Atos 7
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs ARA
1 Yun te ni jikan tnoꞌo ña sutu kuu nijaꞌnu ka jin Esteban:
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Yun te jiñaꞌa Esteban:
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 te jiñaꞌa ya: “Xndendoo ñuu ron vi tnaꞌa kuikin ron, te kuaꞌan nuu oo inka ñuu ja xneꞌe jaa rin nuu ron”, jiñaꞌa ya.
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 Yun te ni ndee de ñuu ñayiu caldeo, te ni jinkoo de ñuu Harán. Te nuu kuee ka, te ni jiꞌi tata yua de, te Dios ni ndisiaꞌa Abraham ñuu yaꞌa nuu ka oo vitna.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Su tu ni jiñaꞌa ya ndenu saꞌa jajin de ni ja in taꞌu luluu ndenu jinkani jaꞌa de. Su ni kee yuꞌu ya ja kuñaꞌa ya ndee nuu ndiꞌi ndikin tata de ja vi koo nuu kuee ka, visi chiaꞌan ka ja na seꞌe de koo.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Te jiñaꞌa Dios: “Ndiꞌi ndikin tata ron vi koo inka ñuu. Te yun vi kunukuechi nuu ñayiu ñuu yun, te vi kotnaꞌi tnundoꞌo nuu kuun ciento kuia.
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Te tetniuu rin tnundoꞌo siki ñayiu ñuu ja ka saꞌa ja vi kokunukuechi ndikin tata ron, te nuu ndekuei ñuu yun, te vi chiñuꞌu ñai jin rin ñuu yaꞌa”, jiñaꞌa ya.
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 Yun te ni saꞌa ia Dios jin Abraham in tratu nuu ni kaxtnoꞌo ya ja kitnuni nuu yiki kuñu. Te yun guaa nuu una kiuu ja ni kaku Isaac, seꞌe Abraham, te ni chitnuni de nuu yiki kuñui vi suni saa ni ni saꞌa Isaac jin seꞌe de Jacob, vi Jacob jin ndi uxi uu seyii de. Te ndi uxi uu tee yun ni ka kuu tata yuao ja ni ka jakin de tatatnoꞌo Israel.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 ’Te ndiꞌi seꞌe Jacob yaꞌa ni ka kukuasun ini de jin ñani de José, te ni ka xiko ña de ja ni ka junsiaꞌa ña nuu ñayiu ñuu Egipto, su ia Dios ni oo jin José.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 Te ni skaku niꞌnu ña ya nuu ndiꞌi tnundoꞌo vi ni saꞌa ndichi ña ya, te ni chindee ni chituu ña ya nuu Faraón, rey ñuu Egipto, ja ni jani de José ja ni otatnuni de nuu ñayiu ñuu Egipto vi nuu ñayiu veꞌe maa rey yun.
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 ’Yun te ni kii soko nii ñuu Egipto vi Canaán ja ni kii kuaꞌa tnundoꞌo nuu ñayiu, te ndi yuao, tu ni ka oniꞌi ka ja vi kokaa.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Su nuu ni niꞌi tnoꞌo Jacob ja oo triu ñuu Egipto, te ni tetniuu de seꞌe de ja ka kuu ndi yuao, te ni jaꞌankuei de jaxtnañuꞌu.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Te nuu ni jaꞌankuei de jichi kuu uu, te ni xtuu José mai ja ñani de kui, te saa ni jini Faraón ja tatatnoꞌo José ka kuu tee yun.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 Te nuu kuee ka, te ni kana José yua de Jacob vi ndiꞌi tnaꞌa de ja ka kuu uni xiko xaꞌun ñayiu ja ni jinokuei Egipto.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Saa ni kuu ja ni jino Jacob nuu ni oo de ñuu Egipto, te yun ni jiꞌi de. Te suni yun ni ka jiꞌi sava ka ndi yuao.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Te ni ka ndajiokuiin de ni ka nusiaꞌa de yiki kuñu yun ñuu Siquem. Te yun ni ka tayuꞌu de nuu yau ñaña ni ndakiꞌin Abraham jin xuꞌun de nuu seꞌe Hamor ñuu Siquem.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 ’Su nuu ni yaꞌa kuaꞌa kuia, te ni kuyatni kiuu ja skunkuu tnoꞌo ni kee yuꞌu ia Dios ja ni kaꞌan ya jin Abraham, te ni kaya kuaꞌa ndevaꞌa ñayiu tatatnoꞌo mao Israel ja ni ka oo ñuu Egipto,
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 vi guaa ndee nuu ni nukonetniuu inka rey ñuu Egipto ja tu ni jini tnaꞌa de jin José.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Te rey yaꞌa ni xndaꞌu de ñayiu ñuo, te ni saꞌa ndevaꞌa de ndi yuao vi ni tatnuni de ja na vi xndoi seꞌe kueli inka ka kaku, te na vi kuu mai.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Te kuia saa ni kaku Moisés, te ni kutoo ndevaꞌa ña ia Dios jin, te uni vi yoo ni ka jito ña yuai nuu veꞌe de.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 Te nuu ni junsiaꞌa ña nanai ja ni ndoo maintnoꞌo ni, te yun ndakuaka ña sesiꞌi Faraón, te ni skuaꞌnu ñai na kuinio seꞌe mai.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Te ni ka skuaꞌa ña jin Moisés ndiꞌi jandichi ka jini ñayiu Egipto, te suni ni okuu de in tee kaꞌnu jin tnoꞌo kaꞌan de vi tniuu ni osaꞌa de.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 ’Te nuu ni jino de nuu uu xiko kuia, te ni ndakani ini de ja jinkoto de ñani de ja ka kuu tnaꞌo Israel.
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Su nuu ni jini de in tee Egipto ja saꞌa ndevaꞌa de in tee Israel, te ni kiunduu de ni kani de tee Egipto yun vi ndee ni jaꞌni ña de.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Chi ni ndakani ini de ja vi junkuiꞌnu ini ñani de yun ja Dios kuantniuu ña jin de ja skaku niꞌnu ña de nuu tnundoꞌo. Su tee yun, chi masu saa ni ka junkuiꞌnu ini de.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Te inka kiuu ni jino Moisés nuu ka jaxin tnaꞌa uu tee Israel, te ni kaꞌan de ja sansaꞌan ña de, te jiñaꞌa de: “In ni seꞌe vi in ni ñani ka kuu ni, te ¿nau ja ka jaxin tnaꞌa ni?” jiñaꞌa de.
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 Yun te ni chindaꞌa ña tee kani inka tnaꞌa de yun, te jiñaꞌa de: “¿Na in ni jani ña jin ni ja kokuu ni tee tatnuni vi tee jaꞌnde kuechi ja kee ni kokaꞌan ni yaꞌa?
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 ¿A kaꞌan ni ja kaꞌni ña ni jin san nagua ni jaꞌni ni tee Egipto iku?” jiñaꞌa tee yun.
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 Te nuu ni onini Moisés tnoꞌo yaꞌa, te ni jino yuꞌu de ja ni jino de Madián nuu ni ojika ndaꞌu de. Te yun ni ka jinkoo uu seyii de.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 ’Te nuu ni yaꞌa uu xiko kuia, te ni jaꞌan de in nuu ñuꞌu teꞌa yuku Sinaí. Te yun ni kenta in ia jinokuechi nuu Dios nuu oo in yutnu ndoko ja oo iñu tnu ja jaꞌnu jaꞌnu yañuꞌu kai tnu.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Yun te nuu ni jini Moisés, te vi ni saꞌu kuii ini de ndiaꞌa de ja siun ni skuni ña jin de. Te ni kuyatni de ja kondiaꞌa guaꞌa ka de, te ni onini de tnoꞌo kaꞌan Jitoꞌo:
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 “Maa rin kuu ia Dios ni ka ochiñuꞌu ndi yua ron Abraham vi Isaac vi Jacob”, jiñaꞌa ya. Te Moisés, chi vi ni niꞌi de ja ni yuꞌu de, te tu ni kii ini de ja kondiaꞌa ka de.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 Te jiñaꞌa Jitoꞌo Dios: “Keneꞌe ndijan ron, chi nuu ñuꞌu jain ron jian, chi ñuꞌu ii kuu.
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Ni jini rin ja kuaꞌa tnundoꞌo ka tnaꞌa ñayiu ñuu rin ja ka oo Egipto, te ni onini rin ja ka kana ka ndaꞌi nuu rin. Te yun guaa vaji rin ja skaku niꞌnu rin. Te vitna neꞌe, chi tetniuu ña rin noꞌo ron Egipto”, jiñaꞌa ya.
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 ’Te suu Moisés yaꞌa kuu tee ni ka skexiko de ja ka jiñaꞌa de: “¿Na in ni jani ña jin ni ja kotatnuni ni vi kokaꞌnde ni kuechi?” Su tee yaꞌa ni tetniuu ia Dios ja tatnuni de vi skaku niꞌnu de tnaꞌo Israel ja ni ka oo Egipto jin maꞌñu sagua ia jinokuechi nuu Dios ja ni skuni ña ya nuu in yutnu ndoko ja oo iñu.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Te suu Moisés ni ndeneꞌe tatatnoꞌo ñuu Egipto nuu ni saꞌa de kuaꞌa javii javaꞌa vi tniuu naꞌnu ñuu Egipto vi nuu ndute mar kuaꞌa vi nuu ñuꞌu teꞌa nuu uu xiko kuia.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Te suu Moisés yaꞌa kuu tee ni kaꞌan nuu tnaꞌo Israel: “Ndoneꞌe ia Dios in tee ndakani tnoꞌo ya neꞌu ñanio, na kuinio sein, te vi konini ni tnoꞌo ja kaꞌan de”.
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Te suu Moisés yaꞌa kuu tee ja ni oo de jin ndiꞌi tnaꞌo Israel ja ni ka okututui nuu ñuꞌu teꞌa, jin ia jinokuechi nuu ia Dios ja ni okaꞌan ya nuu yuku Sinaí, nuu ndee ndi yuao. Te suu Moisés kuu tee ni niꞌi tnoꞌo teku nuu ia Dios, te ni ndasiaꞌa de nuo.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 ’Su tu ni ka jantnoꞌo ndi yuao nuu Moisés, chi saa suaꞌa ni ka oskexiko ña de, te ni ka ondakani ini de ja vi ndajiokuiin de ñuu Egipto.
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Te ni ka jiñaꞌa de nuu Aarón: “Saꞌa ni chuꞌchi ja na vi koxnoꞌo nuo kiꞌinkueio, chi Moisés, tee ni ndeneꞌe ña Egipto, tu ka jinio nagua ni ndoꞌo de ja tu de ndenta”.
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Yun te ni ka saꞌa de in isndiki luluu, te ni ka jaꞌni de kiti ni ka soko de nuu chuꞌchi yun, vi ni ka kusii ini ndevaꞌa de ja ka nevaꞌa de in chuꞌchi ja ni ka saꞌa de jin ndaꞌa de.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Su yun te ni saꞌa jioo ña ia Dios, te ni xndoo ña ya ja vi chiñuꞌu de nikandii vi yoo vi kimi, nagua yoso nuu tutu ii ja ni ka tee tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa nuu kaꞌan suaꞌa:
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Chi saa suaꞌa ni ka jiso ron veꞌe chuꞌchi ron Moloc,
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 ’Te ni ka onevaꞌa ndi yuao veꞌe ii nuu xneꞌe Dios maa ya ja oo ya jin ñayiu Israel nuu ñuꞌu teꞌa ja ni ka saꞌa de nagua ni tatnuni ia Dios nuu ni kaꞌan ya jin Moisés ja vi saꞌa de nagua kaa ja ni skuni ña ya jin de.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Te ni ka kiundaꞌa ndi yuao veꞌe ii yun, te ka ndiso de nuu ni kiukuei de jin Josué nuu ñuu ñayiu inka tatatnoꞌo ja ni skunu ña ia Dios. Te ni jiñaꞌa ya ñuꞌu yun nuu ndi yuao, te vi saa ni, ni ka oo de jin veꞌe ii yun guaa ndee kiuu ni oo ndi rey David.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Te ni junkuaan ini ña ia Dios jin David ja ni jikan de nuu ya ja saꞌa de veñuꞌu nuu koo ya, ja kuu ya Dios Jacob.
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Su Salomón kuu tee ni saꞌa veñuꞌu ia Dios.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Su visi ni saa, te ia Dios oo ndee sukun, chi tu oo ya veñuꞌu ni saꞌa teyii jin ndaꞌa de, nagua ni kaꞌan tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa nuu kaꞌan:
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 Andivi kuu nuu tatnuni rin
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Te ndiꞌi kuu ja ni saꞌa rin jin ndaꞌa maa rin, kachi ia Dios
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 ’Su maa ni, chi vi saa inu ndee ini ni, na kuinio ñayiu tneꞌe ja tu ka jini ichi Dios ja vi konini, chi siun ni ka oo ni siki Espíritu ia Dios, nagua ni ka osaꞌa ndi yua ni, te vi saa ni kuaꞌankuei ni.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 ¿Axi ndee in tee ni ndakani tnoꞌo ia Dios ndee janaꞌa, tu ni ka sondikin ña ndi yua ni ja vi saꞌa ndevaꞌa ña de? Su ndi yua ni ni ka jaꞌni tee ni ka okaꞌan ndee ama ka ja kii ia ndaa. Su nuu ni kii ya, te maa ni ni ka xtuu ya nuu ndaꞌa tee ka netniuu, te ni ka jaꞌni ni ya.
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Visi maa ni ni ka niꞌi ni Ley Moisés jin maꞌñu sagua ia ka jinokuechi nuu Dios, su tu ni ka jantnoꞌo ni ―jiñaꞌa Esteban.
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Yun te nuu ni ka onini de tnoꞌo yaꞌa, te ni ka kiti ini ndevaꞌa de, te vi ni ka kaꞌñi noꞌo de ni ndontakuei de siki Esteban.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Su Esteban, chi ni oo de jin Espíritu ia Dios, te ni ndakondiaꞌa de ichi andivi, te ni jini de ja yeꞌe tajan nuu oo ia Dios, te ichi ndaꞌa kuaꞌa ya oo Jesús.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 Te jiñaꞌa de:
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Yun te ni ka jasi tee yun soꞌo de ja ma vi konini ka de, te ni ka kana koꞌo de ni ka jino de ni ka jinkakuiko ña de jin Esteban.
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 Te ni ka keneꞌe ña de yuꞌu ñuu yun, te yun ni ka xndoo tee ni ka okuu testiu tnoꞌo ni kaꞌan Esteban saꞌun de ja kokoto in suchi nani Saulo, nagua ja kuu vi kani guaꞌa ña de yuu.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Te vi ka kuun ka kani ña de yuu, te ni jikantaꞌu Esteban nuu ia Dios, te jiñaꞌa de:
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Te ni junkuiin jiti de, te ni kana jaa de:
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.