Mateus 12
ANUTUNING MIDI TOTANGAKA INGA'NI (UVH) vs NVI
1 Ka kabi'ning iya' inga' Juda adisining mengkura ning kama sabat nua'niganang Jisas guk ka ananing arantagimni guk kadak mugoging. Ka adi kadapmang wa wit feng bining ganang u mugoging. Ka Jisas ning arantagim wari seksi' naknga wit mindip u kubanik kubanik upma manggara buroma nang nanga mugoging.
1 Naquela ocasião Jesus passou pelas lavouras de cereal no sábado. Seus discípulos estavam com fome e começaram a colher espigas para comê-las.
2 Ka Farisi arantagim wari wit mindip manggara naging u yapma Jisas u ning aniging, ai Juda indining kadapmang tapni wa sabat ganang kane guk mo' titiga' tuguta' wara' indi sabat ganang wa indi kane guk mo' titam. Ka guning arantagim adi wit mindip wa sabat ganang guk ya naga' manggara ning ning aniging.
2 Os fariseus, vendo aquilo, lhe disseram: "Olha, os teus discípulos estão fazendo o que não é permitido no sábado".
3 Ka Jisas adibu ning yanggu', mokngang adi kadagang mo' ting. Tim girii Devit guk ka adining ami'ning aming arantagim fam guk adindu' seksi' kagaya naknga kadapmang ka kami i ting ning undu' kuma'sa' tiging. Ka sidi u tiging wara'ning midi ka tim umpang tang ganang yoking wara'guk mo' ba indangira nakiting.
3 Ele respondeu: "Vocês não leram o que fez Davi quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Adi ning tiging, adi ami' anga tanga abanga nanasi' guk mokngang ka seksi' kagaya sini' naknga Devit wari arantagimni u inagira siring yak wara'ganang amanga baret u manggara naging. Baret ka wa Anutuga' ning tonga kuma' animamangnanga kukngamging wara' tapni guk, aming sige ka Devit guk ka adining arantagim fam guk ningwari nana ning guk mokngang, aming girisi arantagim pris ka siring yak u katatoranga tanga ikiaging warisa' nana wara'ning unggung manggara nana ning. Ka Devit adi kadapmang ka wa Anutuning midi tapni udaga ning mo' ning u kuma' kanga wa u tugu' wang.
4 Ele entrou na casa de Deus, e juntamente com os seus companheiros comeu os pães da Presença, o que não lhes era permitido fazer, mas apenas aos sacerdotes.
5 Abanga aming girisi pris arantagim adindu' sabat fikifiki wa siring yak girii tempel wara'ganang wa kane undu' fafong titing. Ka adi kane ka wa Moses ning midi tangkunang wari kuma' togu' ganangsa' titing, ka sidi midi ka wara'guk mo' ba indangira nakiting. Adi u titing wa adi sabat ning kadapmang tang u udagating, ka wa sidi kadagang ning yapma a kadagang ting ning guk mo' tuguting, mokngang sidi kareng ningsa' yabiting.
5 Ou vocês não leram na Lei que, no sábado, os sacerdotes no templo profanam esse dia e, contudo, ficam sem culpa?
6 Ka na midi ka u tonga yararik wa napa' ka siring yak girii tempel wara'ganang amanga titing waraga' torik. Ka napa' beng guk sini' nua'ni ka tempel u tarafita' wa kami kuma' kadofinga adera' yang.
6 Eu lhes digo que aqui está o que é maior do que o templo.
7 Ka sidi midi nua'ni ka tim Anutu wari tuguinga yoking waraga' sukni'. Midi ka wa ning yoking, na keng sigesa' tanga sanam waraga' mo' nakitik, mokngang na aming ka kaba ka aming ka napa'ga' nafek titi u kababurenga yotangkangam wara'guk iik waraga'sa' nakitik ning togu'. Wara' sidi midi ka u yoking torik wara'ning ki u kafakafa kuma' sura nakedianing ganang wa sidi kadapmang ka aming wari kadagang kabi'guk mo' tinga sigesa' yangbe ning guk mo' tianing.
7 Se vocês soubessem o que significam estas palavras: ‘Desejo misericórdia, não sacrifícios’, não teriam condenado inocentes.
8 Ka sidi sabat waraga' toing wa ning sanotik, Amingning Tim Iyak nagasa' sabat wara'ning tuang a ki sini' wara' nasi' kadapmang aming wari sabat ganang tinting u kigedotik.
8 Pois o Filho do homem é Senhor do sábado".
9 Ka Jisas wari Farisi arantagim guk midi u tonga binga ning tanga ibinga anga yong wara'sining siring yak ganang ubu amogu'.
9 Saindo daquele lugar, dirigiu-se à sinagoga deles,
10 Ka aming nua'ni kafong kungkumong guk undu' siring yak iyung ganang kuma' amanga merafagu'. Ka aming fam ka Jisas ga' bibi' naknga Jisas wari napa' ni dasi'ganang nua'bu tinga midiganang bema kami waraga' sura kafatatoranga yaranga fengaging adindu' siring yak wara'ganang mandang yaranga anga amoging. Ka aming ka wari aming kafong kadagang guk u kanga Jisas u ning anigaging, ai Juda indining kadapmang tapni urang wa indining, mengkura ning kama sabat ganang wa aming ka ni girisa' tipkarenda ning wa.
10 e estava ali um homem com uma das mãos atrofiada. Procurando um motivo para acusar Jesus, eles lhe perguntaram: "É permitido curar no sábado? "
11 Ka Jisas adibu ning tipfaranga yanggu', ka sidi wa indining titing. Sidining maga sipsip nua'ni wari kwang ginang manga mauta' wa sidi a kureng fidera' kami ya mengkura ning kama sabat, ning u tuguting. Mokngang, sidi magasi' kareng waraga' tanga kadaga ma to' ning tonga bibiri' naknga wengkami titi ning kane wa sabat ganang undu' unggung titing ning titing.
11 Ele lhes respondeu: "Qual de vocês, se tiver uma ovelha e ela cair num buraco no sábado, não irá pegá-la e tirá-la de lá?
12 Wara' sidi ning nakanting, maga wa napa' kabasi' kamaganangni sa' a aming wa napa' girii sini'. Ka Juda indining kadapmang tang ganang undu' ningsa', aming ka ni mamareng guk kanga wa indi aming ka u yotangkangam ning kane wa mengkura ning kama sabat ganang undu' girisa' tantam.
12 Quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Portanto, é permitido fazer o bem no sábado".
13 Ning ina ning tanga Jisas wari aming kafong kungkumong u ning anigu', kafaga kadagang u wetatare te'. Ning aniinga wetatareinga kafong kungkumong wari kaga' wara'ganang urapsa' karendanga ning tanga kafong tubo kareng wara'guk dabik kareng ningsa' ubu adegumu'.
13 Então ele disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada, e ficou boa como a outra.
14 Ka Farisi arantagim adi Jisas wari aming u sabat ganang tipkarendagu' u kane titining ningda'ning kanga o kadagang tara' ning tonga kabaksi' kadagang sini' naking. Ning tanga marara siring yak u kabinga fugang afanga ning tanga Jisas u ugumak sini' titi waraga' midi tonga naking.
14 Então os fariseus saíram e começaram a conspirar sobre como poderiam matar Jesus.
15 Ka Jisas adi Farisi arantagim wari ugumak titiga' midi tonga naking u kuma' yapma ning tanga yong u kabinga mugo tugu'. Ning tinga aming arantagim sige kabi'mo' wari undu' mandang yaranga mugoging. Ka Jisas wari mandang yaranga aging u yapma adisining bagana aming u ifakarendasasu'negu'.
15 Sabendo disso, Jesus retirou-se daquele lugar. Muitos o seguiram, e ele curou a todos os doentes que havia entre eles,
16 Ning tanga aming ka ifakarenda tugu' waraga' aming fam mo' anga iyang waraga' yangsefi tang tugu'.
16 advertindo-os que não dissessem quem ele era.
17 Ka Jisas wari u tiama yangsefigu' waraga' wa midi nua'ni ka tim profet Aisaia wari tuguinga yoking wara'ganang didimengsa' tugu'. Midi ka wa ning yoking,
17 Isso aconteceu para se cumprir o que fora dito pelo do profeta Isaías:
18 “aming ka i kaing ya naganing kane aming kareng sini' tipkasirarik. Na adining kadapmang kareng kanga adita' siamo' nakitik. Na adita' naganing mana unggo u amotik. Ning tinga adi anga aming kabi'mo' ka arantagim nua'nining u naganing kadapmang didimeng wara'ning midi u ituaimo'ga'.
18 "Eis o meu servo, a quem escolhi, o meu amado, em quem tenho prazer. Porei sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará justiça às nações.
19 Ka adi midi u ituaima ganang aming wari midi u naknga adigok arok tinting wa adi midi kura' tubobu aming guk arok tanga midi kigineng tutugu, abanga adi kama ka aming wari bak kuguk wara'ganang midi bang tutugu ning guk mo' tota' mokngang.
19 Não discutirá nem gritará; ninguém ouvirá sua voz nas ruas.
20 Ka adining kadapmang wa aming yotangkayap ning ka kugurang karengsa', adi sigisap ka tatapa tonga titi wa tiptapa titi ning guk mokngang. Abanga kamang mambaya' ka kuma' kungkumak ga'sa' kabi'sini' fada undu' adi usugumak mo' to'. Beng sini' adi adining kadapmang kareng ka aming ifakarenda ning wa kagabi guk mo' tanga tangkunang ningsa' tanga ira auinga kadapmang kareng ka wari kadapmang kadagang u ugamusinga tatarafik sini' to'ga'.
20 Não quebrará o caniço rachado, não apagará o pavio fumegante, até que leve à vitória a justiça.
21 Ka aming dabiksa' wari adining kigineng girii u kanga o beng sini' anapmo' kubaniksa' yotangkanip ning ki sini' ning ita' ning tonting, Aisaia ning midi wa ning yoking.”
21 Em seu nome as nações porão sua esperança".
22 Ka aming fam wari aming nua'ni ka mini unggo kadagang wari tanga de kadanga a mini mamarenga midi guk mo' futorugu' u nagira Jisas ganang abiging. Ka Jisas wari u kanga tipkarenda tinga aming wari midi tonga a de kafakafa degaranga ning u kaga'sa' tugu'.
22 Então levaram-lhe um endemoninhado que era cego e mudo, e Jesus o curou, de modo que ele pôde falar e ver.
23 Ning tinga aming kabi'mo' ka unggung adeging wari Jisas wari adisining dasi'ganang napa' tangkunang sini' tugu' u kanga base tanga ning toging, ai aming ka idi kigineng girii guk. Idi Devit ning iri urang ubanda'.
23 Todo o povo ficou atônito e disse: "Não será este o Filho de Davi? "
24 Ka Farisi arantagim fam wari midi ka u naknga ning toging, a sidi sige mo' tonting, aming ka wa mini unggo kadagasi ning girisi' Setan ka Bielsebul ning tugutam wari amanga tangkunang amiinga tangkunang ka warisa' mini unggo kadagasi tanga igukita' u kanga toing.
24 Mas quando os fariseus ouviram isso, disseram: "É somente por Belzebu, o príncipe dos demônios, que ele expulsa demônios".
25 Ka Jisas adi adisining sasuksi' u kuma' yapkedanga midi ning yanggu', indining, kama nua'ni wara'ning aming arantagim wari tubo kidagang tanga ami' tinting ka kama tubo wara'ning tangkunang wa ko ningsa' fideuta' wa. Mokngang, adisining tangkunang wa kuma' biuta'. Abanga yong kabasi'ning aming arantagim a aming ana kurene yak kubaniksa' wari tubo kidagang tanga ami' tinting, ka adisining tangkunang wa ko ningsa' u irota'. Mokngang, adisining tangkunang wa kuma' biwanga tota'.
25 Jesus, conhecendo os seus pensamentos, disse-lhes: "Todo reino dividido contra si mesmo será arruinado, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Ka Setan ning arantagim undu' ningsa', adi anasa' ami' tanga kura' anikagareng tinting wa indi u kanga ning tontam, a adi pupusina kuma' ting adisining tangkunang wa kuma' biwanga tara' ning tontam.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo. Como, então, subsistirá seu reino?
27 Ka ning sanotik, sidi nagata' wa ning fararoknaming, a adi masi' unggo kadagasi ning girisi' Bielsebul wari amanga tanga fiarara' ning fananing. Ka indining, Farisi sidining arantagim fam adindu' masi' unggo kadagasi fufong tanga fayugukiting ning fatuguting. Ka adi tangkunang wa Bielsibul ganang udep bema titing wa warisa' kuma' saninga nakedani'.
27 E se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam os filhos de vocês? Por isso, eles mesmos serão juízes sobre vocês.
28 Ka beng sini' na tangkunang wa Anutu ganangsa' bema tirik wara' sidi naning kane u ning nakedanga tonting, o beng sini' Anutuning bining ning tangkunang wa indiganang ingging kuma' kadofiinga kayam.
28 Mas se é pelo Espírito de Deus que eu expulso demônios, então chegou a vocês o Reino de Deus.
29 Abanga naga Setan ning napa' kadagasi tanga iguk wara'ning kamaga wa nua'ni ka ning, aming nua'ni wari aming tangkunang ni ning yak ganang amanga mambong fam iromanggaknonga wa adi kugurang sa' mo' anga amota'. Mokngang, adi tim ka napa' wara'ning tuang u bema kayong kafong ipma ipma kufara ning tanga wara'ganang inga' amanga bemnota'. Ning tota' wa giri kugurang sa' tanga mauta'.
29 "Ou como alguém pode entrar na casa do homem forte e levar dali seus bens, sem antes amarrá-lo? Só então poderá roubar a casa dele.
30 Ka beng sini' aming ka kaba kareng guk ka naganing kabakna ningwara' mo' ira tota' wa naganing digirap. A aming ka naganing kane u yotangkanam ga' bak dabik mo' kura tantam undu' naganing kane tipkadanga yara wara'ning ning ita'.
30 "Aquele que não está comigo, está contra mim; e aquele que comigo não ajunta, espalha.
31 Ka aming ka naganing digirap ning iik waraga' wa ning sanotik, aming wari midi kadagang a nasi' kadagang fam tinting wa Anutu adi suknakubeyam titining kadapmang guk. A kadagang ka aming wari Anutuning mini unggo kareng ning tangkunang u kuma' kanga a udi mini unggo kadagang ane'sa' tara' ning tonga anikige tinting wa Anutu adi suknakubeyam guk mo' tota' mokngang sini', adi kadagangsi' wara'guk ko ningsa' ira anting.
31 Por esse motivo eu lhes digo: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Abanga aming wari midi kadagang ka Amingning Tim Iyak naga nangkadanting undu' Anutu adi suknakubeyam ning kadapmang guk. A kadagang ka aming wari Anutuning mini unggo kareng ning kigineng u kuma' kanga a udi mini unggo kadagang ane'sa' tara' ning tonga anikige tinting wa Anutu adi suknakubeyam guk mo' tota' mokngang sini', kami yara'ganang a inga' undu' ko ningsa' ira anganga aming ka waraga' kagaya amimi waraga'sa' irota' ning yanggu'.
32 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem falar contra o Espírito Santo não será perdoado, nem nesta era nem na era que há de vir.
33 Ka Jisas wari midi nua'ni ning yanggu', sidi kuma'sa' yabiting firi karesi ka mindip nana titining undu' mindip karesisa' titing. Beng sini' aming adi firi wara'ning mindip u yapma firi kareng wa ma kadagang ning u wara'ganangsa' yapkedating.
33 "Considerem: uma árvore boa dá bom fruto; uma árvore ruim, dá fruto ruim, pois uma árvore é conhecida por seu fruto.
34 Ka aming ning kabaksi' undu' ningda'ning iking. Aming ka kaba ganang do sasuk a napa'napa' karesi guk irota' wa midini undu' kareng ningsa' touta' nakantam. Ka Farisi arantagim sidining kabaksi'ganang wa sasuksi' kadagang warisa' tonanga defata' wara' sidi beng kareng titining guk mokngang. Wara' na sidi gimik kadagang ning aranatagim ka aming mandaga' iiramikisi ning sabarik.
34 Raça de víboras, como podem vocês, que são maus, dizer coisas boas? Pois a boca fala do que está cheio o coração.
35 Abanga aming kareng adi adining kaba ganang wa sasuk kareng warisa' ikita' wara' adi kadapmang didimengsa' tita', a aming kadagang adi kaba ganang wa sasuk kadagang warisa' ikita' wara' adi nasi' kadapmang undu' kadagang ningsa' tita'.
35 O homem bom, do seu bom tesouro, tira coisas boas, e o homem mau, do seu mau tesouro, tira coisas más.
36 Ka beng sini' ning sanotik, nasi' nasi' midi kadagang ka aming wari tuguting wa Anutu adi kuma'sa' kasusu'nanga ikita'. Wara' adi inga' aming midiganang kukyapma tagagareyabo' ganang wa Anutu wari anasining midi kadagang waraga' kagaya imo'ga'.
36 Mas eu lhes digo que, no dia do juízo, os homens haverão de dar conta de toda palavra inútil que tiverem falado.
37 Aming ka midini didimengsa' tonga iik adi ananing midi didimeng warisa' tangaminga wa adi gi' iro'. A aming ka midi kadagang sa' tonga irota' wa adi inga' ananing midi kadagang warisa' taramikinga adi kadagang katuawa'ga' ning yanggu'.
37 Pois por suas palavras você será absolvido, e por suas palavras será condenado".
38 Ning tanga Juda arantagim ning sasuk aming wara'siguk ka Farisi arantagim guk wari Jisas u ning aniging, ai yanggek aming indi gu napa' tangkunang ni tanga ningtintingneinga kaga ga' nakem.
38 Então alguns dos fariseus e mestres da lei lhe disseram: "Mestre, queremos ver um sinal miraculoso feito por ti".
39 Ka Jisas wari ning yanggu', sidi napa' tangkunang ni tasaminga kaga waraga'sa' fatoing. Ka kadapmang ka u fiting wa aming ka naktangkasi' guk mokngang sasuksi' kadagang sa' tanga ikiting wari titing wara'ning unggungsa' yaranga tanga fananing sabarik. Wara' na napa' kigineng ni sidining dasi'ganang guk mo' totik, mokngang na napa' kigineng nua'ni ka tim profet Jona wari tugu' wara'ning ungungsa' wa giri tasaminga kanting.
39 Ele respondeu: "Uma geração perversa e adúltera pede um sinal miraculoso! Mas nenhum sinal lhe será dado, exceto o sinal do profeta Jonas.
40 Ka kadapmang ka tim ama ging pis girii wari profet Jona u kumenainga Jona wari ama ging ning kaba mang ganang do kama famineng urang kabigu' ningsa' ka Amingning Tim Iyak nandu' kama mang amanga kama famineng ning derok ga'.
40 Pois assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre de um grande peixe, assim o Filho do homem ficará três dias e três noites no coração da terra.
41 Tim profet Jona wari aming arantagim nua'ni ka Juda mo' wara'sining yong girii kadagang ka wap Nineva u anga Anutuning midi ituainga adi midi u naknga kadagangsi' u kabinga kabaksi' faranga naktangka tiging. Wara' inga' Anutu wari aming midiganang kukyapma tagagareyap to' ganang wa Anutu wari Juda aming sidi naktangkasi' guk mokngang a arantagim nua'ni ka Juda mo' adi naktangka guk ning u kawa' warisa' tanga wa adi sidita' mamareng kabisamo'ga'. Ka beng sini' Jona wa aming girii de ka aming nua'ni ka kami yara'ganang ingging kuma' kadofinga ita' wa aming girii tim iyak sini' ka aming wari adining midisa' nakngam wara'ning wari kadofinga ita'.
41 Os homens de Nínive se levantarão no juízo com esta geração e a condenarão; pois eles se arrependeram com a pregação de Jonas, e agora está aqui o que é maior do que Jonas.
42 Abanga nua'ni ka tim kwin taming girii nua'ni ka kama tubo saut tara' itarugu' wari king Solomon ning midi kareng u nakngamonga kama kamini sini' unggung kane girii tanga abugu'. Abanga kadofinga adining midi u naknga o beng guk sini' ning togu'. Wara' inga' kama ka Anutu wari aming midiganang kukyapma tagagareyabo' ganang wa Juda sidi naktangka guk mokngang a taming ka aming arantagim nua'nini adi naktangka guk ning kawa' warisa' tanga wa sidita' mamareng kabisamo'. Beng guk sini' sanirik Solomon wa aming girii de ka aming nua'ni ka kami i kadofinga ita' wa aming tim iyak sini' ka girii Solomon u tarafata'.
42 A rainha do Sul se levantará no juízo com esta geração e a condenará, pois ela veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão, e agora está aqui o que é maior do que Salomão.
43 Ka na kadapmang ka mini unggo kadagang wari aming ning kabaksi'ganang iik waraga' wa ning toutik, aming ka tim mini unggo kadagang guk irota'. Ka inga' anikagare tinga aming ka u kabinga anga kama nua'ni ubu katuanga iikga' ning tonga anga kama base ka aming guk mokngang u wenanga yarota'. Ka mokngang adi yak nua'ni guk mo' katauta'.
43 "Quando um espírito imundo sai de um homem, passa por lugares áridos procurando descanso e não encontra,
44 Ning tanga ning surota', a na kama gipmam ka tim ira kabinga abuguk waraga' tubobu unda' mautik ning tonga adi aming ka wara'ganang tubobu ironga mauta'. Anga kauta' ka aming wara'ning kaba ganang wa napa' nua'ni guk mo' irota', mokngang adi kama gipmam u sumu kuma' tanga sigesa' tipgidibanga kabinga fideuta'.
44 e diz: ‘Voltarei para a casa de onde saí’. Chegando, encontra a casa desocupada, varrida e em ordem.
45 U kanga mini unggo kadagang adi ningsa' kanga kabinga amine mini unggo kadagasi fam ka seven ning ka kagaya sini' ubu inagiknonga mauta'. Anga inagira abanga aming wara'ning kaba wara'ganang amanga ikanting. Tim aming ka wa adining kaba ganang mini unggo kadagang kubaniksa' wari ikinga wa kadagang irota'. Ka inga' usap sini' ubu abanga ikinga wa adining iikni wa kadagang sini' ubu irota'. Ka kadapmang ka u torik ningsa' ka sidining aming fam ka nagata' naktangka kadagang guk ko iking undu' kuma'sa' abanga ifikadagainga inga' kadaga tini'ga' ning yanggu'.
45 Então vai e traz consigo outros sete espíritos piores do que ele, e entrando passam a viver ali. E o estado final daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim acontecerá a esta geração perversa".
46 Ka Jisas wari ami taming midi u ko fianggu' ganang ka adining mengni a kuyane wari adita' wenanga abanga fugang do adenga toging.
46 Falava ainda Jesus à multidão quando sua mãe e seus irmãos chegaram do lado de fora, querendo falar com ele.
47 Ka aming nua'ni wari yapma Jisas u ning anigu', ai guning mamangge a kuyage udi guta' wenanga abanga fidenga fatoing gam.
47 Alguém lhe disse: "Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar contigo".
48 Ka Jisas adi midi kadapmang nua'ni ka mengne ganang u yora yangtintingnonga ning yanggu', naganing mamangne a kuyane wa unggungsa' mo'.
48 "Quem é minha mãe, e quem são meus irmãos? ", perguntou ele.
49 Ning tonga ananing arantagim u kafadudu yora ning yanggu', naganing mamangne a kuyane wa yang.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: "Aqui estão minha mãe e meus irmãos!
50 Beng sini' ning sanotik, aming ka naganing babangna kunimganang ita' wara'ning midi u ninaksa' tota' wa adi naganing kuyana a kuyana taming a mamangna sini' ning irota' ning togu'.
50 Pois quem faz a vontade de meu Pai que está nos céus, este é meu irmão, minha irmã e minha mãe".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.