Lucas 12

PULU YEMONGA UNGU KONDEMO (UBU-ANDELALE) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Kanu-kinia Yesusi molorumuna yombo tausini awisili liku maku toko gilieringina ekelepa sepili gilieringi kinia yu lombili andoringimando u kumbi lepa nimbale:
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Aki tolemo ulumanga selu kepe pe aki naa topa pali mona lemba. Lopi selemo ulumanga selu kepe pe lopi naa sembá. Kanu uluma kinia unguma pali yombomane pali pilingí.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Simbulu tolina ungu niringima yombomane pa selina pilingí. Ulka suluminiana ungu ólo toko niringi unguma ulka imuna ola gilku ru ningu ningí.” ⸤nirimu.⸥
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Nanga pulu lemó yomboma, onondo ungu se nimbu siembo: “Kangimu mindi toko kondokole pe kelko minimu pea ulu se manda naa senge yomboma pipili naa kolangi.” nikiru.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Aku-na-kolo ono paa pipili kolonge yemo nimbu siembo: “Kangi topa kondopale pe mini pali sepe-koleana manda topa mundumba ⸤Pulu Yemo⸥ yu pipili kolangi. Paa sika nimbu sikiru. Yu pipili kolangi.” nikiru.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Kera kaltendepele paa kangamo molemo, topo toko lingíndu kera se-pakara kou kololi talo mindi pulimú kanumu. Aku-na-kolo Pulu Yemone kanu kerama nokombando komu naa silimú.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Piliame! Ono ⸤na lombili andolima⸥, ononga penge-indima kepe yuni koronga selu selu nimba pali kambu torumu. Kera kaltendepele yu kou paa koltalo mele pulimú-na-kolo kanu keramo Pulu Yemone kanopa molemo. Ono yomboma paa olandopa awilima kanopale ono paa nokopa kondopa molomba ⸤kene pipili naa kolaa.⸥” ⸤nirimu.⸥
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Nane onondo ungu se nimbu siembo: “Yombo sene yombomanga kumbikerena ola gilipa ‘Na Yesusinga yombomo molio.’ nimbá kinia pe Pulu Yemonga angellomanga kumbikerena Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemone ola gilipa “Kanu yombomo nanga yombo se.” nimbála.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aku-sipa na-kolo yombomanga kumbikerena “Yesusi yu nawe? Yu na naa pilkiru.” aku sipa nimbá yombomo pe Pulu Yemonga angellomanga kumbikerena Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemone “Aku yombomo yu nawe? Yu na naa pilkiru.” nimbála.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemo ungu-taka tondopa ungu nimba kinjilimú yombomo aku sipa ulu-kiri selemoma ⸤Pulu Yemone⸥ ‘Mania pupili.’ nimba siye kolomba. Aku-sipa na-kolo Mini Kake Sélimu ungu-taka tondopa, ungu nimba kinjipa, yunga imbimu marake selemo yombomo aku sipa ulu-kiri selemomo ‘Mania pupili.’ naa nimba, paa siye naa kolomba.” nikiru.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Kanu-kinia pe ono ⸤nanga yomboma molonge kanokole⸥ ono ongo ka siku, ono maku toko Pulu Yemonga ungumu pilielemele ulkamanga ye awilima kinia, ye nokolima kinia, gapomano ye awilima kinia ono molongena ono mengo pungu kote sendenge kinia ‘Kotena nambolka unguri nimulúnje? Olio ungu se mangilku pilingí kinia nambolka unguri pundu topo nimulúnje?’ ningu mini-wale naa mundangi.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Akuna Mini Kake Sélimuni onone anju ningí mele mane simba kene mini-wale naa mundangi.” nirimu.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Yesusi molorumuna liku maku toringi yombomanga ye sene yundu nimbale: “Ungu Mane Sili Yemo, nanga genumu kinia oltonga lapane sirimu monge-mélema yuni ‘Na mare moke sepa sipili.’ ni.” nirimu.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Aku-na-kolo Yesusini yundu pundu topa nimbale: “Yemo, ‘Nane ononga kote pilindiku ononga mélema moke sendei.’ nimba nawene na nimba taltorumuye? Yombo sene nando aku sipa naa nirimu kanumu. Nanga kongono se mólo.” nirimu.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Aku nimbale yuni onondo kelepa nimbale: “‘Méle awisili lipu taltopo kamako molambo.’ ni naa ningu, ‘Mélema lili ulu-pulumu yu ulu-pulu-kirimu kene aku naa sambo.’ konopu leko molangi. Yombo sene méle awisili lipa taltolemomonga mini pali konde molopa kondomba aulkamo naa lemó.” nirimu.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 ⸤Aku nimbale Yesusini ‘Onondo nikiru ungumanga pulumu kamu piliangi.’ nimba⸥ yuni ungu-iku se topa nimbale:
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Akumunga yuni yuyu nimbale: “Kere-langi taltolio ulkama pali sengepea semu, kere-langi awisili kakena lepa we lemó kene nane nambi samboye?” nirimu.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Pe kelepa yuni yuyu nimbale: “Kiniá na piliporo. Na i-sipu sambo. Na kere-langi taltolio ulkama sikisipuli kere-langi taltombo ulka paa awilima kelepo takopole akumanga nanga rasi-witi kinia kere-langi kinia nanga kaliana olemo kere-langima pali taltambo.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Akuna taltopole na nanu pilipu nimbúndu: Na papu. Na kere-langi awisili, kalia awisili omba pumbá kinia nombo molombo mele lemó kene koro molopo, kongi nombo, no-waene nombo, konopu sipu molambo.” nirimu.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Aku-sipa na-kolo Pulu Yemone kanu yemondo nimbale: “Ye aromamo. Kiniá ipulieli nane nunga minimu ombo limbu kinia nunga taltoleno mélema nawene limbaye?” nirimu.” ⸤nimba Yesusini nirimu.⸥
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 ⸤Ungu-ikumu topa pora sipale ungu se pea nimbale:⸥ “Aku sipa mele, ‘Na méle kande-kandema taltolio.’ nilimili yomboma Pulu Yemone ono kanopale ono yombo koropa pulima nimba pilielemo. Pulu Yemo kanopa peanga pilielemo ulu-puluma naa seko molemele yomboma ononga minima koropa pupili mele molemele. Kanu yomboma ono aku ungu-iku tokoro yemo mele molemele.” nirimu.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 — ausente —
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 — ausente —
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Kerama kaname. Kere-langi se panjikuli nou lemó kinia liku mengo ulkando pungu taltoko naa nolemele-na-kolo Pulu Yemone kerama kere-langi silimú. Kerama we-méle, ono yomboma olandopamonga yuni ono paa nokomba.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ononga yombo sene konopu awisili kimbu simbamone yu kolomba ena se manda ‘We liepili.’ nimbáye? Manda naa nimbá.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Onone ulu kanga-kolte aku sipa mele se manda naa selemelemonga ulu wema ono nambi semu-na konopu awisili kimbu siku molemeleye?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Pellawa sindima kaname. Pellawa sindimane kongono kála seko naa seko, mulu-maminia se seko naa wamolemele-na-kolo pellawa sindima molemele mele olandopa, ⸤ye nokoli kingi⸥ Sollomono kongono awisili sepale wale paa peangama pakopa au nirimu mele maniandopa.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Era sindi tolemoma kiniá-mele molemo, opali-mele poroko sepena kalolemelema Pulu Yemone aku sipa nokopa kondolemo liemu ono ‘Pulu Yemone olio manda nokombanje?’ ningu kanga-kolte mindi pilielemele yomboma pakonge mélemanga yuni manda lipa naa tapondombaye? Ono lipa tapondomba.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “⸤Pulu Yemone kerama kinia era sindima kinia aku we-mélema aku sipa nokolemo⸥ kene ono konopu awisili kimbu sikuli ‘Es, kere-langi se sena lipu nomolonje?’ ; molo ‘No sena kolopo nomolonje?’ ningu pilku naa molangi.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Pulu Yemonga yomboma naa molko ultukundu molemele yombomane aku siku selemele-na-kolo ononga Lapa ⸤Pulu Yemone⸥ ono yunga yombomanga méle mólo tolemoma kanopa molemo ⸤kene ono kere-langi nongemanga kinia méle pakongemanga kinia konopu awisili kimbu naa siengi⸥.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 ⸤Pulu Yemo⸥ ye nokoli kingimu molopa yomboma nokolemo uluma ‘Kumbi lepo sambo.’ konopu leko molangi. Aku senge kinia yuni we-mélema kepe ono simba.” ⸤nirimu.⸥
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Nanga kongi sipisipi koltalo, ononga Lapa walte ye nokoli kingimu molopa yomboma nokomba kinia ‘Ono pea ye nokolima molko yomboma nokangi.’ nimbá. Yu aku sipa sembando konopu sipa molemomonga pipili kolko naa molangi.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Akumunga ono taltolemele mélema kou-mone liku aku kou-mone lingíma yombo koropama moke seko siengi. Aku siku sekole pe kou kamu mania naa puli koumu liku taltoko, méle kande-kandema liku mulu-koleana ⸤pe pungímunga⸥ taltoko sangi. Akuna wa lili yema ongo wa naa liku, koka molo lurinia melemane ongo seko kinjiku naa senge. Ono akuna taltonge mélema kamu manda lemba.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Ononga taltolemele mélema lemó kolea akuna ono konopumane pilku konopu mondoko molemele kene ⸤ ‘mulu-koleana mindi mélema liepili.’ ningu molangi.” nirimu⸥.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “⸤Na lombili andolima,⸥ onone ‘Ye-Awilimu kiniá ombánje.’ ningu mulu-maminia pakoko, kako toko, kiya kandoko, molangi.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Ye awili se kolea senga pumba, ye se ambo limba kere-langi koyolemele yomboma kinia anju kere-langi nomba molemo kinia yu kelepa ulkando ombámonga yunga kendemande-yombomane ‘Yu ombá.’ ningu ulka-kuna lindingindu nokoko molemele mele ono aku siku molangi.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Kanu kendemande-yombomanga ye nokolimu omba yunga kendemande-yomboma kanopale, uru naa peko we molonge kanomba kendemande-yomboma ono konopu siku molonge.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Ipulieli awi-amburumi ombáne, kera gulta ko tomba kinia ombánje, ono uru naa peko nokoko molongi kanomu liemu ono konopu siku molonge.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 I ungumu konopu kimbu siku piliayo. Ulka pulu ye sene wa noli ye se yunga ulkamo omba bultupa mélema wa limba enamo pilkanje ‘Wa noli yemo ombá.’ nimba nokopa molka kinia wa noli yemo yu manda sukundu naa olka.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Aku siku ono nokoko molaa. Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemo ombá enamo naa pilielemele kene ‘Yu sika ombá.’ ningu aku siku nokoko molangi.” nirimu.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Pitane yundu nimbale: “Ye-Awilimu, aku ungu-iku toko ningu sikinumu olio ⸤nunga lombili andolimando manjiku⸥ ningu sikinu molo yombo wemando pea ningu sikinuye?” nirimu.
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ye-Awili ⸤Yesusini⸥ pundu topa nimbale:
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Pe ye awilimuni kongono simumu kanu kongono sendeli kendemande-yombomone mimi sipa sendepa molopili ye awilimu kelepa omu liemu kendemande-yombomo yu konopu sipili.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nane onondo paa sika nimbu sikirumu: “Kanu ye awilimuni kanu kendemande-yombomondo “Nanga méle taltolioma pali nuni nokondou.” nimbá.” nikiru.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Aku-sipa na-kolo ⸤ye awilimuni kanu kendemande-yombomondo nimbale: “Nanga kendemande-yomboma pali nokondou.” nimba senga pulimú kinia⸥ kanu kendemande-yombomone “Nanga ye awilimu welea naa ombá.” konopu lepale yuni nokondolemo kendemande-yomboma kopene topa, kere-langi nomba no-tondoloma nomba amu topa, aku sipa sepa kinjipa molomu liemu
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 walte kanu kendemande-yombomo ‘Yunga ye awilimu ombá.’ nimba naa pilipa ⸤kongono sirimu mele naa sepa⸥ walu sepa kinjipa molomba kinia ombá. Omba ⸤kanu yombomo sepa molomba mele kanopale⸥ yu paa kopene topa kondopa, yunga ungumu pilku mokoli seko kongono ambolko naa kondoli yomboma ⸤kolea kiri⸥ molemelena ‘Pupili.’ nimba lipa mundumba.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Kongono seli yombo se yunga ye awilimuni “I-siku i-siku sei.” nimbá ungumu sumbi sipa pilipale ungumu ta nimbá, molo ‘Nikimu mele naa sembó.’ nimba pilipa aku sipa pilipa lipa naa sembá yombo kanumu yunga ye awilimuni pe yu ‘Mindili paa awili sepa nopili.’ nimba wale paa awisili tomba.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Aku-sipa na-kolo “Sei.” nimbá mele mimi sipa naa pilipale we walu sepa kinjimba yombomo yunga ye awilimuni ‘Mindili kanga-kolte mele nopili.’ nimba wale kanga-kolte mele tomba. Yombo méle awisili siringi lipa taltorumu yombomo “Pundu toko méle awisili si.” ningí. Yombo “Méle awisili nokoko molou.” niringi yombomo “Kelko méle awisili si.” ningí.” ⸤nirimu.⸥
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “⸤Na lombili andolima,⸥ na ya ma-koleana sepe mundumbu orundu. Kanu sepemo iseli-u welea nolkanje papu. Na konopu silka.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Na no limbu ulu akumu na-kinia wendo ombá. Ulu akumu iseli-u wendo naa okomomonga na konopu umbuna sepili molio.” ⸤nirimu.⸥
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 “‘Ya mana-yomboma opa naa seko seluna konopu seluna pupili molangi.’ nimbu orundu konopu lekemeleye? Aku mólo. ‘Yomboma konopu lupa lupa pepili anju yando opa-tou mele molangi.’ nimbu orundu.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Kiniá kepe pe anjupa kepe ulka seluna pelemele yombomanga ⸤marene nanga ungumu pilku molko marene nanga ungumu pilku mokoli seko molkole,⸥ ono onono opanale seko yombo se-pakara ulka seluna peko, yopoko onono molonge, talo ololo molongele, yu-mele-mele molonge.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Lapane malo-kinia opa sepa, malone lapa-kinia opa sepa, seluna manda naa molongele. Anumuni lemenu-kinia opa sepa, lemenuni anumu-kinia opa sepa, seluna manda naa molongele. Bamuni yunga malonga menu-kinia opa sepa, malonga menuni bamu-kinia opa sepa, seluna manda naa molongele. ⸤Kanu yomboma manda naa molonge.⸥” nirimu.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Aku nimbale Yesusini liku maku toringi yombomando nimbale: “Onone kolea kolopale kupa tolemo kinia kanokole “Lo ombá lémo.” nilimili kinia lo sika olemo.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Pe kelepa ipulieli poporome topa, kombokandi gilimú kinia kanokole “Ena tondolo sembá lémo.” ningu pilielemele kinia ena sika selemo.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 “⸤Naa pilkimulu.” nilimili-na-kolo sika pilielemele⸥ yombo kolo toko topele-mapele tolima! Ono mulumu kinia ya mamo kinia kanokole ‘kolea i-sipa i-sipa sembá.’ ningu kanolemele-na-kolo kiniá ⸤na mana orundu kinia⸥ wendo olemo uluma kanoko molkole kanu ulumanga ulu-pulumu naa pilielemele. Aku nambi semu-na ⸤lipa ora silimú mele⸥ naa kanoko naa pilielemeleye?” ⸤nirimu.⸥
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Onone nambi semu-na uluma pilku apuruku ulu peangama pilku naa selemeleye?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Nu kote sendemba sembá yombomo ‘Konopu seluna pupili molambili ulu se sambo.’ ninguli welea sani. Aku naa senu liemu nu kote sendemba yombomone nunga kote pilieli yemo molombana memba pumba simbanje? Pe kote pilieli yemone nu ka-ulka nokoli yemo lipa simba, yuni nu ka-ulkana lipa mundumba.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Nane nundu paa sika nimbu sikirumu: “Nu ka-ulkana wendo onindu pundu paa pali tokole mindi wendo onimu. We manda wendo naa oni.” nikiru.” nirimu.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.