Mateus 5
Mbeɗe sáka kuni fie (XUO) vs ARIB
1 Ruɔ nzoɓri ŋgḭi ɓamba vi luo Zezu. Zaɗkaʼa kɔ ri vi na báyḭi lɛ, ka uru a vǎa hil tul mbɔrɔ a kaw ɗi. Lɛɛ, leɗ nduoɓal-ɛri soro í vi kaw lakun-ɛ.Zezu hil tul mbɔrɔ a kaw ɗi a fere nzoɓri fe.|src="CN01700C.TIF" size="span" copy="David C. Cook" ref="5.1"
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Báyḭi lɛ, ka tii sa̰w fére ri fe mii:
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 «Suoriya ɓa taa nzoɓri ká i kɔ mii,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká i kaw ɓáy rɛw;
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká i se yuɗuɗu;
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká kɔn ɗáa fe
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká i ɓa nzoɓ kɔ́kɔ nun síe nzoɓri;
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká law-ri taŋ kaɗ kaɗ;
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká i ɗaa ha̰ nzoɓri zuɔ ziŋ kḭ,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Suoriya ɓa taa nzoɓri ká i kɔ sɛkɛ fe
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 «Zaɗka nzoɓri raɗ rì, mase i ɗaa nun-rì tuɔ síe, mase i tḭiri rì kḭrɛ ɓoɗ ɓoɗ ɓay tul-i na, suoriya ɓa taa ɓaarì.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Ì záy sùo-rì í ɗaa suoriya, ɓay ḭi lɛ, fe tunduo ɓaarì ŋgḭi ɓamba ɗo nulue giyaŋ rì. Munu nda̰w ze, nzoɓri ɗáake fe sɛkɛ ziŋ *nzoɓ ya̰aŋa ɓayri saa nzaa Ŋgɛrɛwṵru ká i ɗo pol ha rì na.»
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 «Ɓaarì na, ì ɗo munu ɓa tom ɓay tul nzoɓri ká tusiri key. Roo lɛ, zaɗka ráake tḭi na wa̰a, fe ḭi nda̰w rɔɔ ɓay ɗáake ha̰ ni yḭ̀i a raa ɓa kḭ rɔɓay lɛ? Fe ká ɓay ɗáake ha̰ ni ndǎɗke na tiya. Ɓa fe ká ɗo nun kúna zuɔ ɓisuy ha̰ nzoɓri tɔɗ ɓáy ɓal-ri hɔy ro.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 «Ɓaarì na, ì ɓa zaɗ taŋa nzoɓri ká tusiri key. Ŋgɛrɛpuo ká ɗo tul kuo na, faa ká ɓay haŋa ni mṵu sùo-ɛ mṵu na, tiya.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Ɗo faa mbḭw munu nda̰w, nzoɓ ti ɗáa huu taa huu ndele rɔɔ, a mbi tuŋguo guɓa ɗi ya, roo lɛ, kaʼa ɗáa sìi siya ha̰ ni taŋ zaɗ kaɗ kaɗ ká tul nzoɓri riw bele ká i kaw hula na ha ri kɔ́ke zaɗ.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Ɓe ze, ì ha̰ zaɗ taŋa ɓaarì na ka táŋ kaɗ kaɗ ká pol nzoɓri. Ɓe nda̰w rɔɔ, i kɔ́kɔke fe ɗáa kere ɓaarì na lɛ, i ɗáake riŋ ɗika ɓo tul Bǎa ɓaarì ká kaw nulue na ɓáy.»
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 «Kɔkɔ ká ì kér ká ɓil law-rì mii, mì vi ɓay bumra *bol kusol *Moyze, ɓáy fe fére *nzoɓ ya̰aŋa ɓayri saa nzaa Ŋgɛrɛwṵru na. Ɓi na, mì vi ɓay bumra ya, roo lɛ, mì vi ɓay kíɛ sa̰w fekeri ku na ta-taŋ ɓa kɛlɛ.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Mì ɓaa ha rì ta-taŋ ɓa tusuɛ kḭ: zaɗka tumbam ɓáy tusiri ɗo kɔɓ ɓáy na, vu fe ká ndḭi ká i vbie ɗo ɓil bol kusolke na ti bumra mbḭw ya, kpṵru maa ɓáy feri riw bele káʼa tḭ́i na, ka tḭi ɓáy zaɗɛ.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Sa̰wke mini ze, nzoɓ ká waɗ tul bol kusol mbḭw, a kɔ ɓa bol kusol ká ndḭi hɔy ká sakra bol kusol ha̰wri, rɔɔ a fere kṵ-ɛri ɓay haŋa ri ɗaa munu na nda̰w lɛ, nzoɓke ku na, Ŋgɛrɛwṵru a kɔ́kɔ ni ɓa nzoɓ ká ndḭi hɔy ká ɓil puoruo ɓe. Roo lɛ, nzoɓ ká ɗo tul bol kusol key na ɓáy zaɗɛ nzɛɗɛm, a fere kṵ-ɛri ɓay haŋa ri ɗaa munu na nda̰w lɛ, nzoɓke ku na, Ŋgɛrɛwṵru a kɔ́kɔ ni ɓa nzoɓ luye ká ɓil puoruo ɓe.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Mì ɓaa ha rì ta-taŋ: zaɗka ì ɗaa vu mbom ɓo tul fe ká Ŋgɛrɛwṵru hii na kal tul vu mbom ká *Fariziri ɓáy *nzoɓ fére nzoɓri bol kusolri ɗaa na ya lɛ, *puoruo Ŋgɛrɛwṵru na ɓa taa ɓaarì ya.»
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 «Ɓaarì na, ɓay ká i ɓaa ha̰ bulu naari ká piɛɗke lew na, ì laa nda̰w. Ɓayke ɓaa mii: “Mù ti ika nzoɓ ya; a zaɗka nzoɓ i huɗ lɛ, i haŋa ni se pol nzoɓ kúŋ sal ɓayri ha ri ɗaa ɓay ɓo tul-e ha̰ ni kɔ sɛkɛ fe.”
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Roo lɛ, ɓi na, mì ɓaa ha rì ta-taŋ: nzoɓ ha̰a ha̰a ká law-ɛ fa̰a ni ká tul yṵ-ɛ lɛ, maa ɓay séke ni pol nzoɓ kúŋ sal ɓayri. A nzoɓ ká ɗi yṵ-ɛ “mbuo” lɛ, maa ɓay séke ni pol *nzoɓ kúŋ sal ɓay luyeri. A nzoɓ ká kɔ yṵ-ɛ ɓa kɔ̀kɔ nzoɓ lɛ, maa ɓay vbuka ni ɓo ɓil huu ká ru-ruma ya.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 Munu zu lɛ, zaɗka mù se *hul ka̰ni Ŋgɛrɛwṵru ɓay haŋa ni *fe poy, rɔɔ mú ker se tul yṵ-ɔ ká mù ɗaa ɓay ziŋ ni lɛ,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 mu ála fe poy na ku ká ɓo zaɗɛ, a mú yḭ̀i mú vǎa zúɔ ziŋ ni nda̰w rɔɔ, mú ví mbi fe poyke na ha̰ Ŋgɛrɛwṵru ɓáy.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 «Zaɗka nzoɓ ɗaa ɓay ziŋ mù, rɔɔ ɓo ɓáy kḭ í se mbḭw hɔy ɓa zaɗ fɔ́ŋ ɓay lɛ, mu léke ɓayke ziŋ ni ɓa vaa hɔy ɓáy seɗ ɓaarì ká faa na ku, ɓo ha̰ ni ka pɔ́ŋ mù. Munu ya lɛ, kaʼa ɗáa kpṵru ha̰ mù se nzaa nzoɓ kúŋ sal ɓay. Lɛɛ, nzoɓ kúŋ sal ɓay na a ɗáa mù nduo ndúo dɔma̰y mgbaka nzoɓri ha̰ ni suru mù yɔɗ ɓo hul sal.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Mì ɓaa ha̰ mù ta-taŋ ɓa tusuɛ kḭ: mù ti tḭ́i ká zaɗɛ ku ya, kpṵru maa ɓáy mbɔl ɓori ká mù púo ɔ ŋgiɗ bele nda̰w rɔ!»
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 «Ɓay ká i ɓaa ha rì na, ì laa nda̰w. Ɓayke ɓaa mii: “Mù ti ɗáa nun pie ya.”
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 A roo lɛ, ɓi na, mì ɓaa ha rì ɓa tusuɛ kḭ: nzoɓ ha̰a ha̰a ká kɔ-kɔ́m ɗeke ɓa luo má̰y nzoɓ ɓáy nun pie lɛ, ka naa ziŋ ni ká ɓil law-ɛ ɗɔɗ ro zu.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Munu zu lɛ, zaɗka nun-a fi hoɗo ze ha̰ mù ɗaa feya̰a lɛ, mu ŋgókɗo mú naa ni, mú vbu ni biŋ ɓo ɓisuy. Ɓay haŋa nun-a mbḭw tiya na, ndaɗ mba séke ɓáy sùo-ɔri riw bele se zaɗ kɔ́kɔ sɛkɛ fe ká ɓil huu ká ru-ruma ya.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 A zaɗka nduo hoɗo ɓo ze ha̰ mù ɗaa feya̰a lɛ, mu kuŋ ni mú vbu ni biŋ ɓo ɓisuy. Ɓay haŋa nduo-ɔ mbḭw tiya na, ndaɗ mba séke ɓáy sùo-ɔri riw bele se zaɗ kɔ́kɔ sɛkɛ fe ká ɓil huu ká ru-ruma ya.»
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 «I ɓaa pola lew nda̰w mii: “Nzoɓ ká nii má̰y ɓe na, ndaɗ ɓay haŋa ni ka ɗaa mbeɗe níi má̰y ɓe na, a ha̰ ni nda̰w rɔɔ a nii ni zɔ́l ɓáy.”
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 A roo lɛ, ɓi na, mì ɓaa ha rì: wa̰ra nzoɓ ha̰a ha̰a ká ɗo ɓáy má̰y ká nzaa wa̰ra kḭ ya, rɔɔ wa̰ra nii ni na, zaɗka má̰yke na ya̰a wa̰ra kḭ lɛ, wa̰ra ká nii ni na ze ɗaa ha̰ ni vi ɓa má̰y ɗáa nun pie. Wa̰ra nzoɓ ká ya̰a ni na kara ɗaa nun pie nda̰w.»
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 «Rɔɓay, ɓay ká i ɓaa ha̰ bulu naari ká piɛɗke lew na, ì laa nda̰w. Ɓayke ɓaa mii: “Fe ká mù haa huɗ ɓay ɗáa na, mu pɔ́ŋ fal-ɛ ya, a mú ɗaa feke ká mù haa huɗke ká nun Ŋgɛrɛmbay na, ha̰ ni ka ɔ ɓáy zaɗɛ.”
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 A roo lɛ, ɓi na, mì ɓaa ha rì ɓay haŋa rì haa huɗ ya mgbaŋ. Mu haa huɗ ɓáy riŋ nulue ya, ɓay ḭi lɛ, nulue na ɓa zaɗ káw Ŋgɛrɛwṵru.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Mu haa huɗ ɓáy riŋ tusiri ya nda̰w, ɓay ḭi lɛ, tusiri na ɓa zaɗ tɔkɔ ɓal-ɛ. Mu haa huɗ ɓáy riŋ Zuruzalɛm ya, ɓay ḭi lɛ, Zuruzalɛm na ɓa ŋgɛrɛpuo Mbay Luye.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Mu mgba tul-a mú háake huɗ ya nda̰w, ɓay ḭi lɛ, mù maa ɓay haŋa sṵy tul-a mbḭw mini kara ka fuu ya nda̰w, mù maa ɓay fɛ́rɛ ni ha̰ ni vi ɓa pire ya nda̰w pi.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Ndaɗ ɓay haŋa rì ɓaa ɓay kpaɗ hɔy. “Ɓa tusuɛ” lɛ, ɓa tusuɛ kḭ, a “ɓa tusuɛ ya” laa lɛ, ɓa tusuɛ ya kḭ laa zu. Ɓay ha̰wri ká ì ɗaa zuɔ ɗi ku na, uru saa luo ŋgɛrɛtemndaya ro zu.»
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 «Ɓay ká i ɓaa pola lew na, ì laa nda̰w. Ɓayke ɓaa mii: “Nzoɓ ká fṵmra nun kṵ-ɛ lɛ, i fṵ́mra nun-ɛ na nda̰w, a nzoɓ ká haw sere kṵ-ɛ laa lɛ, i háw ser-e na nda̰w laa.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 A roo lɛ, ɓi na, mì ɓaa ha rì: fe ndaya ká nzoɓ ɗaa ziŋ mù na, mu vbíɗa gbaa ndaake ya. Zaɗka nzoɓ nda hala nun-a fi hoɗo lɛ, mu fɛ́rɛ fi gel ha̰ ni ka nda nda̰w.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Zaɗka nzoɓ hii ɓay mbika tul-a ɓay séke mù zaɗ fɔ́ŋ ɓay ɓay ya̰aŋa gari fi siya ɓo lɛ, mu mbi maagari ɓo mú ɗaa nde tul-e ha̰ ni nda̰w.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Zaɗka nzoɓ sɔɗ mù ɓay haŋa mù se ziŋ ni sal faa mbḭw lɛ, mu se ziŋ ni sal faa siɗi.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Nzoɓ ká gɔ́ŋ mù fe na, mu ha̰ ni; a nzoɓ ká hii ɓay kpáka mù fe laa lɛ, mú ɓéɗ ni ya.»
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 «Ɓay ká i ɓaa ká piɛɗke lew na, ì laa nda̰w. Ɓayke ɓaa mii: “Mù híi kṵ-ɔ, a mú tuŋ nzoɓ tul ŋga̰ni ɓo na ká̰y.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 A roo lɛ, ɓi na, mì ɓaa ha rì: ì kɔ nzoɓ tul ŋga̰ni ɓaarì ɓa nzoɓ nun-rì, a í ɗaa nzaa ɓay kere ɓay tul nzoɓri ká i ɗaa nun-rì tuɔ síe.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Ɓe nda̰w rɔɔ, ì ví ɓa vu Bǎa ɓaarì Ŋgɛrɛwṵru ká kaw nulue na ɓáy. Ɓe na, ka ha̰ síe ɓe tḭi tul nzoɓ law mgbɔ́rɔri nda̰w, nzoɓ law kereri nda̰w pi. Rɔɓay, ka ha̰ mbam tɔ tul nzoɓ fe ɗáa ɓáy zaɗɛri ká nun-ɛ nda̰w, tul nzoɓ fe ɗáa ka̰ayari kara nda̰w pi.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Zaɗka ì hii nzoɓri ká i kɔ rì ɓa nzoɓ nun-ri kḭ hɔy na wa̰a, ɓay ḭi nda̰w rɔɔ Ŋgɛrɛwṵru a haŋa ri fe tunduo lɛ? Wa̰a, *nzoɓ ya̰aŋa larimbuori ká ì kɔ ri ɓa nzoɓ ndayari na, i ɗaa faa mbḭw munu nda̰w ya lɛ woo!
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Zaɗka ì hii soko ha̰ yṵ ɓaarì kḭ hɔy na wa̰a, fe ḭi ze ɓa fe kere ká ɗo ɓoɗ ká ì ɗaa na lɛ? Nzoɓri ká i tuu Ŋgɛrɛwṵru ya hɔy kara, i ɗaa munu na nda̰w ya lɛ?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 «Munu zu lɛ, ì ɗo ɓáy zaɗɛ nzɛɗɛm faa mbḭw munu ká Bǎa ɓaarì Ŋgɛrɛwṵru ká kaw nulue ɗo ɓáy zaɗɛ nzɛɗɛm na.»
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.