Lucas 12
Vanuvei Eo e sepinien Vatlongos na mol-Vatimol xil niutestamen e rute te oltestamen (TVK) vs ARA
1 E melele nen tak, moletin xil labe holu xa labe holu pupu xa lamei, e lating e dit lapel xat lexil tengan lapus Iesu. E Iesu biles misepin mu mi moletin nan xil bit, “Muketeh kuhi ve pispisien xil na Farasi xil xa lamese e hilbexil kestang. Nggoni is xa di pol xuxus ni pulaoa mei mikaio, pispisien nae mikila vapurun xuxus ni nenemien na moletin xil.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 E holesok xil xa moletin di mikutaxole, Hi ital rati imei valkesao. E neta xa moletin misak pisi tengan valing xuxus ni, Hi ileh rerati imei e valkesao tengan moletin xil vus lipus kila.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Holesok xil vus xa di lasep usili e maluxoluken, moletin xil lilong usili e miehen tang. E holesok xil xa moletin di misep piao ni e nim man, likekei ni pe met moletin xil tengan likila.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Iesu biteni mun mi moletin nan xil bit, “Nabiteni mi xamim, tuxoli xil, ulimim nakan ni ti ngan xil xa likila lihas vin tenbemim. Vengan xa, itutou ni, lasakras lapol ni ti neta mun mi xamim.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 E nihit kila mi xamim visi vari ulimim ikan ni. Ulimim ikan ni Hi kestang, vengan xa xi mikila ihas vin moletin tei, e nggur xeihen mun tengan iso ni ihe Upang xa misakras vamat. !Reitin mak, ulimim ikan ni Hi kestang!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Tuholaea xil xa latereli tang, moletin mikila vaxale vahe lim ni rut mani tei xa hokorong tang. E Hi ien tabong ni ti tova vari.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 E meulien namim eilep mak mu pe met Hi mili tutut tuman xil ak e ilaxat kuh xamim. Reitin mak, Hi mikil sen hilimim kekes xa di e vatumim. Ma, munanexo ni ti neta.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Di, Iesu biteni mi moletin nan xil bit, “Nabiteni reitin mi xamim, xosxa moletin di bit rati pe met moletin xil bit di nggusil nou, ma inou, Nat Moletin, nihit rati mun pe met masxaxa xil na Hi nihit xi be moletin navan.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 E xosxa moletin di bit rati pe met moletin xil bit di misin nou, ma inou, Nat Moletin, nihit rati mun pe met masxaxa xil na Hi nihit di nasin ni.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “E ngan xil vus xa lasepin misa ba xat hisok xa nabe Nat Moletin, Hi ikila iketeh ihos rilomun mi xil. E ngan xil xa lasepin misa ba xat his Ninin Eo, ma Hi naketeh ti navos rilomun mi xil.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “E melele xa moletin xil lital xat xamim e lileh xamim ha musoh pe met vat xil te nim te pispisienna Siu xil mu pe met eilep xil te kavmen, munanexo ti. Munanem ti nahe holu usil sepinien xa ti muhithiteni.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Vengan xa, e melele nen ak, Ninin Eo iaxa ipispisi mi xamim ni sepinien eah xa mukila muhithiteni.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Moletin tei xa de vanut moletin xil ak mei misis Iesu bit, “Titsa, tata navan mat. Hiteni mi tua navan tengan vaseti holesok xil na tamemel mi xamel.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 E Iesu bit rilomun ni mini bit, “?Tuxoli, visi iaxa teling nou tengan nilepis rin namil mu niseti holesok xil na tamemil mi xamil?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Di, xi biteni mi moletin xil vus bit, “Muxuxou kuhi e muketeh kuhi xol xamim tengan eheien te holesok xil nalihi nenemien namim ti. Vengan xa holesok xil te ut etan ak nave vatit meulien namim ti, neta sav xos holesok namim xil labe holu midep.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Di, Iesu dei vole ak mi xil bit, “Vatei, moletin tei da xa holesok nan holu. E naho nan xil, anien xil labe holu xa labe holu pupu.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Di, nggur nenemien tei bit, ‘?Nipol ni itep? Ut tapin ti e nim mavan xil tengan niserev anien xil ak en.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 !Aha nakila! Inou nipol ni imak. Nita lelen nim xil xa hokorong tang xiak, e ti, nipol ni nim xil xa lihe mahulong mak mu tengan niserev kuh anien xil ak itel holesok sav xil navan liti en.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ti, nite meulien tei xa ihos itel holesok navan xil. Ningel kuhi, nianien kuhi, nimun kuhi, e nihesi nou vehakut.’”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Di, Iesu biteni bit, “E Hi ihiteni mini ihit, ‘!Xouk obe unu tova tang! E vongien nen tak, nihur rat meulien nam ra xouk. ?Imak, ma holesok nam xil ak xa di oserev kuhi, visi vari ilehi?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Melele xa Iesu dei vole ak bus, biteni bit, “E Hi ipol ni imak mi ngan xil xa di laso viton holesok xil holu mei be nae kestang tengan lakila lalonge vahos vatela, e naha xa eilep mak mu pe met Hi tovuol e meulien nae.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Di, Iesu biteni mi moletin nan xil bit, “Vengan xa ngan ak be reitin, di nabiteni mi xamim, munanexo ti ve meulien namim: ve naha xa ti mua ni, mu ve naha xa ti musing xol tenbemim ni.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Vengan xa mutahur meulien namim ti tengan muanien kestang, e mutahur tenbemim ti tengan musing xole kestang.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Mupus ti mu tuman xil ak. Xil latapol ni ti naho tengan ti laleh anien vaxo en. Reitin, povah mae tovuol tengan laserev xat anien ae vati en. E neta sav xa mak, Hi di misa anien ae. E pe met Hi, xamim mube eilep mak mu mili tuman xil ak.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Nenexoen misakras vatutou ni moletin tei tengan vasak ni meulien nan vahe teviei luvoluv mu.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 ?E xosxa nenexoen misakras vapol ni neta xa hokorong vamak e meulien namim, ma veneh iaxa di munem pupu usil holesok sav xil mun xa iemim bei?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Munem pisi usil hungovae xil e sexien xa di lameul en. Xil latapol ti e latatil ti eising nae. E nabiteni mi xamim, suv toto Solomon tetiamu, eising nan xil tehos xa tehos, e hungovae xil ak, lasing xol xil bos mak mu laleli.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Reitin, Hi di mising xol kuh hungovae xil ak bos xa bos, tave ti neta xa di lameul melengien tei takes, e melengien sav tang, lameles e lakiri. Di, ladaveas viton ni e laso ni be upang. ?E xosxa Hi di mising xol xil mak, veneh ma di munexo xa nalaxat kuh xamim ti? !Ei, nenesien namim en hokorong tova tang!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Tavos ti xa munexo ve naha xa mua ni mu mumu ni.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Vengan xa hisit nenexoen xil ak labe na ngan xil xa latakil ti Hi. E Hi xa be Tamemim mikil naha xa xamim mube tamure ni e meulien namim.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 E bos xa musa xamim ve holesok xil xa be eilep mak mu pe met Hi xa be suv toto namim. E xi ilaxat kuh rin namim.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Xamim munggoni sulut sipsip savan xil. Misak ni, ulimim nakan ti e munanexo ti vengan xa Tamemim memaal himetu tengan vasa holesok xil xa be nan mi xamim. Reitin, xamim mulaxat viton rute xil vus xa xi be suv toto en.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ve rin ak, ha mupos vuol ni holesok namim xil e musa mani teni mi hoeo xil. Imak, ma Hi ipus kil sexien xil namim e isa huite teni xa ihos xa ihos mi xamim e ut nesao, e rute xa pipei xil lasakras lapangei, e moletin te kanen xil lasakras lakan ni.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Nabiteni mak vengan xa nenemien e eheien namim iti e rute xa di muserev naha xa be eilep mak mu e meulien namim di en.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Iesu biteni mun mi moletin nan xil bit, “Vehakut, muvue xat meulien namim ve naha xa imei ixoni ngan xa di musing ni eising te polien e laet namim di pili.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Xamim muxoni slev xil xa di ladatil suv nae xa ba be anien te tetelien tei, e latakil ti melele eah xa imei mun en. Misak ni, xil livue xat xil vehakut tang ve melele xa suv nae imei rilomun e ikes xil. Imak, ma melele xa ikes xil, vatakes lisah puiteh ven.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 E xosxa suv ak imei rilomun e ipusi xa slev nan xil di ladatili mak e latapat ti, ma ihesi xi ihe holu ve xil, e xil lipus hosien nan e meulien nae. Reitin li nabiteni mi xamim xa suv nae ipol ni ihos mi slev nan xil. Xi vari ising ni eising te polien, ikes slev nan xil mei lianien, e xi iaxa isa anien ae.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Tave ti neta xos suv nae bemei e hilaep te vongien mu e makoe roroh, hosien iti mi slev xil xa labue xat xil vehakut ve mei rilomun en na suv nae.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Reitin, muvue xat xamim vehakut. Mukila vahit moletin tei, vakil melele xati xa moletin te kanen imei e nim man, xi mikila iketeh xole tengan moletin te kanen namei ti en.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Vengan, usil sexien nen tak, inou, Nat Moletin, nimei rilomun e melele tei xa moletin xil linakil ti ixoni moletin te kanen. Mak, ma muvue xat kuh xamim.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Di, Pita misis Iesu bit, “?Suv, otetei vole ak usil xamem kestang xa mabe moletin nam xil, mu usil moletin xil vus?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ma Suv Iesu bit rilomun ni mini nggo vole teimun bit, “?Visi iaxa be moletin te polien xa be metisou kuhi e di miteong xat rae na suv nan? Xi be ngan xa suv nan milingi be vat na moletin te polien sav xil e tim san tengan ti isa anien mi xil e melele xati teni.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 E tuxolxatien iti mi moletin te polien xa, melele xa suv nan itilomun imei, ikameti xa xi di tamu pol ni polien nan xil.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Reitin li nabiteni mi xamim xa suv nan ipet rat moletin te polien ak ihe nesao tengan ti ilaxat holesok sav nan xil mun.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 “E xosxa moletin te polien ak xa suv nan telingi tehe vat te nim man di minemi bit, ‘Ei, suv navan da nousav, e tamei ti mok.’ Misak, ni di bas tiramue e atou sav xil te polien e nim ak, e di ngga vin xi e di mumun vuma mitalang.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 E suv nan imei rilomun e melele tei xa xi tanemi ti vahit imei en. E melele xa imei rilomun, suv ak ihas purun ni e iso rati ha ite von longpangasien itel ngan tesav xil xa di lalong ras rae na suv nae.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Xosxa moletin te polien tei mikil kuh naha xa suv nan ien bei tengan vapol ni, e tavue xat xi ti tengan vapol ni, ma suv nan ihas purun ni e isak ni ilong pangas pupu ni xi ven.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 E xosxa moletin te polien tei takil ti naha xa suv nan ien bei tengan vapol ni, e ba pol ni neta tei xa misa, ma suv nan ihasi ihe vuteili tang e isak ni ilong pangas xi ihe hokorong tang. Vengan ngan xil xa Hi tesa holesok holu mi xil, xi ien bei tengan ipus huite holu mei ixo xil. E ngan xil xa Hi teling holesok xil holu mu teti hexil, Hi ien bei tengan ipus huite xil lihe holu mak mu mei listal lixo en.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Iesu biteni mun mi moletin nan xil bit, “Inou namei tengan nasahan upang tei vaa moten ut etan. E vahit upang ak vamei ngamu, ma vahos.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Nave nousav ti, ha nihur longpangasien holu. E di nalong pangas nou ven ha ituxoh melele xa nipol sen polien navan xil.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ?Xamim munemi mubit inou namei tengan niling tomat e ut etan? E‑e, ninaling tomat ti mu. E nipol ni moletin xil ti liseti xil ve nou.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Mak, ma taxeak iha, vatimol tei ti liti pas xil, e ngan xil xa ladi e vatimol tei, liketeh isa ni ngan tesav xil.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tata xil lisel mi horamue nae xil, e horamue xil lisel mi tamexil. Nana xil lisel mi atuli nae xil, e atuli xil lisel mi ninexil. Atou xil lisel mi havnahin xil, e xil lisel mi avu sasa nae xil.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Iesu biteni mun mi vanut moletin xil bit, “Melele xa mupus momah xa maluxoluk bemei nggo ist e votiang xa di mukesi ni ‘toio,’ mukila xa us vamus xiak, ma mus.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 E melele xa mupus votiang xa di mistal nggo notwes xa mukesi ni ‘aru,’ mukila xa ut vavue xiak, ma ut bue.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 !Xamim, mube vat luvosen xil tang! Melele xa mupus neta tei xa mistal e ut etan mu e tilang hat, mukil kuh koute teni. ?E veneh ma mutapus kil ti sung koute te naha xa Hi di pol ni taxeak?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Xamim vus mukil naha xa momal tengan mupol ni, e di mutapol ni ti.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Xosxa moletin tei bit vahuruk ove kot ve neta ngan xa xi bit otepol ni mini, ma momal tengan utemanon ha userev rin nam itela melele xa di tamu munggusil suse tengan mulihe von koten. Maxani, xosxa onapol ni ti, melele xa multuxoh kot, xi ilinguk e he moletin te lepisien. Ma moletin ak ilinguk e he polis, e polis ilinguk e nim te xeih.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Reitin li nabiteni minuk, xouk utat rute ak e osakras ha vem vamase ha vuma … uxal rat vuol ni faen xa lalingi di xatuk.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.