Lucas 19
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs NVT
1 Yesu iyoka ilâ pa Jeriko lawea ilo, ŋineŋga itu ikatona nzâla kilo ipole lawea ku ilâ.
1 Jesus entrou em Jericó e atravessava a cidade.
2 Aku tamâta toŋge imo lawea ŋinde, i ŋa tu Sakai. I uru ikai poe panzi tamâta ŋinde siveta wurâta pa Rom ŋana mbumbu kaiŋa kâ. Mine kala i imo itogo mbaliŋa warika mine.
2 Havia ali um homem rico chamado Zaqueu, chefe dos cobradores de impostos.
3 Tamâta ŋinde ilo tu ma ilâ imora Yesu. Andeta kinzi tamâta rârâ nde soka kuku Yesu silâ, aŋga Sakai nde tamâta kie mbwana-mbwana nâ. Mine kala ikura tu imora Yesu, ande tia.
3 Tentava ver Jesus, mas era baixo demais e não conseguia olhar por cima da multidão.
4 Tia ku Sakai ipalilu imuŋga panzi ŋgu ŋalae ŋinde ilâ, aku ikâki kâi ŋalae toŋge ŋana imora Yesu kâ. Isama tu Yesu ma iyoka nzâlani ndaina imâ.
4 Por isso, correu adiante e subiu numa figueira-brava, no caminho por onde Jesus passaria.
5 Yesu nde iyoka imâ ku ipâŋga nia ŋinde lâ, ŋineŋga imandi ku mata kâki itandea kâi ŋinde, aku ipai Sakai tu, “Sakai, kundue kumâ walele nâ, ŋana tu ŋine kari naŋa ma amo kuno lâ noko ne luma ilo.”
5 Quando Jesus chegou ali, olhou para cima e disse: “Zaqueu, desça depressa! Hoje devo hospedar-me em sua casa”.
6 Aku Sakai nde indue imâ walele nâ, aku ilo indeka ndo. Aku ikai Yesu silâ pa i ne luma.
6 Sem demora, Zaqueu desceu e, com alegria, recebeu Jesus em sua casa.
7 Andeta kinzi tamâta rârâni simora ŋine, ŋineŋga siporo imâ warakanzi nâ ŋgininzi mine tu, “Opopo, i ilâ imo kiesaka tamwata ne luma ilo!”
7 Ao ver isso, o povo começou a se queixar: “Ele foi se hospedar na casa de um pecador!”.
8 Aku Yesu ku Sakai rua nde silâ luma ilo. Ŋineŋga Sakai imandi, ku ipai Maro Ŋalae mine tu, “Maro Ŋalae, kuloŋo ŋga. Kala ŋine naŋa ma awae naneŋgu mbaliŋa rârâni apu pwataki mo rua, aku ma toŋge alanzi sugorai tamwatanzi. Ambo naŋa muŋga alaŋe tamâta toŋge ku apanawe i ne kelekele toŋge, ande naŋa ma akatu kelekele ŋapa ilâ papa kilo.”
8 Enquanto isso, Zaqueu se levantou e disse: “Senhor, darei metade das minhas riquezas aos pobres. E, se explorei alguém na cobrança de impostos, devolverei quatro vezes mais!”.
9 Ŋineŋga Yesu itu lâ kawa ku ipai tu, “Ayo, tamâta ŋai nde Abraham ne vâsa mao! Aku lâ ŋine kari, ande Maro Kindeni izavaru kiesaka piti lâ kinzi tamâta uru simo luma ŋine tininzi marumbu lâ.
9 Jesus respondeu: “Hoje chegou a salvação a esta casa, pois este homem também é filho de Abraão.
10 Ŋana tu naŋa Tamâta Natu amâ tu aroto ŋananzi tamâta ŋinde sisapiri lâ kala sizizâla ŋana nzâla kâ, ŋana akainzi piti lâ kondoma ilo. Aku kinzi ma simo vianzi mine ku simo nâ.”
10 Porque o Filho do Homem veio buscar e salvar os perdidos”.
11 Yesu imo Jerusalem lawea tini laiti, kala iporo ŋgua ŋine panzi tamâta siloŋo lâ. Ande kinzi tamâta ilonzi patea tu Maro Kindeni ne zo ŋana ikai koipu lâ tâno kulu nde nao laiti ŋana ipâŋga kâ. Mine kala Yesu iporo ŋgua tambirâŋa panzi.
11 A multidão estava atenta ao que Jesus dizia. Então, como ele se aproximava de Jerusalém, contou-lhes uma parábola, pois o povo achava que o reino de Deus começaria de imediato.
12 Yesu itambira ŋgua mine tu, “Tamâta ŋalae toŋge itu ilâ pa nia malawae toŋge, ŋana kinzi tamâta ŋalaŋala ma sipatea i tu ipâŋga koipu ŋalae. Itu kinzi ma siveta mine, ŋineŋga ma itaulo imâ pa tamwata ne lawea kilo, ŋana ma ikai poe panzi ne ŋgu.
12 Disse ele: “Um nobre foi chamado a um país distante para ser coroado rei e depois voltar.
13 I ne zo ŋana ilâ kâ nde ipâŋga lâ, ŋineŋga isarawanzi ne wurâta tamâta saŋao aku iwae mbumbu ‘gol’ panzi, kala sikai nenzi taitu-taitu. Aku ipainzi tu, ‘Miki kakai mbumbu ŋine, aku kalâ kaveta wurâta lâ tini lee, ikura lâ zo ndia naŋa ma ataulo amâ kilo.’ Iporo mine lâ, ŋineŋga ipilenzi ku ilâ.
13 Antes de partir, reuniu dez de seus servos e deu a cada um deles dez moedas de prata, dizendo: ‘Invistam esse dinheiro enquanto eu estiver fora’.
14 Andeta kinzi tamâta lâ i ne lawea ŋinde nde uru wisinzi nâna ŋana tamâta ŋalae ŋinde kâ. Mine kala sisupwanzi tamâta pinde sikai ŋgua silâ pa nia ŋinde tamâta ŋalae ilâ papa. Nenzi ŋgua nde mine: ‘Maka tinima pwâka tu tamâta ŋine ma ikai koipu ŋalae pama’.
14 Seu povo, porém, o odiava, e enviou uma delegação atrás dele para dizer: ‘Não queremos que ele seja nosso rei’.
15 Andeta tia; kinzi tamâta lâ nia ŋinde nde sipatea i tu imo koipu ŋalae. Ŋineŋga itaulo imâ pa ne lawea kilo. Itaulo imâ ipâŋga lâ, ŋineŋga ipasupwa ilâ panzi ne wurâta tamâta muŋga iwae ne mbumbu panzi ŋinde tu simâ, ŋana i ma isama tu kinzi taitu-taitu sikai mbumbu kalulu ŋapia.
15 “Depois de ser coroado, ele voltou e chamou os servos aos quais tinha confiado o dinheiro, pois queria saber quanto haviam lucrado.
16 Wurâta tamâta toŋge nde imuŋga panzi imâ, aku ipai tu, ‘Tamâta Ŋalae, naŋa aveta wurâta lâ noko ne mbumbu “gol” taitu tini, kala ŋine naŋa akai noko ne mbumbu “gol” kalulu saŋao pano.’
16 O primeiro servo informou: ‘Senhor, investi seu dinheiro, e ele rendeu dez vezes a quantia recebida.
17 I ne tamâta ŋalae nde ipai tu, ‘Noko nde wurâta tamâta ara ndo; noko kuveta wurâta ara pâta pa naŋa. Noko muŋga pwatona kelekele mota mwata ŋine sondo; mine kala naŋa wurâta alano ŋana pwai poe panzi tamâta lâ lawea saŋao.’
17 “‘Muito bem!’, disse o rei. ‘Você é um bom servo. Foi fiel no pouco que lhe confiei e, como recompensa, governará dez cidades.’
18 Ŋineŋga wurâta tamâta toŋge kala imâ, aku ipai tu, ‘Tamâta Ŋalae, naŋa aveta wurâta lâ noko ne mbumbu “gol” taitu tini, kala ŋine naŋa akai noko ne mbumbu “gol” kalulu lima pano.’
18 “O servo seguinte informou: ‘Senhor, investi seu dinheiro, e ele rendeu cinco vezes a quantia recebida’.
19 Aku i ne tamâta ŋalae ipai tu, ‘Mine kala naŋa wurâta alano ŋana pwai poe panzi tamâta lâ lawea lima’.
19 “‘Muito bem!’, disse o rei. ‘Você governará cinco cidades.’
20 Ŋineŋga wurâta tamâta toŋge kala imâ, aku ipai tu, ‘Tamâta Ŋalae, noko ne mbumbu “gol” taitu kala keno ŋai. Naŋa muŋga alita lâ lalava pinde, aku ao ndue ikeno.
20 “O terceiro servo, porém, trouxe de volta apenas a quantia recebida e disse: ‘Senhor, escondi seu dinheiro para mantê-lo seguro.
21 Naŋa aruru ŋanano, ŋana tu noko uru kalo sukâŋa ŋananzi tamâta tia ndo. Ambo kinzi tamâta pinde sio nenzi kelekele ndue keno, ande noko uru pwai kelekele ŋinde. Ambo tamâta pinde sipau kaniŋa vâsa lâ tâno ilo, ande noko uru kugona kâpwa ŋinde.’
21 Tive medo, pois o senhor é um homem severo. Toma o que não lhe pertence e colhe o que não plantou’.
22 I ne tamâta ŋalae nde ipai tu, ‘Noko nde wurâta tamâta sakamao ndo! Ŋana noko tamwata ne ŋgua kâ, ande ma naŋa ao noko kulâ pa ŋgua nia. Oe, noko kusama tu naŋa kaloŋgu sukâŋa ŋananzi tamâta tia, a? Aŋga noko kusama tu naŋa uru akai kelekele kinzi tamâta pinde muŋga sio ndue keno lâ, aku uru agona kâpwa kinzi tamâta pinde muŋga sipau, a?
22 “‘Servo mau!’, exclamou o senhor. ‘Suas próprias palavras o condenam. Se você sabia que sou homem severo, que tomo o que não me pertence e colho o que não plantei,
23 Ambo mine, ande ŋana sâ kâ ŋga noko ŋandai kuo naneŋgu mbumbu ilâ pinze ilo ŋga, a? Ambo noko muŋga kuveta mine, ande lâ zo ŋana naŋa ataulo amâ kâ, ande naŋa ma akura tu akai ne kalulu tona. Andeta tia.’
23 por que não depositou meu dinheiro? Pelo menos eu teria recebido os juros.’
24 Ŋineŋga tamâta ŋalae ipainzi tamâta simandi laiti ŋinde tu, ‘Miki kakai mbumbu ŋinde saŋe i, aku kalua tamâta ŋinde ne mbumbu saŋao keno papa.’
24 “Então, voltando-se para os outros que estavam ali perto, o rei ordenou: ‘Tomem o dinheiro deste servo e deem ao que tem dez moedas.
25 Andeta kinzi wisinzi motu ku siporo taulo tu, ‘Tamâta Ŋalae, i ne mbumbu saŋao nde keno papa lâ!’
25 “‘Mas senhor!’, disseram eles. ‘Ele já tem dez!’
26 Ŋineŋga tamâta ŋalae ipainzi tu, ‘Naŋa apaimi tu tamâta ea kinzi uru siveta wurâta ara pa naŋa, ande naŋa ma wurâta ŋalae alanzi kilo ŋana siveta kâ. Aŋga tamâta ea kinzi uru siveta wurâta ara tia pa naŋa, ande naŋa ma akai wurâta ŋinde saŋenzi.
26 “Então o rei respondeu: ‘Sim, ao que tem, mais lhe será dado; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tomado.
27 Aŋga naneŋgu kazâŋa tamâta ŋinde muŋga tininzi pwâka tu naŋa ma akai koipu panzi, ande ŋine nâ kakainzi kamâ ŋai, aku kapunzi pâta simâte lâ naŋa naoŋgu.’”
27 E, quanto a esses meus inimigos que não queriam que eu fosse seu rei, tragam-nos aqui e executem-nos na minha presença’”.
28 Yesu iporo ŋgua tambirâŋa ŋine marumbu lâ, ŋineŋga iyoka ilâ. Aku ikatona nzâla ikâki ilâ pa Jerusalem kâ.
28 Depois de contar essa história, Jesus prosseguiu rumo a Jerusalém.
29 Ilâ lee ipâŋga lâ tuu toŋge, i ŋa tu Oliv Tuu. Tuu ŋinde ikeno lawea rua tininzi laiti, ŋanzi tu Betfasi lawea aŋga Betani lawea. Ŋineŋga Yesu isupwanzi pâri-tamâta rua silâ, aku ipainzi tu,
29 Quando chegou a Betfagé e Betânia, próximo ao monte das Oliveiras, enviou dois de seus discípulos.
30 “Miki rua kalâ pa lawea ndai ikeno naomi ŋinde, aku kalâ lawea ŋinde ilo. Ŋineŋga miki ma kamora ‘donki’ natu toŋge kinzi sisine lâ imandi. Tamâta toŋge muŋga isaŋona donki ŋinde kumbu, ande tia. Kayaule wâlo piti, aku kakai kamâ ŋai.
30 “Vão àquele povoado adiante”, disse ele. “Assim que entrarem, verão amarrado ali um jumentinho no qual ninguém jamais montou. Desamarrem-no e tragam-no para cá.
31 Ambo tamâta toŋge ma ikasoŋami tu, ‘Ŋana sâ kâ ŋga miki rua kayaule donki natu ŋine, a?’, ande kaporo taulo papa tu, ‘Maro Ŋalae ne wurâta nde keno papa’.”
31 Se alguém perguntar: ‘Por que estão soltando o jumentinho?’, respondam apenas: ‘O Senhor precisa dele’.”
32 Yesu isupwanzi rua silâ, ŋineŋga simora kelekele rârâni ikeno itogo muŋga iporo panzi mine.
32 Eles foram e encontraram o jumentinho, exatamente como Jesus tinha dito.
33 Siveta ŋana siyaule wâlo piti lâ donki tini, andeta donki ŋinde ne katonâŋa tamâta nde simâ ku sikasoŋanzi tu, “Ayo, ŋana sâ kâ ŋga miki rua kayaule donki natu ŋine, a?”
33 E, enquanto o desamarravam, seus donos perguntaram: “Por que estão soltando o jumentinho?”.
34 Aku kinzi rua siporo taulo tu, “Maro Ŋalae ne wurâta nde keno papa.”
34 Os discípulos responderam: “O Senhor precisa dele”.
35 Ŋineŋga kinzi rua sikai donki simâ pa Yesu, aku siŋga nenzi pasawaŋa luandondo lâ donki kumbu. Aku sisuka Yesu kâki isaŋona kulu.
35 Então trouxeram o jumentinho e lançaram seus mantos sobre o animal, para que Jesus montasse nele.
36 Soka mine silâ, ande kinzi tamâta nde sikai nenzi pasawaŋa luandondo piti ku siŋga lâ nzâla, ŋana Yesu ma iyoka kulu kâ.
36 À medida que Jesus ia passando, as multidões espalhavam seus mantos ao longo do caminho diante dele.
37 Iyoka lee ipâŋga lâ nia ŋinde nzâla ipole Oliv Tuu ku indue, ŋineŋga kinzi kalo-tawana tamâta rârâni sindeka ku sisuŋa kawanzi ŋalae, aku sipanea Maro Kindeni ŋana mâsi kaika ŋalaŋala rârâni kinzi muŋga simora Yesu iveta.
37 Quando ele chegou próximo à descida do monte das Oliveiras, seus seguidores começaram a gritar e a cantar enquanto o acompanhavam, louvando a Deus por todos os milagres maravilhosos que tinham visto.
38 Sisarâwa mine tu, “Maro Kindeni itu nzâmbe pa koipu ŋalae ŋine ikai Maro Ŋalae ndamwa kala imâ! Tapanea Maro Kindeni, i âta Tamwata, ŋana tu iveta kinda tamâta tamo ilonda kalonda taitu kuku i!”
38 “Bendito é o Rei que vem em nome do Senhor! Paz no céu e glória nas maiores alturas!”.
39 Aŋga kinzi tamâta pinde lâ Parisai ŋgu nde simo lâ ŋgu ŋalae ŋinde ŋgininzi, aku sipai Yesu tu, “Pananâŋa, kumbitanzi noko ne tamâta ŋana ŋgua kala siporo ŋine tâ!”
39 Alguns dos fariseus que estavam entre a multidão disseram: “Mestre, repreenda seus seguidores por dizerem estas coisas!”.
40 Andeta Yesu itu lâ kawanzi ku iporo tu, “Naŋa apaimi tu ambo kinzi ma sisae warakanzi kawanzi, ande kinzi mira ŋai ma sikai nianzi ku ma sisarâwa sipanea Maro Kindeni!”
40 Ele, porém, respondeu: “Se eles se calarem, as próprias pedras clamarão!”.
41 Yesu ilâ lee ipâŋga Jerusalem lawea tini laiti, aku mata ilâ imora lawea ŋalae ŋinde. Aku ita ŋananzi tamâta simo ŋinde.
41 Quando Jesus se aproximou de Jerusalém e viu a cidade, começou a chorar.
42 Aku iporo tu, “Opopo, miki tamâta kamo Jerusalem lawea, naŋa iloŋgu tu miki ma kasama ŋana vetâŋa ŋine kala ikura tu iveta miki kamo sondo. Andeta vetâŋa ŋinde nde ikeno paveâŋa, aku miki kakura tu kamora, ande tia.
42 “Como eu gostaria que hoje você compreendesse o caminho para a paz!”, disse ele. “Agora, porém, isso está oculto a seus olhos.
43 Ayo, kaloŋo ŋga; muli ŋga zo toŋge ma imâ ipâŋga, ŋineŋga nemi kazâŋa tamâta ma simâ sisau tâno ŋalae kâki siveta ŋgumbi ŋalae ŋana siŋge miki kâ. Kinzi ma siŋge miki ndo lâ nemi lawea.
43 Chegará o tempo em que seus inimigos construirão rampas para atacar seus muros e a rodearão e apertarão o cerco por todos os lados.
44 Ŋineŋga ma sizavaru nemi lawea, aku ma sizavaru miki ndo. Lâ nemi lawea ilo, ande kinzi ma sipile mira toŋge ikeno mira toŋge kulu, ande tia. Aku malia ŋinde nde duvi mine; Maro Kindeni ne zo ŋana imâ ivilami kâ ande imâ ipâŋga lâ, andeta miki kazizâla ŋana.”
44 Esmagarão você e seus filhos e não deixarão pedra sobre pedra, pois você não reconheceu que Deus a visitou.”
45 Ŋineŋga Yesu iyoka ilâ Maro Kindeni ne luma sapâŋa ne ŋgumbi ilo, aku iveta ŋana iŋaranzi tamâta uru simo nia ŋinde sipako kelekele ŋana patarawâŋa kâ.
45 Então Jesus entrou no templo e começou a expulsar os que ali vendiam,
46 Aku ipainzi mine tu, “Maro Kindeni kawa ŋgua ikeno mine, ‘Naneŋgu luma ma imo luma ŋana noŋa kâ’. Aŋga miki nde kaveta ŋine ipâŋga itogo kinzi nzanzare tamâta nenzi munâŋa nia mine!”
46 dizendo: “As Escrituras declaram: ‘Meu templo será casa de oração’, mas vocês o transformaram num esconderijo de ladrões!”.
47 Aku ikura zo zo, Yesu imo ipanananzi tamâta lâ Maro Kindeni ne luma sapâŋa. Andeta kinzi patarawâŋa tamâta ŋalaŋala aŋga kinzi pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ, sitavanzi Isrel ŋgu nenzi katonâŋa, ande simo siroto nzâla ŋana sipu Yesu pâta imâte kâ.
47 Jesus ensinava todos os dias no templo, mas os principais sacerdotes, os mestres da lei e outros líderes do povo planejavam matá-lo.
48 Andeta sisânda nzâla toŋge kulu tia, ŋana tu kinzi tamâta rârâni nde ilonzi ndo tu siloŋo Yesu ne ŋgua.
48 Contudo, não conseguiam pensar num modo de fazê-lo, pois o povo ouvia atentamente tudo que ele dizia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.