Atos 7
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs NAA
1 Ŋineŋga patarawâŋa tamâta ŋalae ikasoŋa Setepana tu, “Ŋgua ŋine nde mao, tiya?, laŋeŋa.”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Aku Setepana iporo taulo panzi mine tu, “Niŋgu-nambwe wa mama wukale, kaloŋo ŋga. Nia ndoyo, lâ zo ŋinde timbunda Abraham ilâ pa Haran tâno tia yo kala imo Mesopotemia tâno yo, ande pa zoni ndaina samba ne Maro Kindeni nde ipatua papa.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Aku ipai Abraham tu, ‘Noko kupile tamwata ne tâno wa see wa, aku kulâ pa tâno toŋge mwaŋga ŋga ma natula pano ŋinde.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 Mine kala Abraham ipile Kaldia tâno, aku ilâ imo Haran lawea. Imo lee, ŋineŋga i tama imâte lâ. Ŋineŋga Maro Kindeni isupwa imâ pa tâno ŋaina kala tamo ŋine.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Andeta Maro Kindeni ŋandai tâno pinde ilua Abraham lâ nia ŋine ŋana ikai ku ikatona kâ, ande tia. Mao nâ, i tâno kiri-mwata toŋge ilua tia ndo. Andeta Maro Kindeni ipa ŋgua tu muli ŋga Abraham tavanzi ne vâsa ŋgu ma sikai tâno ŋine. Andeta lâ zo ŋinde, Abraham natu toŋge imo, nde tia.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Maro Kindeni ipai Abraham tu, ‘Noko ne vâsa kinzi ma simo sitogo lombo mine lâ ŋgu pinde nenzi tâno, aku ma simo sakamao lâ ŋgu ŋinde kalonzi. Aku ŋgu ŋinde ma siveta malia panzi lee, ikura mbwera tamâta ŋalae ŋapa (400) lâ.
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Andeta muli, ŋineŋga naŋa ma apare nia panzi ŋgu ŋinde muŋga noko ne vâsa siveta wurâta koa tia nâ panzi. Ŋineŋga noko ne vâsa ma sipile tâno ŋinde, aku ma simâ siwâŋgi pa naŋa lâ nia ŋine.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Ŋineŋga Maro Kindeni itula karae-veŋa ne mâsi pa Abraham, itogo ŋgua pâŋa ŋinde ne kilala mwasina. Aku simo lee ku muli, ŋineŋga Abraham ipulia natu Isaka. Aku Isaka imo kari lima kanaŋo ŋato lâ ŋga, ŋineŋga Abraham ive i karae. Aku simo lee ku muli, ŋineŋga Isaka ipulia natu Yakopu, aŋga Yakopu ipulianzi kinda timbunda saŋao kanaŋonzi rua ŋinde.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 Andeta timbunda ŋinde nde sipadâda ŋana tainzi Yosepe kâ. Mine kala sio i lâ tamâta pinde mbaunzi ilo, aku tamâta ŋinde siko kala ipâŋga imo Isip ŋgu nenzi sugorai wurâta tamâta kaa nâ. Andeta Maro Kindeni imo kuku Yosepe,
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 kala ikai piti lâ ne kazâŋa rârâni ilo. Aku Maro Kindeni ilo-kalo ara ndo ilua Yosepe, aku iveta Isip nenzi koipu ŋalae ilo ara papa i. Mine kala koipu ŋalae wurâta ilua Yosepe ŋana ikatona Isip nenzi tâno ndoni, aku Yosepe ikatona koipu ne luma tava ne kelekele tona.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Imo lee, ku muli, ŋineŋga putole ŋalae ipâŋga lâ Isip tâno wa Kenan tâno wa. Malia wa nâna ŋalae tina ikainzi lâ, kala timbunda siroto ŋana kâpwa lee tia ndo.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Ŋineŋga Yakopu nde iloŋo ŋgua tu kâpwa pinde keno Isip tâno. Mine kala isupwanzi timbunda silâ Isip.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Kinzi silâ ku sitaulo kilo, aku simo lee, ŋineŋga silâ pa Isip kilo. Aku pa zo ŋinde Yosepe ipatua panzi tua, aku Isip nenzi koipu ŋalae nde isama lâ ŋananzi Yosepe see kâ.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Aku muli, ŋineŋga Yosepe ipasupwa ilâ pa tama Yakopu tavanzi i see kinzi rârâni, kambwaŋenzi ipâŋga tamâta ŋato kanaŋo saŋao kanaŋo lima (75).
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Mine kala Yakopu ikainzi rârâni sindue silâ pa Isip tâno. Simo lee, ku muli, ŋineŋga Yakopu imâte lâ, aku timbunda kala simâte mine nâ.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Simâte lâ, ŋineŋga tamâta pinde sikai karaenzi simâ Seken tâno, ku sionzi lâ kuru toŋge ilo. Muŋga Abraham tamwata mbumbu pinde ilanzi Hemo natu ŋana iko kuru ŋinde.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 Aku simo lee, ku zo laiti ŋana Maro Kindeni ma iveta ne ŋgua pâŋa kuku Abraham ŋinde ipâŋga kanaŋo kâ. Aku pa zo ŋinde nenda ŋgu simo Isip tâno ŋinde nde kambwaŋenzi ipâŋga ŋalae ŋinde.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Andeta tamâta toŋge ipâŋga ikai koipu panzi Isip ŋgu, aku izizâla ŋana Yosepe parina.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Koipu ŋinde nde ilaŋenzi nenda ŋgu, aku malia ŋalae tina ilanzi timbunda ŋinde. Opopo, iporo kaika tu ma sitambiranzi nenzi lâlu puro-puro lâ tâno kulu simâte.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Andeta lâ zo ndainani nâ, Mose tina ipagugua i. Mose nde lâlu ara ndo lâ Maro Kindeni nao, aku i tina-tama nde sikatona lâ nenzi luma ilo ikura nzimona ŋato lâ.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Ŋineŋga sikai iyâti pa nia yo, aku Isip nenzi koipu ŋalae natu taine nde ikai lâlu ŋinde ku ikatona itogo i natu mine.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Mose nde ipono pepa ku ikai Isip nenzi ilo-kalo ndoni marumbu lâ. Mine kala i ne ŋgua tava ne vetâŋa rârâni nde ipâŋga kaika lâ.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 Imo lee, ku ne mbwera tamâta rua (40) lâ. Ŋineŋga zo toŋge itu ikalelenzi Isrel ŋgu, i tamwata ne ŋgu kinzi.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Andeta mata ilâ imora Isip tamâta toŋge ipu Isrel tamâta toŋge. Mine kala isuka Isrel tamâta ŋinde ku ipare nia papa Isip tamâta ŋinde, ku ipu pâta imâte lâ.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Mose nde ilo patea tu ne ŋgu Isrel ma sisama i kilala tu Maro Kindeni isupwa i tu ivilanzi. Andeta tia.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Aku wurita kilo, ŋineŋga Mose ipakâtu kunzi Isrel tamâta rua. Kinzi rua nde simo sipara nâ. Mose ilo tu ilulu rua nenzi paraŋa, kala ipainzi tu, ‘Wa! Miki rua nde nambwe-nambwe ma! Mine nde ŋana sâ kâ ŋga katu kapayaula warakami, a?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 Andeta tamâta toŋge, i muŋga iveta malia pa ninambwe ŋinde, ande itiŋgi Mose taulo ku ipai tu, “Yoo, noko ea ipateano tu kumo maka nema koipu wa nema ŋgua-samâŋa tamâta, a?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Noko nola kupu Isip tamâta ŋinde pâta imâte, kala ŋine noko ilo tu kupu naŋa mine nâ, a?”
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Mose nde iloŋo ŋgua ŋine, kala ikâwa ilâ pa Midian tâno. Aku imo tâno ŋinde itogo lombo mine, ku ikâe ku ipulianzi natu tamâne rua sipâŋga.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 Imo lee, ku mbwera tamâta rua (40) ilâ lâ. Ŋineŋga aŋelo toŋge ipatua pa Mose lâ nia bilimu toŋge keno Sinai tuu tini laiti. Kâi mota toŋge imandi nia ŋinde, tini mata mata, aku yââ kana. Andeta Mose imora aŋelo toŋge imo yââ ne mela-mela ilo.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Mose imora mâsi ŋine, kala wisi motu lâ. Iyoka ilâ laiti ŋana isama mâsi ŋinde ne duvi kâ, ande iloŋo Maro Ŋalae kawa ŋgua imâ papa mine tu,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Naŋani nde noko timbu Abraham, Isaka, ŋga Yakopu nenzi Maro Kindeni.’ Aŋga Mose tini ruru pâta kala mata ndue ilea pa tâno nâ.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Ŋineŋga Maro Ŋalae ipai tu, ‘Pwai ne kie kâmba piti lâ kie tini, ŋana tu nia kala kumandi ŋine nde tâno sapâŋa.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Mao nâ, naŋa amora wa asama lâ ŋana malia ŋalae ŋinde ikai naneŋgu ŋgu lâ Isip tâno. Naŋa aloŋo nenzi sarawâŋa lâ, kala andue amâ ŋana akainzi piti lâ kazâŋa ilo. Ayo, kumandi; naŋa ma asupwano kutaulo kulâ Isip kilo.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 Andeta Mose nde tamâtani ndaina muŋga sivaligi ku sipai tu, ‘Noko ea ipateano tu kumo koipu wa ŋgua-samâŋa tamâta, a?’ Mao nâ, lâ zo ŋana aŋelo ipatua pa Mose lâ kâi mota tini, ande Maro Kindeni tamwata isupwa Mose ŋana ikai koipu panzi timbunda wa imo nenzi yautâŋa tamâta wa.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Ŋineŋga Mose ikainzi Isrel ŋgu sipile Isip siyâti simâ. Iveta mâsi ŋalaŋala wa vetâŋa kie-kie lâ Isip, aŋga lâ Tâi Ŋiŋi, aŋga lâ nia bilimu, ikura mbwera tamâta rua (40) lâ.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Aku Mose ina tamâtani ndaina muŋga ipainzi Isrel ŋgu tu, ‘Maro Kindeni ma muli isupwa miki warakami nawalami toŋge imâ pami. I ma imo ŋgua-tulâŋa tamâta, itogo naŋa mine’.
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Mose ipasau kunzi timbunda lâ nia bilimu, aku aŋelo kala muŋga iporo papa lâ Sinai Tuu kulu ŋinde nde imo kunzi tona. Aku Maro Kindeni itula ŋgua via kâ pa Mose ŋana ma iporo pa i ne vâsa kinda.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 Andeta kinda timbunda nde tininzi pwâka tu soka Mose ne ŋgua muli. Sipu mulinzi papa, aku ilonzi tu ma sitaulo silâ pa Isip kilo.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Aku sipai Mose tua Aron tu, ‘Kuveta maro pinde ŋana sikai poe simuŋga pa kinda kâ. Aŋga Mose, ina tamâta ŋinde muŋga ikai kinda tapile Isip tamâ, ande imo ndia. Kinda tazizâla ŋana!’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Lâ zo ndainani nâ kinzi siveta maro laŋeŋa toŋge tai itogo bulmakao natu, kilala mine. Sikai nenzi patarawâŋa simâ, ku sikina kiniŋa ŋana sipanea kelekele kaa ŋinde warakanzi mbaunzi siveta.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Andeta Maro Kindeni ipu muli panzi, aku ipilenzi ŋana siwâŋgi pa nia maa ne siŋgâra kâ. Aku vetâŋa ŋinde iyoke ŋgua-tulâŋa tamâta muŋgâŋa nenzi ŋgua, ŋana tu kinzi sikai Maro Kindeni kawa ku siŋgere ŋgua lâ pepa tini mine tu,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Opopo, miki kakale maro laŋeŋa
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 Lâ zo ŋinde kinda timbunda simo nia bilimu, ande nenzi pâla ŋana siwawa Maro Kindeni kâ ikeno tona, aku pâla ŋinde itula pwataki tu Maro Kindeni imo nenzi Maro Ŋalae. Kinzi sipa pâla ŋinde ikura muŋga Maro Kindeni itula pa Mose mine.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Sipa pâla ŋinde lâ, aku simo lee, ŋineŋga Yosua ikai poe panzi timbunda kala simâ sikai tâno ŋine. Maro Kindeni imuŋga panzi ku iŋaranzi ŋgu ŋinde muŋga simo tâno ŋine. Aku pâla ŋinde ikeno lee, ku muli, ŋineŋga timbunda Daviti ne zo ipâŋga lâ.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Maro Kindeni ilo ara ndo pa Daviti. Mine kala Daviti ino papa tu i tamwata ma ipa luma mao toŋge papa Yakopu ne Maro Kindeni.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Andeta tia. Aku muli, ŋineŋga Daviti natu Solomon ipa luma ŋinde kâki lâ.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Ambo taitu Maro Kindeni âta Tamwata ŋandai uru imo luma toŋge tamâta muŋga sipa ŋga. Ŋinde iyoke ŋgua-tulâŋa tamâta muŋgâŋa toŋge ne ŋgua ikeno lâ pepa tini mine tu,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Maro Ŋalae iporo tu, “Naŋa nde Maro. Mine kala samba nde naneŋgu saŋonâŋa nia, aku tâno nde nia ŋana ao keŋgu lâ kulu. Miki ma kapa luma kie mana pa naŋa, a? Aku naŋa ma asaŋona apwarea lâ nia ndia, a? Tia ndo!
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Ŋana tu naŋa warakâŋgu mbauŋgu aveta kelekele ŋinde rârâni.” ’”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Setepana iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga ipainzi tamâta ŋalaŋala mine tu, “Miki nde taŋa-kaika tamwatami! Miki ilomi kalomi nde itogo tinikoa ilonzi kalonzi mine! Miki katogonzi timbumi, kala kakai kazâŋa pa Koroani Sapâŋa ikura zo zo.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Miki timbumi muŋga siveta kenzi sakamao panzi ŋgua-tulâŋa tamâta rârâni taitu-taitu. Mao nâ, timbumi sikainzi ŋgua-tulâŋa tamâta ŋinde muŋga siporo tu, ‘Tamâta toŋge ma muli imâ, ina Vetâŋa Sondo Warika’, aku sipunzi pâta simâte. Aku kala ŋine miki kao Tamâtani ndaina lâ kazâŋa tamâta mbaunzi ilo, ku sipu pâta imâte lâ.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Opopo, Maro Kindeni muŋga itula ne tukuŋa pwataki pami lâ kinzi aŋelo kawanzi, andeta miki koka ŋgua tukuŋa ŋinde muli tia ndo!” Setepana iporo ŋgua ŋine.
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Kinzi tamâta ŋalaŋala siloŋo Setepana ne ŋgua ŋine, kala wisinzi nâna ŋalae ŋinde, ku niŋonzi giri-giri papa.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Andeta Koroani Sapâŋa nde ipipi lâ Setepana ilo, kala i mata kâki ilea kaika pa samba, ku imora Maro Kindeni ne sinâla ŋalae. Aku imora Yesu imandi Maro Kindeni mbau pa wia kâ.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Aku Setepana ipainzi tu, “Kamora ŋga! Naŋa amora samba tu ipwa, aku amora Tamâta Natu imandi Maro Kindeni mbau pa wia kâ!”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Iporo mine lâ, aku marumbu; kinzi tamâta ŋalaŋala sipono taŋanzi tu ma siloŋo ŋgua ŋinde tia kâ, aku sitara kaika sipalilu silâ sikale Setepana kaika.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Aku silae sipile lawea silâ pa nia yo, ŋineŋga sisia i lâ mira ŋana ma imâte kâ. Aku tamâta ŋinde muŋga sisowe ŋgua laŋeŋa lâ Setepana tini ŋinde, ande sio nenzi pasawaŋa luandondo ndue lâ tamâta toŋge kie tini laiti. Tamâta ŋinde ŋa tu Saulo.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Kinzi sisia Setepana lâ mira yo, ŋineŋga ikai noŋa mine tu, “Maro Yesu, pwai koranâŋgu imâ pano.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Ŋineŋga ipare tuku ku isuŋa kawa mine tu, “Maro Ŋalae, noko ma kupare nia panzi ŋana nenzi kiesaka ŋine kâ ndimo!” Iporo mine lâ, ŋineŋga imâte.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.