Gênesis 31
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs ARIB
1 Murei ra, tipaes pa Yakop tighe Laban natŋa tisavsaav tighe: “Yakop tawe, i iyauur gabua naol isov to tamaan timin le wa. Gabua tooni ta naol we, tisov tivot ila to tamaan mon.”
1 Jacó, entretanto, ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: Jacó tem levado tudo o que era de nosso pai, e do que era de nosso pai adquiriu ele todas estas, riquezas.
2 Ve Yakop ighita Laban paam, ighur dadabu pani. Loolo poia pani imin muuŋ mako.
2 Viu também Jacó o rosto de Labão, e eis que não era para com ele como dantes.
3 Ra Maaron isaav pa Yakop ighe: “Uburig, ve umuul ula pa taan to tamamŋa ve timbumŋa, ve uleep tomani zi. Yau aat naleep tomani ghom ve matag payo.”
3 Disse o Senhor, então, a Jacó: Volta para a terra de teus pais e para a tua parentela; e eu serei contigo.
4 Tauvene Yakop imbaaŋ ila pa Rael gha Lea ighe tila tivot tooni izi nugh ziige tau i iŋginŋgin ŋgai pani na.
4 Pelo que Jacó mandou chamar a Raquel e a Léia ao campo, onde estava o seu rebanho,
5 Yesuru tila tivot tooni, ve i isaav pazi ighe: “Alooŋ. Aazne, yau naghita tamamim loolo poia payau imin muuŋ mako. Eemon Maaron to tamaŋ ilepleep tomani ghau ve maata payau.
5 e lhes disse: vejo que o rosto de vosso pai para comigo não é como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 — ausente —
6 Ora, vós mesmas sabeis que com todas as minhas forças tenho servido a vosso pai.
7 — ausente —
7 Mas vosso pai me tem enganado, e dez vezes mudou o meu salário; Deus, porém, não lhe permitiu que me fizesse mal.
8 Saawe tau tamamim isaav payau ighe: ‘Mekmek galgaliiŋ pale timin lem atuya’, mekmek tisov tipoop galgaliiŋ mon. Ve saawe tau i ighe: ‘Mekmek butbutuuŋ pale timin lem atuya’, ene mekmek tisov tipoop butbutuuŋ mon.
8 Quando ele dizia assim: Os salpicados serão o teu salário; então todo o rebanho dava salpicados. E quando ele dizia assim: Os listrados serão o teu salário, então todo o rebanho dava listrados.
9 Eez tane, ta Maaron ipas ŋgai to tamamim, ve igham zi timin leg.
9 De modo que Deus tem tirado o gado de vosso pai, e mo tem dado a mim.
10 Saawe tau ŋgai tighe tipiraak, yau nagheen ve naghita vivuuŋ tauvene: Mekmek zitamoot tau tiip pa mekmek upin, ene butbutuuŋ ve galgaliiŋ mon.
10 Pois sucedeu que, ao tempo em que o rebanho concebia, levantei os olhos e num sonho vi que os bodes que cobriam o rebanho eram listrados, salpicados e malhados.
11 Ra aŋela to Maaron ipoi ghau ighe: ‘Yakop!’ Ve yau nayok pa aliiŋa naghe: ‘Taug ene.’
11 Disse-me o anjo de Deus no sonho: Jacó! Eu respondi: Eis-me aqui.
12 “I isaav payau muul ighe: ‘Ŋgar isov tau Laban ighamgham payo na, yau naghita wa. Matam ila ve ughita. Mekmek zitamoot tau tiip pa mekmek upin, ewe butbutuuŋ ve galgaliiŋ mon.
12 Prosseguiu o anjo: Levanta os teus olhos e vê que todos os bodes que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados; porque tenho visto tudo o que Labão te vem fazendo.
13 ‘Maaron tau ivot payo izi nugh Betel, ene yau taug tane. Saawe tau uleep ta sewe, yo upayooz maet ve uliŋ ŋgoreeŋ izala paavo, ve umbu saveeŋ ariaaŋa payau. Yau nasaav payo: Uburig ta aazne, upul nugh tane, ve umuul ula pa nugh tau tinam ipoop ghom ve matam igheen pani na.’”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde ungiste uma coluna, onde me fizeste um voto; levanta-te, pois, sai-te desta terra e volta para a terra da tua parentela.
14 Yakop ipaes pazi le isov, ra Rael yesuru Lea tisaav pani tighe: “Tamamai, murei pale ipul gabua tooni eta imin lemai? Mako.
14 Então lhe responderam Raquel e Léia: Temos nós ainda parte ou herança na casa de nosso pai?
15 I maata iŋgal ghei muul mako. I ighit ghei nimin suumbu eta natŋa. Yo uvai ghei sorok mako. Ughol ghei wa. Ve atuya tiina tau yo ugham pani na, i tauu ighan suvinia wa. Yei nighita ŋgiira rigta mako.
15 Não somos tidas por ele como estrangeiras? pois nos vendeu, e consumiu todo o nosso preço.
16 Kuaz naol isov tau Maaron ipas zi pa tamamai, ene iit toman natuunŋa gabua toit mon. Poia, utaghon Maaron aliiŋa tau i isavia payo na.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; portanto, faze tudo o que Deus te mandou.
17 — ausente —
17 Levantou-se, pois, Jacó e fez montar seus filhos e suas mulheres sobre os camelos;
18 — ausente —
18 e levou todo o seu gado, e toda a sua fazenda, que havia adquirido, o gado que possuía, que havia adquirido em Padã-Arã, a fim de ir ter com Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Saawe tana, Laban ileep nughei mako. I ila pa ravuuŋ sipsip tooni orozi. Tauvene Rael ila ium maaron karom anunuzi to taama Laban tau ighur zi to tiŋgin ruum tooni.
19 Ora, tendo Labão ido tosquiar as suas ovelhas, Raquel furtou os ídolos que pertenciam a seu pai.
20 Yakop ipaesia burigiiŋ toozi pa Laban mako. Yes tiburig imin yoŋgaaŋ, ve tila.
20 Jacó iludiu a Labão, o arameu, não lhe fazendo saber que fugia;
21 Tauvene Yakop iyauur gabua tooni naol isov, ve yesŋa tamtamon tooni tisov tighau. Yes tila timbut yaa tiina Euprates ve tivool pa paaŋa ite, ve tilaagh tiŋarui taan sirivu Gileat loloza gha tila.
21 e fugiu com tudo o que era seu; e, levantando-se, passou o Rio, e foi em direção à montanha de Gileade.
22 Mboŋ ru ila, ve ite imin tol, ra tamtamon siriv tipaes pa Laban tighe waagha Yakop ighau ila wa.
22 Ao terceiro dia foi Labão avisado de que Jacó havia fugido.
23 Tauvene Laban iburig, iyau ziiri waaro tooni siriv, ve yesŋa tilaan taghon zi. Titaghon zi tila tila le irau mboŋ liim ve ru. Ra tila tigharau zi izi taan sirivu to Gileat loloza.
23 Então, tomando consigo seus irmãos, seguiu atrás de Jacó jornada de sete dias; e alcançou-o na montanha de Gileade.
24 Eemon mboŋ tana, Maaron ivot to Laban tau Aramea tamazi na ila vivuuŋ, ve isaav pani ighe: “Matam imomoos pa aliŋam. Usik saveeŋ ariaaŋa eta to uparoi Yakop sov.”
24 Mas Deus apareceu de noite em sonho a Labão, o arameu, e disse-lhe: Guardate, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
25 Yakop ighur niia to lepoogh izi nugh Gileat, ve yesŋa tamtamon tooni tileep ta sewe. Tauvene Laban tomania ziŋeera tilam tivot toozi, ve tighur niazi to lepoogh izi ta sewe paam.
25 Alcançou, pois, Labão a Jacó. Ora, Jacó tinha armado a sua tenda na montanha; armou também Labão com os seus irmãos a sua tenda na montanha de Gileade.
26 Laban iburig ve iyaon Yakop ighe: “Ai, yo ugham ŋgar tane payau pasaa? Yo ugham karom payau, ve uŋguaaz natug livaŋa tighau payau imin yes zaaba tighamgham pa yes zilivaa to koiazŋa.
26 Então disse Labão a Jacó: Que fizeste, que me iludiste e levaste minhas filhas como cativas da espada?
27 — ausente —
27 Por que fizeste ocultamente, e me iludiste e não mo fizeste saber, para que eu te enviasse com alegria e com cânticos, ao som de tambores e de harpas;
28 — ausente —
28 Por que não me permitiste beijar meus filhos e minhas filhas? Ora, assim procedeste nesciamente.
29 Yau tapirig irau navaghamun gham. Eemon mboŋ, Maaron to tamam isaav payau ighe: ‘Matam imomoos pa aliŋam. Usik saveeŋ ariaaŋa eta to uparoi Yakop sov.’ Tauta tambaaŋo, aat ula.
29 Está no poder da minha mão fazer-vos o mal, mas o Deus de vosso pai falou-me ontem à noite, dizendo: Guarda-te, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
30 Yau nawatagh: Ŋgar tsio iyaryaaŋ kat ughe umuul ula pa tamam ve nugh tsio. Tauta upul ghau. Eemon puughu mindai ta uum maaron tsiau anunuzi tau tiŋginŋgin ruum tsiau ne?”
30 Mas ainda que quiseste ir embora, porquanto tinhas saudades da casa de teu pai, por que furtaste os meus deuses?
31 Yakop iyol Laban aliiŋa ighe: “Yau naroi naghe yo aat uŋguruut natum livaŋa payau. Tauta naghau imin yoŋgaaŋ.
31 Respondeu-lhe Jacó: Porque tive medo; pois dizia comigo que tu me arrebatarias as tuas filhas.
32 Eemon yau nakankaan pa maaron tsio anunuzi. Isaav ighe yo undeeŋ tamtamon eta tau ium zi, i aat imaat. Tauvene taum ulaagh, ve utiir gabua tsiei ta naol ne ila tamtamon toit tane matazi, ve uil zi. Isaav ighe undeeŋ gabua tsio eta, na ughamu.”
32 Com quem achares os teus deuses, porém, esse não viverá; diante de nossos irmãos descobre o que é teu do que está comigo, e leva-o contigo. Pois Jacó não sabia que Raquel os tinha furtado.
33 Tauvene Laban iburig, ve iloŋ ila Yakop balbaal tooni, Lea balbaal tooni, ve balbaal to yes besooŋa zilivaa ru, ve itiir gabua naol isov. Eemon indeeŋ maaron tooni anunuzi mako. Ra iloŋ ila balbaal to Rael paam ve iil gabua tooni.
33 Entrou, pois, Labão na tenda de Jacó, na tenda de Léia e na tenda das duas servas, e não os achou; e, saindo da tenda de Léia, entrou na tenda de Raquel.
34 Eemon Rael iŋgooz maaron karom anunuzi tawe iloŋ ila pepeel, ve ighuru ituuk ila kamel tooni ziige, ve mboole izala paavo. Tauvene Laban itirtiir gabua naol isov tau tigheen ila balbaal to Rael loolo na, le mako.
34 Ora, Raquel havia tomado os ídolos e os havia metido na albarda do camelo, e se assentara em cima deles. Labão apalpou toda a tenda, mas não os achou.
35 Ra Rael isaav pa taama ighe: “O tiina tsiau, atem yavyav payau sov. Yau irau naburig mako. Pasaa, moroghooŋ to zilivaa igham ghau.” Tauta Laban iil iil le mako.
35 E ela disse a seu pai: Não se acenda a ira nos olhos de meu senhor, por eu não me poder levantar na tua presença, pois estou com o incômodo das mulheres. Assim ele procurou, mas não achou os ídolos.
36 Ra Yakop aate yavyav kat, ve iyaon Laban ighe: “Yau namalaaŋ pa saa tutuuŋ, ve nagham saa sosor, ta atem yavyav ve utaghon ghau?
36 Então irou-se Jacó e contendeu com Labão, dizendo: Qual é a minha transgressão? qual é o meu pecado, que tão furiosamente me tens perseguido?
37 Aazne, yo utiir ve utaaŋ gabua tsiei naol isov. Isaav ighe undeeŋ gabua tsio eta, na ughuru ivot ghazooŋa ila tamtamon toit tisov tane matazi ve tighita, leso tigabiiz saveeŋ toit.
37 Depois de teres apalpado todos os meus móveis, que achaste de todos os móveis da tua casar. Põe-no aqui diante de meus irmãos e de teus irmãos, para que eles julguem entre nós ambos.
38 “Yau naleep tomani ghom irau ndaman tamoot ee (20) wa. Saawe isov tana, sipsip ve mekmek tsio popaaŋ toozi poia mon. Ve yau naghan sipsip tsio eta sorok mako.
38 Estes vinte anos estive eu contigo; as tuas ovelhas e as tuas cabras nunca abortaram, e não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Saawe tau gabua sagsag irav sipsip tsio eta ve ighani, yau nagham sipsip tawe ilat ve natotoia payo mako. Mako kat. Yau nayoli pa taug sipsip tsiau. Pasaa, yo avom iyaryaaŋ payau tauvene: Ighe gabua tsio eta ilale pa mataaz, ma mboŋ, ene aat yau taug nayoli.
39 Não te trouxe eu o despedaçado; eu sofri o dano; da minha mão requerias tanto o furtado de dia como o furtado de noite.
40 Mataaz, aaz ighaaz katin ghau. Ve mboŋ, yauŋa igham ghau naŋgo tiina, ve naghenov matag rigta mako.
40 Assim andava eu; de dia me consumia o calor, e de noite a geada; e o sono me fugia dos olhos.
41 “Yau naleep tomani ghom ve nabesbees payo irau ndaman tamoot ee wa. Yau nagham uraat irau ndaman saŋavul ve paaŋ to nagham natum livaŋa ru. Ve nagham uraat payo irau ndaman liim ve ee muul, leso ugham leg sipsip ve mekmek. Ve saawe naol, yo utoor aliŋam pa atuya tsiau.
41 Estive vinte anos em tua casa; catorze anos te servi por tuas duas filhas, e seis anos por teu rebanho; dez vezes mudaste o meu salário.
42 “Maaron to tibug Abaram, i Maaron tau tamaŋ Isak iroi pani ve ibesbees pani paam. Imin ta i ivool tsiau mako, kanaŋ yo ughur ghau nalam toman nimag ŋginaaŋa. Eemon Maaron ighita pataŋani tsiau ve uraat tiina tau nagham payo na. Tauta mboŋ ivot tsio ve iyaon ghom.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque não fora por mim, certamente hoje me mandarias embora vazio. Mas Deus tem visto a minha aflição e o trabalho das minhas mãos, e repreendeu-te ontem à noite.
43 Yakop isavsaav le isov, ra Laban iyol aliiŋa ighe: “Zilivaa tane, ene yau natug livaŋa. Ve yes geegeu tane, ene yau tibugŋa. Natug livaŋa ta tipoop zi. Ve sipsip tomania mekmek tisov tane, ene yau tsiau paam. Tauvene gabua naol isov tau aazne yo ughit zi ne, ene yau tsiau mon. Eemon aazne, pale nagham mindai pazi? Tambaaŋo, timin lem wa.
43 Respondeu-lhe Labão: Estas filhas são minhas filhas, e estes filhos são meus filhos, e este rebanho é meu rebanho, e tudo o que vês é meu; e que farei hoje a estas minhas filhas, ou aos filhos que elas tiveram?
44 Tauvene aazne, yau naghe tambu saveeŋ ariaaŋ, leso talup loloon imin eemon. Ve tagham ŋgar eta, leso tapariaaŋ saveeŋ mbuaaŋ toit ve mataan iŋgali.”
44 Agora pois vem, e façamos um pacto, eu e tu; e sirva ele de testemunha entre mim e ti.
45 Tauta Yakop igham maet malaua ee, ve ipayooze imin ilaal pa saveeŋ mbuaaŋ toozi.
45 Então tomou Jacó uma pedra, e a erigiu como coluna.
46 Ra isaav pa zeran tooni ighe tila tindou maet siriv. Yes tila tindou zi le isov, ra tilup zi, ve tigham ghanghaniiŋ igharau maet ndouŋ tawe ziige.
46 E disse a seus irmãos: Ajuntai pedras. Tomaram, pois, pedras e fizeram um montão, e ali junto ao montão comeram.
47 Maet ndouŋ tana, Laban iwaat eeza ila yes Aramea aliŋazi ighe Yegar Saduta. Ve Yakop iwaat maet tana eeza Galet.
47 Labão lhe chamou Jegar-Saaduta, e Jacó chamou-lhe Galeede.
48 Laban isaav ighe: “Aazne, maet ndouŋ tane igheen ila ituru sosoon to ipariaaŋ saveeŋ mbuaaŋ toit.” Tauta tiwaat maet ndouŋ tana eeza Galet.
48 Disse, pois, Labão: Este montão é hoje testemunha entre mim e ti. Por isso foi chamado Galeede;
49 — ausente —
49 e também Mizpá, porquanto disse: Vigie o Senhor entre mim e ti, quando estivermos apartados um do outro.
50 — ausente —
50 Se afligires as minhas filhas, e se tomares outras mulheres além das minhas filhas, embora ninguém esteja conosco, lembra-te de que Deus é testemunha entre mim e ti.
51 Ve Laban isaav pa Yakop muul ighe: “Ughita maet ndouŋ ve maet payozeeŋ tau naghur zi tigheen ila sosoon ne.
51 Disse ainda Labão a Jacó: Eis aqui este montão, e eis aqui a coluna que levantei entre mim e ti.
52 Gabua ru tane pale tipei ŋgar toit. Leso mataan iŋgal saveeŋ mbuaaŋ toit. Saveeŋ tauvene: Ituru irau tamalaaŋ pa maet ndouŋ tane, ve yau nalat navaghamun ghom, ma yo ulam uvaghamun ghau ne mako.
52 Seja este montão testemunha, e seja esta coluna testemunha de que, para mal, nem passarei eu deste montão a ti, nem passarás tu deste montão e desta coluna a mim.
53 Maaron to Abaram ve Maaron to Naor pale tighit ghiit ve tigabiiz ghiit. Isaav ighe toit eta igham sosor, ene aat tighur atuya pani.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E jurou Jacó pelo Temor de seu pai Isaque.
54 Ra Yakop irav ŋgai ee, ve imozi izala loloz daaba imin watooŋrau pa Maaron. Ve ipoi ziiri waaro toozi tisov tilam, ve yesŋa tilup zi pa ghanghaniiŋ. Tighanghan le isov, ra tigheen izi ta sewe pa mboŋ.
54 Então Jacó ofereceu um sacrifício na montanha, e convidou seus irmãos para comerem pão; e, tendo comido, passaram a noite na montanha.
55 Mboŋoozo ndoroome, ve Laban iburig, itak natlivaŋa ve timŋa nimazi, ve ipalot zi pa saveeŋ siriv, ra ipul zi, ve imuul ila pa nugh tooni.
55 Levantou-se Labão de manhã cedo, beijou seus filhos e suas filhas e os abençoou; e, partindo, voltou para o seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.