Lucas 7
Kayapó NT (TXU_TBL) vs NTLH
1 Ne kam ate krĩbê Kapana'ỳr tẽ. Mã 'ỳr tẽn bôx.
1 Quando Jesus acabou de dizer essas coisas ao povo, foi para a cidade de Cafarnaum.
2 Bôx nhym krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr arỳm kuma, kubê ne krãkamngônhre krãptĩbê 100 nhõ bẽnjadjwỳr arỳm kuma, bôxkôt kuma. Kubajtem. Arỳm kuman kam 'ỳr mebêngêtte kwỳ jano. 'Ỳr mebêngêttebê idjaer kwỳ jano. Õ àpênh ne kanê tỳx ne nõ. Arỳm tyk'ỳr. Arỳm arkatin nõ. Kum õ àpênh jabêkumrẽx ja ne kubê kanên nõ nhym kam kadjy Jeju'ỳr ar ano. Ar kute kum arẽnh nhym 'ỳr tẽm ne kute kum õ àpênho mexmã ne 'ỳr ar ano.
2 Havia ali um oficial romano que tinha um empregado a quem estimava muito. O empregado estava gravemente doente, quase morto.
3 — ausente —
3 Quando o oficial ouviu falar de Jesus, enviou alguns líderes judeus para pedirem a ele que viesse curar o seu empregado.
4 Nhym ar mõn Jeju'ỳr bôx ne kam kum o no katon kum, —E kum bep tãmja ne mexkumrẽx. Mrãmri dja ga 'ỳr tẽn kum õ àpênh pytà. Nãm kum me bakĩnhkumrẽx ne arỳm me bamã me babikprõnh djà nhipêx ne. Dja ga on 'ỳr tẽ, anhỹro ku'ê.
4 Eles foram falar com Jesus e lhe pediram com insistência: — Esse homem merece, de fato, a sua ajuda,
5 — ausente —
5 pois estima muito o nosso povo e até construiu uma sinagoga para nós.
6 Nhym kam 'ỳr tẽ. Bit 'ỳr tẽn 'ỳr kikre têpo tẽ nhym krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳrja ajte kutã õbikwa kwỳ jano. Nhym ar kutã tẽn kajpan kum, —Bẽnjadjwỳr, on dja ga akẽx ne. Krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr ne ar imã, “Ar tẽn kum arẽ gê on amũ akẽx”, ane. Bar kam akutã tẽ. Nãm amã, “Ibẽnjadjwỳr kaàk, ibẽnjadjwỳr ngrirekam ne ga inhũrkwãmã adjàr ba ipijàm karõ amã ane. Ingrire, ikàtàmkam ne ba ba akutã itẽm kêt ne, amikam ipijàmkam. Dja ga tu akabẽnobit inhõ àpênho mex nhym arỳm mexkumrẽx ne.
6 Então Jesus foi com eles. Porém, quando já estava perto da casa, o oficial romano mandou alguns amigos dizerem a Jesus: — Senhor, não se incomode, pois eu não mereço que entre na minha casa.
7 — ausente —
7 E acho também que não mereço a honra de falar pessoalmente com o senhor. Dê somente uma ordem, e o meu empregado ficará bom.
8 Inhõ bẽnjadjwỳr ne imã kabẽn, kute raxo ijakrenhja ne imã kabẽn ba kabẽn man kôt amijo iba. Ne kam ajte ba ibê me krãkamngônhre nhõ bẽnjadjwỳrkam ba memã ikabẽn nhym me ikabẽnkôt amijo ba. Ba me'õmã kum, ‘'Ỳr tẽ’, ane nhym arỳm 'ỳr tẽ. Ba kam ajte me'õmãdjwỳ, ‘Amrẽ tẽ’, ane nhym arỳm amrẽ tẽ. Ba inhõ àpênhmã, ‘On mỳjja kupê’, ane nhym arỳm mỳjja kupê. Kam ne ba amã, ‘Abẽnjadjwỳr djwỳnhkam dja ga akabẽnobit o mex ne’, ane.” Nãm ã krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr amã ane, ane.
8 Eu também estou debaixo da autoridade de oficiais superiores e tenho soldados que obedecem às minhas ordens. Digo para um: “Vá lá”, e ele vai. Digo para outro: “Venha cá”, e ele vem. E digo também para o meu empregado: “Faça isto”, e ele faz.
9 Nhym Jeju ar kabẽn man kam arkam no tyn djan õkre kadjwỳnhbê amim, —E kum be nãm tu amim ikamnhĩxkumrẽx ne, ane. Ne kam me itepato kôt mõrja'ỳr akẽx ne memã kum, —Ẽ, ba me amã arẽ. Nhỹnh ne me babê idjaer 'õ ã kute tu amim imaro anhỹr? Kati, kêtkumrẽx. Nhym be nãm tãwã, tãwã kubajtem ne gêt tu amim ikamnhĩxkumrẽx ne, ane.
9 Jesus ficou muito admirado quando ouviu isso. Então virou-se e disse para a multidão que o seguia:
10 Nhym kam krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr nhõbikwaja akubyn kikremã tẽ. Kikremã tẽn bôx ne kanên nõrja pumũ. Nhym mexkumrẽx ne, arỳm à kêt ne nhỹ. Tãm ne ja.
10 Aí os amigos do oficial voltaram para a casa dele e encontraram o empregado curado.
11 Nhym kam akati ngrêre nhym Jeju krĩ 'õmã tẽ. Krĩ nhidjibê Naĩmã tẽ. Nhym kôt ba djwỳnhmẽ me kàtàm krãptĩ kôt mõ.
11 Pouco tempo depois Jesus foi para uma cidade chamada Naim. Os seus discípulos e uma grande multidão foram com ele.
12 Nhym kam Jeju meo mõ. Meo mõn ĩ krĩ têpo mõ. Nãm bit krĩo rãm ne jao mõ nhym Ar kubê kra tykjao mõn o kajpa. Kikre bu'ã kẽno kô kayr jajkwa krekremã o aben kajpa. Amrẽbê me'õbê mjên tyk nhym kam kraja adjwỳnhdjwỳ kôt kubê ty. Kute amikamã kra pydjin irja ne kubê ty. Nhym me kam kẽnkre'ỳr o mõn o kajpa. Me krãptĩ ne me kẽnkre'ỳr bit o mõ, bit kute mekbê idjaer kukràdjàkôt kẽnkrekam adjàrmã.
12 Quando ele estava chegando perto do portão da cidade, ia saindo um enterro. O defunto era filho único de uma viúva, e muita gente da cidade ia com ela.
13 Nhym Jeju me'õ nija pumũn kam kum kaprĩ: ne kum, —Kwãrĩk wãnh ga amỳr kêt, ane.
13 Quando o Senhor a viu, ficou com muita pena dela e disse:
14 Ne kam 'ỳr tẽ. 'Ỳr tẽn kam 'ã nõr djàbit kupê. Nhym ar kute o mõrja, tyko mõrja, o mõr tỳx katikôt kum o dja. Nhym kum kabẽn ne kum, —Akmere, ba amã arẽ. Ẽ, on kàjmã nhỹ, ane.
14 Então ele chegou mais perto e tocou no caixão. E os que o estavam carregando pararam. Então Jesus disse:
15 Nhym ekrux ne kàjmã nhỹn kam kabẽno nhỹ. Nhym Jeju nãmã kungã.
15 O moço sentou-se no caixão e começou a falar, e Jesus o entregou à mãe.
16 Nhym me kunĩ madjà kreti ne kum uman kam Metĩndjwỳnhmã raxmẽ mex jarẽnho kumex ne abenmã kum, —Ota Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh rax 'õ me bakam kato, ane. Ne ajte, —Metĩndjwỳnh ne arỳm õ me baja 'ỳr bôx, ane.
16 Todos ficaram com muito medo e louvavam a Deus, dizendo: — Que grande
17 Nhym me kam abenmã Jeju jarẽnho kumex ne amũ abenmã arẽnho prõt ne. Nhym pykabê Djudêjakam me ja kuma. Nhym amũ bu'ã pyka ja kunĩkôt me abenmã arẽn kuma.
17 Essas notícias a respeito de Jesus se espalharam por todo o país e pelas regiões vizinhas.
18 Nhym Djuão kôt ba djwỳnhdjwỳ arỳm kuman Djuãomã arẽ. Nhym adjwỳnhdjwỳ kuma. Mekbê ijê djàkam nõr rã'ãkam ne ar kum mỳjja ja kunĩ jarẽ nhym kuma. Kuman kam amiwỳr ar ku'uw, amiwỳr kôt ba djwỳnh 'uw, ar amãnhkrut ne ar ku'uw ne arkum, —Ẽ, ar Jeju'ỳr tẽn kum, “Djãm ga ne Metĩndjwỳnh amrẽbê me imã ajarẽ ga arỳm bôx. Nàr kon, dja ba me atemã 'õdjwỳ jabej ajkam ama”? ane. Djuão ne ã arkum anen kam ar ano. Bẽnjadjwỳr djwỳnh'ỳr ar ano. Ar kute omũnh ne tẽm ne kute Djuãomã arẽnhmã ne 'ỳr ar ano. Nhym ar 'ỳr tẽn bôx.
18 Os discípulos de João Batista contaram tudo isso a ele. Aí João chamou dois deles
19 — ausente —
19 e os enviou ao Senhor Jesus para perguntarem: “O senhor é aquele que ia chegar ou devemos esperar outro?”
20 Bôx ne kum, —Djuão kute ngônhmã me angjênh djwỳnh ne awỳr ar ijano ne ar imã, “Ar tẽn kum, ‘Djãm ga ne Metĩndjwỳnh amrẽbê me imã ajarẽ ga arỳm bôx? Nàr kon, dja ba me atemã 'õdjwỳ jabej ajkam ama’? ane.” Nãm ã arkum ane.
20 Então eles foram até o lugar onde Jesus estava e disseram: — João Batista nos mandou perguntar o seguinte: o senhor é aquele que ia chegar ou devemos esperar outro?
21 Nhym kam Jeju arek me utàro dja. Me apỹnh kanê djàrimẽ, apỹnh me tokry djàrimẽ, me karõ punu kute meo bamẽ, me no rãmẽ, me ja ne meo mexo dja. Me krãptĩ ne meo mexo dja. Djuão kôt ba djwỳnh kute omũnh ne akubyn 'ỳr tẽm ne kute kôt kum arẽnh nhym kute marmã ne arek me utàro dja.
21 Naquele momento Jesus curou muitas pessoas das suas doenças e dos seus sofrimentos, expulsou espíritos maus e também curou muitos cegos.
22 Ne kam arkum, —Ar'ỳr tẽn Djuãomã arẽ. Ba ne ba arỳm me'ỳr bôx ne me utàro dja nhym me no rã arỳm rĩt, me te jakry arỳm mrã, me ĩ kajêkam tê arỳm kà mex, me amakkre kêt arỳm amakkre mex ne ajkam ama, nhym me tykjadjwỳ arỳm akubyn tĩn ne, nhym me me õ mỳjja kêt jamãdjwỳ kabẽn mex, kabẽn ny kàj bê arẽ. Bir be, ar aje ije meo mexkôt ipumũnhja dja gar tẽn kôt Djuãomã arẽ, ane. Ne ajte kum,
22 Depois respondeu aos discípulos de João:
23 —Me'õ kute tu amim imar ne kute õkre kadjwỳnhbê ijã amim, “Djãm tãm, nàr kon atemã”, anhỹr kêt, tãm dja kĩnhkumrẽx, ane. Nãm ã Jeju Djuão kôt ba djwỳnhjamã ane. Nhym ar kuman kam mã 'ỳr akubyn tẽ.
23 E felizes são as pessoas que não duvidam de mim!
24 Ar tẽm tekrekam memã Djuão jarẽnho dja. Me krãptĩjamã arẽnho djan memã kum, —Nã gãm me aje Djuão pumũnhmã mõ, kapôt kukritkam mõ. Mã ne kute? Me bõreja pumũ. Bõre ne kôk o wabên ari ar adjuw. Mũm wabên adjuw. Nhym pãnh wabên mũm adjuw. Ne ari ar adjuw. Djãm ã Djuão kute anhỹr? Djã nãm ã memã kabẽn jarẽnho ane? Djã nãm me jamã kabẽn 'õ jarẽ ne kam ajte me umaje amũ me jamã atemã kabẽn 'õ jarẽ? Kati, nãm tu katàt memã kabẽn jarẽnhkumrẽx ne, tu kum me uma kêt ne kabẽn pydji memã arẽnho tẽ, kabẽn tãm jarẽnho tẽ.
24 Quando os discípulos de João foram embora, Jesus começou a dizer ao povo o seguinte a respeito de João:
25 Djã nã gãm me aje Djuão pumũnhmã 'ỳr aba nhym kubẽkà mex jangij ne o ba? Kê, me kute kubẽkà mexbit jangjênh ne kute 'ã amibẽno baja ne me bẽnjadjwỳr rax nhõ kikretikambit ar ba, ikra kêt, àpênh kêt mex ne ar ba.
25 O que foram ver? Um homem bem-vestido? Ora, os que se vestem bem e vivem no luxo moram nos palácios!
26 Bir be, nhym mỳj ne ga me aje omũnhmã mõ? Djãm Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh 'õ ne ga me aje omũnhmã mõ? Nà, tãm. Tãm. Ba me amã arẽ. Djuão ne Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh kunĩ kuràm raxi.
26 Então me digam: o que foram ver? Um
27 'Ã ne amrẽbê Metĩndjwỳnh pi'ôk no'ôkkam me amã,
27 Porque João é aquele a respeito de quem as
28 Ba me amã arẽ. Djuão ne me kunĩ kuràm raxi. Nhỹnh ne me'õ nã tikkre kurũm kator'õ raxo kute Djuão jakrenh? Kati, bep Metĩndjwỳnh me kadjy bẽnjadjwỳr ne kute ar me utàr ne meo baja, me ja'õ ne te kàtàm mex ne kute raxo Djuão jakrenh mexi.
28 — Eu digo a vocês que de todos os homens que já nasceram João é o maior. Porém quem é o menor no
29 Nà, Djuão ne rax nhym me kunĩ Djuão kabẽn ma. Nhym me axweja, me kute bẽnjadjwỳr bajtemmã pi'ôk kaprĩo atom djwỳnhdjwỳ me kudjwa kabẽn ma. Nãm me Djuão kabẽn man õkre kadjwỳnhbê amim, “Mrãmri ne Metĩndjwỳnh katàt meo ba”, ane. Nhym Djuão arỳm ngônhmã me angij.
29 Os cobradores de impostos e todo o povo ouviram isso. Eles eram aqueles que haviam obedecido às ordens justas de Deus e tinham sido batizados por João.
30 Nhym bep mekbê pardjêumẽ me kute Môjdjê kukràdjà mar djwỳnhmẽ, me ja ne me Metĩndjwỳnhbê amikati. Metĩndjwỳnh kute amim me'ã karõ ne me mar kêt ne ar kubê amikatio ba. Nhym Djuão kute ngônhmã me angjênhmã nhym me ate ar kubê amikatio ba.
30 Mas os fariseus e os mestres da Lei não quiseram ser batizados por João e assim rejeitaram o plano de Deus para eles.
31 Ije tô mỳj'ã got ba me akamingrãny jakre? Mỳj ne ga me aje uràk?
31 E Jesus terminou, dizendo:
32 Nã gãm me aje me prĩre mỳjja kam kĩnh kêt pyràk. Ga me me prĩre kikre kabem krĩn kute abeno bixaêr baja pumũ. Ar ja ne ar ar jamã kabẽn ne arkum, “Gwaj bakĩnh katio dja, gwaj babixaêro dja ne ngôtàx à'àk”, ane. Nhym ar kum, “Waj, ar ibixaêr prãm kêtê. Ar itor prãm kêtê. Ar imã wã kĩnh kêtê.” Nhym ajte arkum, “Gwaj bamỳr kati mãn o nhỹ.” Nhym ar, “Kê, wajre. Ar imã kĩnh kêtê. Ar imỳr prãm kêtê.”
32 Elas são como crianças sentadas na praça. Um grupo grita para o outro:
33 Djuão kute ngônhmã me angjênh djwỳnh ne me awỳr bôx. Nãm amijajbu:n kute uba kangôo kõm kêt ne ar ba, ga me amã kĩnh kêt ne kam we, “Nãm ajbã. Me karõ punun ar o ba nhym ajbã”, ane. Be, nã gãm me aje me prĩre pyràk ne amã ja kĩnh kêt ne ajte amã jadjwỳ kĩnh kêt ne.
33 João Batista jejua e não bebe vinho, e vocês dizem: “Ele está dominado por um demônio.”
34 Nhym bep ba ne ba mrãmri gêt amijo inhĩ ne me awỳr bôx ne me akam idjàkur iban kôt ikõm iba ga me kam amã ikĩnh kêt ne we ijã, “Kê, tãwã ne kum prãmti, kum uba kangô djànhti.” Ne we ajte ijã, “Me kute bẽnjadjwỳr bajtemmã pi'ôk kaprĩo atom djwỳnhmẽ me axweobit ne õbikwa”, anhỹr ar o aba.
34 O
35 Djãm Metĩndjwỳnh jamak punu got? Axwe amak mex ne prĩne kute amikukãm mỳjja kunĩ mar ne Djuão kute amijajbur ne ar bamã ano. Ne ajte amikukãm umarkam badjwỳ ijano. Ije amijajbur kêtmã ijano. Nhym kôt me amak mex, me amikukãm umar, ar ipumũn kam õkre kadjwỳnhbê amim, “Mrãmri ne Metĩndjwỳnh mexkumrẽx ne amẽ ar ano”, ane. Nãm ã Jeju memã ane. Tãm ne ja.
35 Mas aqueles que aceitam a sabedoria de Deus mostram que ela é verdadeira.
36 Nhym kam mekbê pardjêu'õ nhidjibê Ximão ne Jejumã kum, —Amrẽ tẽn ikutã anhõ kwỳ krẽ, ane. Nhym kam kutã õ kwỳ krẽnmã tẽn bôx ne nhỹ. Nhym me abenmã arẽ.
36 Um fariseu convidou Jesus para jantar. Jesus foi até a casa dele e sentou-se para comer.
37 Nhym me'õ nire arỳm kuma. Me'õ nija ne axwe ne krĩ tãmkam arĩk ar ban kam Jeju tẽm ne mekbê pardjêu'õ nhũrkwãkam õ kwỳ krẽno ỹrkôt arỳm kuma. Arỳm kuman kam 'ỳr tẽ. Nãm ngônh mexte, kẽn jakareo ngônhkam me kudjỳ djào ipun kubyn 'ỳr o tẽn o bôx.
37 Naquela cidade morava uma mulher de má fama. Ela soube que Jesus estava jantando na casa do fariseu. Então pegou um frasco feito de alabastro , cheio de perfume,
38 O bôx ne burũm ibôn mỳro nhỹ. Parbê mỳro nhỹ nhym no kangô prĩne Jeju par kumrã. Par kumrã nhym kam ta amikĩo par ngrà. Kum Jeju kĩnhkam 'ỳr tẽn bôx ne omũn kam amikam pijàm ne kam muw ne prĩne no kangôo par kumrãn kam amikĩo par ngrà. Ne kam par kaô. Kum abêkam par kaôn kam me kudjỳ djào par kudjỳ.
38 e ficou aos pés de Jesus, por trás. Ela chorava e as suas lágrimas molhavam os pés dele. Então ela os enxugou com os seus próprios cabelos. Ela beijava os pés de Jesus e derramava o perfume neles.
39 Nhym mekbê pardjêu'õ kutã Jeju õ kwỳ krẽno ỹrja arỳm omũ. Arỳm omũn kam õkre kadjwỳnhbê amim, —Be, Jeju kute mar kêt. Bep Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnhkumrẽx ne ren arỳm kuma. Mỳj me'õ niwã ma, arĩk ar baja ren arỳm kôt kuma, me'õ axwe kute kupênhkôt ren arỳm kuma. Ren kuman ren aminêje ano. Bep kati kute mar kêt. Kute Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh mar kêt, kàtàm. Nãm ã õkre kadjwỳnhbê amim ane.
39 Quando o fariseu viu isso, pensou assim: “Se este homem fosse, de fato, um profeta , saberia quem é esta mulher que está tocando nele e a vida de pecado que ela leva.”
40 Nãm ã ane nhym Jeju arỳm kuman kam kum, —Ximão ba amã ikabẽn jarẽ, ane. Nhym, —Ã, bẽnjadjwỳr, aj rã'ã, ane.
40 Jesus então disse ao fariseu: — Fale, Mestre! — respondeu Simão.
41 Nhym kum, —Ẽ, me'õ ne ar amãnhkrutjamã pi'ôk kaprĩre ngã. Nãm jamã pi'ôk kaprĩ ngrireo 50 ne kungã. Ne ajte jamãdjwỳ pi'ôk kaprĩ raxo 500 ne kungã.
41 Jesus disse:
42 Nhym ar ja amẽ te akubyn kute kum o pãnhmã. Te o ane nhym kam kute arkum pi'ôk kaprĩ nhõr djwỳnhja arkum, “Kwãrĩk wãnh imã o pãnh kêt. Dja ba tu o akno”, ane. Bir be, nhym gêdja kum abê rax ne? ane.
42 mas nenhum dos dois podia pagar ao homem que havia emprestado. Então ele perdoou a dívida de cada um. Qual deles vai estimá-lo mais?
43 Nhym kam Ximão Jejumã kum, —Kon, birãm tãwã, kute kum rax ne õr ne kute pãnh tu o biknorwã gêdja kum kĩnh rax ne, ane. Nhym kum, —Nà, kôt ne ga aje arẽnhwã, ane. Nija ne axwe rax. Ba arỳm axwe kunĩo aknon kum pãnh jarẽnh kêt ne. Kam ne kum ikĩnh rax ne, ane.
43 — Eu acho que é aquele que foi mais perdoado! — respondeu Simão.
44 Ne kam nija'ỳr akẽx ne Ximãomã kum, —Ẽ, djã nã gãm nija pumũ? Be, nã bãm anhũrkwãmã wadjà ga aje imã ngô nhõr kêt, ije amipar ku'õnh kadjy aje imã õr kêt. Nhym bep tãmja ne no kangôo ipar kumrãn kam amikĩo ipar ngrà.
44 Então virou-se para a mulher e disse a Simão:
45 Ga ne ga amã ikĩnh kêtkam aje inhine kaôr kêt nhym bep tãmja ne ibôx totokbê arek ipar kaôro nhỹ.
45 Você não me beijou quando cheguei; ela, porém, não para de beijar os meus pés desde que entrei.
46 Ga ne ga aje ikrã ngrành kêt nhym bep tãmja ne me kudjỳ djào ipar kungrà. Tãmja ne kum ijabêkumrẽx ne prĩne ijo djuw mex ne.
46 Você não pôs azeite perfumado na minha cabeça , porém ela derramou perfume nos meus pés.
47 Kam ne ba amã, “Tãmja ne axwe krãptĩ ba arỳm tu kunĩo ibiknorkumrẽx ne. Ga kum ijabê raxja pumũ. Nhym bep ije me'õ jaxwe ngrireo ibiknor ne amipãnh kum ikĩnh ngrire”, ane.
47 Eu afirmo a você, então, que o grande amor que ela mostrou prova que os seus muitos pecados já foram perdoados. Mas onde pouco é perdoado, pouco amor é mostrado.
48 Ne kam nijamã kum, —Arỳm ne ba ajaxwe djàri arỳm kunĩo akno, ane.
48 Então Jesus disse à mulher:
49 Nhym kam me Jejumẽ ro'ã õ kwỳ krẽno kumexja abenmã kum, —Djijàk tô mỳj me'õ ne gêt me axweo biknoro ba? ane.
49 Os que estavam sentados à mesa começaram a perguntar: — Que homem é esse que até perdoa pecados?
50 Nhym bep Jeju ne nijamã kum, —Ga ne ga mrãmri aje tu amim ikamnhĩxkumrẽx nhym kam Metĩndjwỳnh arỳm apytà, on adjumar mex ne tẽ, ane. Tãm ne ja.
50 Mas Jesus disse à mulher:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.