Atos 7
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ARC
1 Ŋineŋga patarawâŋa tamâta ŋalae ikasoŋa Setepana tu, “Ŋgua ŋine nde mao, tiya?, laŋeŋa.”
1 E disse o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Aku Setepana iporo taulo panzi mine tu, “Niŋgu-nambwe wa mama wukale, kaloŋo ŋga. Nia ndoyo, lâ zo ŋinde timbunda Abraham ilâ pa Haran tâno tia yo kala imo Mesopotemia tâno yo, ande pa zoni ndaina samba ne Maro Kindeni nde ipatua papa.
2 E ele disse: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, estando na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Aku ipai Abraham tu, ‘Noko kupile tamwata ne tâno wa see wa, aku kulâ pa tâno toŋge mwaŋga ŋga ma natula pano ŋinde.’
3 e disse-lhe: Sai da tua terra e dentre a tua parentela e dirige-te à terra que eu te mostrar.
4 Mine kala Abraham ipile Kaldia tâno, aku ilâ imo Haran lawea. Imo lee, ŋineŋga i tama imâte lâ. Ŋineŋga Maro Kindeni isupwa imâ pa tâno ŋaina kala tamo ŋine.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e habitou em Harã. E dali, depois que seu pai faleceu, Deus o trouxe para esta terra em que habitais agora.
5 Andeta Maro Kindeni ŋandai tâno pinde ilua Abraham lâ nia ŋine ŋana ikai ku ikatona kâ, ande tia. Mao nâ, i tâno kiri-mwata toŋge ilua tia ndo. Andeta Maro Kindeni ipa ŋgua tu muli ŋga Abraham tavanzi ne vâsa ŋgu ma sikai tâno ŋine. Andeta lâ zo ŋinde, Abraham natu toŋge imo, nde tia.
5 E não lhe deu nela herança, nem ainda o espaço de um pé; mas prometeu que lhe daria a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Maro Kindeni ipai Abraham tu, ‘Noko ne vâsa kinzi ma simo sitogo lombo mine lâ ŋgu pinde nenzi tâno, aku ma simo sakamao lâ ŋgu ŋinde kalonzi. Aku ŋgu ŋinde ma siveta malia panzi lee, ikura mbwera tamâta ŋalae ŋapa (400) lâ.
6 E falou Deus assim: Que a sua descendência seria peregrina em terra alheia, e a sujeitariam à escravidão e a maltratariam por quatrocentos anos.
7 Andeta muli, ŋineŋga naŋa ma apare nia panzi ŋgu ŋinde muŋga noko ne vâsa siveta wurâta koa tia nâ panzi. Ŋineŋga noko ne vâsa ma sipile tâno ŋinde, aku ma simâ siwâŋgi pa naŋa lâ nia ŋine.’
7 E eu julgarei a nação que os tiver escravizado, disse Deus. E, depois disto, sairão e me servirão neste lugar.
8 Ŋineŋga Maro Kindeni itula karae-veŋa ne mâsi pa Abraham, itogo ŋgua pâŋa ŋinde ne kilala mwasina. Aku simo lee ku muli, ŋineŋga Abraham ipulia natu Isaka. Aku Isaka imo kari lima kanaŋo ŋato lâ ŋga, ŋineŋga Abraham ive i karae. Aku simo lee ku muli, ŋineŋga Isaka ipulia natu Yakopu, aŋga Yakopu ipulianzi kinda timbunda saŋao kanaŋonzi rua ŋinde.
8 E deu-lhe o pacto da circuncisão; e, assim, gerou a Isaque e o circuncidou ao oitavo dia; e Isaque, a Jacó; e Jacó, aos doze patriarcas.
9 Andeta timbunda ŋinde nde sipadâda ŋana tainzi Yosepe kâ. Mine kala sio i lâ tamâta pinde mbaunzi ilo, aku tamâta ŋinde siko kala ipâŋga imo Isip ŋgu nenzi sugorai wurâta tamâta kaa nâ. Andeta Maro Kindeni imo kuku Yosepe,
9 E os patriarcas, movidos de inveja, venderam a José para o Egito; mas Deus era com ele.
10 kala ikai piti lâ ne kazâŋa rârâni ilo. Aku Maro Kindeni ilo-kalo ara ndo ilua Yosepe, aku iveta Isip nenzi koipu ŋalae ilo ara papa i. Mine kala koipu ŋalae wurâta ilua Yosepe ŋana ikatona Isip nenzi tâno ndoni, aku Yosepe ikatona koipu ne luma tava ne kelekele tona.
10 E livrou-o de todas as suas tribulações e lhe deu graça e sabedoria ante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador sobre o Egito e toda a sua casa.
11 Imo lee, ku muli, ŋineŋga putole ŋalae ipâŋga lâ Isip tâno wa Kenan tâno wa. Malia wa nâna ŋalae tina ikainzi lâ, kala timbunda siroto ŋana kâpwa lee tia ndo.
11 Sobreveio, então, a todo o país do Egito e de Canaã fome e grande tribulação; e nossos pais não achavam alimentos.
12 Ŋineŋga Yakopu nde iloŋo ŋgua tu kâpwa pinde keno Isip tâno. Mine kala isupwanzi timbunda silâ Isip.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou ali nossos pais, a primeira vez.
13 Kinzi silâ ku sitaulo kilo, aku simo lee, ŋineŋga silâ pa Isip kilo. Aku pa zo ŋinde Yosepe ipatua panzi tua, aku Isip nenzi koipu ŋalae nde isama lâ ŋananzi Yosepe see kâ.
13 E, na segunda vez, foi José conhecido por seus irmãos, e a sua linhagem foi manifesta a Faraó.
14 Aku muli, ŋineŋga Yosepe ipasupwa ilâ pa tama Yakopu tavanzi i see kinzi rârâni, kambwaŋenzi ipâŋga tamâta ŋato kanaŋo saŋao kanaŋo lima (75).
14 E José mandou chamar a Jacó, seu pai, e a toda sua parentela, que era de setenta e cinco almas.
15 Mine kala Yakopu ikainzi rârâni sindue silâ pa Isip tâno. Simo lee, ku muli, ŋineŋga Yakopu imâte lâ, aku timbunda kala simâte mine nâ.
15 E Jacó desceu ao Egito e morreu, ele e nossos pais;
16 Simâte lâ, ŋineŋga tamâta pinde sikai karaenzi simâ Seken tâno, ku sionzi lâ kuru toŋge ilo. Muŋga Abraham tamwata mbumbu pinde ilanzi Hemo natu ŋana iko kuru ŋinde.
16 e foram transportados para Siquém e depositados na sepultura que Abraão comprara por certa soma de dinheiro aos filhos de Hamor, pai de Siquém.
17 Aku simo lee, ku zo laiti ŋana Maro Kindeni ma iveta ne ŋgua pâŋa kuku Abraham ŋinde ipâŋga kanaŋo kâ. Aku pa zo ŋinde nenda ŋgu simo Isip tâno ŋinde nde kambwaŋenzi ipâŋga ŋalae ŋinde.
17 Aproximando-se, porém, o tempo da promessa que Deus tinha feito a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito;
18 Andeta tamâta toŋge ipâŋga ikai koipu panzi Isip ŋgu, aku izizâla ŋana Yosepe parina.
18 até que se levantou outro rei, que não conhecia a José.
19 Koipu ŋinde nde ilaŋenzi nenda ŋgu, aku malia ŋalae tina ilanzi timbunda ŋinde. Opopo, iporo kaika tu ma sitambiranzi nenzi lâlu puro-puro lâ tâno kulu simâte.
19 Esse, usando de astúcia contra a nossa linhagem, maltratou nossos pais, ao ponto de os fazer enjeitar as suas crianças, para que não se multiplicassem.
20 Andeta lâ zo ndainani nâ, Mose tina ipagugua i. Mose nde lâlu ara ndo lâ Maro Kindeni nao, aku i tina-tama nde sikatona lâ nenzi luma ilo ikura nzimona ŋato lâ.
20 Nesse tempo, nasceu Moisés, e era mui formoso, e foi criado três meses em casa de seu pai.
21 Ŋineŋga sikai iyâti pa nia yo, aku Isip nenzi koipu ŋalae natu taine nde ikai lâlu ŋinde ku ikatona itogo i natu mine.
21 E, sendo enjeitado, tomou-o a filha de Faraó e o criou como seu filho.
22 Mose nde ipono pepa ku ikai Isip nenzi ilo-kalo ndoni marumbu lâ. Mine kala i ne ŋgua tava ne vetâŋa rârâni nde ipâŋga kaika lâ.
22 E Moisés foi instruído em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em suas palavras e obras.
23 Imo lee, ku ne mbwera tamâta rua (40) lâ. Ŋineŋga zo toŋge itu ikalelenzi Isrel ŋgu, i tamwata ne ŋgu kinzi.
23 E, quando completou a idade de quarenta anos, veio-lhe ao coração ir visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Andeta mata ilâ imora Isip tamâta toŋge ipu Isrel tamâta toŋge. Mine kala isuka Isrel tamâta ŋinde ku ipare nia papa Isip tamâta ŋinde, ku ipu pâta imâte lâ.
24 E, vendo maltratado um deles, o defendeu e vingou o ofendido, matando o egípcio.
25 Mose nde ilo patea tu ne ŋgu Isrel ma sisama i kilala tu Maro Kindeni isupwa i tu ivilanzi. Andeta tia.
25 E ele cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus lhes havia de dar a liberdade pela sua mão; mas eles não entenderam.
26 Aku wurita kilo, ŋineŋga Mose ipakâtu kunzi Isrel tamâta rua. Kinzi rua nde simo sipara nâ. Mose ilo tu ilulu rua nenzi paraŋa, kala ipainzi tu, ‘Wa! Miki rua nde nambwe-nambwe ma! Mine nde ŋana sâ kâ ŋga katu kapayaula warakami, a?’
26 E, no dia seguinte, pelejando eles, foi por eles visto e quis levá-los à paz, dizendo: Varões, sois irmãos; por que vos agravais um ao outro?
27 Andeta tamâta toŋge, i muŋga iveta malia pa ninambwe ŋinde, ande itiŋgi Mose taulo ku ipai tu, “Yoo, noko ea ipateano tu kumo maka nema koipu wa nema ŋgua-samâŋa tamâta, a?
27 E o que ofendia o seu próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu príncipe e juiz sobre nós?
28 Noko nola kupu Isip tamâta ŋinde pâta imâte, kala ŋine noko ilo tu kupu naŋa mine nâ, a?”
28 Queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Mose nde iloŋo ŋgua ŋine, kala ikâwa ilâ pa Midian tâno. Aku imo tâno ŋinde itogo lombo mine, ku ikâe ku ipulianzi natu tamâne rua sipâŋga.
29 E a esta palavra fugiu Moisés e esteve como estrangeiro na terra de Midiã, onde gerou dois filhos.
30 Imo lee, ku mbwera tamâta rua (40) ilâ lâ. Ŋineŋga aŋelo toŋge ipatua pa Mose lâ nia bilimu toŋge keno Sinai tuu tini laiti. Kâi mota toŋge imandi nia ŋinde, tini mata mata, aku yââ kana. Andeta Mose imora aŋelo toŋge imo yââ ne mela-mela ilo.
30 E, completados quarenta anos, apareceu-lhe o anjo do Senhor, no deserto do monte Sinai, numa chama de fogo de um sarçal.
31 Mose imora mâsi ŋine, kala wisi motu lâ. Iyoka ilâ laiti ŋana isama mâsi ŋinde ne duvi kâ, ande iloŋo Maro Ŋalae kawa ŋgua imâ papa mine tu,
31 Então, Moisés, quando viu isto, se maravilhou da visão; e, aproximando-se para observar, foi-lhe dirigida a voz do Senhor,
32 ‘Naŋani nde noko timbu Abraham, Isaka, ŋga Yakopu nenzi Maro Kindeni.’ Aŋga Mose tini ruru pâta kala mata ndue ilea pa tâno nâ.
32 dizendo: Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, e o Deus de Isaque, e o Deus de Jacó. E Moisés, todo trêmulo, não ousava olhar.
33 Ŋineŋga Maro Ŋalae ipai tu, ‘Pwai ne kie kâmba piti lâ kie tini, ŋana tu nia kala kumandi ŋine nde tâno sapâŋa.
33 E disse-lhe o Senhor: Tira as sandálias dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Mao nâ, naŋa amora wa asama lâ ŋana malia ŋalae ŋinde ikai naneŋgu ŋgu lâ Isip tâno. Naŋa aloŋo nenzi sarawâŋa lâ, kala andue amâ ŋana akainzi piti lâ kazâŋa ilo. Ayo, kumandi; naŋa ma asupwano kutaulo kulâ Isip kilo.’
34 Tenho visto atentamente a aflição do meu povo que está no Egito, e ouvi os seus gemidos, e desci a livrá-los. Agora, pois, vem, e enviar-te-ei ao Egito.
35 Andeta Mose nde tamâtani ndaina muŋga sivaligi ku sipai tu, ‘Noko ea ipateano tu kumo koipu wa ŋgua-samâŋa tamâta, a?’ Mao nâ, lâ zo ŋana aŋelo ipatua pa Mose lâ kâi mota tini, ande Maro Kindeni tamwata isupwa Mose ŋana ikai koipu panzi timbunda wa imo nenzi yautâŋa tamâta wa.
35 A este Moisés, ao qual haviam negado, dizendo: Quem te constituiu príncipe e juiz? A este enviou Deus como príncipe e libertador, pela mão do anjo que lhe aparecera no sarçal.
36 Ŋineŋga Mose ikainzi Isrel ŋgu sipile Isip siyâti simâ. Iveta mâsi ŋalaŋala wa vetâŋa kie-kie lâ Isip, aŋga lâ Tâi Ŋiŋi, aŋga lâ nia bilimu, ikura mbwera tamâta rua (40) lâ.
36 Foi este que os conduziu para fora, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por quarenta anos.
37 Aku Mose ina tamâtani ndaina muŋga ipainzi Isrel ŋgu tu, ‘Maro Kindeni ma muli isupwa miki warakami nawalami toŋge imâ pami. I ma imo ŋgua-tulâŋa tamâta, itogo naŋa mine’.
37 Este é aquele Moisés que disse aos filhos de Israel: O Senhor, vosso Deus, vos levantará dentre vossos irmãos um profeta como eu; a ele ouvireis.
38 Mose ipasau kunzi timbunda lâ nia bilimu, aku aŋelo kala muŋga iporo papa lâ Sinai Tuu kulu ŋinde nde imo kunzi tona. Aku Maro Kindeni itula ŋgua via kâ pa Mose ŋana ma iporo pa i ne vâsa kinda.
38 Este é o que esteve entre a congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai, e com nossos pais, o qual recebeu as palavras de vida para no-las dar.
39 Andeta kinda timbunda nde tininzi pwâka tu soka Mose ne ŋgua muli. Sipu mulinzi papa, aku ilonzi tu ma sitaulo silâ pa Isip kilo.
39 Ao qual nossos pais não quiseram obedecer, antes o rejeitaram e, em seu coração, se tornaram ao Egito,
40 Aku sipai Mose tua Aron tu, ‘Kuveta maro pinde ŋana sikai poe simuŋga pa kinda kâ. Aŋga Mose, ina tamâta ŋinde muŋga ikai kinda tapile Isip tamâ, ande imo ndia. Kinda tazizâla ŋana!’
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque a esse Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Lâ zo ndainani nâ kinzi siveta maro laŋeŋa toŋge tai itogo bulmakao natu, kilala mine. Sikai nenzi patarawâŋa simâ, ku sikina kiniŋa ŋana sipanea kelekele kaa ŋinde warakanzi mbaunzi siveta.
41 E, naqueles dias, fizeram o bezerro, e ofereceram sacrifícios ao ídolo, e se alegraram nas obras das suas mãos.
42 Andeta Maro Kindeni ipu muli panzi, aku ipilenzi ŋana siwâŋgi pa nia maa ne siŋgâra kâ. Aku vetâŋa ŋinde iyoke ŋgua-tulâŋa tamâta muŋgâŋa nenzi ŋgua, ŋana tu kinzi sikai Maro Kindeni kawa ku siŋgere ŋgua lâ pepa tini mine tu,
42 Mas Deus se afastou e os abandonou a que servissem ao exército do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto por quarenta anos, ó casa de Israel?
43 Opopo, miki kakale maro laŋeŋa
43 Antes, tomastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do vosso deus Renfã, figuras que vós fizestes para as adorar. Transportar-vos-ei, pois, para além de Babilônia.
44 Lâ zo ŋinde kinda timbunda simo nia bilimu, ande nenzi pâla ŋana siwawa Maro Kindeni kâ ikeno tona, aku pâla ŋinde itula pwataki tu Maro Kindeni imo nenzi Maro Ŋalae. Kinzi sipa pâla ŋinde ikura muŋga Maro Kindeni itula pa Mose mine.
44 Estava entre nossos pais no deserto o tabernáculo do Testemunho (como ordenara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto),
45 Sipa pâla ŋinde lâ, aku simo lee, ŋineŋga Yosua ikai poe panzi timbunda kala simâ sikai tâno ŋine. Maro Kindeni imuŋga panzi ku iŋaranzi ŋgu ŋinde muŋga simo tâno ŋine. Aku pâla ŋinde ikeno lee, ku muli, ŋineŋga timbunda Daviti ne zo ipâŋga lâ.
45 o qual nossos pais, recebendo-o também, o levaram com Josué, quando entraram na posse das nações que Deus lançou para fora da presença de nossos pais, até aos dias de Davi,
46 Maro Kindeni ilo ara ndo pa Daviti. Mine kala Daviti ino papa tu i tamwata ma ipa luma mao toŋge papa Yakopu ne Maro Kindeni.
46 que achou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar tabernáculo para o Deus de Jacó.
47 Andeta tia. Aku muli, ŋineŋga Daviti natu Solomon ipa luma ŋinde kâki lâ.
47 E Salomão lhe edificou casa;
48 Ambo taitu Maro Kindeni âta Tamwata ŋandai uru imo luma toŋge tamâta muŋga sipa ŋga. Ŋinde iyoke ŋgua-tulâŋa tamâta muŋgâŋa toŋge ne ŋgua ikeno lâ pepa tini mine tu,
48 mas o Altíssimo não habita em templos feitos por mãos de homens, como diz o profeta:
49 ‘Maro Ŋalae iporo tu, “Naŋa nde Maro. Mine kala samba nde naneŋgu saŋonâŋa nia, aku tâno nde nia ŋana ao keŋgu lâ kulu. Miki ma kapa luma kie mana pa naŋa, a? Aku naŋa ma asaŋona apwarea lâ nia ndia, a? Tia ndo!
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés. Que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Ŋana tu naŋa warakâŋgu mbauŋgu aveta kelekele ŋinde rârâni.” ’”
50 Porventura, não fez a minha mão todas estas coisas?
51 Setepana iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga ipainzi tamâta ŋalaŋala mine tu, “Miki nde taŋa-kaika tamwatami! Miki ilomi kalomi nde itogo tinikoa ilonzi kalonzi mine! Miki katogonzi timbumi, kala kakai kazâŋa pa Koroani Sapâŋa ikura zo zo.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e ouvido, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim, vós sois como vossos pais.
52 Miki timbumi muŋga siveta kenzi sakamao panzi ŋgua-tulâŋa tamâta rârâni taitu-taitu. Mao nâ, timbumi sikainzi ŋgua-tulâŋa tamâta ŋinde muŋga siporo tu, ‘Tamâta toŋge ma muli imâ, ina Vetâŋa Sondo Warika’, aku sipunzi pâta simâte. Aku kala ŋine miki kao Tamâtani ndaina lâ kazâŋa tamâta mbaunzi ilo, ku sipu pâta imâte lâ.
52 A qual dos profetas não perseguiram vossos pais? Até mataram os que anteriormente anunciaram a vinda do Justo, do qual vós agora fostes traidores e homicidas;
53 Opopo, Maro Kindeni muŋga itula ne tukuŋa pwataki pami lâ kinzi aŋelo kawanzi, andeta miki koka ŋgua tukuŋa ŋinde muli tia ndo!” Setepana iporo ŋgua ŋine.
53 vós que recebestes a lei por ordenação dos anjos e não a guardastes.
54 Kinzi tamâta ŋalaŋala siloŋo Setepana ne ŋgua ŋine, kala wisinzi nâna ŋalae ŋinde, ku niŋonzi giri-giri papa.
54 E, ouvindo eles isto, enfureciam-se em seu coração e rangiam os dentes contra ele.
55 Andeta Koroani Sapâŋa nde ipipi lâ Setepana ilo, kala i mata kâki ilea kaika pa samba, ku imora Maro Kindeni ne sinâla ŋalae. Aku imora Yesu imandi Maro Kindeni mbau pa wia kâ.
55 Mas ele, estando cheio do Espírito Santo e fixando os olhos no céu, viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus,
56 Aku Setepana ipainzi tu, “Kamora ŋga! Naŋa amora samba tu ipwa, aku amora Tamâta Natu imandi Maro Kindeni mbau pa wia kâ!”
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, que está em pé à mão direita de Deus.
57 Iporo mine lâ, aku marumbu; kinzi tamâta ŋalaŋala sipono taŋanzi tu ma siloŋo ŋgua ŋinde tia kâ, aku sitara kaika sipalilu silâ sikale Setepana kaika.
57 Mas eles gritaram com grande voz, taparam os ouvidos e arremeteram unânimes contra ele.
58 Aku silae sipile lawea silâ pa nia yo, ŋineŋga sisia i lâ mira ŋana ma imâte kâ. Aku tamâta ŋinde muŋga sisowe ŋgua laŋeŋa lâ Setepana tini ŋinde, ande sio nenzi pasawaŋa luandondo ndue lâ tamâta toŋge kie tini laiti. Tamâta ŋinde ŋa tu Saulo.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejavam. E as testemunhas depuseram as suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Kinzi sisia Setepana lâ mira yo, ŋineŋga ikai noŋa mine tu, “Maro Yesu, pwai koranâŋgu imâ pano.”
59 E apedrejaram a Estêvão, que em invocação dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Ŋineŋga ipare tuku ku isuŋa kawa mine tu, “Maro Ŋalae, noko ma kupare nia panzi ŋana nenzi kiesaka ŋine kâ ndimo!” Iporo mine lâ, ŋineŋga imâte.
60 E, pondo-se de joelhos, clamou com grande voz: Senhor, não lhes imputes este pecado. E, tendo dito isto, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.