Mateus 13
PULU YEMONGA UNGU KONDEMO (UBU-ANDELALE) vs ARA
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Yombo maku toko moloringimando aku sipa nimba pora sipale nirimumuni, Yesusi ulkana molopa pena pumba nomu kelona pumba mania molorumu.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Yombo paa awisili yu molorumuna ongo maku toko moloringimunga nona andoli sipi se nona ola lierimumunga suku pumba mania molorumu, yomboma nomu kelona gilieringi.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yuni onondo ungu awisili nimba simbando ungu-iku pokore torumu.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Tanda silipa andorumu kinia umbu mare aulkana mania purumu, kanuma keramane ongo liku noringi.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Umbu mare kou perimuna mania pumbale ma kanga-kolte mindi lierimu-kulu nondopa tóko nimba wendo orumu.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Aku-na-kolo pulkonio naa mundorumu-kulu ena serimu kinia kanuma kolorumu.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Umbu mare siri-ka mélemo molorumuna mania purumu, siri-ka mélemo wendo omba witi umbuma topa norumu-kulu omba peanga naa lepa ⸤mongo se naa torumu⸥.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Umbu mare ma peangana mania purumuma wendo omba mongo peangama torumu. Mare mongo towapu kise mele topa, mare mongo towapu yopoko mele topa, mare towapu selu mele torumu.” ⸤nirimu.⸥
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 ⸤Aku nimbale⸥ “Yombo komu-pea lemomane i ungumu piliaa.” nirimu.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Yesusi lombili andolima yu molorumuna ongo yundu ninguli: “Nu yombomando ungu se ninindu ungu-ikuma alieli nambi semu-na tolenoye?” niringi.
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yuni onondo pundu topa nimbale: “Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa yomboma kinia mélema kinia nokolemomonga ulu-pulu yu yuyu pilierimu kanu ulu-puluma ‘Kiniá ono ⸤na lombili olemele yomboma⸥ piliangi.’ nimbale ono nimba sikimu. Aku-na-kolo we-yomboma nimba naa sikimu.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Pulu Yemonga ungumu pilku molemele yomboma paa olandopa nimba simba pilingí. Pe paa awisili pilingí. Aku-na-kolo naa pilku molemele yomboma ono kanga-kolte pilielemele ungumu kepe wendo limba.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 ‘Ono mongone kanokole naa kanoko,
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 “Aku siku seko molemelemonga koronga-u Pulu Yemone ungu-umbu tondorumuma yomboma nimba sirimu ye Aisayane “Aku siku senge.” u nirimu mele wendo olemo. Aisayane nimbale:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 I yombomanga konopuma paa pipi silimú;
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 “Aku-sipa na-kolo ⸤na lombili andolima⸥ onone mongone paa sika kanoko komuni paa sika pilku molemelemonga ono Pulu Yemone “Konopu peanga pepili molko kondangi.” nilimú aulkana molemele.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Nane onondo paa sika nimbu sikirumu: “U moloringi yomboma, Pulu Yemone ungu-umbu tondorumuma pilku yomboma ningu siringi yema kinia, Pulu Yemonga unguma pilku liku sumbi siku moloringi yomboma kinia, kanu yombo awisili kiniá ono mongone kanoko molemele mélema kinia uluma kinia kanongendo “Kanamola!” ningu moloringi-na-kolo naa kanoringi. Ono kiniá komuni pilku molemele unguma pilingindu “Piliámola!” ningu moloringi-na-kolo naa pilieringi akumunga ⸤nane “Kiniá sika kanoko sika pilielemelemonga ono Pulu Yemone sewi anjilimú aulkana molemele.” nikiru⸥.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Akumunga, yombo sene rasi-witi umbu tanda sirimu ungu-ikumunga pulumu kiniá niembo piliayo.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 ⸤Umbu mare tanda sirimu aulkana mania purumu kanumanga ungu-pulumu i-sipa:⸥ Yombo sene Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa mélema nokolemomonga ungumu pilipale naa pilielemo kinia ulu-kirimanga pali ulu-pulumu pelemo ⸤kuru⸥muni omba umbu tanda sili konopuna pumba pelemoma waltikele toropa wendo limú.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Umbu mare tanda sirimu kou perimuna mania purumuma yombo mare aku sílima molemele. Onone ungumu pilkuli waltikele sumbi siku konopu siku pilku limili.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Aku-sipa na-kolo ono pulkonio naa mundukuli ungumu kanga-kolte mindi pilku molemele. Pe ono konopuna umbuna selemo kinia molo ono Pulu Yemonga ungumu pilku liku molemele mele yombo lupamane kanoko kiri pilkuli ungu-taka tondoko seko kinjiku mindili silimili kinia ononga pilielemele unguma siye kololemele.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Umbu mare tanda sirimu siri-ka mele molorumuna mania purumuma yombo mare kepe aku sílima molemele. Onone ungumu pilielemele kinia konopuna umbuna selemo umbunama kinia, méle awisili taltokole ‘Aku mélemane olio lipa tapondolemo tapondomba.’ ningu pilku molemele uluma kinia, kanu sili ulu mare wendo omba ungu kanumu topa nolemo kinia ungumuni uluri naa sepa kere-langi mongo naa tolemo.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Umbu mare tanda sirimu ma peangana mania purumuma yombo mare aku sílima molemele. Onone ungumu pilkuli ungu-pulumu pilku kondolemele. Pe ono kere-langi mongo tolemele. Kanu yombo marenga kere-langi mongo towapu kise mele topa, yombo marenga mongo towapu yopoko mele topa, marenga mongo towapu selu mele topa, aku sipa tolemo.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesusini ungu-iku se pea yomboma topa sipa nimbale:
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Aku-na-kolo yomboma uru peringi kinia yunga opa-tou ye se omba era ⸤rasi-witi none seli era⸥ umbu se witi kaliana tanda sipale kelepa purumu.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Kanu-kinia umbu peangama wendo omba witi mongo torumu kinia era kinia pea wendo orumu mele mona molorumu kanoringi.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Kanu-kinia kalia pulu yemonga kongono sendeli yema ongo yundu ninguli: “Ye-Awilimu, nunga kaliana kere-langi umbu peangare tanda naa sirinuye? Pe kiniá era nambi sepa wendo okomoye?” niringi.
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Yuni onondo nimbale: “Sena. Opa-tou ye sene aku era umbuma omba tanda sirimu lepomo.” nirimu.
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Aku-na-kolo yuni nimbale: “Mólo. Era sengi liemu witi pea pulu akungínje.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Witi pe kamu lipu maku tomolondo u pea ongo molangili. Pe witi kamu limulú walemo wendo ombá kinia nane witi kari leko lindingí yombomando nimbuli: “U era kalongendo liku piye seko maku tokole ningímuni, pe witi liku nanga witi taltolio ulkana maku toko taltangi.” nimbú.” nirimu.” nimba, Yesusini “Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa yomboma nokolemo akumu aku sipa mele.” nirimu.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ungu-iku se pea yomboma topa sipa nimbale:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 yunga kaliana umbumu mundorumu. Masetete umbu akumu kere-langi umbumanga pali yu paa kangamo na-kolo wendo omba awi lemo kinia kaliana molemo mélemanga pali yu paa awilimu. Kamu awi lepa unju mele gilimú kinia kerama kanu unjuna ongo kolamanga pelemele. ⸤Pulu Yemo ye nokoli kingimu molomba mele aku sipa.⸥” nirimu.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Ungu-iku se pea yomboma topa sipa nimbale:
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Kanu unguma pali Yesusini yombomando nimbando yu ungu-iku mindi topa nirimu. We ungu se onondo sumbi sipa naa nimba ungu-iku manjipa topa nirimu.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Aku sipa serimumunga koronga-u Pulu Yemone ungu-umbu tondorumuma pilipa yomboma nimba sirimu ye sene u nirimu ungu se kamu wendo orumu. Akumu i-sipa:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 ⸤Yesusini ungu-iku akuma topa pora sipale,⸥ yu maku toko moloringi yomboma mundupa kelepa ulkando purumu kinia yu lombili andolimane yu molorumuna ongo ninguli: “Kaliana era orumu ungu-ikumunga ungu-pulumu olio ningu para si.” niringi.
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yuni pundu topa nimbale:
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Kaliamo ma-kolea pali. Kere-langi umbu peangama yombo ‘Pulu Yemo nanga ye nokoli kingimu molopili.’ nilimilimunga ononga konopumanga Pulu Yemone tapu sepa molopa nokolemo yomboma. Era-umbu akuma ulu-kirimanga pali ulu-pulumu pelemo ⸤kuru⸥munga yomboma.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Era-umbu tanda sirimu opa-tou akumu ⸤kurumanga nokoli⸥ depelemo. Witi sukundu liku maku tonge wale akumu ma-kolea pora nimbá walemo. Witi mongoma sukundu lingí yomboma mulu-koleana angelloma.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 “Erama liku maku tokole sepena kalolemele mele ma-kolea pora nimbá walemonga aku sipa.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemone yunga angelloma lipa mundumba, onone ‘Yomboma Pulu Yemonga unguma naa pilku, seko kinjiku molangi.’ nilimili yomboma pali kinia, ulu-pulu-kiri selemele yomboma pali kinia, Pulu Yemone tapu sepa molopa nokolemo yomboma molongena wendo liku maku tokole ningímuni,
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 sepe awili nomba pelemo koleana sukundu toko mundungí, kanuna yomboma kola seko paa mindili nongo pereko molonge.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Kanu walemanga konopu sumbi nili yomboma ononga Lapa ye nokoli kingimu molopa nokolemo koleana ena pa selemo mele ono aku siku kanuna pa sepili molonge.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 ⸤Yesusini aku nimbale kelepa nimbale:⸥
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa yomboma nokolemo akumu i-sipala:
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Kanu-kinia kulumbu pélle kou paa awisili puli se kanopale nirimumuni, yu pumba yunga mélema pali makete sepa kou yando lipale kanu kulumbu péllemo topo topa yando liltimu. ⸤Pulu Yemo ye nokoli kingimu molomba mele aku sipa.⸥” ⸤nirimu.⸥
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa yomboma nokolemo akumu i-sipa melela:
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Walemo paa peke lierimu kinia kunduku liku nomu kelona taltokole, mania molko apurukuli peangama liku wale-basikete pokorenga mundoringi-na-kolo kirima toko eltoringi.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 “Ma-koleamo pora nimbá walemonga aku sipala: Mulu-koleana angelloma ongole ningímuni, yombo seko kinjiku molongema kinia yombo sumbi siku molko kondongema kinia liku apuruku
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 yombo seko kinjiku molongema liku sepe awili we nomba pelemo koleana toko sukundu mundungí, kanuna kola seko paa mindili nongo pereko molonge.” ⸤nirimu.⸥
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 ⸤Ungu-ikuma topa pora sipale Yesusini lombili andolima mangilipa pilipa nimbale:⸥
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Yuni onondo nimbale: “Aku liemu Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane silimili yemane Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa yomboma nokolemomonga unguma mane silimulu kinia pilku liku molemele kanu yema ono i-sipa: Ulka pulu ye sene yunga méle peanga kande-kande taltolemomanga méle kondema kinia méle uma kinia pea wendo limú.” nirimu.
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Yesusini aku ungu-ikuma topa pora sipale kanu koleamo mundupa kelepa yu purumu.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Mundupa kelepa pumbale yunga pulu-kolea ⸤Nasarete⸥ taonona ombale Juda yomboma maku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulkana sukundu pumba yomboma mane sirimu kinia pilkuli ono pungu-pungu ningu mini-wale munduku ninguli: “I yemo yunga pilipa kondolimu kinia yunga ulu-tondolo selemomanga tondolomo kinia yu sena liltimuye?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Yu ulkama takorumu yemonga malo móloye? Maria yunga anumu naa molemoye? Jemisi, Josepo, Saimono, Judasi keme, yunga genupili móloye?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Yunga kemulupili kinia pali olio kinia pea naa molemoloye? ⸤Yu paa sika aku yemo molemomo.⸥
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 ⸤Aku siku unguma ningu⸥ yu ungu nimba uluma sepa molorumu mele kanoko kiri pilku yu-kinia paa konopu kiri panjeringi.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Kanu-kinia yu ⸤ungu nimba uluma sepa yu yuyu molorumu mele ‘Sika.’ ningu⸥ kuru naa mondoringimunga yu kanu koleana ulu-tondolo awisili naa serimu, koltalo mindi serimu.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.