Mateus 13
Eastern Tz'utujil NT (TZJ_EAS) vs NVT
1 Chpam jara' k'ij xel ela Jesús pjay, xba chiya' y tzra' xetz'be' wa'.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Congan e q'uiy wnak xequemlo' qui' ruq'uin rmal c'ara' tak arja' xoca chpam jun lanch y xetz'be'a chpam. Je' wnak xepe' cana chiya' conjelal.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Y xumaj tzij cuq'uin, q'uiy rwech xbij chca chpam c'ambal tak tzij y cawra xbij ra: —C'ola jun tcoy tejco'n xba pe rchinoj chneretca' rtejco'n.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Tak xekaja xumaj rch'akxic ija'tz, c'ola nic'aj pbey xkaj wa', xepeta tz'quin, xquetaj ela.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 C'o chic jle' xkaja abar c'o wa' abaj, congan xax ulew tzra' rmal c'ara' chanim xel ta ija'tz rmal.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Per tak xel ta k'ij xc'atsaj y tak xq'uisbena xechkij rmal com majo'n xetque' ta bien ruxe'.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 C'o chic jle' xkaja ptak q'uix y tak xq'uisbena xq'uiya q'uix y xk'ok'aj tejco'n y xcamsaj.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Per c'o chic jle' xkaja chpam utzlaj ulew y congan xwachina, jun rk'arwech ija'tz c'ola xuya' jun cient, c'ola xuya' sesenta y c'ola xuya' treinta.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Achnak c'ola rexquin tc'axaj c'a jquenbij.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Je e rdiscípulo Jesús arj-e' xe'ekaja ruq'uin y cawra xecc'axaj tzra: —¿Nak tzra c'ambal tak tzij nacsaj tak ncatzijona cuq'uin wnak? cara' xecbij tzra.
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Jesús cawra xbij chca: —Ixix yatanak chewa chnewutkij nak rbanic jwewtanak tzrij gobierno je rxin chcaj, per jle' chic wnak majo'n yatanak ta chca.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Cara' quenbij chewa com je' wnak jc'ola yatanak chca arj-e' nyataj na más chca y tak nq'uisbena nuban q'uiy cuq'uin. Per je' wnak jmajo'n achnak yatanak chca per we nquech'ob j-e' chc'ola yatanak chca jara' nelsasa chca.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Rmal c'ara' tak quencsaj c'ambal tzij tak quentzijona cuq'uin wnak com arj-e' c'ola ck'awech per majo'n nquetz'et ta je nc'u'ta chquewech, y c'ola quexquin per majo'n necc'axaj ta je nbixa chca y nmesquier nch'obtaja cmal.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Jquemjon rij camic ra jara' che nbantaja cumplir je rbin cana Dios ajni' rbin cana profeta Isaías jcawrara: —Newc'axaj na ruq'uin ewexquin per mesquier nch'obtaja ewmal, netz'et na ruq'uin ek'awech per nmajo'n achnak newsaj tzrij, cara' nbij. Y jun chic je rbin cana cawrara:
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 —Cawra quenbij chca j-ela wnak com canm cwernak y congan pen noc wa' pquexquin je nbixa chca, y xe cyupun ck'awech. Cara' nqueban ch-utz c'ara' majo'n nquetz'et ta je nc'u'ta chquewech, y nexte c'ola cgan necc'axaj je nbixa chca nexte c'ola cgan nquech'ob ptak canm je nch'o'ba chquewech nexte c'ola cgan chka' nquemloj ta wq'uin ch-utz c'ara' quencuy quil quemac, cara' nbij Dios. Cara' c'a bitanak cana.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Per ixix kas congan wen chewa com netz'et je nc'u'ta chewech y newc'axaj je nbixa chewa.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Cara' quenbij chewa com ne ktzij wa' je xtenbij chewa, e q'uiy ja e ojer tak profeta y e q'uiy jle' chic wnak je xqueban rbeyal chwech Dios, arj-e' congan xecyarij xquetz'et ta ajni' nquixtajina netz'et ixix camic y congan xecyarij xecc'axaj ta chka' ajni' nquixtajina newc'axaj ixix camic.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Tewc'axaj c'a camic, anen quench'ob chewech nak rec'mon ta jc'ambal tzij jxenbij chewa tzrij je tcoy tejco'n.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Ja utzlaj tzij jnuc'ut chkawech nak rbanic jgobierno rxin chcaj, tak nela rbixic y tak c'ola jun nc'axaj per mesquier nch'obtaja rmal, npeta diablo y nelsaj ela tzij jtcon pranm. Ja c'ara' nbij tzij ja ija'tz xkaja pbey.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Jq'ue ija'tz xkaja ptak abaj jara' nbij tzij je' wnak jnecc'axaj ja utzlaj tzij y alnak necnimaj y congan nquequicota rmal.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Per arj-e' e ajni' tejco'n jmajo'n rc'amal ruxe', njurmaj oca necnimaj. Per tak xterla' jlowlo' tiemp tak nmajtaja rbanic lowlo' chca wnak rmal rtzojbal Dios arj-e' alnak nqueya' cana yukbal quec'u'x.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Ija'tz je xkaja ptak q'uix jara' nbij tzij je' wnak jnecc'axaj utzlaj tzij per tak nq'uisbena xnecbisoj chic je' achnak rxin jawra tiemp rxin rwech ruch'lew y xe nqueba'na engañar rmal mibil. Rmal c'ara' tak ncoma utzlaj tzij jc'ola ptak canm, majo'n rwech nuya' ta.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Per ja ija'tz je xkaja chpam utzlaj ulew jara' nbij tzij je' wnak je nquec'axana utzlaj tzij y nch'obtaja cmal y c'ola rwech nuya' ptak canm. Arj-e' e ajni' jle' rk'arwech ija'tz c'ola xuya' jun cient, c'ola xuya' sesenta, c'ola xuya' treinta. Cara' xbij Jesús chca.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 C'o chic jun c'ambal tzij xbij chca cawrara: —Jgobierno rxin chcaj cara' rbanic ajni' xuban jun acha xutic jle' utzlaj ija'tz rxin trigo pe rchinoj.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Per je' wnak tak ekanak chic che wram xpeta jun je ntzelana rxin acha, xretca' jle' itzel tak ija'tz checjol trigo. Tak xtictaj cana rmal xemloja.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Jtrigo xumaj c'yinem y tak xumaj rek'neric rwech tzra' xutkix wa' chka' jle' chic je tcon checjol ja itzel k'ayis.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Je ajsmajma' arj-e' xeba ruq'uin cpatrón jxetcowa utzlaj ija'tz, cawra xecbij tzra: —Kajaw ¿lme utzlaj ija'tz tc'a xatic chpam achinoj? ¿Nak tzra c'ara' tak c'ola itzel tak k'ayis checjol camic? cara' xecbij tzra.
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Cawra xbixa chca: —Jara' je ntzelana wxin xetcowa, cara' xbixa chca. J-e' ajsmajma' cawra xecbij chic tzra: —¿Le mtawajo' c'a nokba camic nekabko'? cara' xecbij tzra.
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Cawra xbix chic chca: —Mcara' ta, mtebok ta, mal-il nuc'om ta trigo tak xtebok.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Je nkaban camic kay-a' tzra', tq'uiy na che c-e', tak xterla' tiemp rxin csech anen quenbij na chca je xtquesmaja chpam tiemp rxin csech cawrara: —Temlo' ruchi' nabey mul jitzel tejco'n, texma' rpam ptak mnoj ch-utz c'ara' nporoxa. Per je trigo temlo' ruchi' chka' y tec'lo', cara' xtenbij chca. Cara' c'ambal tzij xbij chca.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 C'o chic jun c'ambal tzij xbij chca cawrara: —Jgobierno rxin chcaj cara' rbanic ajni' jun ch'it rk'arwech mostaza jnec'mar ela rmal jun acha y xutic pe rchinoj.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Jun ch'it rk'arwech mostaza jara' más na ch'it no'y chwech jle' chic ija'tz per tak nq'uiya más na nq'uiya chwech jle' chic tejco'n, cara' nuban ajni' jun che'. Rmal c'ara' ch'tak tz'quin nquepeta, necrebna' quesoc ptak ruk'a'. Cara' c'ambal tzij xbij chca.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 C'o chic jun c'ambal tzij xbij chca cawrara: —Jgobierno rxin chcaj cara' rbanic ajni' nuban jle' levadura jnespoja xquelway rmal, xpeta jun ixak xuc'am, xuya' chpam jle' k'or, oxi' pajbal harina ocnak. Tak xq'uisbena jlevadura xba chpam njelal k'or, congan xesmaja chpam. Cara' jc'ambal tzij xbij chca.
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Njelal tzij je xbij Jesús chca wnak, chpam c'ambal tak tzij xbij wa' chca. Nmajo'n achnak xbij chca mquita xucsaj c'ambal tak tzij che rbixic.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Cara' xuban ch-utz c'ara' tzra' nbantaj wa' cumplir jbitanak cana ojer rmal profeta jcawrara nbij: —Tak xtquentzijona, chpam c'ambal tak tzij quentzijon wa'. Ja wewtanak ta tak q'uemjana twankera rwech ruch'lew anen quenk'alsaj na. Cara' bitanak cana.
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 C'jara' ja' Jesús xbij cana rubi' chca je' wnak y xoca pjay. J-e' rdiscípulo xe'ekaja ruq'uin y cawra xecbij tzra: —Tech'bo' chkawech nak rec'mon ta jc'ambal tzij jxabij kaja tzrij tejco'n je xti'ca checjol trigo, cara' xecbij tzra.
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Jesús cawra xbij chca: —Anen c'ara' jquentcowa utzlaj ija'tz, anen ja en Rlec'walxel jxenoca alxic cuq'uin wnak.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Je chnoj jara' rwech ruch'lew. Ja utzlaj ija'tz jara' alc'walxela' jec'ola precwent jgobierno rxin chcaj. Ja itzel tejco'n jara' alc'walxela' jec'ola precwent diablo.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Jxetcowa itzel tejco'n je ntzelana rxin acha jara' diablo. Je tiemp rxin csech jara' tak xtetz'kata tiemp rxin rwech ruch'lew. Je nquemlowa csech j-era' ángel.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Ajni' nba'na tzra itzel tejco'n nmo'la ruchi' y nporoxa pk'ak' cara' c'a xtba'na chca wnak chka' tak xtetz'kata tiemp rxin rwech ruch'lew.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Anen ja en Rlec'walxel jxenoca alxic cuq'uin wnak xquenutak ta ángel wxin, nquequerchpa' conjelal wnak jec'ola chpam ngobierno ja xe nquecchajtij je' wnak che rbanic il mac, nquequerchpa' chka' conjelal jle' chic wnak xe e bnoy itzel tak achnak.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Tak nquechaptaja cmal nquecch'akij ela chpam nimlaj k'ak'. Je' wnak ajni'la ok'ej xtqueban chpam jara' lwar y xteccach'ch'ej rkan cak'.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 C'jara' je' wnak jquebnon rbeyal chwech Dios arj-e' nyataj na chca che nqueban cara' ajni' nuban k'ij, nwankera quech'ab chpam rgobierno Dios je Ttixel cxin. Achnak c'ola rexquin tc'axaj c'a jquenbij.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Jun chic, jgobierno rxin chcaj cara' rbanic ajni' jun nimlaj mibil wiwan, mkun chpam jun chnoj y chek q'uenjlal xiltaja rmal jun acha. Y ja' acha xumuk chic jmul y xemloja, congan nquicota, njelal achnak jc'ola ruq'uin nc'ayij y nulok' chnoj jabar c'o wa' nimlaj mibil.
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Jun chic, jgobierno rxin chcaj cara' rbanic ajni' nuban jun comerciante ntajina ncanoj jle' abaj perla rubi', congan nmak rjel.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Tak xuwil jun perla jmás nim rjel xba y xerc'ayij njelal achnak jc'ola ruq'uin y xulok' jperla.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Jun chic, jgobierno rxin chcaj cara' rbanic ajni' jun trasmay nch'akixa pya' y nque'oca ch'u' chpam per nq'uiy quewech je' ch'u' nque'oca chpam.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Tak xenoja ch'u' chpam xelsas ta chiya'. Jxelsan ta arj-e' xetz'be'a, xquemaj ccha'ic ch'u'. Jwen tak ch'u' jara' xec'o'la, jmajo'n cc'atzil jara' xecch'akij ela.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Cara' c'a xtbantaja chka' tak xtetz'kata tiemp je rxin rwech ruch'lew, nquepeta je' ángel nquequerlsaj ela itzel tak wnak chquecjol jquebnon rbeyal chwech Dios.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Y nquecch'akij ela chpam nimlaj k'ak'. J-e' wnak ajni'la ok'ej xtqueban chpam jara' lwar y xteccach'ch'ej rkan cak', cara' xbij Jesús chca rdiscípulo.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 C'jara' xbij chic chca: —¿Le nch'obtaja ewmal njelal jxenbij chewa? —Nch'obtaja Kajaw, cara' xecbij tzra.
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Cawra xbij chic jmul chca: —Com nch'obtaja ewmal rmal c'ara' quenbij chewa che conjelal maestro jnectijoj qui' tzrij jgobierno rxin chcaj arj-e' e junam ruq'uin jun rajaw jay nc'ola njelal ruq'uin je nc'atzina tzra, c'ola je' achnak c'ac', c'ola majo'n c'ac' ta chka', y arja' nelsaj ta jachnak nc'atzina tzra wc'ac' we mc'ac' ta. Cara' xbij chca.
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Ja' Jesús tak xbitaja rmal njelal jawra c'ambal tzij xel ela
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 y xba chpam retnamet. Tak xekaja xoca chpam jay rxin molbal ri'il y xumaj ctojxic wnak. J-e' wnak congan xel ta canm tzrij tijonem jxuya' chca y cawra xecbij chbil tak qui': —¿Abar rec'mon wala' njelal jc'ola ruq'uin jun acha jala? Congan tak wan rna'oj y congan nmak tak milagro nuban chka'.
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Per ¿le mja' tc'ala' rlec'wal jsoy che'? Y jrute' ¿le mja' tc'ara' María? Y je rch'alal ¿lme j-e' tc'ara' Jacobo, José, Simón ruq'uin Judas?
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Y conjelal rana' ¿lmec'o tc'a chkacjol chka'? ¿Abar c'a rec'mon wa' njelal jremjon rij camic?
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Cara' necbij per nmajo'n cgan tzrij, xe pkan nquena'. Ja' Jesús cawra xbij chca: —Nmajo'n profeta rxin Dios mquita lok' xtna'a xerwara' mlok' ta nna'a cmal rwinak nexte cmal rch'alal chka', cara' xbij chca.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Y xe mq'uiy ta milagro xuban tzra' rmal jmajo'n xeyke' ta quec'u'x ruq'uin.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.