Romanos 11

Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Mʉsãrẽ sẽrĩtiñaꞌnemogʉ̃ti tja. ¿Õꞌacʉ̃ Israe curuacjãrã yʉꞌrʉnʉꞌcãꞌcãrãrẽ, yarã masã nisome majã nígʉ̃, cõꞌawãꞌcãpari? Cõꞌawãꞌcãticʉ niwĩ. Yʉꞌʉ quẽꞌrã Israe curuacjʉ̃ niꞌi. Abrahã pãrãmi nituriagʉ Benjamí ya curuacjʉ̃ niꞌi.
1 Pergunto, pois: terá Deus, porventura, rejeitado o seu povo? De modo nenhum! Porque eu também sou israelita da descendência de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Dʉporopʉ cʉ̃ yarã masã niato nígʉ̃ Õꞌacʉ̃ Israe curuacjãrãrẽ besecʉ niwĩ. Tojo weegʉ narẽ cõꞌaticʉ niwĩ. Mʉsã masĩsaꞌa Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masʉ̃ Elía cʉ̃ níꞌquere. Cʉ̃ Õꞌacʉ̃pʉre “Israe curuacjãrã buꞌiri cʉoma”, nicʉ niwĩ. Aꞌtiro nicʉ niwĩ:
2 Deus não rejeitou o seu povo, a quem de antemão conheceu. Ou não sabeis o que a Escritura refere a respeito de Elias, como insta perante Deus contra Israel, dizendo:
3 “Wiogʉ, Israe curuacjãrã mʉꞌʉ ye queti weremʉꞌtãrĩ masãrẽ wẽjẽcãrã niwã. Mʉꞌʉrẽ ñubuepeorã, waꞌicʉrã ʉ̃jʉ̃amorõpeosere weestedijocãrã niwã. Yʉꞌʉ niꞌcʉ̃ta dʉꞌsaꞌa mʉꞌʉrẽ ẽjõpeogʉ. Yʉꞌʉ quẽꞌrãrẽ wẽjẽsĩꞌrĩrã, aꞌmarã weema”, nicʉ niwĩ Elía.
3 Senhor, mataram os teus profetas, arrasaram os teus altares, e só eu fiquei, e procuram tirar-me a vida.
4 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Õꞌacʉ̃ cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ: “Na tojo weemicã, siete mil masã yarãrẽ dʉꞌapʉ. Na Baal wãmetigʉ queose yeeꞌquere ne ẽjõpeotima”, nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃. Tojo weerã marĩ masĩꞌi. Õꞌacʉ̃ cʉ̃ yarã masãrẽ cõꞌawãꞌcãtisami.
4 Que lhe disse, porém, a resposta divina? Reservei para mim sete mil homens, que não dobraram os joelhos diante de Baal.
5 — ausente —
5 Assim, pois, também agora, no tempo de hoje, sobrevive um remanescente segundo a eleição da graça.
6 — ausente —
6 E, se é pela graça, já não é pelas obras; do contrário, a graça já não é graça.
7 Aꞌtiro niꞌi. Nipeꞌtirã Israe curuacjãrã Õꞌacʉ̃ meꞌrã añurõ nisĩꞌrĩmicãrã niwã. Tojo nisĩꞌrĩmirã, nipeꞌtirã cʉ̃ meꞌrã añurõ niticãrã niwã. Cʉ̃ beseꞌcãrã pũrĩcã cʉ̃ meꞌrã añurõ nicãrã niwã. Ãpẽrã cʉ̃rẽ ẽjõpeotitjĩarã oꞌmeperi marĩrã, tʉꞌotirã weronojõ tojacãrã niwã.
7 Que diremos, pois? O que Israel busca, isso não conseguiu; mas a eleição o alcançou; e os mais foram endurecidos,
8 Tere ucũrõ, Õꞌacʉ̃ ye queti ojáca pũrĩpʉ aꞌtiro ojanoꞌwʉ̃: “Õꞌacʉ̃ cʉ̃rẽ ẽjõpeotirãrẽ cʉ̃ yere tʉꞌomasĩticã weecʉ niwĩ. Narẽ caperi ĩꞌatirã, tojo nicã oꞌmeperi tʉꞌotirã weronojõ waꞌacã weecʉ niwĩ. Téé aꞌtiro nicãpʉ quẽꞌrãrẽ nidecotiꞌi yujupʉ”, ni ojanoꞌwʉ̃.
8 como está escrito: Deus lhes deu espírito de entorpecimento, olhos para não ver e ouvidos para não ouvir, até ao dia de hoje.
9 Davi quẽꞌrã Õꞌacʉ̃rẽ aꞌtiro ucũcʉ niwĩ:
9 E diz Davi: Torne-se-lhes a mesa em laço e armadilha, em tropeço e punição;
10 Narẽ tʉꞌomasĩtirã weronojõ, ĩꞌatirã weronojõ waꞌacã weeya.
10 escureçam-se-lhes os olhos, para que não vejam, e fiquem para sempre encurvadas as suas costas.
11 Apeye mʉsãrẽ ninemogʉ̃ti tja. Judío masã Jesucristore ẽjõpeoticã, Õꞌacʉ̃ narẽ cõꞌabutiaticʉ niwĩ. Na Õꞌacʉ̃rẽ yʉꞌrʉnʉꞌcãcã, judío masã nitirã peꞌere yʉꞌrʉogʉti nígʉ̃, tojo weecʉ niwĩ. Õꞌacʉ̃ narẽ añurõ weesere ĩꞌarã, judío masã ʉ̃sã quẽꞌrã tojota ʉasaꞌa, ni ĩꞌacũudutigʉ tojo weecʉ niwĩ.
11 Pergunto, pois: porventura, tropeçaram para que caíssem? De modo nenhum! Mas, pela sua transgressão, veio a salvação aos gentios, para pô-los em ciúmes.
12 Judío masã na Jesucristore ẽjõpeoticã, ãpẽrã aꞌti nucũcãcjãrãrẽ añurõ waꞌacaro niwʉ̃. Judío masã Õꞌacʉ̃ “Yʉꞌʉ põꞌrãrẽ añuse oꞌogʉti” níꞌquere ñeꞌeticãrã niwã. Judío masã nitirã peꞌe ñeꞌecãrã niwã. Judío masã quẽꞌrã Jesucristore ẽjõpeocã, nipeꞌtirã aꞌti nucũcãcjãrãrẽ añurõ waꞌarosaꞌa.
12 Ora, se a transgressão deles redundou em riqueza para o mundo, e o seu abatimento, em riqueza para os gentios, quanto mais a sua plenitude!
13 Niꞌcãrõacãma judío masã nitirã seꞌsarore weregʉti. Jesucristo yʉꞌʉre mʉsã judío masã nitirãrẽ cʉ̃ ye quetire weredutigʉ cũuwĩ. Tojo weero yʉꞌʉ ĩꞌacã, yʉꞌʉ daꞌrase mejõ nise mejẽta niꞌi.
13 Dirijo-me a vós outros, que sois gentios! Visto, pois, que eu sou apóstolo dos gentios, glorifico o meu ministério,
14 Apetero weegʉ yʉꞌʉ acawererã judío masãrẽ doecã weebosaꞌa. Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ añurõ weesere ĩꞌarã, na quẽꞌrã Jesucristore ẽjõpeobosama. Ẽjõpeorã, yʉꞌrʉonoꞌrãsama.
14 para ver se, de algum modo, posso incitar à emulação os do meu povo e salvar alguns deles.
15 Õꞌacʉ̃ judío masã cʉ̃rẽ ẽjõpeotirãrẽ cõꞌacã, ãpẽrã peꞌe cʉ̃ yarã sãjãcãrã niwã. Judío masã peꞌe cʉ̃rẽ ẽjõpeocã, añuyʉꞌrʉarosaꞌa. Masã wẽrĩꞌcãrãpʉ masõnoꞌcãrã weronojõ nirõsaꞌa.
15 Porque, se o fato de terem sido eles rejeitados trouxe reconciliação ao mundo, que será o seu restabelecimento, senão vida dentre os mortos?
16 Queose meꞌrã mʉsãrẽ weregʉti. Pã́ wééca beꞌro niꞌcãgã Õꞌacʉ̃rẽ oꞌocã, nipeꞌticjapʉ Õꞌacʉ̃ ye tojasaꞌa. Yucʉgʉ quẽꞌrã tojota niꞌi. Tigʉ nʉꞌcõrĩ Õꞌacʉ̃ ye nicã, te dʉpʉri quẽꞌrã Õꞌacʉ̃ ye niꞌi. Marĩ ñecʉ̃sʉmʉa Abrahã, Isaa, Jacob tigʉ nʉꞌcõrĩ weronojõ Õꞌacʉ̃ yarã nima. Tojo weerã marĩ cʉ̃ pãrãmerã nituriarã mejãrõta “Õꞌacʉ̃ yarã nima”, ni ĩꞌanoꞌsama.
16 E, se forem santas as primícias da massa, igualmente o será a sua totalidade; se for santa a raiz, também os ramos o serão.
17 Niꞌcãrẽrã judío masã olivogʉ dʉpʉcjãrã waro weronojõ nima. Ãpẽrã niꞌcãrẽrãrẽ te dʉpʉrire dʉtecõꞌaꞌcaro weronojõ Õꞌacʉ̃ judío masãrẽ cõꞌacʉ niwĩ. Beꞌro te dʉpʉri níꞌcaropʉ apegʉ olivo nʉcʉ̃cjʉ̃ dʉpʉrire pĩꞌrĩwãꞌdutigʉ topʉ yeje dʉꞌreõꞌosami. Tojo weero tigʉ casero wĩꞌtãse meꞌrã nʉcʉ̃cjʉ̃ añurõ pĩꞌrĩwãꞌrõsaꞌa. Tojo weeꞌcaro weronojõ waꞌacaro niwʉ̃ mʉsã judío masã nitirãrẽ. Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ cʉ̃ yarã sãjãcã weecʉ niwĩ. Mʉsã judío masã niweꞌe. Tojo nitimirã, nipeꞌtise Õꞌacʉ̃ Abrahã pãrãmerã nituriarãrẽ “Añuse oꞌogʉti” níꞌquere ñeꞌerãsaꞌa.
17 Se, porém, alguns dos ramos foram quebrados, e tu, sendo oliveira brava, foste enxertado em meio deles e te tornaste participante da raiz e da seiva da oliveira,
18 Tojo waꞌaꞌa nírã, “Ʉ̃sã judío masã nemorõ añuyʉꞌrʉnʉꞌcãꞌa”, niticãꞌña. Õꞌacʉ̃ masãrẽ yʉꞌrʉose na meꞌrãta dʉꞌpocã́ticaro niwʉ̃. Mʉsã ñecʉ̃ meꞌrã mejẽta dʉꞌpocã́ticaro niwʉ̃.
18 não te glories contra os ramos; porém, se te gloriares, sabe que não és tu que sustentas a raiz, mas a raiz, a ti.
19 Mʉsã aꞌtiro nibosaꞌa: “Niꞌcãrẽ ñaꞌase dʉpʉri dʉtecõꞌanoꞌcaro niwʉ̃. Apeye dʉpʉri yejedʉcayunoꞌrõtiro tojo weenoꞌcaro niwʉ̃”, nibosaꞌa. “Te weronojõ ʉ̃sã judío masã nitirãrẽ Õꞌacʉ̃ yarã waꞌato nígʉ̃ judío masã peꞌere cõꞌacʉ niwĩ”, nibosaꞌa.
19 Dirás, pois: Alguns ramos foram quebrados, para que eu fosse enxertado.
20 Tojota niꞌi, nirõ. Na ẽjõpeotise ye buꞌiri cõꞌanoꞌcãrã niwã. Mʉsã quẽꞌrã Õꞌacʉ̃rẽ ẽjõpeoticã, yʉꞌrʉonoꞌña marĩbopã. Mʉsã ẽjõpeose meꞌrã diaꞌcʉ̃ cʉ̃ yarã sãjãcãrã niwʉ̃. Tojo weerã “Ʉ̃sã judío masã yʉꞌrʉoro niꞌi”, ni wãcũticãꞌña. Ʉ̃sã quẽꞌrãrẽ cõꞌarĩ nírã, Õꞌacʉ̃rẽ wiopesase meꞌrã tʉꞌoñaꞌña.
20 Bem! Pela sua incredulidade, foram quebrados; tu, porém, mediante a fé, estás firme. Não te ensoberbeças, mas teme.
21 Judío masã Õꞌacʉ̃ yarã nimʉꞌtãꞌcãrã nimiwã. Na ẽjõpeoticã, Õꞌacʉ̃ narẽ cõꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃ judío masãrẽ olivo nimʉꞌtãꞌque dʉpʉrire dʉtecõꞌaꞌcaro weronojõ weecʉ niwĩ. Mʉsã judío masã nitirã quẽꞌrãrẽ cʉ̃rẽ ẽjõpeoticã, tojota weegʉsami.
21 Porque, se Deus não poupou os ramos naturais, também não te poupará.
22 Õꞌacʉ̃ pajañaꞌsere, tojo nicã tutuaro meꞌrã cʉ̃ buꞌiri daꞌresere wãcũña. Cʉ̃rẽ ẽjõpeotirãrẽ buꞌiri daꞌresami. Mʉsã pũrĩcãrẽ pajañaꞌgʉ̃, añurõ weesami. Mʉsã cʉ̃rẽ ẽjõpeonuꞌcũcã, tojo weegʉsami. Mʉsã weeticã, cʉ̃ ñaꞌase dʉpʉri cõꞌaꞌcaro weronojõ mʉsã quẽꞌrãrẽ cõꞌagʉ̃sami.
22 Considerai, pois, a bondade e a severidade de Deus: para com os que caíram, severidade; mas, para contigo, a bondade de Deus, se nela permaneceres; doutra sorte, também tu serás cortado.
23 Cõꞌanoꞌcãrã judío masã Jesucristore ẽjõpeocã, na quẽꞌrãrẽ añurõ weegʉsami. Narẽ apaturi tigʉpʉta tja mejã dʉpʉri yeje dʉꞌreõꞌoꞌcaro weronojõ weegʉsami. Cʉ̃ yarã sãjãcã wéégʉ, tojo weegʉsami. Õꞌacʉ̃ tere weemasĩmi.
23 Eles também, se não permanecerem na incredulidade, serão enxertados; pois Deus é poderoso para os enxertar de novo.
24 Mʉsã judío masã nitirã nʉcʉ̃pʉ nicjʉ olivo weronojõ niꞌi. Tojo nimicã, Õꞌacʉ̃ cʉ̃ yarã sãjãcã weecʉ niwĩ. Judío masã pũrĩcã Õꞌacʉ̃ besemʉꞌtãꞌcãrã waro nima. Olivogʉ warore oteꞌcʉ weronojõ nima. Tojo weerã mʉsã Õꞌacʉ̃ yarã sãjãcã, judío masãpʉa tjãsama.
24 Pois, se foste cortado da que, por natureza, era oliveira brava e, contra a natureza, enxertado em boa oliveira, quanto mais não serão enxertados na sua própria oliveira aqueles que são ramos naturais!
25 Acawererã, todʉporopʉ masĩnoꞌña marĩꞌquere masĩcã ʉaꞌa. Ʉ̃sã judío masã yʉꞌrʉoro masĩyʉꞌrʉnʉꞌcãꞌa nirĩ nígʉ̃, tojo nigʉ̃ti. Pãjãrã judío masã Jesucristore ẽjõpeotiniꞌma yujupʉ. Na oꞌmeperi tʉꞌotirã weronojõ nima. Õꞌacʉ̃ “Judío masã nitirã ticʉrã ẽjõpeorãsama” níꞌcaronojõta na ẽjõpeoca beꞌropʉ judío masã ẽjõpeorãsama.
25 Porque não quero, irmãos, que ignoreis este mistério (para que não sejais presumidos em vós mesmos): que veio endurecimento em parte a Israel, até que haja entrado a plenitude dos gentios.
26 Tojo waꞌacã, nipeꞌtirã judío masã yʉꞌrʉonoꞌrãsama. Õꞌacʉ̃ ye queti ojáca pũrĩpʉ judío masã na yʉꞌrʉatjere aꞌtiro ojanoꞌwʉ̃:
26 E, assim, todo o Israel será salvo, como está escrito: Virá de Sião o Libertador e ele apartará de Jacó as impiedades.
27 “Narẽ ñaꞌasere acobojocã, queoro waꞌarosaꞌa yʉꞌʉ todʉporopʉ níꞌque”, nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃, ni ojanoꞌcaro niwʉ̃.
27 Esta é a minha aliança com eles, quando eu tirar os seus pecados.
28 Jesucristore ẽjõpeotitjĩarã, pãjãrã judío masã Õꞌacʉ̃rẽ ĩꞌatuꞌtirã weronojõ nima. Mʉsã judío masã nitirã peꞌere ẽjõpeodutigʉ tojo weemi. Tojo weemigʉ̃, aꞌtocatero nirã́ judío masãrẽ Õꞌacʉ̃ maꞌisami. Ne waropʉ na ñecʉ̃sʉmʉarẽ maꞌiꞌcʉ niyugʉ, na quẽꞌrãrẽ maꞌisami.
28 Quanto ao evangelho, são eles inimigos por vossa causa; quanto, porém, à eleição, amados por causa dos patriarcas;
29 Õꞌacʉ̃ cʉ̃ “Añuse oꞌogʉti” níꞌquere dʉcayutisami. Oꞌotojanʉꞌcõ, ẽꞌmatisami. Tojo nicã cʉ̃ beseꞌcãrãrẽ cõꞌabutiatisami.
29 porque os dons e a vocação de Deus são irrevogáveis.
30 Todʉporopʉ mʉsã quẽꞌrã Õꞌacʉ̃rẽ yʉꞌrʉnʉꞌcãcãrã niwʉ̃. Aꞌtocaterore Õꞌacʉ̃ judío masã yʉꞌrʉnʉꞌcãcã ĩꞌagʉ̃, mʉsã peꞌere pajañaꞌmi.
30 Porque assim como vós também, outrora, fostes desobedientes a Deus, mas, agora, alcançastes misericórdia, à vista da desobediência deles,
31 Beꞌro tojota waꞌarosaꞌa judío masã quẽꞌrãrẽ. Aꞌtiro nicã na Õꞌacʉ̃rẽ yʉꞌrʉnʉꞌcãma. Beꞌro Õꞌacʉ̃ na quẽꞌrãrẽ pajañaꞌgʉ̃sami. Cʉ̃ mʉsãrẽ pajañaꞌcaronojõ na quẽꞌrãrẽ pajañaꞌgʉ̃sami.
31 assim também estes, agora, foram desobedientes, para que, igualmente, eles alcancem misericórdia, à vista da que vos foi concedida.
32 Aꞌtiro niꞌi. Nipeꞌtirã Õꞌacʉ̃rẽ yʉꞌrʉnʉꞌcãcã ĩꞌagʉ̃, “Niꞌcãrõnojõ buꞌiritirã nima”, nicʉ niwĩ. Nipeꞌtirãpʉre pajañaꞌgʉ̃ti nígʉ̃, tojo nicʉ niwĩ.
32 Porque Deus a todos encerrou na desobediência, a fim de usar de misericórdia para com todos.
33 Õꞌacʉ̃ marĩ ñaꞌarã níꞌcãrãrẽ pajañaꞌyʉꞌrʉami. Tutuayʉꞌrʉami. Nipeꞌtise masĩpeꞌocãꞌmi. Tojo weerã marĩ cʉ̃ wãcũse, cʉ̃ weesere masĩpõtẽotisaꞌa. Cʉ̃ deꞌro weesere tʉꞌomasĩpõtẽotisaꞌa.
33 Ó profundidade da riqueza, tanto da sabedoria como do conhecimento de Deus! Quão insondáveis são os seus juízos, e quão inescrutáveis, os seus caminhos!
34 Õꞌacʉ̃ ye queti ojáca pũrĩpʉ aꞌtiro ojanoꞌwʉ̃ Õꞌacʉ̃ masĩsere: “Õꞌacʉ̃ marĩ wiogʉ wãcũsere ne niꞌcʉ̃ masĩtisami. Ne niꞌcʉ̃ cʉ̃rẽ ‘Aꞌtiro peꞌe ʉaꞌa’, nímasĩtisami.
34 Quem, pois, conheceu a mente do Senhor? Ou quem foi o seu conselheiro?
35 Ne niꞌcʉ̃ Õꞌacʉ̃rẽ apeyenojõ oꞌo wapamoocã weeta basioweꞌe”, tojo ni ojanoꞌcaro niwʉ̃.
35 Ou quem primeiro deu a ele para que lhe venha a ser restituído?
36 Nipeꞌtise aꞌti turi cjase, ʉꞌmʉse cjase cʉ̃ weeꞌque diaꞌcʉ̃ niꞌi. Cʉ̃ tutuase meꞌrã nipeꞌtise ninuꞌcũꞌu. Cʉ̃ ye niꞌi. Tojo weerã nipeꞌtirã Õꞌacʉ̃rẽ “Cʉ̃ añuyʉꞌrʉagʉ, tutuayʉꞌrʉagʉ nimi”, ninuꞌcũcãꞌrã. Tojota weerã.
36 Porque dele, e por meio dele, e para ele são todas as coisas. A ele, pois, a glória eternamente. Amém!

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.