Lucas 1
PULU YEMONGA UNGU KONDEMO (UBU-ANDELALE) vs ARA
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 — ausente —
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 — ausente —
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 — ausente —
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 — ausente —
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Ye Nokoli Kingi Erote kolea Judia nokopa molorumu kinia Pulu Yemo popo tondorumu ye se molorumu, yunga imbi Sekaraya. Pulu Yemo popo tondoringi yombomanga talape senga imbi Apaya, Sekaraya yu kanu talapemonga ye se. Sekaraya menu ambo Ellisapete Pulu Yemo popo tondoringi yemanga talape senga ambo se. Olonga pea pulu-pulu anda-kolepamo Pulu Yemo popo tondoringi yemanga pulu-pulu ye nokoli awili Erono.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Aku ambo yetolo moloringili mele Pulu Yemone kanopa ‘Yombo sumbi nilitolo.’ nimba kanorumu. Olone yunga ungu-manema kinia “Yomboma saa.” nirimu unguma pali pilku liku seko kondoko moloringili.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Aku-sipa na-kolo Ellisapete we simbu perimu, bolango se naa meringili. Olo we ambu-anda leko moloringili.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 — ausente —
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 — ausente —
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Aku sepa gilierimu kinia ulka-tembelena we-yomboma maku toko Pulu Yemo popo toringi koleana yombo awisili Pulu Yemo kinia ungu ningu gilieringi.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 ⸤Sekaraya muna toli paura-kekumu kalondopa gilierimu kinia⸥ kanu paura-kekumu kalondo-pu-pu seringi polomonga ki-lomekondo Ye-Awilimunga angello se omba mona gilierimu kanorumu.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Akumu kanopale pungu-pungu nimba pipili awili sepa kolorumu.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Kanu-kinia angellomone yundu nimbale: “Sekaraya, pipili naa kolou.” nirimu. “Nu Pulu Yemo kinia mawa seleno mele Pulu Yemo yuni pilierimu. Nunga ambomo kango se kanopa limba. Yunga imbi “Jono” ningu sieni.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Yu molombamonga nu konopu awili seko siku kamelé akoko moloni. Yu mengele kinia yombo awisili konopu singí.
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Ye-Awilimuni yu kanopa ye awili peangamo nimba kanomba. No-waene kinia no-tondoloma kinia waltikele kepe paa naa nopili. Anumunga olona we sukundu molomba kinia Pulu Yemonga Mini Kake Sélimu omba yunga konopuna molopa manda sembá.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Isirele yombomane ononga Ye-Awili Pulu Yemo liku bulu siringi yombomanga awisili Jonone sembamonga kelko konopu topele toko Ye-Awili Pulu Yemo pea kelko pilku seluna sere leko konopu seluna pupili molonge.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 ⸤Pulu Yemone ungu-umbu tondorumuma pilipa yomboma nimba sirimu ye⸥ Illainja tondolo pepili uluma sepa molorumu mele Jono yu aku sipa tondolo pepili uluma sepa molomba. Aku sipa tondolo pepili uluma sepa molombamonga lapalini konopu topele toko bolangoma kelko konopu mondongela; Pulu Yemonga ungu-manema pilku mokoli selemele yombomane konopu topele toko, konopu sumbi nili yombomane selemele mele ‘aku sipu samili.’ ningu molongela; Jono yuni sembamonga Ye-Awilimu ombá kinia Ye-Awilimu yunga ungumu sumbi siku pilku lingí yombo talape se molongela.” nimba angellomone Sekarayando nirimu.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Aku nirimu kinia pilipale Sekarayane angellomondo mangilipa nimbale: “Aku nikinumu nambi sepo nane ‘Sika nikinu.’ nimbu pilimbuye?” nirimu. “Na anda lepo nanga ambomo ambu lierimu kanumu. Pe i nikinumu nambi sepa wendo ombámondo nikinuye?” nirimu.
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Angellomone pundu topa nimbale: “Nanga imbi Geperiele. Na Pulu Yemonga kumbikerena giliu. I kiniá nundu nikiru mele Pulu Yemone “Aku siku ni-pou.” nimba lipa mundomu-na nundu ombo i semane peangamo topo sikiru.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Aku-sipa na-kolo nane “Kango mengele.” nikirumu ‘Kolo tokomonje?’ ningu kuru naa mondokono kene i ungumu u wendo naa opili nu ungu naa nili moloni. Pe “Wendo ombá.” nikiru mele amboma bolango olona mondokole melemelemanga walema omba pulimú mele aku sipa walema omba pumbá kinia i nikiru ungumu paa sika wendo ombá.” nirimu.
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Aku siku ungu ningu giliangili Sekaraya ulka-tembelemonga kisipina sukundu koronga-u pumba molopa, welea wendo naa orumu-kulu yomboma ulka-tembelemonga ultukundu yu nokoko gilieringima konopu awisili kimbu siringi.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Kanu-kinia yu wendo ombale nirimumuni, ungu se kerena manda naa nimba kimuni mindi manda manjipa gilierimu kinia kanokole, ‘Sekaraya yu kisipina sukundu molopale melse omba gilieli none sepa kumbikere lipa pinjemu-na kanomu.’ konopu lieringi.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Pe ulka-tembelena yunga kongono walema pora nirimu kinia yunga ulkando purumu.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Ulkando pumba ⸤ambo Ellisapete kinia peko moloringili kinia⸥ pe Ellisapete bolango olona mondorumu. Mondopale oli se-pakara ‘Yombomane yu naa kanangi.’ nimba lopi sepa molorumu.
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 Yuni nimbale: “Kiniá na-kinia ungu sekemomo Ye-Awilimuni nanga nimba sendekemo. Na bolango se naa merindumunga yomboma na kanoko kiri pilieringi kinia pipili kolorundumunga Ye-Awilimu yuni na kondo kolomu lémo.” nirimu.
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 ⸤Ellisapete bolango olona mondopili oli se-pakara kolopa⸥ talo-pakara sipamo ke topa gilierimu kinia Pulu Yemone mulu-koleana angello Geperiele kolea Gallilli disiriki Nasarete taonona lipa mundorumu.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Kanuna ambo-wenepo se, ye se kinia u naa peli we molorumu ambo-wenepomo molorumuna lipa mundorumu. Kanu ambo-wenepomo yunga pulu lierimu yombomane ‘Yu ye se pupili.’ ningu ala sinderingi yemonga imbi Josepo. Kanu yemo yunga anda-kolepa se ⸤ye nokoli kingi⸥ Depiti. Ambo-wenepomonga imbi Maria.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Maria molorumuna angello Geperiele omba yundu nimbale: “Ambomo, nu molonuna na okoro. Pulu Yemone nu paa sepa peanga sikimumunga nu maloya. Ye-Awilimu nu-kinia pea kopu seko molembele.” nirimu.
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Aku-sipa na-kolo kanu ungumu pilipale yu konopu awisili kimbu sipale, ‘A! I nikimumu nambolka unguri nimba nikimunje?’ nimba pilierimu.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Angellomone yundu nimbale: “Maria, Pulu Yemone nu kanopa peanga pilkimu kene pipili naa koloyo.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Pílie. Nu pe olona kango se mondokole menimu. Mengole yunga imbimu “Yesusi” ningu sieni.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Yu ye nokoli molomba, yu imbi leko ‘Paa Olandopa-Ye Molemomonga Malo.’ ningíla; Ye-Awili Pulu Yemone ‘Yunga anda-kolepa Depiti Isirele yombomanga ye nokoli kingi tondolomo molorumu mele yu aku sipa molopili.’ nimbála;
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 ononga anda-kolepa Jekopone kalopa liltimu yomboma yuni supulka nokombala; Yu ye nokoli kingi awilimu molopa mindi pumbá.” nirimu.
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Mariane angellomondo nimbale: “I nikinu ulumu nambi sepa sembamondo nikinuye? Na ye se naa purundu kanumu.” nirimu.
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Angellomone yundu nimbale: “Nu molonina Paa Olandopa Yemonga Mini Kake Sélimu omba nunga olona kango se mondondomba. Aku sembamonga kango nuni menimu yu kango kake sélimu molomba; yu imbi lekole ‘Pulu Yemonga Malo’ ningíla.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 ⸤Pulu Yemone nu “Sembó.” nikimu mele sika sembá. Ulu tondolo se “Sembó.” nimbale serimu mele niembo.⸥ Nunga pulu lemó ambo Ellisapetendo “Ambo simbu pelemo.” nilimili-na-kolo kiniá yu ambo-ambu liepili oli se-pakara kolopa talo-pakara sipamo ke topa giliepili yu kango se olona mondokomo kanumu.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Pulu Yemone ulu manda naa sembá ulu se paa naa pelemo. Yuni uluma pali manda selemo kanumu.” nirimu.
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 ⸤Angellomone yundu aku sipa nirimu kinia pilipale⸥ Mariane nimbale: “Na Ye-Awilimunga kongono kendemande ambomo molio. Nuni nikinu mele Pulu Yemo yuni na-kinia aku sipa sepili.” nirimu.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Mulu-koleana angellomone Mariando ungu nimba pora sipale kelepa purumu kinia pe Maria kolea Judia disiriki pumba ma-pangi senga ola taono se lierimuna purumu.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Pumba akuna ye Sekarayanga ulkana sukundu pumbale ambo Ellisapete kanopa “Na okoro.” nirimu kinia kanguloringili.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Ellisapetene Marianga ungumu pilierimu kinia Ellisapete yunga olona bolangomo pukua topa ola mania serimu pilierimu. Kanu-kinia Pulu Yemonga Mini Kake Sélimu Ellisapetenga konopuna pumba molopa manda serimu kinia “I-siku i-siku ni.” nirimu mele
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Ellisapetene ungu tondolo sepa nimba nimbale:
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Na ambo kiri se molonduna nanga Ye-Awilimunga anumu nu onumunga na konopu awisili kimbu sikiru. Aku senumunga na-kinia seko peanga sikinu.
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Nu ongole “Na okoro.” ninu-na komumuni piliendu kinia nanga olona molomu bolangomo paa konopu sipa pukua topa ola mania semu.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ye-Awilimuni nundu nirimu ungumu pilkuli ‘Sika nikimu. Yuni “Sembó.” nikimu mele sika aku sembá.’ ningu kuru mondorunumunga yuni nu sepa peanga sikimu mele sepa peanga simba kene nu konopu siku molani.” nirimu.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 — ausente —
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 — ausente —
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Pulu Yemo yuni yunga we-ambo-kendemande kirimu
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 ⸤Ye⸥ Tondolo Pulimuni na ulu tondoloma senderimumunga
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Yu-kinia pipili kolko pilku limili yomboma
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Yuni yuyu ulu tondoloma serimu.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Yomboma yombo-kamako molko
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Gelene kololemele yomboma yuni
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 — ausente —
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 — ausente —
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Maria Ellisapete kinia pea molangili oli yopoko omba purumu kinia pe Maria yu yunga ulka-koleando kelepa purumu.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Ellisapete bolango membá walemo wendo orumu kinia yuni kango se kanopa liltimu.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Yunga ulka kere pongolo yomboma kinia yunga pulu lierimu yomboma kinia Ye-Awilimuni yu kondo awili sepa kolorumu mele pilkuli ono yu pea konopu siku moloringi.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Wale yopoko-pakara kangomo kanopa lipa taltopa molorumu kinia wale engaki-sipamonga yomboma sukundu sukundu ongo maku tokole yunga kangi se kopisiku makaye seko wendo liku eltokole niringimuni, yunga imbimu yunga lapanga imbi manda manjiku “‘Sekaraya’ niemili.” niringi.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Aku-na-kolo kangomonga anumuni “Mólo.” nimbale “Yunga imbi ‘Jono’ nimulú.” nirimu.
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Onone yundu ninguli: “Olonga pulu lemó yombo senga imbi aku sipa naa molemo.” niringi.
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Kanu-kinia onone “Lapane nambolka konopu lekemone, yunga imbi lepa nawe nimbáne, mangilipu piliamili.” ningu lapando kimuni manda manjeringi kinia
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 yuni pundu topa kimuni manda manjipa “Boku se siee.” nimbale, yuni bokuna topa nimbale: “Yunga imbi Jono.” nirimu. Akumu kanokole yombomane paa konopu awisili lieringi.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Kanu-kinia waltikele Sekaraya yunga kerena kelepa ungu nimbale Pulu Yemo kape nirimu.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Aku serimu-na kanokole yunga ulka kere pongolo yombomane pipili paa koloringi. Kolea Judia disiriki ma-pangima polorumu koleamanga pali aku semanemo mindi tolko puringi.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Aku ungumu pilieringi kinia yombomane pali konopu kimbu siku ninguli: “Ungu akumu we naa selemo. Ye-Awilimu i kangomo-kinia molombamonga aku sekemo lémo.” ningu pilkuli “I kangomo pe nambi sepa molombanje?” niringi.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Mini Kake Sélimu Jono lapa Sekarayanga konopuna omba molopa manda serimu kinia Sekaraya yuni Pulu Yemone ungu-umbu tondorumu ungu se pilipa, pe wendo ombá mele yomboma nimba sipa nimbale:
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 “Ye-Awilimu, Isirele yombomanga Pulu Yemo,
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Pulu Yemo yuni yunga kendemande-ye
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 (Yuni ungu-umbu tondorumuma pilku
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 “Yuni olio lipa tapondopa
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 — ausente —
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 — ausente —
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 — ausente —
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 — ausente —
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 “Nanga kango ⸤Jono⸥,
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 ‘Ye-Awilimu yunga aulkamo akisindambo.’ ninguli
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 — ausente —
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 — ausente —
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Kango Jono yu akopa konopu tondolo pumba manda molorumu. Yu pe Isirele yombomanga kumbikerena kongono sepa molombando u kolea ku lielina pumba molorumu.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.