Atos 7
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs NAA
1 Alap mo golak de syal tan zi mo teipsïnnï dekam zep takensïblïka, “In san eiwa denaka ki ëtonnan?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Stepanus ki zep ding gulku, “Aya-wal oso-wal hen biankam dena, emki asa sane tan. Nëno mae mo auyanna Abraham kim nama Mesopotamia mo langnak gwëꞌankake, zen kim Haran san dep al gwe srëm gweꞌanka, dekam Teipsïn Zini Alap man Zënaka zertrëblaka.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Ki zep zë gubluka,
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Abraham dekam zep langna Kasdim kon Haran san dep al gweka. Bi zem kim tïlkï, Alap dekam zep etan langna awe dep zer sone zaka.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Dekam Alap hom mae kama maena Abraham de desa bi gwibin hip golblaka, hwëna sapꞌnen gu-guk gweblaka, ‘Langna an eno auyan-aza sa bi neibir.’ Hwëna Abraham dekam hom walas gweꞌanka.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Zen man hen hamal hap gubluka,
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Hwëna hyanak, Ëe asa zëwe de zisi karek tabir. Dekam sa eno auyan-azana langna in kon wet so gwer. Dekam sa hwëna langna awe Asa betek në gweblal, hen otweransa sa abe hap tru dasïk gweblal.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Dekam kim Alap Abraham hap ol gu-gublun yala insa golblaka, dekam zep Abraham han ola zeraha-en gulku,
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Hwëna Yakob mo walasna in oso zem Yusupsu man husus nëblak. Desa zep zi mo tana ïltïkïnnïk de babu gwe-gwen hap Mesir hip te-alakam neirzimk. Hwëna Alap man zë kara ta gweka.
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Zen zep jalom ëk tïhï nakon zeser sone gweka, hen enlala blalsa zer gweblaka, hen Mesirk de teipsïn zi mo nwenak dikim dawem gwen hap dena zep golblaka. Hëndep teipsïn zini in dekam zep zëno alp nakon de hen teipsïn hïp gubluka.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Hwëna dekam zep usak yala tïngare Mesir mo langnak hen Kanaank awe hatak. Dekam zep karekkam ëtahalha gwek. Nëno mae mo auyanna dekam hen usak naban lowehe gwek.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Yakob kim salka, ‘Mesirk gandumnu ki,’ dekam zep walas zemka lup gul soneka– dekam de zëwe te-alakam lop tan hap.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Etan kim tap gweka, dekam zep etan lup gul soneka. Hwëna dekam zep Yusup gubiridaka, ‘Ëe an zen– Yusupye.’ Mesirk de teipsïn zini in dekam zep tawa gwibiridaka, ‘Hare an Yusup mo iye sake.’
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Yusup dekam zep bi zemka gu soneblaka– we wal walas naban de kïtak zëre osan dep al tazan hap. Dekam beyana 75 enkam zep al tak.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Yakob Mesirk zep tïlkï. Hen nëno mae mo orep de auyan-azana zao zep juwe gwek– hen sap Yusup zëna.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Zëno mae mo tok-tokna man etan Sikem san dep nolëlwandahal gwezak– zëwe de lo tasïk gwibin hip, men zao hen Abraham zënaka lo dasïkke, zëna men desa ngana Sikemk walya Hemor Bak mo auyan-tane walyak te-alakam zerkake.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Abrahamsa mensa Alap gu-guk gweblaka– zao de zaun hup kim golek de gweꞌak, dekam nëno mae mo auyan-azana mes tangan Mesirk ëbeya gwek.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Dekam hwëna Mesirk aha zi teipsïnkïm ïrïk gïlkï– Yusupsu de tame tan srëm nik.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Zen nëno mae mo auyan-azasa yane-ne ta gwibirki hen jap gul sonenda gweka, hëndep wal baïzïlsï de honak yal gulne gwen hap tik-tik ta gwibirki.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 “Musasa dekam zep hen jaha gwek. Hwëna an-bi zem man tame lak, ‘An totore walassa hom.’ Zen zep golak dan-ahare ben enkam tol ërgwëk.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Embwan naban kim hëndep honak tak laink, hwëna teipsïn zini in mo wenam zep zer inek. Zen zep zëre mo walas makan hanan tak.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Mesir zëre mae mo enlala blalkam zep tawa dak. Zëno syala hen ol toranna dekam zep soson gweblak.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Musa mo tahunna kim empat-pulukam altïlsïblïk, dekam zep enlala gweka, ‘Ëe anik ëre kore naka hlauludak.’
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Zen kim hlauludaꞌanka, dekam zep hwëna Mesir walya Yahudi walsya de tangolennak hla taꞌanka. Dekam zep hwëna Yahudi bose zem insa de sap zerzaunnuk Mesir walya insa mos ta guku.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Musa dekam man tim guꞌunka, ‘Are korena sa asa anakan tame dal, “Alap an desa dam tasïꞌïra– nësa dikim gwis gwe sonen hapye.”’ Hwëna zen hom kirekam tame dak.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Kaꞌankam, ki zep etan Yahudi bose zemka akeꞌanka. Man tobe ëꞌanka. Ki zep sap anakare ola ban kles soꞌanka, ‘Em an Yahudi bose omkake! Em ba habe enaka karek osoꞌara?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 “Hwëna men zen wal bose zem insa lek-lek taꞌanka, zen zep Musasa anakare ola ban ata taka,
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Em san asa de tan habe hen dwam gweblaꞌara– men kirekame Mesir walya ir takake?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Musa kim kirekam salblaka, dekam zep enlala gweka, ‘O ano zi tanna in mes-am tïngan ëtawa gwendal,’ dekam zep langna Midian san dep heya gweka. Zao zep zi mo langnak gwë gweka. Walasna zao zep dan wë soka.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Zao kim tahunna empat-pulukam tamanblak, Alap mo dam taha nakore zini ki zep zi srëm langnak Musa hap zënaka zertrëblaka– kwatapna Sinai golek denak. Man zë nwe-mase gweka– syauk nubare te tyum-tyumnu kiye.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Kim syauknu insa hlaul seka, ki zep tenggwanbiꞌinka. Dekam zep golek kon de hlaun hup song gweꞌanka. Hwëna dekam zep Bian mo ola anakan salka,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Ëe an eno auyan wal mo Alap– Abraham, Isak, hen Yakob mo Alap.’
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 “Dekam zep Bian etan gubluka,
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Ano zi bi gwibiridanna, mensa Mesir karekkam jap nul sonenda gweꞌan, mesë hlauludak. Hen zëno mae mo ësol-sol gwe-gwenna mesë sane gwek. An zebë dekam de hïl tï sonebin hip ati gwenanzal. Zep angkam Ëe ama etan Mesir sin dep emsa zer soneꞌan.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 Musa in men desa nonol anakare ola ban baes nëblakke, ‘Emsa nara teipsïn hïp gubluka– dekam de darak gwen zisi klis gul gwen hapye?’ Hwëna Alap Zen desa zer soneka– zen de teipsïn hïp, hen zen de zëre mo bi gwibiridan zini insa hïl tï sonebin hipye. Hen Alap mo dam taha nakore zini men zen syauk nubare te makan zënaka zertrëblaka, zen hen man mas gwe-gweblaka.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Musa dekam zep Mesir kon gwiswe soneka. Dekam de taïblïblan hap owas-owassa syal gwe-gwibir-zimki– nonol Mesirk, hi bosena Kal-kalak, hen sasa langnak kim empat-pulu tahunkam golëlowehe gwekake.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Zen Israel Bak mo ausu nakore zini insa hamal hap anakan gu-gubiridaka, ‘Alap sa ahanaka ere mae mo ausu nakon dam tasizimdi– men kirekam hen asa dam tasïkïke, zëre mo olsa de ayang gul gwizimdin hip.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Zen in kim sasa langnak golëlowehe gweka, dekam Alap mo dam taha nakore zi niban kwatapna Sinaik aïsïl ë gweka, hen zen dekam zep ëngaya gwen hap de ola hamal hap salka. Zen desa zep nëbe mae hap hli yulzimki.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Hwëna nëno mae mo auyan-azana man desa de betek gweblan hap baes ta gwek. Zen dekam ëk enkam Musasa ang në gweblaꞌak, hwëna enhonak Mesir sin de etan lwan dahan hap de enlala en lwa gwizimki.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Dekam zep Harunsu nenblak, ‘Abe mae hap em yang tabin dowal-dowalsa yang tabir-zimdin– zen deka nësa etan Mesir sin dep nolëlwan dahak. Musa Bak in zen nësa sïl tïbirhal zaka, ëe homë angkam anakan tame laꞌan, “Zao gwëꞌara.”’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Dekam zep yang tasïn dowala zisyal gweblaka– sapi tane nwe-mase makare naka. Ki zep otweranna dowala in hap tru da seblak, hen tembane yala zëno bose hap syal neibik. Hwëna dowala in sap zëre mae mo tahakam de syal gweblanna.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Alap Zen dekam zep tahanna gweisibiridaka, ‘Amki dowal-dowalsa betek eibirida gwek– hen nglïnak de keis maesa.’ Zep Alap mo ol ayang gul gwen zini mensa anakan ale nul gwek man hen dakastïꞌïn,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Sap em dekam Molok Bak ne keis nibare zini Refan Bak nekae boklena kom oso gwizimk– ena mensae yang ososukke. Ëe in zep asa emsa ë yala Babel mo men eihya san dep yal gul.’
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Hwëna angkam Alap mo gol hap denakaë emsa tonbiridaꞌan: Musa kim sasa langnak golëgwëka Alap man gubluka, ‘Abe hap em deyolkam de golsa syal gwibir-blin– men kirekamë ebe hap goltrëblakke.’ Dekam zep gola insa zisyal gwibir-blika, hen gola insa man zëre mae mo lowehe naseran san zial gulusen gweka. Sap Alap man dwam gwibiridaka– gola insa de hlaunkum de anakan dam gulsuk gwen hap, ‘Alap man nësa golëlowe heꞌara.’
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Ki zep hëndep langna an san dep nolsong gwezak– Yosua Bak kim golëeija song gwe zakaye. Alap hen dekam man Zënaka de tame tan srëm zini insa golëalsa sone gwibirki. Gola in deban ki zë hëndep nolgwë gwek. Hëndep Daud kim teipsïkï, gola insa man nama hlaul zuka.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Daud man tangan Alap mo nwenak sam gwesïkï, ki zep auyan Yakob mo Alapna insa abe taka, ‘Ëe wëhë ebe hap gol dawemna taubluꞌak?’
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Hwëna zën hom taubluka. Hwëna tane zik taubluka– teipsïn zini Salomo Bak.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Hwëna Teipsïn Zini Alap, Zen hom zi mo taublunnak gwë gwenda– men kirekam Alap mo ol ayang gul gwen zini anakan gublukake,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Nglïna zen dekonë teipsïnkïm ïrïk gïꞌïn.
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Ki san Ëe homë ëre mo tahakam kïtak yang tabik?’
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 “Zep eiwa em in zi ausuna dawemkam de nol drak-drak tanganna! Em in, eiwa, nëre mae mo auyan-aza naban apdenak– san de i srëmna! Eno mae mo enhona apdenak– Alapsa de tame tan srëm zi nibanye. Em in Alap mo Enhosae ëreija tine gwenan!
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Emki ëenlala gwen: San ha ki?– Alap mo ol ayang gul gwen zini, eno mae mo auyan-aza de karek tan srëm naye. Sap zen kïtak karek tabin enna! Hëndep men zen hamal hap nenbirida gwek, ‘Emsa de ngaya tabin hip de Zi lalakna sa hata zala’– desa man hen damera gwek. Zen hëndep enlalana in em debane nama ërgwëꞌan. In zebe nër hom lalak Zini insa tan hap ërguk, hëndep lak.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Em sap tawana– tïtï tabin ola mensa Alap mo dam taha nakore zini Musa hap ayang nul gweblakye. Hwëna em toton banakan dep?– desan de ang tan naye!”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Desa de tonbiridannak kim sane daꞌak, dekam tangan zep sërkam u sal-sal nëblaꞌak.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Hwëna Alap mo Enhona dekam zep nwena lirisin soblaka, dekam zep nglï san kara gwe seka. Man dalusuhuk. Zao zep Teipsïn Zini Alapsa hla ta seka. Tane Zem Yesus dam taha san dekam zauꞌunka.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Ki zep hwëna gubiridaka, “Emki hlaun. Ëe ngatan zi mo lang san kara gwe senan. Man dalusununhal. Ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna Alap mo dam taha nakon zauꞌura.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Kirekam kim nasalblak, dekam zep ini mat dasibik, hen dekam zep anakare ola ban ena taꞌak, “Zini an nen tan!” Ki zep zë hëndep nabakam dot dasïk.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Dekam zep hëndep ëna in kon ïl dïhak, zao zep kasokam nïrïblak. Men zen botonkam klak dak, dekam de zën nonol ïtïblan hap, zëre mae mo tahan bajuna wal seiwiri Saulus mo tana alpnak kang dazak– zen de kara tabir-zimdin hip.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Kim nïrïblaꞌak, dekam zep Biansa gu soneblaka, “Bian Yesus, ano angsa emki zer irin.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Dekam zep boklena kom soka, ki zep ol mamkam takenka, “Bian, ansa karekna syal neibiꞌin, emki tap gulsuzimdin.” Kirekam kim guku, ki zep hëndep tïlsïkï.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.