Mateus 5
Wik Inangan Kan-Kanam God.antama (WIM) vs ARIB
1 Nil Jesus.angan pam wanch yot anangan thath thanang-a, nil aak achantang angan mat, aꞌ angman nyiin ngul. Pam wanch wiy anangan thintham wampin nungant, than puth kaangk wik nungantaman ngeeyayn,
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 aꞌ nil Jesus.angana kan-ngul thaaꞌ-aath-aath thanang,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Niiy wiyiya niiyantakaman meeꞌmiy niiy min yaꞌa, niiy puth niiyamana min keꞌ iiyina. Yaa, an puth niiyaniya ngangk minangam ngul iiy-iiyānweya. Nil puth God.angan ngul kalow niiyang aak nungantamakan, angman wunān nungantanga.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Niiy wiyiya ngangk way iiy-iiyaniya. Yaa, an puth niiyaniya ngangk minangam ngul iiy-iiyān; nil puth piip God.angan ngul ngangk thayanathow niiyang.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 “Niiy wiyiya thaaꞌ mochan iiy-iiyaniya, ulp-ulpanang keꞌ iiy-iiyaniywey. Yaa, an puth niiyaniya ngangk minangam ngul iiy-iiyān niiy putha ngul uwān anana ngeenana kaaꞌngak niiyang piip God.angana.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 “Niiy wiyiya kaangk paththam min-minam iiyān meeꞌ piip God.antangan. Yaa, an puth niiyaniya ngangk minangam ngul iiy-iiyāna, nil puth God.angan ngul maꞌ-aath-aathow niiyang, niiy yipam nunang anman wik ngeey-ngeeyāna.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 “Niiy wiy il-ilangan ngangk mamaniy thanang, pam wanch anangan aak wayan wampan thant. Yaa, an puth niiyan ngangk minangam ngul iiy-iiyāna, nil puth piip God.angana niiyang ngangk mamow thampa.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 “Niiy wiyiya ep-paththam ngangk min paththam iiy-iiyaniya, way keꞌam piꞌ-piꞌaniy ngangkang yaꞌa, yaa, an puth niiyaniya ngangk minangam paththam ngul iiy-iiyāna, aꞌ puth niiyan in kenyan piip God.an ngul thathān nunang.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 “Niiy wiyiya kaangk nochathān thanang pam wanch wiy anangan yipmam ngangk minangam iiyaynweya. Yaa, an puth niiyiya ngangk minangam ngul iiy-iiyāna, nil puth piip God.angana waaꞌow niiyang puk nungantamweya.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 — ausente —
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 — ausente —
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Pam wanch keenkana, yimanang kuyam wayan yump-yumpin thant, pam prophets al-alantan. Nil puth piip God.angan aak nungantamak kal thanang, pam prophets ananganiya. Yaa, ngangk way keꞌ wunow niiyant, niiy ngangk minangam iiy-iiyāna! Puth nil piip God.angan-a, ngangk min ngul yumpow niiyang aak nungantang angman wunāna.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “In ngeeyāna! Niiyaniya, keꞌ nguntham yimanangan thant pam wanchantan. Ngunthamaniy-a, mina minhakana. Puth nguntham nath way ngulan wunow-a, niiy ngul ngunthaman wanttak koyaman minan yumpāna? An yaꞌa! An yaꞌ-ngul, min puthaman keꞌ yumpinweya, yaꞌa. Ngunthamana an way theeꞌin ngul, than pam wanchangana thaꞌang maakiythan ngula, puth waya.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Thon inan waaꞌāng niiyanta: niiyaniya keꞌ nganth yimanangan iiy-iiyān thant pam wanchantan. Aak piꞌanwey kaachiythan aak achantang angan-a, an keꞌ wuthanangan wuniy, yaꞌa, an yotanganiy-a, nganthaniy-a, thath-thathiythan.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Aꞌ nil pamang nath lamp pathathiywey-a, an nganthan yuk paathangan keꞌ kangiy nganthana, yaꞌa. An nil pam alangan keny achantang waanchan thanan yipam nganthangan aakan thathayn.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Yaa, in aak yimanangan wunana: niiy min-minam anman iiy-iiyān meeꞌ thanttang pam wanchantangana. Than niiyangan thathaynwey-a, minan iiy-iiyān-a, yaa, niiyaniya keꞌ nganth yimanangan thant aꞌ thanana ngaantam-ngeeyayn nil God.an piꞌan min-minam paththam.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Ngay kan wik inan waaꞌāng niiyant wik thayan God.antam Moses.angan umpa, puth pam prophets al-alangan umpin thampa. Niiyan nath ngaantam-ngeeyaniy ngay puth inpal keny ukanga ngay keꞌ wik thanttaman ngay wayathing ey? an yaꞌa. Ngayiy wampang ngay yipam wik thanttaman maꞌmangkaman piꞌānga.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Puth wik thayan God.antam anangan nathpalman kaꞌathaman wun-wun, aꞌ ngulakam wun-wunow thampa. Ngayan keꞌ puth epankathing wik thonamana yaꞌa, wik maꞌmangkaman ngulakam wun-wunayn aak-aakanakaman aak inan minchowana.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Than weeꞌ-weeꞌanangan wik thayan God.antaman keꞌ ngeeyayn-a, aꞌ thawayn wiy al-alantan wik inangan keꞌ ngeeyān-a, than pam piꞌan keꞌ iiyiythan God.antang yaꞌa. Nungkway than wik thonam anman pipayn-a, pam piꞌan keꞌ iiyiythan nungantangana. Puth weeꞌ-weeꞌanangan wik thayan God.antaman ngeeyayn-a, aꞌ thawayn wiy al-alantan wik inangan ngeeyān-a, thananiya, ep pam piꞌan iiyayn God.antang.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Kan in ngeeyiya ngula: than Pharisees-a, puth pam teachers wik thayan inangan thaaꞌ-aath-aathantana, ngul than wik inangan minam ngeeyantan ey? yaꞌa! Thanan wiy-wiy ngeey-ngeeyantan, maꞌ-yotamana, yaꞌa. Puth niiy kaangk aak God.antamang wunān ngulakaman-a, niiyiya wik God.antam kan-kanam ngeey-ngeeyān anmana.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Niiyiya min-minam paththam iiyāna. Aak keenkanama, wuut mangk ngamparamangan wik thayan inan wantin ngampar, ‘Niiy keꞌ mulathān pam wanchana. Nil pam thonamangwey mulathiy pam thonan-a, nil puth pam ananiya courtak iiyow, than pam piꞌ-piꞌanam al-alangan um thanttang thanathayn nunanga.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Puth ngay wik inan waaꞌāng niiyant: pamwey nath man kul wampiy nungant pam thon alantan-a, nilan putha courtak iiyow. Nil pamangwey nath wik wayanang thak thaw-thawiy waaꞌ-waaꞌiy pam thonan-a, nilan putha courtak iiyow thampa, aꞌ pam piꞌan alangan um nungantang thanathow nunang. Pamwey nath thawiy pam thon alantan, ‘Nint ina kuchek waap keꞌ kuꞌantam yimanangan kal-kalangan ey?’, nil piip God.angan nath aak way aakanakan kuchow nunang, aꞌ thum karkanangan pench-penchow nunanga.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “In ngeeyiya: niiy kaangk nath minh maꞌangan wampathin aawuch ngench thayan aakanakan nil God.an yipam ngangk min wunowanta. Niiy nathwey iiyān aawuch ngench thayanakan-a, aꞌ amanamaniya, niiyan nath ngaantam-ngeeyin ngul niiyan wayan yumpan pam thon alantan.
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Yaa, niiyaniya minh angman too wantān aawuch ngench thayanang angman, aꞌ niiyaniya koyam yuurpam ngul iiyān pam alantan aꞌ thawān nungant, ‘Ayyang, ngay way yumpang nungkara. Nintang keꞌ kon-ngathiy ey? ngayan way yumpang nungkar anpalan ey?’ Pam anman nath thawiy nungkara, ‘Eeꞌa, kan kon-ngathow ngalangweya,’ yaa, niiyaniya koyam iiyān aawuch ngench thayanakan, aꞌ God.antan kan-ngul theeꞌān minh niiyan wampathan nungant.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Pam thonam nathwey thawiy niiyanta, ‘Ngay nintang kalāng courtaka, puth nint wukal ngatharam keꞌam koyaman theeꞌan ngath.’ Yaa, niiy puth yaamana keꞌ kuupān, niiy koyaman erkamwey theeꞌān nungant, yipam nilana ngangk min wunowantwey. Niiyaniya putha courtakan keꞌ-ngul iiyin yaꞌa. Niiy courtakwey iiyin-a, nil maꞌam theeꞌiy niiyang magistrate alantan, aꞌ nil magistrate alangan maꞌam theeꞌiy niiyang policemen al-alantan, thanan putha jailang thenchiythan niiyangweya.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Niiyana angman wun-wunin jailangan. An puth niiyangan keꞌ yippak kuchiythan aak jailam anpalana. Niiy wukal piꞌanan theeꞌinan-a, an ep jailaman pentin ngul.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Thon in ngeeyāna: aak keenkanama, wuut mangk ngamparamang wik thayan inan wantin ngampara, ‘Niiy maarich keꞌ keeꞌāna.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Puth ngay wik inan waaꞌāng niiyanta, nil nathwey pamang wanch meeꞌ yenchang thath-thathiy-a, aꞌ ngaantam-ngeeyiy nungantakam, ‘Ngay kaangk wunāng wanch alantan-a,’ an nil way yumpan, an nil keꞌ maarich keeꞌ-keeꞌan wanch alantan, ngangkang angman piꞌ-piꞌan nunanga.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Nip nathwey meeꞌ thathwiwwey-a, kaangk maarich keeꞌow-a, aꞌ amanamaniya nip wayan yumpiw ngula, yaa, niiy meeꞌ thiith niiyantamana thapathāna, niiy yipam way anangan keꞌ-ngul yumpāna. Nungkway niiy aak God.antamakan meeꞌ keꞌanangan iiyinwey-a, yaa, an kana! Puth in ngeeyāna: nil God.ang aak way angan theeꞌiy niiyang kemp yotaman-a, an way niiyanta.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Aꞌ niiy wayan yumpin-a, maꞌ malang niiyantamangan-a, yaa, niiy maꞌ mal niiyantamana thalokang umpāna, niiy keꞌ yipam way anangan yump-yumpāna. Nungkway niiy aak God.antamakan maꞌ keꞌanang iiyinwey-a, yaa, an kana! Puth in ngeeyāna: niiy nath aak wayakan iiyin-a, an puth way-wayam paththam niiyanta.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Thon ina: keenkanama wuut mangk ngamparamang thamp wik thayan inan wantin ngampara, ‘Nil nath pam thum nungantamangan wanch-kunchan wantiy nunang aak umpuyangaman-a, nil lat many theeꞌow nungant wanch alantan wantowanana.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Puth ngay wik inan waaꞌāng niiyant: pul maꞌ pam wanch ngangk minangaman piꞌwiwpula, keꞌan wantwiwpula. Nathwey wanch maarich keꞌ keeꞌanam-a, nil pam thum nungantam alangan too wantiy nunang aak yaꞌanganwey-a, an way yimanangana. An keꞌ nil thaachan nunang wanch nungantaman pam thon ngul nath ngentiya. Nil nath thonangan ngentiy-a, pulana way yumpanpul, maarich keeꞌanpul karpamaniya.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Thon ina: keenkanama wuut mangk ngamparamang wik thayan inan tham wantin ngampara, ‘Niiy kan-kanam thawān, keꞌ wik uuyamān yaꞌa. Niiy nath thawinwey pam thon alantan, “Ngay kan-kanam thawanga, ngay keꞌ muukamathing nintang, puth piip God.angan thathan ngayanga.” Yaa, niiy wik keꞌ pipāna, anman yumpān keꞌ niiyan wik thawana.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Puth ngay wik inman waaꞌāng niiyant: niiy kan-kanamwey thawin-a, wik engkanang thawāna: ‘Eeꞌa’ or ‘Yaꞌa’ thawān yimanangana, niiy namp keꞌ wich-wichān ‘Piip in kenyana.’ An waya!
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 — ausente —
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Yaa, niiy anman thawān, ‘Eeꞌa’ or ‘Yaꞌa,’ anman kan. Wik wiy anangan puth oony way piꞌan alantaman. Too wantān thanang.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Aak keenkanama wuut mangk ngamparamang wik inan thamp wantin ngampara, ‘Pamang nathwey meeꞌ-ath pichathiy pam thon alantaman-a, yaa, niiyaniya puth-puthangkan meeꞌ-ath pichathān nunang. Nil pam thonamang nathwey koonh pam thon alantam pipiywey-a, yaa, niiyaniya koonh pipān nunang puthangkana.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Puth ngay wik inan waaꞌāng niiyanta: nil thonam nath wayamiy niiyant-a, kul uwiy niiyant aak-yaꞌangan-a, yaa, niiyana ngangk keꞌ peeyān nungant keꞌ maꞌ piikanakaman moꞌān nunganta. Nil weeꞌang nathwey piikow niiyang-a, niiy puthangkan keꞌ piikān nunang, nil puthaman mak piikow niiyang.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Thon inana: nil weeꞌang nathwey kaliy niiyang courtakan-a, aꞌ thaachiy niiyang shirt niiyantaman theeꞌin nungant-a, yaa, niiy theeꞌān nungant, aꞌ nil coatakwey thamp thawow niiyant-a, keꞌ wayathān nunang, niiy paththam theeꞌān nungant.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Thon inana: nathwey pam soldier thonamang thaachiy niiyang way min nungantaman kalān nungantana mile thonamakan-a, niiy kalān, puth chip-chipam keꞌ wantān way min anangan, niiyiya puy-puyam kalān nungant miles kuchamak ngula.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Thon inana: nil pamwey nath thawiy niiyant mayak thakwey-a, niiyiya keꞌ weekāna, theeꞌān nungant. Pamwey nath thawiy niiyant, ‘Niiy way min niiyantam nanangan pal theeꞌān ngathara ngay kan yaan piꞌāng niiyantam, ngay koyam ngul theeꞌāng niiyant.’ Yaa, niiyana theeꞌān nungant yaan piꞌow niiyantamanweya.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Aak keenkanamana, wuut mangk ngamparamang wik inangan wantin ngampar, ‘Niiyiya ngangk minangam iiyān thant kampan niiyantam al-alantana, puth than weeꞌ-weeꞌanangan niiyangan thaampantan-a, ngangk kulangam ep kalān thanang.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Puth ngay wik inan waaꞌāng niiyant: than weeꞌ-weeꞌananganweya meeꞌ kulangam kaliythan niiyang-a, niiyaniya ep ngangk minangam anman iiy-iiyān thantana. Than weeꞌ-weeꞌananganweya way anman yump-yumpiythan niiyantan-a, an niiyaniya min iiyān thant puth meeꞌ-wuthanamān piip God.ant nil yipam minam piꞌow thanang.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Niiy yimanaman wun-wunin minam anmanwey-a, yaa, niiyiy putha piip God.an monkan-wak-wakaniy nunanga. Nil puth God.an minam anman murkanim iiy-iiyan ngampar yotantakama. Nil ngak kuch-kuchan inpal kenyan ngampar putha nil kinchan yumpan minam parkow ngampar yotantakam, pam wanch min-miniyan wuntana, aꞌ putha, pam wanch way-wayanangan wuntan aak world inganiy.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 “Niiy nathwey kaangk wunaniy thonakamana pam wanch al-alantan kaangkan wuntan niiyantana. Ngul nil piip God.an ngangk min wunow niiyantam anpalan ey? An yaꞌ ey! Puth pam wanch maꞌ-kuchan al-alangan ngurp thanttamakan aꞌ kampan thanttamakan kaangk wuntan thant.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Niiyiya nath kampan niiyantam al-alantan thonakam thawin thant, pam wanch wiyantan keꞌ thawin thant ey? Ngul in min ey? An yaꞌa. Puth pam wanch al-alangan piip God.an keꞌaman yippak thiichin nunanga, thananiya kampan thanttamakan aꞌ putha ngurp thanttamakan wik thawantan thant.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Niiyiya putha, ngangk minangam iiy-iiyān pam wanch yotantan, keꞌ piip God.an min-minam paththam iiy-iiyan aak in kenyan heavenangan.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.