Gênesis 31
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs ARC
1 Jacob Labán põꞌrã cʉ̃rẽ ucjase quetire tʉꞌocʉ niwĩ. “Jacob marĩ pacʉ ye níꞌquere ẽꞌmapeꞌo, te meꞌrã cʉ̃ peꞌe peje cʉogʉ tojami,” nicãrã niwã.
1 Então, ouvia as palavras dos filhos de Labão, que diziam: Jacó tem tomado tudo o que era de nosso pai e do que era de nosso pai fez ele toda esta glória.
2 Apeye quẽꞌrã Jacob Labán todʉporopʉ cʉ̃rẽ añurõ weeꞌcaronojõ weeticã tʉꞌoñaꞌcʉ niwĩ.
2 Viu também Jacó o rosto de Labão, e eis que não era para com ele como dantes.
3 Tere ĩꞌagʉ̃, Õꞌacʉ̃ Jacore nicʉ niwĩ: “Mʉꞌʉ pacʉsʉmʉa ya diꞌtapʉ tojaaya. Mʉꞌʉ acawererã tiropʉ waꞌaya. Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ coꞌtegʉti,” nicʉ niwĩ Õꞌacʉ̃.
3 E disse o Senhor a Jacó: Torna à terra dos teus pais e à tua parentela, e eu serei contigo.
4 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Jacob cʉ̃ nʉmosãnumia Raquere, Leare cʉ̃ nirṍ cãpũpʉ cʉ̃ oveja, cabra coꞌteropʉ pijidutioꞌocʉ niwĩ.
4 Então, enviou Jacó e chamou a Raquel e a Leia ao campo, ao seu rebanho.
5 Narẽ nicʉ niwĩ:
5 E disse-lhes: Vejo que o rosto de vosso pai para comigo não é como anteriormente; porém o Deus de meu pai esteve comigo.
6 Mʉsã masĩsaꞌa, yʉꞌʉ mʉsã pacʉre nipeꞌtiro yʉꞌʉ tutuaro põtẽorõ añurõ warota daꞌrabosawʉ.
6 E vós mesmas sabeis que, com todo o meu poder, tenho servido a vosso pai;
7 Yʉꞌʉ tojo weemicã, cʉ̃ yʉꞌʉre nisoomʉjãwĩ. Naꞌirõ yʉꞌʉ daꞌrase wapare queoro wapayetimʉjãwĩ. Tojo weemicã, Õꞌacʉ̃ peꞌe yʉꞌʉre ñaꞌarõ weedutitigʉ, cʉ̃rẽ cãꞌmotaꞌami.
7 mas vosso pai me enganou e mudou o salário dez vezes; porém Deus não lhe permitiu que me fizesse mal.
8 Tojo weegʉ Labán cʉ̃ “Oveja, cabra doꞌrorã mʉꞌʉ yarã nirãsama” nicã, oveja, cabra numia doꞌrorãta põꞌrãtiwã. Tojo nicã, cʉ̃ “Oveja, cabra yʉꞌtʉrã mʉꞌʉ yarã nirãsama” nicã, tojo bajurãta põꞌrãtiwã.
8 Quando ele dizia assim: Os salpicados serão o teu salário, então, todos os rebanhos davam salpicados. E, quando ele dizia assim: Os listrados serão o teu salário, então, todos os rebanhos davam listrados.
9 Tojo weegʉ Õꞌacʉ̃ cʉ̃ yarã ecarã peꞌere ẽꞌma, yʉꞌʉre oꞌowĩ.
9 Assim, Deus tirou o gado de vosso pai e mo deu a mim.
10 »Niꞌcã nʉmʉ na waꞌicʉrã amorĩ cura aꞌtiro quẽꞌecãti. Cabra ʉmʉa numiarẽ ñeꞌemʉjãwã. Na ʉmʉa yʉꞌtʉrã, doꞌrorã, sereritirã niwã.
10 E sucedeu que, ao tempo em que o rebanho concebia, eu levantei os meus olhos e vi em sonhos que os bodes que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Quẽꞌerõpʉ Õꞌacʉ̃ cʉ̃ basuta nimigʉ̃, cʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ weronojõ upʉsãjãnʉꞌcã yʉꞌʉ wãmerẽ pisuwĩ. Yʉꞌʉ peꞌe cʉ̃rẽ yʉꞌtiwʉ: “Aꞌtota niꞌi”, niwʉ̃.
11 E disse-me o Anjo de Deus, em sonhos: Jacó! E eu disse: Eis-me aqui.
12 Tojo nicã tʉꞌogʉ, cʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ weronojõ nigʉ̃́ yʉꞌʉre niwĩ: “Añurõ ĩꞌaña. Nipeꞌtirã ecarã ʉmʉa numiarẽ ñeꞌerã, yʉꞌtʉrã, doꞌrorã, sereritirã nima. Yʉꞌʉ Labán mʉꞌʉrẽ weeꞌquere ĩꞌapeꞌocãꞌpʉ.
12 E disse ele: Levanta, agora, os teus olhos e vê que todos os bodes que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados; porque tenho visto tudo o que Labão te fez.
13 Yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃, mʉꞌʉrẽ Betepʉ bajuaꞌcʉ niꞌi. Topʉ mʉꞌʉ ʉ̃tãgãrẽ miinʉꞌcõ, ʉꞌse waꞌre, yʉꞌʉre ‘Tojo weegʉti’, ni ucũwʉ̃. Niꞌcãrõacã aꞌtore wijayá. Mʉꞌʉ bajuáca diꞌtapʉ dajaya”, niwĩ, ni werecʉ niwĩ Jacob.
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tens ungido uma coluna, onde me tens feito o voto; levanta-te agora, sai-te desta terra e torna-te à terra da tua parentela.
14 Tojo nicã tʉꞌorã, Raquel, Lea cʉ̃rẽ yʉꞌticãrã niwã:
14 Então, responderam Raquel e Leia e disseram-lhe: Há ainda para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Tojo weronojõ oꞌogʉ, ʉ̃sãrẽ aperocjãrãrẽ weronojõ tojo ĩꞌacõꞌacãꞌmi. Ʉ̃sãpʉreta mʉꞌʉrẽ nʉmotidutigʉ duasãjãwĩ. Nipeꞌtise ʉ̃sãrẽ duaꞌque wapare cõꞌastepeꞌocãꞌmi.
15 Não nos considera ele como estranhas? Pois vendeu-nos e comeu todo o nosso dinheiro.
16 Diacjʉ̃ta niꞌi. Ʉ̃sã pacʉre Õꞌacʉ̃ cʉ̃ cʉosere ẽꞌmaꞌque ʉ̃sã ye, ʉ̃sã põꞌrã ye niꞌi. Õꞌacʉ̃ mʉꞌʉrẽ níꞌcaronojõta weeya, nicãrã niwã.
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faze tudo o que Deus te tem dito.
17 — ausente —
17 Então, se levantou Jacó, pondo os seus filhos e as suas mulheres sobre os camelos,
18 — ausente —
18 e levou todo o seu gado e toda a sua fazenda que havia adquirido, o gado que possuía, que alcançara em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Labán aperopʉ cʉ̃ yarã ovejare poari seegʉ waꞌari cura, Raquel co pacʉ ẽjõpeose na queose yeeꞌquere cʉ̃ ya wiꞌipʉ nisere yajaco niwõ.
19 E, havendo Labão ido a tosquiar as suas ovelhas, furtou Raquel os ídolos que seu pai tinha.
20 Jacob cʉ̃ mañecʉ̃ Labán arameo masʉ̃rẽ weꞌrititimigʉ̃, weesoo, duꞌticʉ niwĩ.
20 E esquivou-se Jacó de Labão, o arameu, porque não lhe fez saber que fugia.
21 Nipeꞌtise cʉ̃ cʉose meꞌrã duꞌtiwãꞌcãcʉ niwĩ. Éufrates wãmetiri maarẽ eja, pẽꞌabaqueꞌocʉ niwĩ. Diacjʉ̃ yʉꞌrʉmajã, Galaad buꞌpapijaro nirõpʉ waꞌacʉ niwĩ.
21 E fugiu ele com tudo o que tinha; e levantou-se, e passou o rio, e pôs o seu rosto para a montanha de Gileade.
22 Iꞌtia nʉmʉ beꞌro Labán Jacob cʉ̃ duꞌtiꞌquere masĩcʉ niwĩ.
22 E, no terceiro dia, foi anunciado a Labão que Jacó tinha fugido.
23 Tojo weegʉ Labán cʉ̃ acawererã meꞌrã Jacore sirutugʉ waꞌacʉ niwĩ. Siete nʉmʉrĩ beꞌro Galaad buꞌpapijaro nirõpʉ ẽmʉejacʉ niwĩ.
23 Então, tomou consigo os seus irmãos e atrás dele seguiu o seu caminho por sete dias; e alcançou-o na montanha de Gileade.
24 Cʉ̃ topʉ ejati ñamirẽ Õꞌacʉ̃ Labã́rẽ, arameo masʉ̃rẽ quẽꞌerõpʉ bajuacʉ niwĩ. Bajua, aꞌtiro nicʉ niwĩ: “Tʉꞌoya, Jacore pũrĩrõ ucũacʉpa”, nicʉ niwĩ.
24 Veio, porém, Deus a Labão, o arameu, em sonhos, de noite, e disse-lhe: Guarda-te, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
25 Labán Jacore Galaad buꞌpapijaro cʉ̃ cãrĩꞌcaropʉ ẽmʉejacʉ niwĩ. Topʉta Labán, cʉ̃ acawererã meꞌrã tojaqueꞌacʉ niwĩ.
25 Alcançou, pois, Labão a Jacó. E armara Jacó a sua tenda naquela montanha; armou também Labão com os seus irmãos a sua na montanha de Gileade.
26 Beꞌro Jacore ĩꞌa, aꞌtiro ni sẽrĩtiñaꞌcʉ niwĩ:
26 Então, disse Labão a Jacó: Que fizeste, que te esquivaste de mim e levaste as minhas filhas como cativas pela espada?
27 ¿Deꞌro weegʉ yʉꞌʉre weretimigʉ̃, weesoo, ĩꞌatiro duꞌtiati? Yʉꞌʉ queoro masĩgʉ̃ pũrĩcã, mʉꞌʉrẽ añurõ weꞌritiboapã. Bʉapʉ̃tẽrõ, toꞌatʉ meꞌrã bosenʉmʉ weetʉoboapã.
27 Por que fugiste ocultamente, e te esquivaste de mim, e não me fizeste saber, para que eu te enviasse com alegria, e com cânticos, e com tamboril, e com harpa?
28 Yʉꞌʉ põꞌrã numiarẽ, yʉꞌʉ pãrãmerãrẽ ne cãꞌrõ miꞌmitʉotiasʉ. Mʉꞌʉ ne tʉꞌomasĩtibutiagʉ weronojõ weeapã.
28 Também não me permitiste beijar os meus filhos e as minhas filhas. Loucamente, pois, agora andaste, fazendo assim.
29 Yʉꞌʉ mʉsãrẽ ñaꞌarõ weesĩꞌrĩgʉ̃ weecãꞌboapã. Mʉꞌʉ pacʉ ẽjõpeogʉ Õꞌacʉ̃ peꞌe yʉꞌʉre ñamipʉ ucũami. Aꞌtiro niami: “Tʉꞌoya, Jacore pũrĩrõ ucũacʉpa”, niami.
29 Poder havia em minha mão para vos fazer mal, mas o Deus de vosso pai me falou ontem à noite, dizendo: Guarda-te, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
30 Mʉꞌʉ, mʉꞌʉ pacʉ tiropʉ ʉpʉtʉ dajasĩꞌrĩꞌcʉ niyugʉ, aꞌtitojapã. Tojo nimigʉ̃, ¿deꞌro weegʉ yʉꞌʉ ẽjõpeorã na queose yeeꞌquere yajati? nicʉ niwĩ.
30 E agora, se te querias ir embora, porquanto tinhas saudades de voltar à casa de teu pai, por que furtaste os meus deuses?
31 Jacob cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
31 Então, respondeu Jacó e disse a Labão: Porque temia; pois que dizia comigo se porventura me não arrebatarias as tuas filhas.
32 Noꞌo mʉꞌʉ ẽjõpeorã queose yeeꞌquere cʉogʉnojõ wẽrĩato. Aꞌto nirã́ marĩ acawererã ĩꞌorõpʉ aꞌmaña. Narẽ bocagʉ, miaña.
32 Com quem achares os teus deuses, esse não viva; reconhece diante de nossos irmãos o que é teu do que está comigo e toma-o para ti. Pois Jacó não sabia que Raquel os tinha furtado.
33 Labán Jacob ya wiꞌi, suꞌti casero meꞌrã wééca wiꞌipʉ aꞌmagʉ̃, sãjãamʉꞌtãcʉ niwĩ. Beꞌro Lea ya wiꞌipʉ sãjãacʉ niwĩ. To beꞌro na pʉarã numia narẽ daꞌracoꞌterã ye wiꞌseriacãpʉ sãjãacʉ niwĩ. Cʉ̃ ẽjõpeose queose yeeꞌquere ne bocaticʉ niwĩ. Lea ya wiꞌipʉ níꞌcʉ wijati, Raquel ya wiꞌipʉ sãjãacʉ niwĩ.
33 Então, entrou Labão na tenda de Jacó, e na tenda de Leia, e na tenda de ambas as servas e não os achou; e, saindo da tenda de Leia, entrou na tenda de Raquel.
34 Co peꞌe cʉ̃ sãjãti dʉporo te queosere míí, cameyo pesarã na dujiro docapʉ cũuco niwõ. Beꞌro te buꞌipʉ mʉjãpeja, dujidiꞌopesaco niwõ. Labán nipeꞌtiro ti wiꞌipʉre aꞌmapeꞌocʉ nimiwĩ. Ne bocaticʉ niwĩ.
34 Mas tinha tomado Raquel os ídolos, e os tinha posto na albarda de um camelo, e assentara-se sobre eles; e apalpou Labão toda a tenda e não os achou.
35 Raquel peꞌe pacʉre nico niwõ:
35 E ela disse a seu pai: Não se acenda a ira nos olhos de meu senhor, que não posso levantar-me diante da tua face; porquanto tenho o costume das mulheres. E ele procurou, mas não achou os ídolos.
36 Cʉ̃ bocaticã ĩꞌagʉ̃, Jacob ua waꞌacʉ niwĩ. Tojo weegʉ “Mejõ waro dioapã” nígʉ̃, Labã́rẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
36 Então, irou-se Jacó e contendeu com Labão. E respondeu Jacó e disse a Labão: Qual é a minha transgressão? Qual é o meu pecado, que tão furiosamente me tens perseguido?
37 Nipeꞌtise yeacãrẽ añurõ ĩꞌaweepeꞌobutiacãꞌa. ¿Mʉꞌʉ ya wiꞌi cjase apeyenojõacã bocati? Bocagʉ, aꞌto mʉꞌʉ acawererã ĩꞌorõ, tojo nicã yʉꞌʉ acawererã ĩꞌorõ bajurópʉ peoya. Na noa peꞌe diacjʉ̃ ucũti ni, beserãsama.
37 Havendo apalpado todos os meus móveis, que achaste de todos os móveis da tua casa? Põe-no aqui diante dos meus irmãos e teus irmãos; e que julguem entre nós ambos.
38 Yʉꞌʉ mʉꞌʉ tiropʉre veinte cʉ̃ꞌmarĩ daꞌrawʉ. Te cʉ̃ꞌmarĩrẽ ne niꞌcãti mʉꞌʉ yarã oveja, cabra sĩatíwã. Ne niꞌcãti mʉꞌʉ yarã ecarã oveja, cabra ʉmʉarẽ baꞌatiwʉ.
38 Estes vinte anos eu estive contigo, as tuas ovelhas e as tuas cabras nunca abortaram, e não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Ne niꞌcãti waꞌicʉrã nʉcʉ̃cjãrã wẽjẽnoꞌcãrãrẽ mʉꞌʉ tiropʉ miidajatiwʉ. Yʉꞌʉ basu tere wapayewʉ. Topʉ ʉmʉco, ñami ãpẽrã masã na mʉꞌʉ yarãrẽ yajacãma, mʉꞌʉ yʉꞌʉre wapaseewʉ.
39 Não te trouxe eu o despedaçado; eu o pagava; o furtado de dia e o furtado de noite da minha mão o requerias.
40 Ʉmʉcjore yʉꞌʉ asise poowʉ. Ñami peꞌere yʉsʉabʉꞌa narãsãwʉ̃. Apeterore ne cãrĩtiwʉ.
40 Estava eu de sorte que de dia me consumia o calor, e, de noite, a geada; e o meu sono foi-se dos meus olhos.
41 Mʉꞌʉ ya wiꞌipʉre veinte cʉ̃ꞌmarĩ niwʉ̃. Mʉꞌʉ põꞌrã pʉarã numiarẽ wapataꞌagʉ, catorce cʉ̃ꞌmarĩ mʉꞌʉ dutiro doca daꞌrawʉ. Mʉꞌʉ yarã ecarãrẽ coꞌtégʉ seis cʉ̃ꞌmarĩ daꞌrawʉ. Yʉꞌʉ wapataꞌasere mʉꞌʉ naꞌirõ dʉcayumʉjãwʉ̃.
41 Tenho estado agora vinte anos na tua casa; catorze te servi por tuas duas filhas e seis anos por teu rebanho; mas o meu salário tens mudado dez vezes.
42 Yʉꞌʉ ñecʉ̃ Abrahã wiogʉ Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ meꞌrã niticãma, yʉꞌʉ pacʉ Isaa wiopesase meꞌrã cʉ̃ ẽjõpeogʉ Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ meꞌrã niticãma, tojowarota mʉꞌʉ yʉꞌʉre oꞌotõrõbopã. Ne moobutiagʉ dajabopã. Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ piꞌetisere ĩꞌagʉ̃, yʉꞌʉ daꞌraꞌquere ĩꞌagʉ̃, ñamipʉ mʉꞌʉrẽ tutuaro meꞌrã ucũapĩ.
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, não fora comigo, por certo me enviarias agora vazio. Deus atendeu à minha aflição e ao trabalho das minhas mãos e repreendeu- te ontem à noite.
43 Tere tʉꞌogʉ, Labán Jacore yʉꞌticʉ niwĩ:
43 Então, respondeu Labão e disse a Jacó: Estas filhas são minhas filhas, e estes filhos são meus filhos, e este rebanho é o meu rebanho, e tudo o que vês meu é; e que farei, hoje, a estas minhas filhas ou aos filhos que tiveram?
44 Tojo weerã marĩ pʉarã aꞌmerĩ “Aꞌtiro weerã́” ni aporã. Tere marĩ beꞌropʉre “Tojota ni aponoꞌwʉ̃” ninoꞌrõsaꞌa, nicʉ niwĩ.
44 Agora, pois, vem, e façamos concerto, eu e tu, que seja por testemunho entre mim e ti.
45 Tere tʉꞌogʉ, Jacob niꞌcã ʉ̃tãgã mii, niꞌcã tuturo weronojõ nʉꞌcõcʉ niwĩ.
45 Então, tomou Jacó uma pedra e erigiu-a por coluna.
46 Beꞌro cʉ̃ acawererãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
46 E disse Jacó a seus irmãos: Ajuntai pedras. E tomaram pedras, e fizeram um montão, e comeram ali sobre aquele montão.
47 Labán tore cʉ̃ ye ucũse meꞌrã aꞌtiro wãme õꞌocʉ niwĩ “Jegar Sahaduta”. Jacob peꞌe cʉ̃ ye meꞌrã “Galaad” wãme õꞌocʉ niwĩ.
47 E chamou-lhe Labão Jegar-Saaduta; porém Jacó chamou-lhe Galeede.
48 Tojo weegʉ Labán nicʉ niwĩ:
48 Então, disse Labão: Este montão seja, hoje, por testemunha entre mim e ti; por isso, se chamou o seu nome Galeede
49 Tojo nicã Mizpa wãmeticaro niwʉ̃. Labán aꞌtiro nicʉ niwĩ:
49 e Mispa, porquanto disse: Atente o Senhor entre mim e ti, quando nós estivermos apartados um do outro.
50 Yʉꞌʉ põꞌrã numiarẽ mʉꞌʉ ñaꞌarõ weecã o ãpẽrã numiarẽ mʉꞌʉ nʉmotinemocã, apĩ marĩ aꞌmerĩ aposere ĩꞌatimicã, Õꞌacʉ̃ basuta marĩ weesere masĩgʉ̃sami.
50 Se afligires as minhas filhas e se tomares mulheres além das minhas filhas, mesmo que ninguém esteja conosco, atenta que Deus é testemunha entre mim e ti.
51 Labán Jacore apeye ninemocʉ niwĩ tja:
51 Disse mais Labão a Jacó: Eis aqui este mesmo montão, e eis aqui esta coluna que levantei entre mim e ti.
52 Aꞌti mesã, tojo nicã aꞌtigare ĩꞌarã, marĩ pʉarã apoꞌquere wãcũrãsaꞌa. Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ ñaꞌarõ weesĩꞌrĩgʉ̃, aꞌti mesãrẽ, aꞌtigare yʉꞌrʉsome. Tojo nicã mʉꞌʉ quẽꞌrã yʉꞌʉre ñaꞌarõ weesĩꞌrĩgʉ̃, yʉꞌrʉsome.
52 Este montão seja testemunha, e esta coluna seja testemunha de que eu não passarei este montão para lá e que tu não passarás este montão e esta coluna para cá, para mal.
53 Marĩ mejẽcã weecã, Õꞌacʉ̃ Abrahã ẽjõpeogʉ, yʉꞌʉ ñecʉ̃ Nacor ẽjõpeogʉ marĩ weesere queoro beseato, nicʉ niwĩ Labán.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus de seu pai, julguem entre nós. E jurou Jacó pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Beꞌro ti buꞌapʉ waꞌicʉre wẽjẽ, Õꞌacʉ̃rẽ ʉ̃jʉ̃amorõpeocʉ niwĩ. Tuꞌajanʉꞌcõ, nipeꞌtirã cʉ̃ acawererãrẽ baꞌadutigʉ pijiocʉ niwĩ. Nipeꞌtirã baꞌacãrã niwã. Baꞌatoja, ti buꞌapʉ cãrĩcãrã niwã.
54 E sacrificou Jacó um sacrifício na montanha e convidou seus irmãos para comerem pão; e comeram pão e passaram a noite na montanha.
55 Ape nʉmʉ ñamicureacã Labán wãꞌcã, waꞌagʉtigʉ, cʉ̃ pãrãmerãrẽ, cʉ̃ põꞌrã numiarẽ miꞌmitʉocʉ niwĩ. Beꞌro “Mʉsãrẽ añurõ waꞌato”, ni sẽrĩbosacʉ niwĩ. Tuꞌajanʉꞌcõ, cʉ̃ ya diꞌtapʉ majãmitojaacʉ niwĩ.
55 E levantou-se Labão pela manhã, de madrugada, e beijou seus filhos e suas filhas, e abençoou-os; e partiu e voltou Labão ao seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.