Atos 7
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs VC
1 Yun te ni jikan tnoꞌo ña sutu kuu nijaꞌnu ka jin Esteban:
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Yun te jiñaꞌa Esteban:
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 te jiñaꞌa ya: “Xndendoo ñuu ron vi tnaꞌa kuikin ron, te kuaꞌan nuu oo inka ñuu ja xneꞌe jaa rin nuu ron”, jiñaꞌa ya.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Yun te ni ndee de ñuu ñayiu caldeo, te ni jinkoo de ñuu Harán. Te nuu kuee ka, te ni jiꞌi tata yua de, te Dios ni ndisiaꞌa Abraham ñuu yaꞌa nuu ka oo vitna.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Su tu ni jiñaꞌa ya ndenu saꞌa jajin de ni ja in taꞌu luluu ndenu jinkani jaꞌa de. Su ni kee yuꞌu ya ja kuñaꞌa ya ndee nuu ndiꞌi ndikin tata de ja vi koo nuu kuee ka, visi chiaꞌan ka ja na seꞌe de koo.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Te jiñaꞌa Dios: “Ndiꞌi ndikin tata ron vi koo inka ñuu. Te yun vi kunukuechi nuu ñayiu ñuu yun, te vi kotnaꞌi tnundoꞌo nuu kuun ciento kuia.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Te tetniuu rin tnundoꞌo siki ñayiu ñuu ja ka saꞌa ja vi kokunukuechi ndikin tata ron, te nuu ndekuei ñuu yun, te vi chiñuꞌu ñai jin rin ñuu yaꞌa”, jiñaꞌa ya.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Yun te ni saꞌa ia Dios jin Abraham in tratu nuu ni kaxtnoꞌo ya ja kitnuni nuu yiki kuñu. Te yun guaa nuu una kiuu ja ni kaku Isaac, seꞌe Abraham, te ni chitnuni de nuu yiki kuñui vi suni saa ni ni saꞌa Isaac jin seꞌe de Jacob, vi Jacob jin ndi uxi uu seyii de. Te ndi uxi uu tee yun ni ka kuu tata yuao ja ni ka jakin de tatatnoꞌo Israel.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 ’Te ndiꞌi seꞌe Jacob yaꞌa ni ka kukuasun ini de jin ñani de José, te ni ka xiko ña de ja ni ka junsiaꞌa ña nuu ñayiu ñuu Egipto, su ia Dios ni oo jin José.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Te ni skaku niꞌnu ña ya nuu ndiꞌi tnundoꞌo vi ni saꞌa ndichi ña ya, te ni chindee ni chituu ña ya nuu Faraón, rey ñuu Egipto, ja ni jani de José ja ni otatnuni de nuu ñayiu ñuu Egipto vi nuu ñayiu veꞌe maa rey yun.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 ’Yun te ni kii soko nii ñuu Egipto vi Canaán ja ni kii kuaꞌa tnundoꞌo nuu ñayiu, te ndi yuao, tu ni ka oniꞌi ka ja vi kokaa.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Su nuu ni niꞌi tnoꞌo Jacob ja oo triu ñuu Egipto, te ni tetniuu de seꞌe de ja ka kuu ndi yuao, te ni jaꞌankuei de jaxtnañuꞌu.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Te nuu ni jaꞌankuei de jichi kuu uu, te ni xtuu José mai ja ñani de kui, te saa ni jini Faraón ja tatatnoꞌo José ka kuu tee yun.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Te nuu kuee ka, te ni kana José yua de Jacob vi ndiꞌi tnaꞌa de ja ka kuu uni xiko xaꞌun ñayiu ja ni jinokuei Egipto.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Saa ni kuu ja ni jino Jacob nuu ni oo de ñuu Egipto, te yun ni jiꞌi de. Te suni yun ni ka jiꞌi sava ka ndi yuao.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Te ni ka ndajiokuiin de ni ka nusiaꞌa de yiki kuñu yun ñuu Siquem. Te yun ni ka tayuꞌu de nuu yau ñaña ni ndakiꞌin Abraham jin xuꞌun de nuu seꞌe Hamor ñuu Siquem.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 ’Su nuu ni yaꞌa kuaꞌa kuia, te ni kuyatni kiuu ja skunkuu tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios ja ni kaꞌan ya jin Abraham, te ni kaya kuaꞌa ndevaꞌa ñayiu tatatnoꞌo mao Israel ja ni ka oo ñuu Egipto,
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 vi guaa ndee nuu ni nukonetniuu inka rey ñuu Egipto ja tu ni jini tnaꞌa de jin José.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Te rey yaꞌa ni xndaꞌu de ñayiu ñuo, te ni saꞌa ndevaꞌa de ndi yuao vi ni tatnuni de ja na vi xndoi seꞌe kueli inka ka kaku, te na vi kuu mai.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Te kuia saa ni kaku Moisés, te ni kutoo ndevaꞌa ña ia Dios jin, te uni vi yoo ni ka jito ña yuai nuu veꞌe de.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Te nuu ni junsiaꞌa ña nanai ja ni ndoo maintnoꞌo ni, te yun ndakuaka ña sesiꞌi Faraón, te ni skuaꞌnu ñai na kuinio seꞌe mai.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Te ni ka skuaꞌa ña jin Moisés ndiꞌi jandichi ka jini ñayiu Egipto, te suni ni okuu de in tee kaꞌnu jin tnoꞌo kaꞌan de vi tniuu ni osaꞌa de.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 ’Te nuu ni jino de nuu uu xiko kuia, te ni ndakani ini de ja jinkoto de ñani de ja ka kuu tnaꞌo Israel.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Su nuu ni jini de in tee Egipto ja saꞌa ndevaꞌa de in tee Israel, te ni kiunduu de ni kani de tee Egipto yun vi ndee ni jaꞌni ña de.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Chi ni ndakani ini de ja vi junkuiꞌnu ini ñani de yun ja Dios kuantniuu ña jin de ja skaku niꞌnu ña de nuu tnundoꞌo. Su tee yun, chi masu saa ni ka junkuiꞌnu ini de.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Te inka kiuu ni jino Moisés nuu ka jaxin tnaꞌa uu tee Israel, te ni kaꞌan de ja sansaꞌan ña de, te jiñaꞌa de: “In ni seꞌe vi in ni ñani ka kuu ni, te ¿nau ja ka jaxin tnaꞌa ni?” jiñaꞌa de.
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Yun te ni chindaꞌa ña tee kani inka tnaꞌa de yun, te jiñaꞌa de: “¿Na in ni jani ña jin ni ja kokuu ni tee tatnuni vi tee jaꞌnde kuechi ja kee ni kokaꞌan ni yaꞌa?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 ¿A kaꞌan ni ja kaꞌni ña ni jin san nagua ni jaꞌni ni tee Egipto iku?” jiñaꞌa tee yun.
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Te nuu ni onini Moisés tnoꞌo yaꞌa, te ni jino yuꞌu de ja ni jino de Madián nuu ni ojika ndaꞌu de. Te yun ni ka jinkoo uu seyii de.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 ’Te nuu ni yaꞌa uu xiko kuia, te ni jaꞌan de in nuu ñuꞌu teꞌa yuku Sinaí. Te yun ni kenta in ia jinokuechi nuu Dios nuu oo in yutnu ndoko ja oo iñu tnu ja jaꞌnu jaꞌnu yañuꞌu kai tnu.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Yun te nuu ni jini Moisés, te vi ni saꞌu kuii ini de ndiaꞌa de ja siun ni skuni ña jin de. Te ni kuyatni de ja kondiaꞌa guaꞌa ka de, te ni onini de tnoꞌo kaꞌan Jitoꞌo:
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 “Maa rin kuu ia Dios ni ka ochiñuꞌu ndi yua ron Abraham vi Isaac vi Jacob”, jiñaꞌa ya. Te Moisés, chi vi ni niꞌi de ja ni yuꞌu de, te tu ni kii ini de ja kondiaꞌa ka de.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Te jiñaꞌa Jitoꞌo Dios: “Keneꞌe ndijan ron, chi nuu ñuꞌu jain ron jian, chi ñuꞌu ii kuu.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Ni jini rin ja kuaꞌa tnundoꞌo ka tnaꞌa ñayiu ñuu rin ja ka oo Egipto, te ni onini rin ja ka kana ka ndaꞌi nuu rin. Te yun guaa vaji rin ja skaku niꞌnu rin. Te vitna neꞌe, chi tetniuu ña rin noꞌo ron Egipto”, jiñaꞌa ya.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 ’Te suu Moisés yaꞌa kuu tee ni ka skexiko de ja ka jiñaꞌa de: “¿Na in ni jani ña jin ni ja kotatnuni ni vi kokaꞌnde ni kuechi?” Su tee yaꞌa ni tetniuu ia Dios ja tatnuni de vi skaku niꞌnu de tnaꞌo Israel ja ni ka oo Egipto jin maꞌñu sagua ia jinokuechi nuu Dios ja ni skuni ña ya nuu in yutnu ndoko ja oo iñu.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Te suu Moisés ni ndeneꞌe tatatnoꞌo ñuu Egipto nuu ni saꞌa de kuaꞌa javii javaꞌa vi tniuu naꞌnu ñuu Egipto vi nuu ndute mar kuaꞌa vi nuu ñuꞌu teꞌa nuu uu xiko kuia.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Te suu Moisés yaꞌa kuu tee ni kaꞌan nuu tnaꞌo Israel: “Ndoneꞌe ia Dios in tee ndakani tnoꞌo ya neꞌu ñanio, na kuinio sein, te vi konini ni tnoꞌo ja kaꞌan de”.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Te suu Moisés yaꞌa kuu tee ja ni oo de jin ndiꞌi tnaꞌo Israel ja ni ka okututui nuu ñuꞌu teꞌa, jin ia jinokuechi nuu ia Dios ja ni okaꞌan ya nuu yuku Sinaí, nuu ndee ndi yuao. Te suu Moisés kuu tee ni niꞌi tnoꞌo teku nuu ia Dios, te ni ndasiaꞌa de nuo.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 ’Su tu ni ka jantnoꞌo ndi yuao nuu Moisés, chi saa suaꞌa ni ka oskexiko ña de, te ni ka ondakani ini de ja vi ndajiokuiin de ñuu Egipto.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Te ni ka jiñaꞌa de nuu Aarón: “Saꞌa ni chuꞌchi ja na vi koxnoꞌo nuo kiꞌinkueio, chi Moisés, tee ni ndeneꞌe ña Egipto, tu ka jinio nagua ni ndoꞌo de ja tu de ndenta”.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Yun te ni ka saꞌa de in isndiki luluu, te ni ka jaꞌni de kiti ni ka soko de nuu chuꞌchi yun, vi ni ka kusii ini ndevaꞌa de ja ka nevaꞌa de in chuꞌchi ja ni ka saꞌa de jin ndaꞌa de.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Su yun te ni saꞌa jioo ña ia Dios, te ni xndoo ña ya ja vi chiñuꞌu de nikandii vi yoo vi kimi, nagua yoso nuu tutu ii ja ni ka tee tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa nuu kaꞌan suaꞌa:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Chi saa suaꞌa ni ka jiso ron veꞌe chuꞌchi ron Moloc,
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 ’Te ni ka onevaꞌa ndi yuao veꞌe ii nuu xneꞌe Dios maa ya ja oo ya jin ñayiu Israel nuu ñuꞌu teꞌa ja ni ka saꞌa de nagua ni tatnuni ia Dios nuu ni kaꞌan ya jin Moisés ja vi saꞌa de nagua kaa ja ni skuni ña ya jin de.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Te ni ka kiundaꞌa ndi yuao veꞌe ii yun, te ka ndiso de nuu ni kiukuei de jin Josué nuu ñuu ñayiu inka tatatnoꞌo ja ni skunu ña ia Dios. Te ni jiñaꞌa ya ñuꞌu yun nuu ndi yuao, te vi saa ni, ni ka oo de jin veꞌe ii yun guaa ndee kiuu ni oo ndi rey David.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Te ni junkuaan ini ña ia Dios jin David ja ni jikan de nuu ya ja saꞌa de veñuꞌu nuu koo ya, ja kuu ya Dios Jacob.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Su Salomón kuu tee ni saꞌa veñuꞌu ia Dios.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Su visi ni saa, te ia Dios oo ndee sukun, chi tu oo ya veñuꞌu ni saꞌa teyii jin ndaꞌa de, nagua ni kaꞌan tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa nuu kaꞌan:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Andivi kuu nuu tatnuni rin
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Te ndiꞌi kuu ja ni saꞌa rin jin ndaꞌa maa rin, kachi ia Dios
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 ’Su maa ni, chi vi saa inu ndee ini ni, na kuinio ñayiu tneꞌe ja tu ka jini ichi Dios ja vi konini, chi siun ni ka oo ni siki Espíritu ia Dios, nagua ni ka osaꞌa ndi yua ni, te vi saa ni kuaꞌankuei ni.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 ¿Axi ndee in tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa, tu ni ka sondikin ña ndi yua ni ja vi saꞌa ndevaꞌa ña de? Su ndi yua ni ni ka jaꞌni tee ni ka okaꞌan ndee ama ka ja kii ia ndaa. Su nuu ni kii ya, te maa ni ni ka xtuu ya nuu ndaꞌa tee ka netniuu, te ni ka jaꞌni ni ya.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Visi maa ni ni ka niꞌi ni Ley Moisés jin maꞌñu sagua ia ka jinokuechi nuu Dios, su tu ni ka jantnoꞌo ni ―jiñaꞌa Esteban.
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Yun te nuu ni ka onini de tnoꞌo yaꞌa, te ni ka kiti ini ndevaꞌa de, te vi ni ka kaꞌñi noꞌo de ni ndontakuei de siki Esteban.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Su Esteban, chi ni oo de jin Espíritu ia Dios, te ni ndakondiaꞌa de ichi andivi, te ni jini de ja yeꞌe tajan nuu oo ia Dios, te ichi ndaꞌa kuaꞌa ya oo Jesús.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Te jiñaꞌa de:
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Yun te ni ka jasi tee yun soꞌo de ja ma vi konini ka de, te ni ka kana koꞌo de ni ka jino de ni ka jinkakuiko ña de jin Esteban.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Te ni ka keneꞌe ña de yuꞌu ñuu yun, te yun ni ka xndoo tee ni ka okuu testiu tnoꞌo ni kaꞌan Esteban saꞌun de ja kokoto in suchi nani Saulo, nagua ja kuu vi kani guaꞌa ña de yuu.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Te vi ka kuun ka kani ña de yuu, te ni jikantaꞌu Esteban nuu ia Dios, te jiñaꞌa de:
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Te ni junkuiin jiti de, te ni kana jaa de:
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.