Atos 7
Sir chihtá (TUF) vs VC
1 Etar sacerdote cárinat Esteban quin wajacro:
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Eyta wacayat, Estébanat wajacro:
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Waar car Sirat Abraham quin wajacro: “Cajc istiy cut yehnár biwi. Bi cajc cutar cuwátatara, aját ehcunro. Behmá cayin chaw̃ jaw̃i. Behmá cajc cat chaw̃ jaw̃i,” wajacro.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Sirat eyta wacayat, Abraham cajc Caldea bin yehnár bijacro. Cajc Harán cun bijacro. Cur car erar ítchacro. Itchareht yájcajareht Abraham tet chinjacro. Tet chiní yiror Sirat acsar Abraham cajc uch cutar áyjacro. Ah ricar ba itic cajc uch cutar áyjacro, -wajacro, judío carin quino-.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Eyta ayir Sirat Abraham ima quínora anto cajc wítiro. Cajcan anto cónui wítiro. Eyta cuar ima quino cat, ima bomcarin quino cat wiquin wajacro. Sirat Abraham quin eyta wacayat, Abraham áhajira sasai bár chájacro.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Eyta cuar Sirat Abraham quin uchta wajacro: “Bah bomcar cajc istiy cutar ítayqueyra. Cahujín cajc cutar ítayqueyra. Bara cuatro cientos erar ítayqueyra. Erar ityat cahujín acu cacmín jácayqueyra. Cahujinat ruhw̃áyqueyra.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Caban etat cuat aját bah bomcar cuitar waquinro,” wajacro, Sirat Abraham quin. “Aját ba bomcar ruhw̃uquin cuécunro. Etat bah bomcar síwinro. Siwir car cajc uch cut roquinro. Roquír éyinat cajc uch cut as tamo síhw̃ayqueyra,” wajacro, Sirat Abraham quin.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Eyta waquír umá cuic áyjacro. Eyta wajác chihtá sehw̃an acu umá cuic áyjacro. Eyta yajquín wacayat, Abraham waquíj Isaac yehnyat abi cuanyat Isaac umá cuíjacro. Isaacat cat ima wacjá Jacob umá cuíjacro. Jacobat cat ima sasá doce bin umá eyta cuíjacro. Jacob sasán is cohtinró, wajacro, Estébanat judíoin sécuajaquin quin.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 ’Itchareht yájcajareht is cohtín Jacob sasát tet sar es yajacro. Tetát José sehnacan cuít cuácayat, is cohtinát tet sar es yajacro, José acu. Es yajquír ruhw̃ujacro. José ray tehmár rajacro. Racayat cajc egipto cut cacúm chaquin acu questa béjecro.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Ima sáquinat eyta ruhw̃ujác cuar Sirat José cuitar wajacro. José urán chihtán cuít wíjacro. Etar José Egipto rey Faraón cahmar ay rehjecro. Faraonat itit, José ur ayro. Ay séhw̃aro. Eyta istír cajc Egipto cuitar cara yehn áyjacro. Im usar cara yehn áyjacro, wajacro, Estébanat.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 ’José cara yehnyat, Egipto cajc cutar ira yéhntiro. Canaán cajc cutar cat ira yéhntiro. Uwan yayat abáy cuájacro. Is cohtín cat ira ístajar rehjecro.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Etat Jacobat ráhcuitan “Egipto cajc cutar iran chi,” rahjacro. Eyta rahcuír, erar is cohtín ira ucay si áyjacro. Icar istiyí ayti binan si áyjacro. Egipto cur José itchác cuar imár taná síhw̃atiro.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Itchareht yájcajareht bucoy Egipto béjecro. Erar cucayat, Joseat ima rabin quin iman rehrtár ehcujacro. “Asan ba tanaró. Asan Josero,” wajacro. Etar Egipto rey quino cat ima cayin ojcor ehcujacro.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Etar Joseat ima tet chíjacro. Cayin bahnác chíjacro. Ey cayin saw̃ujacan cuisa setenta y cíncoro.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Eyta jaw̃ Jacobin Egipto cajc cut cun suca béjecro. Itchareht Jacob erar yarjacro. Is cohtín cat erar sácajacro.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Is cohtín chein cáraran cajc uch cut yehw̃ rojocro. Siquem cuitar rojocro. Abraham ima wiya chein ruhcuín acu cajc Siquem ray cuitar wáhjaquinro. Hamor wihnín quin wáhjaquinro. Is cohtín chein roquír, Abramat wáhjaquey cajc cutar ruhjacro, wajacro, Estébanat.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 ’Itchareht yájcajareht is cohtín bómcarinan ricán to cohná bijacro. Etat Sirat Abraham quin imát yajquín wajacan yajquíc cuitar cab cujacro.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Etat cajc Egipto cuitar istiy rey yehnjacro. Rey eyat José istiti binro. José ojcor tew̃ic cat ráhctiro.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Eyta cuácayat rey eyat is cohtín cayar yajacro. Is bihtín ruhw̃ujacro. Is bihtinát imár buwachcuar ajcá bár ab tijcán acu wajacro. Buwachcuar eyta sácayta acu eyta ab tijcán wajacro.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Etat owár Moisés yehnjacro. Moisés yehnyat, Siran ahní rehjecro. Moisés yehnár sihyór bay tetín usi cuanjacro.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Eyta cuanyat, Moisesan tetinát rih cajc cutar chac bahjacro. Chac bahcayat rey waquích cahbarat Moisesan ima wacjír cájacro.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Eyta cácayat rey wihnír waajacro. Reyin owár cun yehnjacro. Cun be rabar Egíptoin chihtá bahnác sínjacro. Eyta cuácayat, urán toro. Moisesat yajquíc eyan ayro. Waquíc eyan ayro, wajacro, Estébanat.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 ’Moisés bara cuarenta cuácayat, im uw quin israelin quin pasear yajquín séhw̃ajacro.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Eyta sehw̃ar ima uw quin bijacro. Cur ítitan, Egipto serat israelin bucaro. Eyta istír Moisesat israelin cuitar yajcáy yehnjacro. Eyta tecuay yehnár Egipto uw yau téjecro.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Moisesat séhw̃ajacro: “As rábinat uchta síhw̃ataro: ‘Moisesan Sirat ayjac síhw̃ataro. Imaran Egíptoin at icar bin siwin Sirat Moisés ayjac,’ síhw̃ataro,” síhw̃ajacro, Moisesat. Eyta cuar im uwat eyta cat síhw̃atiro.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Egipto uw yauwir, cuanmí cut bucoy israelin quin bijacro. Cur ítitan, israelin imár owár técuaro. Cuisa bucáy bin rahra rahra tajcáy ocuajác itchacro. Eyta istír car sicor tan wan tenan acu tew̃jacro. Moisesat eyin quin wajacro: “Sérinu, baan rábinro. Eyta bira rahra rahra tajcti jaw̃i,” wajacro.
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Waquít ruhw̃uquib ey túrjacro. Moisés ur bo téjecro. Ur bo ter wajacro: “¿Bahat eyta waquín acu rehrcá? Bahra is cárai batro. Isat bah cara yehn áytiro,” wajacro, ruhw̃úquibat Moisés quin.
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 “Baquír bahatán egíptoin yau téjecro. ¿Ahra bahatán as cat yaúwini yajca?” wajacro.
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Moisesat eyta waquíc rahcuír ehurát quinjacro. Cajc Madián cuwayta chajin bijacro. Cur erar ítchacro. Erar ita rabar wiya yehw̃jacro. Yehw̃ír car sera sasá bucáy cohnajacro, wajacro, Estébanat.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 ’Cajc Madián cutar bara cuarenta ítchareht Sir cacúm cuacúr bin Moisés quin wijacro. Ubach bár cuitar Sinaí cubar intac wijacro. Caruc wahníc sar wijacro.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Etat Moisesat ítitan, ocat caruc wahníc cuar, caruc im éytaro. Eyta istír ub yehw̃jacro. Etar icrát eyta réhctara wahitay bijacro.
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 Caruc intac cucayat, Sirat Moisés quin wajacro: “Asan Sitro. Bah ruiyin Abrahamat cat, Isaacat cat, Jacobat cat as tamo síhw̃ajacro. As ojcor conjacro,” wajacro, Sirat. Eyta wacayat, ehurát Moisés tiujacro. Wahitít cat ehurán to rehjecro.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Etat wajacro: “Moisesu, ques barcát chájaquey inic cuat quit bo tewi. Cajc uchan as acu ajquír chájacro,” wajacro, Sirat. Etat Moisés ques barcát sutchacro. Etat Sirat bucoy wajacro: “As ajc rahcwi.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Aját ítitan, cahujinat as uw ruhw̃uro. Egipto cuitar israelin ruhw̃uro. Aját rahcuít, as uwat as ojcor conro. Eyta bira aját eyin síwinro,” -wajacro, Sirat-. “Eyta bira bahan in yehnár biwi, Egipto cuwayta. Aját as uw siwin acu bah áyinro,” wajacro, Sirat Moisés quino.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 ’Israélinat Moisés ria cátiro. Moisés quin wajacro: “Bahra is cárai batro. Isat ba cara yehn áytiro,” wajacro, Moisés quin. Israel uwat eyta wajác cuar, Síratan israelin cara chájacro. Uw siwin acu cara chájacro. Eyta chaquin acu Sirat ima cacmá cuacúr bi quin Moisés cacay áyjacro. Cacmá cuacúr biyat caruc wahníc sar Moisés jor tew̃jacro.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Moisés eyat israelin cajc Egipto bin síujacro. Cajc Egipto cutar cat, yacúr ajc Buwáy cutar cat, cajc bura catu cutar cat Sir urá cuit uwat anto istiti bin yajacro. Sir urá cut bahnác bar yajcata bucoy bucoy ehcujacro. Cajc buru catu cutar bara cuarentan eyta ehcujacro.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Moisés im uyat uchta wajáquinro: “Sirat ima chihtá ehcuquib istiy áyayqueyra. As ayir eyta istiy cat eyta áyayqueyra. Ba sicar bin yehn áyayqueyra. Ayat ey chihtá caw̃i,” wajáquinro, Moisesat.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Moisés im uyan cajc buru catu cut israelin owár sécuajacro. Is cohtín owár ítchacro. Sinaí cubar cut Sir cuacúr cacmát Sir chihtá im uyi quin ehcujacro. Ehcwayat im uyat cájacro. Chihtá sútajar bin cájacro. Is quin ehcún ac cájacro, wajacro, Estébanat.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 ’Eyta cuar is cohtinát Moisés chihtá ca cun bár rehjecro. Moisés ajcá bár chájacro. Sicor Egipto cut bey cun rehjecro.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Eyta rehquít is cohtinát Aarón quin wajacro: “Behmát is ac sirin órowi, sirin éyinat is sicor cajc Egipto beyayta acu. Moisesra biscántara isat istítiro. Is Egipto bin si rojóc eyra bísartara isat istítiro,” wajacro, Aarón quin.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Eyta wacayat, Aaronat sirir vaca sahan wan órojocro. Oror car ey tamo sihw̃an acu ruwa wahnajacro. Imáratra órojoquey ajcá ji beyin ac fiesta yajacro.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Eyta cuácayat, Sirat is cohtín ajcá bár etí téjecro. Uwat ima chihtá cati cuat ajc chin cham bahjacro. Eyinat cuacúr uba tamo síhw̃ajacro. Cuacúr abá cutar ub ojcor conjacro. Eyta cuácayat, Sirat semar cuecun sehw̃ar cham jájacro. Uchicrias Sir chihtá ehcúquinat ey ojcor uchta cuihsú bahjacro. Sirat wacaro:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Ba sirir ajca Molocay béjecro. Baan sirir ajca Refán tamo cat síhw̃ajacuano. Cuacúr aba cutar ub ajca Refán ojcor conjácuano. Sirir im eyan wan órojocro. Oror ey tamo síhw̃ajacuano. Ey ojcor conjácuano. Behmarat at cut sirir órojoc tamora síhw̃ajacro. Eyta yajquíc ques aját ba cajc istiy si áyinro, wacaro, Sirat. Chihtá ehcúquinat úchicri Sirat waquíc eyta, cuihsú bahjacro, wajacro, Estébanat.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 ’Is cohtinát Sir ruw umá úbachan yehw̃ rojócuano. Cajc buru catu cut yehw̃ rojócuano. Cohtinát Sir ruw umá ubach istír “Siran is owatro,” síhw̃ajacro. Sirat Moisés quin ruw umá ubach tuw̃ áyjacro. Bitara yajcátatara ey cat ehcujacro. Síratan bitara ehcujáctara Moisesat eyta tuw̃jacro.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Etar semar cóhnajareht sácajareht cohtinát ruw umá úbachan imár bómcarin at icar bahjacro. Yahncút éyinat cajc Canaán Josué jor síujacro. Ey cajc cutar itquin ohnor síujacro. Sirat ey cajc cut ítquinan cajc istiy si áyjacro, is cohtín erar ítayta acu. Is cohtinán erar itay rocayat, Sir ruw umá ubach cat yehw̃ rojocro. Roquír usár sicor tuw̃jacro. Sicor tuw̃ír David itic ocso tas im eyta rehjecro.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 David rey cara yehnjacro. Yehnyat Siran David jor ahní rehjecro. Davidan urá ayro. Eyta cuácayat, Davidat Jacob Sir acu ac ubach tuw̃ín séhw̃ajacro. Eyta tuw̃ín acu Sirat ajc waayta acu cohnjacro.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Eyta cuara Davidat túw̃tiro. Ima wacjá Salomonat Sir acu ac ubach tuw̃jacro, wajacro, Estébanat.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 ’Eyta cuar cuacúr Siran ubach sar ítitiro. Uw at cut tuw̃jác sar ítitiro. Ey ojcor úchicrias chihtá ehcúquinat uchta wajáquinro:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Sirat wacaro: “Cuacúr cuitar asan cáraro. Cajc cutar asan cáraro. Eyta cuácayat as acu icúr úbachi túw̃ajatro. As tan jaquin ac ubach táyotiro,” wacaro, Sirat.
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 “Ajmár ajc cut bahnác waquír chájacro. As chihtá cuitar bahnác chájacro,” wacaro, Síratan, Sir chihtá ehcúquinat eyta wajáquinro, wajacro, Estébanat.
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 ’Etati baan ur ay waáticuano, -wajacro, Estébanat, judíoin quin. Ba urán judío bár bin urán wanro. Eyin wan baat cat Sir chihtá ráhctiro. Sir tamo síhw̃atiro. Ba cohtinát yajác eyta baat cat im eyta yajcaro. Sir Ajcan Cámuran Ey quehsuro. Ey ajcá bár bécaro.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Ba cohtinát úchicrias Sir chihtá ehcuquin bahnaquin ruhw̃ujacro. Ubisti tan wan báhtiro. Cristo wicata ehcuquin bahnác tíw̃jacro. Ahra baatán Cristo ima quehsí bin at icar wíjacro. Baatán Cristo yaujacro.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Ba quin Sir imát bachan chihtán wíjacro, -wajacro, judíoin sécuajaquin quin. Cuacúr cacúm at cut ba quin áyjacro. Eyta ayi cuar, baatán cátiro, wajacro, Estébanat judíoin quino.
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Estébanat eyta wacayat, uw sécuajaquin abáy túrjacro. Turir ruhra ojcor cay cohjocro. Técatan ruhra cuech cuech túrjacro.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Eyta cuara Sir Ajcan Cámuran Eya Esteban ur ícatro. Etar Estébanat cuacúr wahitchacro. Ititan, Siran wan beo béoro. Jesús cat Sir jotro. Sir ecor itro.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Eyta istír wajacro:
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Eyta wacayat, uw éyinat at ub cucáj icar chájacro. Rahcti acu chájacro. Chaquir ay bár cohwjacro. Esteban chihtá rahcti ac cohwjacro. Cucáj cay tunír ay bár cohwá rabar Esteban cuit yoso wir tiw̃ rojocro.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Eyta wir tiw̃ roquír cur, Esteban cájacro. Caquir pueblo quer acsar béjecro. Beyar Esteban cut ac ab cuijacro, yauwin acu. Ac ab cuiquin éyinan Esteban cahm icar téw̃quincuano. Eyinat Esteban yauwin inár siricáj sutchacro. Siricáj sutír istiy at icar chájacro. Sera ajca Saulo at icar chájacro.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Esteban cut ac eyta ab cuicayat, Estébanat Jesús ojcor conjacro. Conár wajacro:
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Eyta cona rabar, cuscar cuitar chihrjacro. Chihrír wajacro:
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.