Lucas 6
Cõãmacʉ̃ mecʉ̃ã wedesei (TUE) vs ARC
1 Sicabʉreco judíoa yeerisãri bʉreco niirĩ, Jesús trigo wesepʉ netõwáyigʉ. Cʉ̃ʉ̃ buerá trigore tʉ̃ne, teeperire sãquẽ, yaayira.
1 E aconteceu que, num sábado, passou pelas searas, e os seus discípulos iam arrancando espigas e, esfregando-as com as mãos, as comiam.
2 Sĩquẽrã fariseo basoca jĩĩyira:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Jesús cʉ̃́ãrẽ yʉʉyigʉ:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nunca lestes o que fez Davi quando teve fome, ele e os que com ele estavam?
4 Cõãmacʉ̃wiipʉ sããwayigʉ. Toopʉ́ pã mesa sotoa pesariguere “Cõãmacʉ̃ye niiã” jĩĩriguere née, yaapetijãyigʉ cʉ̃ʉ̃ menamacãrãmena. Paiá dícʉre yaaré niimiyiro, jĩĩyigʉ.
4 Como entrou na Casa de Deus, e tomou os pães da proposição, e os comeu, e deu também aos que estavam com ele, os quais não lhes era lícito comer, senão só aos sacerdotes?
5 Cʉ̃́ãrẽ jĩĩnemoyigʉ:
5 E dizia-lhes: O Filho do Homem é senhor até do sábado.
6 Jesús sica yeerisãri bʉreco niirĩ, judíoa neãrí wiipʉ sããwa, basocáre bueyigʉ. Toopʉ́ sĩcʉ̃ wãmo bʉʉre cʉogʉ́ niiyigʉ. Diamacʉ̃́ macã wãmo niiyiro.
6 E aconteceu também, em outro sábado, que entrou na sinagoga e estava ensinando; e havia ali um homem que tinha a mão direita mirrada.
7 Moisés jóarigue buerá, fariseo basoca Jesuré ãñurõ ĩñanʉnʉseyira. “¿Marĩ yeerisãri bʉrecore netõnégʉ̃dari cʉ̃ʉ̃?” jĩĩ wãcũyira. Cʉ̃ʉ̃rẽ wedesãrere ãmaãrã tiiyíra.
7 E os escribas e fariseus atentavam nele, se o curaria no sábado, para acharem de que o acusar.
8 Jesupé cʉ̃́ã wãcũrére masĩjãyigʉ. Wãmo bʉʉre cʉogʉ́re: —Wʉ̃mʉnʉcãña basocá decopʉ, jĩĩyigʉ.
8 Mas ele, conhecendo bem os seus pensamentos, disse ao homem que tinha a mão mirrada: Levanta-te e fica em pé no meio. E, levantando-se ele, ficou em pé.
9 Jesús too niirã́rẽ jĩĩyigʉ:
9 Então, Jesus lhes disse: Uma
10 Niipetirare ĩña, wãmo bʉʉre cʉogʉ́re: —Mʉʉya wãmorẽ súucoya, jĩĩyigʉ.
10 E, olhando para todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. E ele assim o fez, e a mão lhe foi restituída sã como a outra.
11 Cʉ̃́ãpe cúanetõjõãyira. “¿Marĩ deero tiiádari ãnirẽ́?” jĩĩ cãmerĩ́ sãĩñáyira.
11 E ficaram cheios de furor, e uns com os outros conferenciavam sobre o que fariam a Jesus.
12 Teebʉrecorire Jesús sicabʉreco ʉ̃tãgʉ̃pʉ́ wáa, Cõãmacʉ̃mena wedeseboejõãyigʉ.
12 E aconteceu que, naqueles dias, subiu ao monte a orar e passou a noite em oração a Deus.
13 Bóecũmuãri siro, cʉ̃ʉ̃ bueráre neãdutiyigʉ. Cʉ̃́ãpʉre doce beseyigʉ. Cʉ̃́ãrẽ: —Yʉʉ besearira niiã mʉ́ã, jĩĩyigʉ.
13 E, quando já era dia, chamou a si os seus discípulos, e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Noquẽrã niiyira:
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Judas (Santiago bai),
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Jesús ʉ̃tãgʉ̃pʉ́ niiãrigʉ cʉ̃ʉ̃ beseariramena diiátiyigʉ. Toopʉ́ diiátigʉ, ʉ̃tãgʉ̃́ pʉʉto macã yepapʉ pʉtʉánʉcãyigʉ. Toopʉ́ cʉ̃ʉ̃ buerá paʉ niiyira. Cʉ̃́ãmena aperó macãrãpʉ paʉ niiyira: Judea dita macãrã, ãpẽrã́ Jerusalén macãrã, ãpẽrã́ Sidón, Tiro pairímaa wesa niirí dita macãrã niiyira. Cʉ̃́ã Jesús buerére tʉoádara, cʉ̃́ã diarére netõnédutiadara jeayira.
17 E, descendo com eles, parou num lugar plano, e também um grande número de seus discípulos, e grande multidão do povo de toda a Judeia, e de Jerusalém, e da costa marítima de Tiro e de Sidom;
18 Wãtĩã sããnorirare netõnéyigʉ.
18 os quais tinham vindo para o ouvir e serem curados das suas enfermidades, como também os atormentados dos espíritos imundos. E eram curados.
19 Niipetira cʉ̃ʉ̃rẽ padeñádʉgayira. Cʉ̃ʉ̃ tutuaremena niipetira cʉ̃ʉ̃rẽ padeñárãrẽ netõnéyigʉ.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe, porque saía dele virtude que curava todos.
20 Jesús cʉ̃ʉ̃ bueráre ĩña, jĩĩyigʉ:
20 E, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia:
21 ’Mʉ́ã mecʉ̃tígã jʉabóara ʉseniña. Too síropʉre yapiadacu.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 ’Basocá mʉ́ãrẽ ĩñatuti, mʉ́ãrẽ sũna, mʉ́ãrẽ ñañarõ jĩĩ, mʉ́ã wãmerẽ doorémena jĩĩãdacua. Mʉ́ã yʉʉ niipetira sõwʉ̃ye niiãdarere tiiré wapa cʉ̃́ã teero tiirí, ʉseniña.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos aborrecerem, e quando vos separarem, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do Homem.
23 Too síropʉre mʉ́ã ʉ̃mʉã́sepʉ pairó wapatáre bʉaádacu. Teero tiirá, cʉ̃́ã teero tiirí, bayiró ʉseniña. Cʉ̃́ã mʉ́ãrẽ tiiróbirora cʉ̃́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉãcã tiiyíra profetare.
23 Folgai nesse dia, exultai, porque é grande o vosso galardão no céu, pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã pee apeyé cʉorá. Mʉ́ã ʉsenitoaa mée.
24 Mas ai de vós, ricos! Porque
25 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã yapirá. Too síropʉre jʉabóaadacu.
25 Ai de vós, os que estais fartos, porque tereis fome!
26 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã niipetira ãñurõ wedesenorã. Too sʉgueropʉ “profetas niiã ʉ̃sã” jĩĩditorirare mʉ́ã pacʉsʉ̃mʉã teerora ãñurõ diamacʉ̃́ cʉ̃́ãrẽ wedesepadeoyira.
26 Ai de vós quando todos os homens falarem bem de vós, porque assim faziam seus pais aos falsos profetas!
27 ’Yʉʉre tʉoráre ateré jĩĩã: Mʉ́ãrẽ ñañarõ tiidʉgárare maĩñá. Mʉ́ãrẽ ĩñatutirare ãñurõ tiiyá.
27 Mas a vós, que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos aborrecem,
28 Mʉ́ãrẽ “ñañarõ wáaaro” jĩĩrã́rẽ “mʉ́ãrẽ ãñurõ wáaaro” jĩĩña. Mʉ́ãrẽ ñañarõ jĩĩrã́rẽ Cõãmacʉ̃rẽ sãĩbosáya.
28 bendizei os que vos maldizem e orai pelos que vos caluniam.
29 Sĩcʉ̃ mʉʉrẽ wasopúro páari, “apeniñacã́rẽ páaya” jĩĩña. Sĩcʉ̃ mʉʉyaro sutiró sotoá macãrõrẽ néewari, camisacãrẽ ticoya, tooré cʉ̃ʉ̃ booátã.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, nem a túnica recuses.
30 Niipetira mʉ́ãrẽ sãĩrã́rẽ ticoya. Mʉ́ãyere néewarare “wiyayá” jĩĩrijãña.
30 E dá a qualquer que te pedir; e ao que tomar o
31 Mʉ́ã ãpẽrãrẽ́ mʉ́ãrẽ ãñurõ tiirí booa; mʉ́ãcã teerora cʉ̃́ãrẽ ãñurõ tiiyá.
31 E como vós quereis que os homens vos façam, da mesma maneira fazei-lhes vós também.
32 ’Mʉ́ãrẽ maĩrã́ dícʉre maĩrĩ́, wapamaníã. Ñañaré tiirácã teerora cʉ̃́ãrẽ maĩrã́rẽ maĩĩ́ya.
32 E, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? Também os pecadores amam aos que os amam.
33 Mʉ́ãrẽ ãñurõ tiirá dícʉre ãñurõ tiirí, tee wapamaníã. Ñañaré tiirácã teerora tiiíya.
33 E, se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que recompensa tereis? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Mʉ́ã ãpẽrãrẽ́ apeyenó wasora, “cʉ̃́ã wiyaádacua” jĩĩrã́ dícʉre ticori, tee wapamaníã. Ñañaré tiirácã teerora cʉ̃́ã menamacãrãrẽ wasooya, “cʉ̃́ã marĩ ticoarirocõrõ wiyaádacua” jĩĩrã.
34 E, se emprestardes
35 Teero tiirá, mʉ́ãrẽ ñañarõ tiidʉgárare maĩñá. Ãñurõ tiiyá. “Yʉʉ wasoré wapa ¿ñeenó ticoadari?” jĩĩ wãcũripacara, wasoya. Teero tiirá, wapatáre ãñuré bʉaádacu. Cõãmacʉ̃ ʉ̃mʉã́sepʉ niigʉ̃́ põna niiãdacu. Cʉ̃ʉ̃rẽ “ãñuã” jĩĩhẽrãrẽ, teero biiri ñañaré tiiráre ãñurõ tiii.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei o bem, e emprestai, sem nada esperardes, e será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno
36 Marĩ Pacʉ bóaneõrõbirora mʉ́ãcã bóaneõña.
36 Sede, pois, misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 ’Ãpẽrãrẽ́ ĩñabeserijãña. Mʉ́ã ĩñabeseheri, Cõãmacʉ̃cã mʉ́ãrẽ ĩñabeseriqui. Ãpẽrãrẽ́ “cʉ̃́ã wapa cʉoóya” jĩĩrijãña. Mʉ́ã jĩĩhẽrĩ, Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ “cʉ̃́ã wapa cʉoóya” jĩĩriqui. Ãpẽrã́ mʉ́ãrẽ ñañarõ tiirí, acabóya. Mʉ́ã cʉ̃́ãrẽ acabóri, Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ acabógʉdaqui.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; soltai, e soltar-vos-ão.
38 Ãpẽrãrẽ́ ticoya. Mʉ́ã cʉ̃́ãrẽ ticori, Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ ticogʉdaqui. Sicapo ãñurõ dadarípo, ñaadiyóaripo tiiróbiro ticogʉdaqui. Mʉ́ã ãpẽrãrẽ́ ãñurõ tiirí, Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ ãñurõ tiigʉ́daqui. Mʉ́ã ãpẽrãrẽ́ ñañarõ tiirí, Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ ñañarõ tiigʉ́daqui, jĩĩyigʉ.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos darão; porque com a mesma medida com que medirdes também vos medirão de novo.
39 Jesús ate queorémenacãrẽ wedeyigʉ:
39 E disse-lhes uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Sĩcʉ̃ buegʉ́ cʉ̃ʉ̃rẽ buegʉ́ nemorṍ masĩgʉ̃́ niimasĩriqui. Cʉ̃ʉ̃ buerére buepetigʉpʉ, cʉ̃ʉ̃rẽ buegʉ́ tiiróbiro masĩgʉ̃́ niigʉ̃daqui.
40 O discípulo não é superior a seu mestre, mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 ’Mʉʉya wedegʉya capeapʉ pasarí manarõrẽ ĩñaã. Ĩñapacʉ, mʉʉya capeapʉ pasarí dʉcapereja ĩñaria.
41 E por que atentas tu no argueiro que está no olho do teu irmão e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Mʉʉya capeapʉ niirí dʉcare ĩñaripacʉ, ¿deero tiigʉ́ mʉʉya wedegʉre “mʉʉya capeapʉ pasarí manarõrẽ néecõãma” jĩĩĩ? ¡Ñañagʉ̃́, tiiditórepigʉ! Mʉʉya capeapʉ niirí dʉcapere néecõãsʉgueya. Cõãtoagʉpʉ, ãñurõ ĩñagʉ̃dacu. Teero tiigʉ́, mʉʉya wedegʉya capeapʉ pasarí manarõrẽ néecõãgʉ̃dacu.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não atentando tu mesmo na trave que está no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ’Yucʉgʉ ãñuré dʉcacʉtirigʉ ñañaré dʉcacʉtiria. Yucʉgʉ ñañaré dʉcacʉtirigʉ ãñuré dʉcacʉtiria.
43 Porque não há boa árvore que dê mau fruto, nem má árvore que dê bom fruto.
44 Yucʉcṍrõrẽ tiigʉ́ dʉcamena ĩñamasĩnoã. Potagʉ pica dʉcacʉtiria. Yucʉsati ʉse dʉcacʉtiria.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois não se colhem figos dos espinheiros, nem se vindimam uvas dos abrolhos.
45 Teero biiri basocʉ́ ãñugʉ̃́pʉre ãñuré niicu. Teero tiigʉ́, ãñuré wedesei. Basocʉ́ ñañagʉ̃́pʉre ñañaré niicu. Teero tiigʉ́, ñañaré wedesei. Cʉ̃ʉ̃pʉre pairó niinetõnʉcãrere wedesequi.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração, tira o bem, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração, tira o mal, porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 ’¿Deero tiirá yʉʉre “yʉʉ Õpʉ̃” jĩĩpacara, yʉʉ dutirére tiiríi?
46 E por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu digo?
47 Yʉʉre ati, yʉʉ wederére tʉo, yʉʉ wederirobiro tiigʉ́, ate tiiróbiro niiĩ:
47 Qualquer que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as observa, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Wii tiigʉ́dʉ ʉ̃cʉ̃ã́rõpʉ coasã́wa, ʉ̃tãgãpʉ jea, botarí nʉcõ, wii tiiquí. Día potari, tiiwiipʉ́ oco õmatucori, ãcũricu, ʉ̃tãgãpʉ nʉcõrí wii niijĩrõ.
48 É semelhante ao homem que edificou uma casa, e cavou, e abriu bem fundo, e pôs os alicerces sobre rocha; e, vindo a enchente, bateu com ímpeto a corrente naquela casa e não a pôde abalar, porque estava fundada sobre rocha.
49 Ãpĩpé yʉʉ wederére tʉo, yʉʉ wederirobiro tiihégʉ, ate tiiróbiro niiĩ: Wii tiigʉ́dʉ ʉ̃cʉ̃hẽ́rõgã coasã́wa, botarí nʉcõ, wii tiiquí. Día õmatucori, máata peecódiacu; peedía, mʉtãpetijõãcu, jĩĩyigʉ Jesús.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante ao homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a corrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.