Atos 7
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs NTLH
1 Alap mo golak de syal tan zi mo teipsïnnï dekam zep takensïblïka, “In san eiwa denaka ki ëtonnan?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Stepanus ki zep ding gulku, “Aya-wal oso-wal hen biankam dena, emki asa sane tan. Nëno mae mo auyanna Abraham kim nama Mesopotamia mo langnak gwëꞌankake, zen kim Haran san dep al gwe srëm gweꞌanka, dekam Teipsïn Zini Alap man Zënaka zertrëblaka.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 Ki zep zë gubluka,
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Abraham dekam zep langna Kasdim kon Haran san dep al gweka. Bi zem kim tïlkï, Alap dekam zep etan langna awe dep zer sone zaka.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 Dekam Alap hom mae kama maena Abraham de desa bi gwibin hip golblaka, hwëna sapꞌnen gu-guk gweblaka, ‘Langna an eno auyan-aza sa bi neibir.’ Hwëna Abraham dekam hom walas gweꞌanka.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Zen man hen hamal hap gubluka,
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Hwëna hyanak, Ëe asa zëwe de zisi karek tabir. Dekam sa eno auyan-azana langna in kon wet so gwer. Dekam sa hwëna langna awe Asa betek në gweblal, hen otweransa sa abe hap tru dasïk gweblal.’
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Dekam kim Alap Abraham hap ol gu-gublun yala insa golblaka, dekam zep Abraham han ola zeraha-en gulku,
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 “Hwëna Yakob mo walasna in oso zem Yusupsu man husus nëblak. Desa zep zi mo tana ïltïkïnnïk de babu gwe-gwen hap Mesir hip te-alakam neirzimk. Hwëna Alap man zë kara ta gweka.
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 Zen zep jalom ëk tïhï nakon zeser sone gweka, hen enlala blalsa zer gweblaka, hen Mesirk de teipsïn zi mo nwenak dikim dawem gwen hap dena zep golblaka. Hëndep teipsïn zini in dekam zep zëno alp nakon de hen teipsïn hïp gubluka.
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 “Hwëna dekam zep usak yala tïngare Mesir mo langnak hen Kanaank awe hatak. Dekam zep karekkam ëtahalha gwek. Nëno mae mo auyanna dekam hen usak naban lowehe gwek.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Yakob kim salka, ‘Mesirk gandumnu ki,’ dekam zep walas zemka lup gul soneka– dekam de zëwe te-alakam lop tan hap.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Etan kim tap gweka, dekam zep etan lup gul soneka. Hwëna dekam zep Yusup gubiridaka, ‘Ëe an zen– Yusupye.’ Mesirk de teipsïn zini in dekam zep tawa gwibiridaka, ‘Hare an Yusup mo iye sake.’
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Yusup dekam zep bi zemka gu soneblaka– we wal walas naban de kïtak zëre osan dep al tazan hap. Dekam beyana 75 enkam zep al tak.
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Yakob Mesirk zep tïlkï. Hen nëno mae mo orep de auyan-azana zao zep juwe gwek– hen sap Yusup zëna.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Zëno mae mo tok-tokna man etan Sikem san dep nolëlwandahal gwezak– zëwe de lo tasïk gwibin hip, men zao hen Abraham zënaka lo dasïkke, zëna men desa ngana Sikemk walya Hemor Bak mo auyan-tane walyak te-alakam zerkake.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 “Abrahamsa mensa Alap gu-guk gweblaka– zao de zaun hup kim golek de gweꞌak, dekam nëno mae mo auyan-azana mes tangan Mesirk ëbeya gwek.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Dekam hwëna Mesirk aha zi teipsïnkïm ïrïk gïlkï– Yusupsu de tame tan srëm nik.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Zen nëno mae mo auyan-azasa yane-ne ta gwibirki hen jap gul sonenda gweka, hëndep wal baïzïlsï de honak yal gulne gwen hap tik-tik ta gwibirki.
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 “Musasa dekam zep hen jaha gwek. Hwëna an-bi zem man tame lak, ‘An totore walassa hom.’ Zen zep golak dan-ahare ben enkam tol ërgwëk.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Embwan naban kim hëndep honak tak laink, hwëna teipsïn zini in mo wenam zep zer inek. Zen zep zëre mo walas makan hanan tak.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Mesir zëre mae mo enlala blalkam zep tawa dak. Zëno syala hen ol toranna dekam zep soson gweblak.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 “Musa mo tahunna kim empat-pulukam altïlsïblïk, dekam zep enlala gweka, ‘Ëe anik ëre kore naka hlauludak.’
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Zen kim hlauludaꞌanka, dekam zep hwëna Mesir walya Yahudi walsya de tangolennak hla taꞌanka. Dekam zep hwëna Yahudi bose zem insa de sap zerzaunnuk Mesir walya insa mos ta guku.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Musa dekam man tim guꞌunka, ‘Are korena sa asa anakan tame dal, “Alap an desa dam tasïꞌïra– nësa dikim gwis gwe sonen hapye.”’ Hwëna zen hom kirekam tame dak.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Kaꞌankam, ki zep etan Yahudi bose zemka akeꞌanka. Man tobe ëꞌanka. Ki zep sap anakare ola ban kles soꞌanka, ‘Em an Yahudi bose omkake! Em ba habe enaka karek osoꞌara?’
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 “Hwëna men zen wal bose zem insa lek-lek taꞌanka, zen zep Musasa anakare ola ban ata taka,
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 Em san asa de tan habe hen dwam gweblaꞌara– men kirekame Mesir walya ir takake?’
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Musa kim kirekam salblaka, dekam zep enlala gweka, ‘O ano zi tanna in mes-am tïngan ëtawa gwendal,’ dekam zep langna Midian san dep heya gweka. Zao zep zi mo langnak gwë gweka. Walasna zao zep dan wë soka.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 “Zao kim tahunna empat-pulukam tamanblak, Alap mo dam taha nakore zini ki zep zi srëm langnak Musa hap zënaka zertrëblaka– kwatapna Sinai golek denak. Man zë nwe-mase gweka– syauk nubare te tyum-tyumnu kiye.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Kim syauknu insa hlaul seka, ki zep tenggwanbiꞌinka. Dekam zep golek kon de hlaun hup song gweꞌanka. Hwëna dekam zep Bian mo ola anakan salka,
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Ëe an eno auyan wal mo Alap– Abraham, Isak, hen Yakob mo Alap.’
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 “Dekam zep Bian etan gubluka,
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Ano zi bi gwibiridanna, mensa Mesir karekkam jap nul sonenda gweꞌan, mesë hlauludak. Hen zëno mae mo ësol-sol gwe-gwenna mesë sane gwek. An zebë dekam de hïl tï sonebin hip ati gwenanzal. Zep angkam Ëe ama etan Mesir sin dep emsa zer soneꞌan.’
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 Musa in men desa nonol anakare ola ban baes nëblakke, ‘Emsa nara teipsïn hïp gubluka– dekam de darak gwen zisi klis gul gwen hapye?’ Hwëna Alap Zen desa zer soneka– zen de teipsïn hïp, hen zen de zëre mo bi gwibiridan zini insa hïl tï sonebin hipye. Hen Alap mo dam taha nakore zini men zen syauk nubare te makan zënaka zertrëblaka, zen hen man mas gwe-gweblaka.
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Musa dekam zep Mesir kon gwiswe soneka. Dekam de taïblïblan hap owas-owassa syal gwe-gwibir-zimki– nonol Mesirk, hi bosena Kal-kalak, hen sasa langnak kim empat-pulu tahunkam golëlowehe gwekake.
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 Zen Israel Bak mo ausu nakore zini insa hamal hap anakan gu-gubiridaka, ‘Alap sa ahanaka ere mae mo ausu nakon dam tasizimdi– men kirekam hen asa dam tasïkïke, zëre mo olsa de ayang gul gwizimdin hip.’
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Zen in kim sasa langnak golëlowehe gweka, dekam Alap mo dam taha nakore zi niban kwatapna Sinaik aïsïl ë gweka, hen zen dekam zep ëngaya gwen hap de ola hamal hap salka. Zen desa zep nëbe mae hap hli yulzimki.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 “Hwëna nëno mae mo auyan-azana man desa de betek gweblan hap baes ta gwek. Zen dekam ëk enkam Musasa ang në gweblaꞌak, hwëna enhonak Mesir sin de etan lwan dahan hap de enlala en lwa gwizimki.
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Dekam zep Harunsu nenblak, ‘Abe mae hap em yang tabin dowal-dowalsa yang tabir-zimdin– zen deka nësa etan Mesir sin dep nolëlwan dahak. Musa Bak in zen nësa sïl tïbirhal zaka, ëe homë angkam anakan tame laꞌan, “Zao gwëꞌara.”’
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Dekam zep yang tasïn dowala zisyal gweblaka– sapi tane nwe-mase makare naka. Ki zep otweranna dowala in hap tru da seblak, hen tembane yala zëno bose hap syal neibik. Hwëna dowala in sap zëre mae mo tahakam de syal gweblanna.
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Alap Zen dekam zep tahanna gweisibiridaka, ‘Amki dowal-dowalsa betek eibirida gwek– hen nglïnak de keis maesa.’ Zep Alap mo ol ayang gul gwen zini mensa anakan ale nul gwek man hen dakastïꞌïn,
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Sap em dekam Molok Bak ne keis nibare zini Refan Bak nekae boklena kom oso gwizimk– ena mensae yang ososukke. Ëe in zep asa emsa ë yala Babel mo men eihya san dep yal gul.’
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 “Hwëna angkam Alap mo gol hap denakaë emsa tonbiridaꞌan: Musa kim sasa langnak golëgwëka Alap man gubluka, ‘Abe hap em deyolkam de golsa syal gwibir-blin– men kirekamë ebe hap goltrëblakke.’ Dekam zep gola insa zisyal gwibir-blika, hen gola insa man zëre mae mo lowehe naseran san zial gulusen gweka. Sap Alap man dwam gwibiridaka– gola insa de hlaunkum de anakan dam gulsuk gwen hap, ‘Alap man nësa golëlowe heꞌara.’
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Ki zep hëndep langna an san dep nolsong gwezak– Yosua Bak kim golëeija song gwe zakaye. Alap hen dekam man Zënaka de tame tan srëm zini insa golëalsa sone gwibirki. Gola in deban ki zë hëndep nolgwë gwek. Hëndep Daud kim teipsïkï, gola insa man nama hlaul zuka.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Daud man tangan Alap mo nwenak sam gwesïkï, ki zep auyan Yakob mo Alapna insa abe taka, ‘Ëe wëhë ebe hap gol dawemna taubluꞌak?’
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Hwëna zën hom taubluka. Hwëna tane zik taubluka– teipsïn zini Salomo Bak.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 “Hwëna Teipsïn Zini Alap, Zen hom zi mo taublunnak gwë gwenda– men kirekam Alap mo ol ayang gul gwen zini anakan gublukake,
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 ‘Nglïna zen dekonë teipsïnkïm ïrïk gïꞌïn.
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Ki san Ëe homë ëre mo tahakam kïtak yang tabik?’
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 “Zep eiwa em in zi ausuna dawemkam de nol drak-drak tanganna! Em in, eiwa, nëre mae mo auyan-aza naban apdenak– san de i srëmna! Eno mae mo enhona apdenak– Alapsa de tame tan srëm zi nibanye. Em in Alap mo Enhosae ëreija tine gwenan!
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Emki ëenlala gwen: San ha ki?– Alap mo ol ayang gul gwen zini, eno mae mo auyan-aza de karek tan srëm naye. Sap zen kïtak karek tabin enna! Hëndep men zen hamal hap nenbirida gwek, ‘Emsa de ngaya tabin hip de Zi lalakna sa hata zala’– desa man hen damera gwek. Zen hëndep enlalana in em debane nama ërgwëꞌan. In zebe nër hom lalak Zini insa tan hap ërguk, hëndep lak.
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Em sap tawana– tïtï tabin ola mensa Alap mo dam taha nakore zini Musa hap ayang nul gweblakye. Hwëna em toton banakan dep?– desan de ang tan naye!”
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Desa de tonbiridannak kim sane daꞌak, dekam tangan zep sërkam u sal-sal nëblaꞌak.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Hwëna Alap mo Enhona dekam zep nwena lirisin soblaka, dekam zep nglï san kara gwe seka. Man dalusuhuk. Zao zep Teipsïn Zini Alapsa hla ta seka. Tane Zem Yesus dam taha san dekam zauꞌunka.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Ki zep hwëna gubiridaka, “Emki hlaun. Ëe ngatan zi mo lang san kara gwe senan. Man dalusununhal. Ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna Alap mo dam taha nakon zauꞌura.”
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Kirekam kim nasalblak, dekam zep ini mat dasibik, hen dekam zep anakare ola ban ena taꞌak, “Zini an nen tan!” Ki zep zë hëndep nabakam dot dasïk.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 Dekam zep hëndep ëna in kon ïl dïhak, zao zep kasokam nïrïblak. Men zen botonkam klak dak, dekam de zën nonol ïtïblan hap, zëre mae mo tahan bajuna wal seiwiri Saulus mo tana alpnak kang dazak– zen de kara tabir-zimdin hip.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Kim nïrïblaꞌak, dekam zep Biansa gu soneblaka, “Bian Yesus, ano angsa emki zer irin.”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Dekam zep boklena kom soka, ki zep ol mamkam takenka, “Bian, ansa karekna syal neibiꞌin, emki tap gulsuzimdin.” Kirekam kim guku, ki zep hëndep tïlsïkï.
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.