmʉmvwe' ndap pìriyà bʉ̀ʉ Jus wèŋ, nə sə cep fenə cù mbwa bə bʉ̀ʉ Jus, nə ye bʉ̀ʉ sə̀ wo kùksəgə̀ Nwì ŋga wo bʉ̀ lakmvum sə̀'. Yi sə fenə mʉ ntɛɛ̀ŋ sə̀' nùumbu pwe' bə bʉ̀ʉ sə̀ wo və-a fo' na.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Yi à sə fenə mok bə cicàa səmok sə̀ wo to wo də Èpàkurà, bə mok də Sìtoɛ̀k wèŋ sə̀'. Mok à sə dʉk də, <<Ŋgà bùp cùu sə̀ wà ènə sə də yi cep yè'sə yà lɛ?>> Mok dʉk yàwo də, <<Yi sə gʉ̀ co yi sə cep bə nsàap nwìi səmok sə̀ yà' ka fɛɛŋ yeŋ.>> Wo à dʉk vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ Pol à sə tsòho bə liŋ Jisòs, nə ye mvəsə̀ ŋgòlòkok mvwe' kpʉ.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 À ye vɛ'nə fana, wo to lo Pol mvwe' kwe' Àripagù wèŋ. À kə̀ dzèŋ fo', wo dʉk fa nà' dʉk də, wo sə dzəm də wo rɛɛŋ bə nsàp yəyə'rə̀ nə̀ fi nə̀ nà' sə cèp bə zeŋ nè'nə.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Bum mok sə̀ nà' sə tsòho sə nsàap bum sə̀ wo ka yà' yàwo riŋ yuk, fana wo sə dzəm ŋgòrì də yà'a yà'sə da lɛ?
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Wo sə dʉk vɛ'nə ŋga bwe nze Atèn, nə ye bə bʉ̀ʉ sə̀ wo à coho və̀ fo' və̀ə wèŋ pwe' à sə dzəmgə̀ ŋgòcuuŋ, nə sə yu'rə, nə sə tsoho nzu sə̀ wo yu' tsə yà' ghà nə.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Pol à lòkok təəŋ mʉtsə̀ mvwe' kwe' Àripagù wèŋ nə. Yi dʉk fa yà'wèŋ dʉk də, <<Wèŋ bʉ̀ʉ Atèn, mʉ̀ sə ye də weŋ fa ntʉm awèŋ bohònwìi awèŋ wùriŋ.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Ye də mʉ̀ sə tsə̀' vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ mʉ̀ ànə sə gi ca, nə sə kʉk ja'a kɛ'ca bum sə̀ wèeŋ kùksəgə̀ yà', fana mʉ̀ ye kàm mòk nə̀ wo còm mbwa dʉk də, <BohòNwì nə̀ wo ka yi riŋ.> Mʉ̀ sə tsə̀' rɛŋsə fa weŋ yè'e yi nə̀ wèŋ a sə kùksə yi ŋga wèŋ ka yi riŋ nə.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Nwì nə̀ yi à gʉ̀ nzeŋgòŋ, nə ye bə bum sə̀ yà'a ca pwe', yi Tà nə̀ mʉbu bə nə̀ sə nze yi. Yi kà mʉnə ndap sə̀ wo ci fa nwì wèŋ yà' bə bo cugə̀.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Ka də yi sə jamə yu səmok sə̀' də aco ŋwè gʉ fa yi sə̀' yeŋ. A vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ a yi nə̀ yi fagə̀ bwìŋ pwe'fo' yòŋsə̀, nə ye bə yà lòoŋ sə̀ bwìŋ dzəm yà'.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Yi à gʉ̀ fis nsàap bʉ̀ʉ sə̀ wo zəzok sə̀ wo cu mʉ nzeŋgòoŋ fɛɛŋ pwe' ndzənə ŋwə̀ nə̀ mò'fis. Yi à gàpsə ndʉ̀rə ŋgòŋ sə də nsàp bʉ̀ nè'e nə cum fɛŋ bə fa' yi. Yi à fʉ̀hʉ fa bòp lak nə̀ fòpwe' mvə̀k nje ŋgòcu sə̀' yi.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Yi ànə gʉ yè'sə vɛ'nə ya bwìiŋ lap yi. Də mvə̀'nə̀ wo sə lap yi, kàmòk wo nə sə lap ghasə kɛ'cà yi, fana nə ye yi. Nwì ka ye sə̀sap bohòvesùwèŋ lɛ yeŋ.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Ŋwə̀ nəmòk à dʉk də, <A cugə̀ə, nə sə cum ŋwʉm, nə sə gihi kɛ' yè'sə bə ŋàaŋ sə̀ ye.> Yà' mègù sə̀' mʉ mvə̀'nə̀ ŋgàa còm ŋwàk awèŋ mok à còm dʉk də, <Vèes yàvès sə̀' bwe ye.>
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Nə yeè nə dʉk də, mvə̀'nə̀ vesùwèeŋ bwe Nwì, a kà də vesùwèeŋ tsərə də yi səsə co yumok sə̀ bwìŋ a jə ŋkərə̀ àwo ŋgògʉ̀ bə ntɛŋ kè lìs àlɛ tsərə̀.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Yusə̀ bwìŋ à sə gʉ̀ mantombì ŋga wo ka riŋ fana, Nwì a jə càsə yà'sə pwe' co yusə̀ wà. Nə̀ ŋga'a nè'e fana yi sə cèp bohòndàaŋwè nə̀ yi fòpwe' ŋgòkupsə, nə bwi fa bʉp ye ŋkwɛ̀ŋ.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Yè'sə vɛ'nə bʉ̀ʉsə̀ yi a fʉ̀hʉ nòŋsə nùmbu nə̀ yi nə sak nzeŋgòŋ nə pwe'fo'. Səsak ènə nə ye bə zìnə. Yi nə sak bə cùu ŋwə̀ nə̀ yi a cok nòŋsə nà'. Yi a nìtsə̀' dʉk də yè'sə zìnə bə mandzə̀ nə̀ də yi a lòkoksə ŋwə̀ ènə mvwe' kpʉ.>>
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Pol ànə cep ncèp nə̀ də ŋgòlòkok mvwe' kpʉ fana bʉ̀ʉ sə̀ wo à sə yu'rə sə ga'a bòp ba. Mok à sə ywì'lə yi co ləm, fana mok dʉk yàwo də, wo sə dzəm ŋgòyuk mali yà' sə̀mok.
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Fana Pol me'rə mvwe' kwe' nə.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Bʉ̀ʉ mok à be'lə ma nə̀ nje, nə dzəm bohòJisòs. Mòk nə̀ yi à ye mʉŋgorə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo à dzəm sə wèŋ à ye Diyonisù, nə̀ yi à ye ŋwə̀ə kwe' Àripagù nə. Ŋwà mòk à ye sə̀' nə̀ liŋ ye Dàmaris, nə ye bə mok wèŋ sə̀'.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.