Gênesis 31

Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Jacob Labán põꞌrã cʉ̃rẽ ucjase quetire tʉꞌocʉ niwĩ. “Jacob marĩ pacʉ ye níꞌquere ẽꞌmapeꞌo, te meꞌrã cʉ̃ peꞌe peje cʉogʉ tojami,” nicãrã niwã.
1 Jacó ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: "Jacó tomou tudo o que é de nosso pai, e é às suas custas que ele se tornou de tal forma rico."
2 Apeye quẽꞌrã Jacob Labán todʉporopʉ cʉ̃rẽ añurõ weeꞌcaronojõ weeticã tʉꞌoñaꞌcʉ niwĩ.
2 Observou também, pela fisionomia de Labão, que este não tinha mais para com ele os sentimentos de antes.
3 Tere ĩꞌagʉ̃, Õꞌacʉ̃ Jacore nicʉ niwĩ: “Mʉꞌʉ pacʉsʉmʉa ya diꞌtapʉ tojaaya. Mʉꞌʉ acawererã tiropʉ waꞌaya. Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ coꞌtegʉti,” nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃.
3 O Senhor disse a Jacó: "Volta para a terra dos teus pais, para a tua parentela, e eu estarei contigo."
4 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Jacob cʉ̃ nʉmosãnumia Raquere, Leare cʉ̃ nirṍ cãpũpʉ cʉ̃ oveja, cabra coꞌteropʉ pijidutioꞌocʉ niwĩ.
4 Então Jacó mandou Raquel e Lia vir ao campo junto dos seus rebanhos:
5 Narẽ nicʉ niwĩ:
5 "Vejo, disse-lhes ele, pelo semblante de vosso pai, que ele não é mais para comigo o mesmo que antes. Mas o Deus de meu pai está comigo.
6 Mʉsã masĩsaꞌa, yʉꞌʉ mʉsã pacʉre nipeꞌtiro yʉꞌʉ tutuaro põtẽorõ añurõ warota daꞌrabosawʉ.
6 Sabeis que servi a vosso pai o melhor que pude,
7 Yʉꞌʉ tojo weemicã, cʉ̃ yʉꞌʉre nisoomʉjãwĩ. Naꞌirõ yʉꞌʉ daꞌrase wapare queoro wapayetimʉjãwĩ. Tojo weemicã, Õꞌacʉ̃ peꞌe yʉꞌʉre ñaꞌarõ weedutitigʉ, cʉ̃rẽ cãꞌmotaꞌami.
7 enquanto ele zombou de mim, mudando dez vezes o meu salário; mas Deus não lhe permitiu causar-me prejuízo.
8 Tojo weegʉ Labán cʉ̃ “Oveja, cabra doꞌrorã mʉꞌʉ yarã nirãsama” nicã, oveja, cabra numia doꞌrorãta põꞌrãtiwã. Tojo nicã, cʉ̃ “Oveja, cabra yʉꞌtʉrã mʉꞌʉ yarã nirãsama” nicã, tojo bajurãta põꞌrãtiwã.
8 Quando ele dizia: os animais malhados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros malhados, e se dizia: os animais riscados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros riscados.
9 Tojo weegʉ Õꞌacʉ̃ cʉ̃ yarã ecarã peꞌere ẽꞌma, yʉꞌʉre oꞌowĩ.
9 Foi Deus mesmo que tomou o rebanho de vosso pai para me dar.
10 »Niꞌcã nʉmʉ na waꞌicʉrã amorĩ cura aꞌtiro quẽꞌecãti. Cabra ʉmʉa numiarẽ ñeꞌemʉjãwã. Na ʉmʉa yʉꞌtʉrã, doꞌrorã, sereritirã niwã.
10 No tempo em que os animais deviam conceber, eu levantava os olhos e via em sonhos que os bodes que cobriam as cabras eram listados, malhados e manchados.
11 Quẽꞌerõpʉ Õꞌacʉ̃ cʉ̃ basuta nimigʉ̃, cʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ weronojõ upʉsãjãnʉꞌcã yʉꞌʉ wãmerẽ pisuwĩ. Yʉꞌʉ peꞌe cʉ̃rẽ yʉꞌtiwʉ: “Aꞌtota niꞌi”, niwʉ̃.
11 Um anjo de Deus disse-me em sonhos: Jacó! Eis-me aqui, respondi.
12 Tojo nicã tʉꞌogʉ, cʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ weronojõ nigʉ̃́ yʉꞌʉre niwĩ: “Añurõ ĩꞌaña. Nipeꞌtirã ecarã ʉmʉa numiarẽ ñeꞌerã, yʉꞌtʉrã, doꞌrorã, sereritirã nima. Yʉꞌʉ Labán mʉꞌʉrẽ weeꞌquere ĩꞌapeꞌocãꞌpʉ.
12 Levanta os olhos e vê: todos os bodes que cobrem as cabras são listados, malhados e manchados, porque eu vi tudo o que te fez Labão.
13 Yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃, mʉꞌʉrẽ Betepʉ bajuaꞌcʉ niꞌi. Topʉ mʉꞌʉ ʉ̃tãgãrẽ miinʉꞌcõ, ʉꞌse waꞌre, yʉꞌʉre ‘Tojo weegʉti’, ni ucũwʉ̃. Niꞌcãrõacã aꞌtore wijayá. Mʉꞌʉ bajuáca diꞌtapʉ dajaya”, niwĩ, ni werecʉ niwĩ Jacob.
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tu me consagraste uma estela e me fizeste um voto. Agora, vamos, sai daqui e volta para a terra de tua família."
14 Tojo nicã tʉꞌorã, Raquel, Lea cʉ̃rẽ yʉꞌticãrã niwã:
14 Raquel e Lia responderam: "Resta-nos porventura ainda alguma parte de herança na casa de nosso pai?
15 Tojo weronojõ oꞌogʉ, ʉ̃sãrẽ aperocjãrãrẽ weronojõ tojo ĩꞌacõꞌacãꞌmi. Ʉ̃sãpʉreta mʉꞌʉrẽ nʉmotidutigʉ duasãjãwĩ. Nipeꞌtise ʉ̃sãrẽ duaꞌque wapare cõꞌastepeꞌocãꞌmi.
15 Não nos tratou ele como estrangeiras, vendendo-nos e devorando o nosso dinheiro?
16 Diacjʉ̃ta niꞌi. Ʉ̃sã pacʉre Õꞌacʉ̃ cʉ̃ cʉosere ẽꞌmaꞌque ʉ̃sã ye, ʉ̃sã põꞌrã ye niꞌi. Õꞌacʉ̃ mʉꞌʉrẽ níꞌcaronojõta weeya, nicãrã niwã.
16 Toda a riqueza, que Deus tomou de nosso pai, é para nós e para nossos filhos. Faze, pois, o que Deus te disse."
17 — ausente —
17 Levantou-se, pois, Jacó, e fez montar seus filhos e suas mulheres nos camelos.
18 — ausente —
18 Levou consigo todos os seus rebanhos, todos os bens que tinha ajuntado, o rebanho que lhe pertencia, adquirido em Padã-Arã, e partiu para junto de seu pai Isaac, na terra de Canaã.
19 Labán aperopʉ cʉ̃ yarã ovejare poari seegʉ waꞌari cura, Raquel co pacʉ ẽjõpeose na queose yeeꞌquere cʉ̃ ya wiꞌipʉ nisere yajaco niwõ.
19 Raquel, aproveitando um momento em que seu pai fora tosquiar suas ovelhas, roubou os terafim de seu pai;
20 Jacob cʉ̃ mañecʉ̃ Labán arameo masʉ̃rẽ weꞌrititimigʉ̃, weesoo, duꞌticʉ niwĩ.
20 e Jacó enganou Labão, o arameu, ocultando-lhe sua fuga.
21 Nipeꞌtise cʉ̃ cʉose meꞌrã duꞌtiwãꞌcãcʉ niwĩ. Éufrates wãmetiri maarẽ eja, pẽꞌabaqueꞌocʉ niwĩ. Diacjʉ̃ yʉꞌrʉmajã, Galaad buꞌpapijaro nirõpʉ waꞌacʉ niwĩ.
21 Fugindo, pois, com tudo o que era seu, atravessou o rio e dirigiu-se para a montanha de Galaad.
22 Iꞌtia nʉmʉ beꞌro Labán Jacob cʉ̃ duꞌtiꞌquere masĩcʉ niwĩ.
22 Três dias depois, soube Labão da fuga de Jacó.
23 Tojo weegʉ Labán cʉ̃ acawererã meꞌrã Jacore sirutugʉ waꞌacʉ niwĩ. Siete nʉmʉrĩ beꞌro Galaad buꞌpapijaro nirõpʉ ẽmʉejacʉ niwĩ.
23 E, tomando consigo seus irmãos, perseguiu-o durante sete dias de marcha, e alcançou-o na montanha de Galaad.
24 Cʉ̃ topʉ ejati ñamirẽ Õꞌacʉ̃ Labã́rẽ, arameo masʉ̃rẽ quẽꞌerõpʉ bajuacʉ niwĩ. Bajua, aꞌtiro nicʉ niwĩ: “Tʉꞌoya, Jacore pũrĩrõ ucũacʉpa”, nicʉ niwĩ.
24 Deus, porém, apareceu num sonho noturno a Labão, o arameu, e disse-lhe: "Guarda-te de dizer algo a Jacó."
25 Labán Jacore Galaad buꞌpapijaro cʉ̃ cãrĩꞌcaropʉ ẽmʉejacʉ niwĩ. Topʉta Labán, cʉ̃ acawererã meꞌrã tojaqueꞌacʉ niwĩ.
25 Labão alcançou, pois, Jacó. Este havia levantado sua tenda na montanha, enquanto Labão e seus irmãos tinham plantado a sua na montanha de Galaad.
26 Beꞌro Jacore ĩꞌa, aꞌtiro ni sẽrĩtiñaꞌcʉ niwĩ:
26 Labão disse a Jacó: "Que fizeste? Tu me enganaste, e conduziste minhas filhas como prisioneiras de guerra!
27 ¿Deꞌro weegʉ yʉꞌʉre weretimigʉ̃, weesoo, ĩꞌatiro duꞌtiati? Yʉꞌʉ queoro masĩgʉ̃ pũrĩcã, mʉꞌʉrẽ añurõ weꞌritiboapã. Bʉapʉ̃tẽrõ, toꞌatʉ meꞌrã bosenʉmʉ weetʉoboapã.
27 Por que fugiste dessa forma, e me lograste em lugar de me avisar? Eu te teria despedido com manifestações de júbilo e com cânticos, ao som do tamborim e da harpa.
28 Yʉꞌʉ põꞌrã numiarẽ, yʉꞌʉ pãrãmerãrẽ ne cãꞌrõ miꞌmitʉotiasʉ. Mʉꞌʉ ne tʉꞌomasĩtibutiagʉ weronojõ weeapã.
28 Não me deixaste beijar meus filhos e minhas filhas! Procedeste como um insensato.
29 Yʉꞌʉ mʉsãrẽ ñaꞌarõ weesĩꞌrĩgʉ̃ weecãꞌboapã. Mʉꞌʉ pacʉ ẽjõpeogʉ Õꞌacʉ̃ peꞌe yʉꞌʉre ñamipʉ ucũami. Aꞌtiro niami: “Tʉꞌoya, Jacore pũrĩrõ ucũacʉpa”, niami.
29 Eu poderia agora fazer-vos mal, mas o Deus de teu pai disse-me na última noite: Guarda-te de dizer algo a Jacó.
30 Mʉꞌʉ, mʉꞌʉ pacʉ tiropʉ ʉpʉtʉ dajasĩꞌrĩꞌcʉ niyugʉ, aꞌtitojapã. Tojo nimigʉ̃, ¿deꞌro weegʉ yʉꞌʉ ẽjõpeorã na queose yeeꞌquere yajati? nicʉ niwĩ.
30 E, se partiste somente porque tinhas saudade da casa paterna, então por que roubaste os meus deuses?"
31 Jacob cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
31 Jacó respondeu-lhe: "Tive medo, ao pensar que poderias tirar-me tuas filhas;
32 Noꞌo mʉꞌʉ ẽjõpeorã queose yeeꞌquere cʉogʉnojõ wẽrĩato. Aꞌto nirã́ marĩ acawererã ĩꞌorõpʉ aꞌmaña. Narẽ bocagʉ, miaña.
32 quanto aos teus deuses, porém, seja morto aquele que os tiver consigo! Examina o que está comigo, em presença de nossos parentes, e retoma o que é teu." Ora, Jacó ignorava o roubo de Raquel.
33 Labán Jacob ya wiꞌi, suꞌti casero meꞌrã wééca wiꞌipʉ aꞌmagʉ̃, sãjãamʉꞌtãcʉ niwĩ. Beꞌro Lea ya wiꞌipʉ sãjãacʉ niwĩ. To beꞌro na pʉarã numia narẽ daꞌracoꞌterã ye wiꞌseriacãpʉ sãjãacʉ niwĩ. Cʉ̃ ẽjõpeose queose yeeꞌquere ne bocaticʉ niwĩ. Lea ya wiꞌipʉ níꞌcʉ wijati, Raquel ya wiꞌipʉ sãjãacʉ niwĩ.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas escravas, mas nada encontrou. Saindo da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 Co peꞌe cʉ̃ sãjãti dʉporo te queosere míí, cameyo pesarã na dujiro docapʉ cũuco niwõ. Beꞌro te buꞌipʉ mʉjãpeja, dujidiꞌopesaco niwõ. Labán nipeꞌtiro ti wiꞌipʉre aꞌmapeꞌocʉ nimiwĩ. Ne bocaticʉ niwĩ.
34 Esta havia tomado os terafim e, colocando-os na sela do camelo, sentou-se em cima. Labão revistou toda a tenda, sem nada encontrar.
35 Raquel peꞌe pacʉre nico niwõ:
35 Raquel disse ao seu pai: "Não se irrite o meu senhor, se não posso levantar-me em sua presença, pois acho-me agora com a indisposição que costuma vir às mulheres." Revistou, pois, mas não encontrou os terafim.
36 Cʉ̃ bocaticã ĩꞌagʉ̃, Jacob ua waꞌacʉ niwĩ. Tojo weegʉ “Mejõ waro dioapã” nígʉ̃, Labã́rẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
36 Jacó encolerizou-se então contra Labão, e acabrunhou-o de censuras: "Qual é o meu crime?, disse-lhe ele. Qual é o meu pecado, para que te irrites desse modo contra mim?
37 Nipeꞌtise yeacãrẽ añurõ ĩꞌaweepeꞌobutiacãꞌa. ¿Mʉꞌʉ ya wiꞌi cjase apeyenojõacã bocati? Bocagʉ, aꞌto mʉꞌʉ acawererã ĩꞌorõ, tojo nicã yʉꞌʉ acawererã ĩꞌorõ bajurópʉ peoya. Na noa peꞌe diacjʉ̃ ucũti ni, beserãsama.
37 Revistaste todas as minhas bagagens: que encontraste do que é teu? Mostra-me aqui em presença de meus parentes e dos teus, e sejam eles juízes entre nós dois.
38 Yʉꞌʉ mʉꞌʉ tiropʉre veinte cʉ̃ꞌmarĩ daꞌrawʉ. Te cʉ̃ꞌmarĩrẽ ne niꞌcãti mʉꞌʉ yarã oveja, cabra sĩatíwã. Ne niꞌcãti mʉꞌʉ yarã ecarã oveja, cabra ʉmʉarẽ baꞌatiwʉ.
38 Há vinte anos que estou em tua casa: tuas ovelhas e tuas cabras não abortaram, não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Ne niꞌcãti waꞌicʉrã nʉcʉ̃cjãrã wẽjẽnoꞌcãrãrẽ mʉꞌʉ tiropʉ miidajatiwʉ. Yʉꞌʉ basu tere wapayewʉ. Topʉ ʉmʉco, ñami ãpẽrã masã na mʉꞌʉ yarãrẽ yajacãma, mʉꞌʉ yʉꞌʉre wapaseewʉ.
39 Nunca te trouxe os animais estraçalhados pelas feras. Eu os repunha, pois tu o exigias, quer fossem roubados de dia, quer de noite.
40 Ʉmʉcjore yʉꞌʉ asise poowʉ. Ñami peꞌere yʉsʉabʉꞌa narãsãwʉ̃. Apeterore ne cãrĩtiwʉ.
40 Eu era queimado de dia pelo calor, e de noite pelo frio, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Mʉꞌʉ ya wiꞌipʉre veinte cʉ̃ꞌmarĩ niwʉ̃. Mʉꞌʉ põꞌrã pʉarã numiarẽ wapataꞌagʉ, catorce cʉ̃ꞌmarĩ mʉꞌʉ dutiro doca daꞌrawʉ. Mʉꞌʉ yarã ecarãrẽ coꞌtégʉ seis cʉ̃ꞌmarĩ daꞌrawʉ. Yʉꞌʉ wapataꞌasere mʉꞌʉ naꞌirõ dʉcayumʉjãwʉ̃.
41 Eis já vinte anos que estou em tua casa; servi-te catorze anos por tuas duas filhas, seis anos pelos teus rebanhos, e dez vezes modificaste o meu salário.
42 Yʉꞌʉ ñecʉ̃ Abrahã wiogʉ Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ meꞌrã niticãma, yʉꞌʉ pacʉ Isaa wiopesase meꞌrã cʉ̃ ẽjõpeogʉ Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ meꞌrã niticãma, tojowarota mʉꞌʉ yʉꞌʉre oꞌotõrõbopã. Ne moobutiagʉ dajabopã. Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ piꞌetisere ĩꞌagʉ̃, yʉꞌʉ daꞌraꞌquere ĩꞌagʉ̃, ñamipʉ mʉꞌʉrẽ tutuaro meꞌrã ucũapĩ.
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Deus terrível de Isaac não se tivesse posto de meu lado, tu me terias hoje despedido com as mãos vazias. Deus viu minhas penas e meus trabalhos, e na última noite ele pronunciou-se.
43 Tere tʉꞌogʉ, Labán Jacore yʉꞌticʉ niwĩ:
43 Labão respondeu a Jacó: "Estas filhas são minhas filhas, estes filhos, meus filhos, e estes rebanhos, meus rebanhos: tudo o que vês é meu. Que farei eu agora contra minhas filhas, ou contra os filhos que elas deram ao mundo?
44 Tojo weerã marĩ pʉarã aꞌmerĩ “Aꞌtiro weerã́” ni aporã. Tere marĩ beꞌropʉre “Tojota ni aponoꞌwʉ̃” ninoꞌrõsaꞌa, nicʉ niwĩ.
44 Vamos, façamos juntos um pacto que nos sirva de testemunho a nós dois."
45 Tere tʉꞌogʉ, Jacob niꞌcã ʉ̃tãgã mii, niꞌcã tuturo weronojõ nʉꞌcõcʉ niwĩ.
45 Jacó tomou uma pedra e erigiu-a em estela,
46 Beꞌro cʉ̃ acawererãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
46 e disse aos seus parentes: "Trazei pedras." E, tendo juntado muitas, fizeram um monte, sobre o qual comeram.
47 Labán tore cʉ̃ ye ucũse meꞌrã aꞌtiro wãme õꞌocʉ niwĩ “Jegar Sahaduta”. Jacob peꞌe cʉ̃ ye meꞌrã “Galaad” wãme õꞌocʉ niwĩ.
47 Labão chamou-o Yegar-Saaduta, e Jacó, Galaad.
48 Tojo weegʉ Labán nicʉ niwĩ:
48 Labão disse: "Este monte é hoje testemunha entre mim e ti",e por isso deu-se-lhe o nome de Galaad,
49 Tojo nicã Mizpa wãmeticaro niwʉ̃. Labán aꞌtiro nicʉ niwĩ:
49 e também Mitspa, porque Labão disse ainda: "Que o Senhor nos vigie a nós ambos, quando nós nos tivermos despedido um do outro.
50 Yʉꞌʉ põꞌrã numiarẽ mʉꞌʉ ñaꞌarõ weecã o ãpẽrã numiarẽ mʉꞌʉ nʉmotinemocã, apĩ marĩ aꞌmerĩ aposere ĩꞌatimicã, Õꞌacʉ̃ basuta marĩ weesere masĩgʉ̃sami.
50 Se maltratares minhas filhas, e se tomares outras mulheres além delas, não é um homem que estará conosco. Mas toma cuidado, pois é Deus que será testemunha entre nós."
51 Labán Jacore apeye ninemocʉ niwĩ tja:
51 Labão disse ainda a Jacó: "Vês este monte de pedras e esta estela que levantei entre mim e ti.
52 Aꞌti mesã, tojo nicã aꞌtigare ĩꞌarã, marĩ pʉarã apoꞌquere wãcũrãsaꞌa. Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ ñaꞌarõ weesĩꞌrĩgʉ̃, aꞌti mesãrẽ, aꞌtigare yʉꞌrʉsome. Tojo nicã mʉꞌʉ quẽꞌrã yʉꞌʉre ñaꞌarõ weesĩꞌrĩgʉ̃, yʉꞌrʉsome.
52 Este monte é testemunho, e igualmente esta estela, de que eu não ultrapassarei este monte para o teu lado, e que tu não ultrapassarás este monte e esta estela para o meu lado para nos fazer mal.
53 Marĩ mejẽcã weecã, Õꞌacʉ̃ Abrahã ẽjõpeogʉ, yʉꞌʉ ñecʉ̃ Nacor ẽjõpeogʉ marĩ weesere queoro beseato, nicʉ niwĩ Labán.
53 O Deus de Abraão, o Deus de Nacor, o Deus de seus pais seja juiz entre nós!" E Jacó jurou pelo Deus terrível de Isaac.
54 Beꞌro ti buꞌapʉ waꞌicʉre wẽjẽ, Õꞌacʉ̃rẽ ʉ̃jʉ̃amorõpeocʉ niwĩ. Tuꞌajanʉꞌcõ, nipeꞌtirã cʉ̃ acawererãrẽ baꞌadutigʉ pijiocʉ niwĩ. Nipeꞌtirã baꞌacãrã niwã. Baꞌatoja, ti buꞌapʉ cãrĩcãrã niwã.
54 Ofereceu um sacrifício sobre a montanha e convidou seus parentes para comer. Comeram e passaram a noite na montanha.
55 Ape nʉmʉ ñamicureacã Labán wãꞌcã, waꞌagʉtigʉ, cʉ̃ pãrãmerãrẽ, cʉ̃ põꞌrã numiarẽ miꞌmitʉocʉ niwĩ. Beꞌro “Mʉsãrẽ añurõ waꞌato”, ni sẽrĩbosacʉ niwĩ. Tuꞌajanʉꞌcõ, cʉ̃ ya diꞌtapʉ majãmitojaacʉ niwĩ.
55 No dia seguinte pela manhã, Labão beijou seus filhos e suas filhas; abençoou-os e retomou o caminho de sua casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.