Gênesis 31
Rote Tii Alkitab (TXQ) vs NVT
1 Laꞌe esa, Yakob namanene Laban anan nara kola-kola rae, “Yakob namasuꞌi nalan seli ena, nahuu ana kakao nala basa ita aman hata-heton ena.”
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Yakob oo mete-nita ndia ari-aman Laban matan ta nalengga ena, ma ana ta malole no ndia boe, sama leo fai bakahulun bali.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Basa boe ma MANETUALAIN kokolak no Yakob nae, “Hatematak ia fain losa ena. De o muste fali muni o ina-amam mara muu. Dei fo Au sama-sama ua o.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Basa de Yakob fee reu roke Rahel no Lea, fo mai ratonggo ro ndia nai bandar mamanan nai mook.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Boe ma ana nafada sara nae, “Nai fai bakadean ia, au mete-ita ei amam matan ta nalengga no au ena. Ana oo ta malole no au boe, sama leo fai bakahulun ena bali. Tehuu Manetualain fo au amang nakaluku-nakatele neuk naa, Ana sama-sama no au.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Ei dua ngga bubuluk, doo basa ia, au aue-osa fafandek lima-eing sudi selik kana soa-neu ei amam!
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Leo mae talo naa oo, tehuu ana kedi-ira nakamiminak au laꞌi-laꞌik ka boe. Ana nggati au seseba-babaeng, laꞌe salahunu. Leo mae talo naa, tehuu Manetualain nanea naherek au.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Neu ei amam kokolak nae, ‘Banda-manu kokotok kara raa dadi reu o seseba-babaem’, boe ma banda-manur raa bonggi basa ana kokotok lalaꞌen. Faik laen, ana kokolak bali nae, ‘Hatematak ia banda-manu fo keketak kara, dadi reu o seseba-babaem,’ boe ma banda-manur raa bonggi basa ana keketak lalaꞌen.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Manetualain tao talo naa, mita fo Ana haꞌi nala ei amam banda-manun nara, fo fee sara reu au.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 Laꞌe esa, neu banda-manur fai nehoan nara, au mete-ita nai meꞌis dale nae, basa banda-manu mane kahoak kara raa, hambu ketuk bulun tatadak, kokotok ma hambu ketuk keketak.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Boe ma Manetualain atan numa nusa tetuk do inggu temak mai nanggou au nai meꞌis dale nae, ‘Wee! Yakob!’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Boe ma ana nafada nae, ‘Mete dei! Basa banda-manu mane kahoak kara hambu kada bulu tatadak, kokotok ma keketak. Au ndia koladu basa naar, nahuu Au mete-ita ena hata fo Laban tao neu o ena.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Au ia, Manetualain, fo atudu aong neu o numa Betel. O mambaririik batu esa numa naa, basa boe ma mboꞌa mina neu lain, de makaluku-makatele neu Au. Basa boe ma o ndara fangga hehelu-bartaak mua Au numa naa. Hatematak ia o muste laꞌo ela nusak ia, fo fali muni o ina-amam mara nusan naa muu.’ ”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Boe ma Rahel no Lea raselu rae, “Neu! Ai tungga a mesan! Ai ta maena pusaka hata-hata bali numa ai aman Laban mai.
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Doo basa ia, tou lasik tao ai leo kada hatahori deak kara ena. Ana seꞌo heni ai ena. Boe ma ana naꞌa heni ai beli-mbaan nara ena.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Basa hata-heto fo Manetualain haꞌin numa papa Laban mai naa, hatematak ia dadi neu ai ma ai anan nara pusakan. Dadi mete ma Manetualain nae talo bee, na, tungga a leo!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Faik naa, Laban neu nggute bibi lombon nara bulun. Boe ma Rahel loi neni aman patong sosonggon nara.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Yakob asa laꞌo no kada neneek, ma ta rafada ndia ari-aman.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Ana baꞌu neni basa ndia hata-heton nara, de ara laꞌo lai-laik ladi lee Efrat, boe ma rasare reni letek Gilead reu.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Seli fai telu, boe ma Laban hambu harak rae, Yakob asa ralai ena.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Boe ma Laban nakabubua ndia hatahorin nara, fo reu husi tungga ndia mane-feun. Ara husi losa faik hitu, dei de hambu sara ruma Gilead leten nara.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Neu leꞌodaen, boe ma Manetualain natudu aon neu Laban numa meꞌis dale. Ana nae, “Laban! Mete ma o kokolak mua Yakob, na, manea matalolole o bafa-maam.”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Leꞌodaen naa, Yakob nambaririik laak numa letek Gilead ena. Boe ma Laban asa oo rambaririik sira laan boe, ta dook ka numa naa neu.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Basa boe ma Laban mai natonggo no Yakob. Boe ma ana kokolak nae, “Weeh, Yakob! Tao hata de o malai muni au ana inang nggara no neneek talo ia? Sama leo hatahori fo o humu malak nai netatik dale.
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Talo bee de o malai no neneek, ta pake mateꞌa au bali! Mete ma o mafada au no malole dei, na, neu ko au tao feta rame-rame, fo afuli ei pake bua kaliik dei fo mboꞌi ei laꞌo.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 O salam esa bali, ndia o ta fee au idu au umbu-anang nggara, dei fo mboꞌi sara laꞌo. O tataom ia nggoa bebek sudi selik kana!
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Au bisa tao akasususak o no muda hiek. Tehuu leꞌodaek ka, Manetualain fo o amam nakaluku-nakatele neuk naa kaꞌi-ore au nae, mete ma au kokolak ua o, na, au muste anea atalolole au bafa-maang.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Memak au bubuluk ae, o laꞌo nahuu o dalem hii nalan seli mae fali ena. Tehuu tao hata de o bei mamanaꞌo muni au patong sosonggong nggara bali?”
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Basa boe ma Yakob naselu nae, “Toꞌo boso mamanasa au! Au laꞌo no neneek naa, nahuu au amataꞌu, boso losak toꞌo namanggenggee kakanak kara iar, na, talo bee?”
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Tehuu Yakob ta bubuluk nae, ndia saon Rahel ndia loi neni patong sosonggok kara raa. De ana nae, “Toꞌo! Laꞌe-neu patong raa, sangga leo! Mete ma hambu sara rai see, na, hukun makanisan. Parisa basa sara! Mete ma hambu toꞌo bua pusaka laen, na, haꞌi mala falik kasa. Elan fo basa hatahori iar, dadi reu sakasii.”
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Boe ma Laban neu parisa esa-esak laan. Nakahuluk Yakob laan. Basa boe ma neni Lea laan neu. De neni ata ina kaduak kara laan neu. Tehuu ana ta hambu patong raa. Mateꞌen, ana maso neni Rahel laan neu.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Tehuu Rahel nafuni patong raa rai onta bebelan ndandaan dae. De nanggatuuk neu bebelak naa lain. Laban parisa no lutuk Rahel laan, tehuu ta hambu sara.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Boe ma Rahel kokolak no aman nae, “Papa boso mamanasa. Au ta bisa ambariik, huu au hambu bulak.” De Laban sangga seluk bali, tehuu ana ta hambu patong raa.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Boe ma Yakob namanasa, de ana mboka nasaparak Laban nae, “Au tao manggarauk hata neu toꞌo? Losa toꞌo husi tungga au, nok bali au hatahori manggarauk!
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Toꞌo parisa basa au bua-baꞌung nggara ena. De toꞌo hambu hata? Soba taon neu mata ia fo ita basa ngga mete-tita! Naa fo hatahorir ia raketu rae, bua-baꞌur raa see enan.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Teuk 20 ena, au dadi kuli neu toꞌo. Neu au kiu-lolo toꞌo banda-manun nara, esa boe na ta kalaheni. Au ta uꞌa heni esa boe na!
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Mete ma banda kakiki-kakaak tao nisa toꞌo bandan esa, na, au ta afada toꞌo, tehuu au nggatin. Mete ma hatahorir ramanaꞌo reni toꞌo bandan esa, toꞌo nadenu au nggati, leo mae au ta ndia sala.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Leledok, au seꞌi ledo. Leꞌodaek au marini dere faku-faku. Au beꞌe losa ta sunggu, nahuu kiu-lolo toꞌo bandan nara.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Memak teuk 20 naa, tebe! Au aue-osa teuk 14, fo hambu toꞌo ana inan nara. Basa de au aue-osa tamba seluk teuk 6 bali, fo bisa hambu au bandang nggara. Au dadi kuli doo basa naa, tehuu toꞌo soa nggati au seseba-babaeng laꞌe salahunu.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Endik de hambu Manetualain fo baꞌi Abraham ma papa Isak rakaluku-rakatele neuk. Mete ma Ana ta nanea au, na, neu ko toꞌo nadenu ara husi falik au ua lima rouk ena. Tehuu Manetualain ta napopoke matan neu au susa-sonang, ma ana susuri-memete basa au ue-osang lalaꞌen. Huu naa de leꞌodaek ka, Ana mai ndindia toꞌo.”
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Laban namanene Yakob kokolan talo naa, boe ma ana naselu nae, “Talo ia! Ina kaduak kara raa, au anang nggara. Kakanak kara fo ara bonggi ralak kara raa, basa sara au umbung nggara. Basa bandar ia, au enang nggara. Basa hata fo o mete-mitak kara iar, memak au enang nggara. Tehuu au ae tao hata? Au ta bisa kena-kaꞌi sara.
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 De malole lenak, ita dua ngga ndara fangga hehelu-bartaak. Ma ita muste leo-laꞌo tungga hehelu-bartaak naa.”
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Basa boe ma Yakob haꞌi nala batu moꞌok esa, de nambaririik kana numa naa, dadi neu tanda nesenedak.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Boe ma Yakob nadenu hatahorin nara reu raduduru batur fo fua totodo neun. Boe ma basa sara ranggatuuk raꞌa-rinu deka batur raa.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Basa boe ma Laban foi batu netotodok naa nade, Yegar Sahaduta. Tehuu Yakob foin nade, Galeed.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Basa boe ma Laban nae, “Batu netotodok ia, dadi sakasii soa-neu ita dua ngga.” Huu naa de mamanak naa nade Galeed.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Laban oo foi mamanak naa nade Mispa boe (fo dedeꞌa deꞌek naa liin sangga sama leo dedeꞌa deꞌek laen, fo sosoa-ndandaan ‘mamana neneak demak’), nahuu ana kokolak nae, “Neu ko MANETUALAIN mesa kana ndia nanea ita dua ngga, fo leo mae ita takadodook oo, ita ta lena-langga hehelu-bartaak ia boe.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Mete ma o tao manggarauk neu au anang nggara iar, do sao ina laen nara, neu ko au ta bubuluk. Tehuu masanedak! Manetualain ndia dadi sakasii neu o, ma au.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 — ausente —
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 — ausente —
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Ita dua ngga ndara fangga hehelu-bartaak ia pake ita bei-baꞌin nara Manetualain naden. Fo ndia o baꞌim Abraham, ma au baꞌing Nahor Manetualain. Dei fo Ndia mesa kana ndia dadi mana maketu-maladi dedeꞌak fo naketu-naladi ita dedeꞌan.”
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Basa boe ma Yakob tunu-hala banda-manu, de ana nenin dadi tunu-hotuk fee Manetualain numa letek naa lain. Boe ma ana noke basa hatahorir, de raꞌa-rinu rame-rame ma ara beꞌe losa beꞌe-mai huhua anan numa naa.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Neu beꞌe-mai huhua anan, Laban neu idu-holu basa umbu-anan nara. Basa de ana kokolak fee babaꞌe-babatik neu sara, boe ma ana fali neni nusan neu.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.