Gênesis 24
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NAA
1 Yoova ighur poia tooni izazaa to Abaram tomania gabua tooni ta naol ne, ve ila ila le Abaram imin kooŋ.
1 Abraão já era velho, de idade bem avançada, e o Senhor o havia abençoado em tudo.
2 — ausente —
2 Abraão disse ao mais antigo servo da sua casa, que governava tudo o que possuía: — Ponha a sua mão por baixo da minha coxa,
3 — ausente —
3 para que eu faça com que você jure pelo Senhor , Deus do céu e da terra, que você não buscará uma esposa para o meu filho entre as filhas dos cananeus, no meio dos quais estou morando,
4 Yo aat umuul ula pa nugh tsiau ve ziiri waaro tsiau, ve ughita livaa eta, ve ughamu ilam. Leso ivai natug.”
4 mas que você irá à minha parentela e ali buscará uma esposa para Isaque, meu filho.
5 Besooŋa tooni ighasoni ighe: “Isaav ighe livaa tawe tiini imum pa ipul nugh tooni ve ilam sene, ene pale nagham mindai? Pale namuul nalam nagham natum, ve naghuru ila ileep izi nugh tsio puughu tawe?”
5 Então o servo disse: — Talvez a mulher não queira vir comigo para esta terra. Nesse caso, devo levar o seu filho à terra de onde o senhor veio?
6 Abaram iyol aliiŋa ighe: “Mako kat! Yo irau ughur natug imuul ila nugh tsiau puughu mako.
6 Abraão respondeu: — Cuidado! Não faça o meu filho voltar para lá.
7 Pasaa, Maaron Yoova tau iŋgin sambam na, igham ghau napul ziiri waaro to tamaŋ ve nugh tsiau puughu, ve imbu saveeŋ ariaaŋa tomani ghau ighe i pale igham taan tane payau ve paaghu tsiau tau pale tivot murei. I tauu pale imbaaŋ aŋela tooni imuuŋ payo. Tauvene yo pale irau ugham livaa eta pa natug ta sewe.
7 O Senhor , Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e da terra dos meus parentes, e que me falou, e jurou, dizendo: “À sua descendência darei esta terra”, ele enviará o seu anjo adiante de você, para que lá você encontre uma esposa para o meu filho.
8 Eemon isaav ighe livaa tana tiini imum pa yamru alam sene, ene saveeŋ mbuaaŋ tsio tane irau ikis ghom mako. Eemon matam iŋgal: Ugham natug imuul ila nugh tsiau puughu sov.”
8 Caso a mulher não queira vir, você ficará desobrigado do seu juramento; entretanto, não leve o meu filho para lá.
9 Abaram isavsaav le isov, ra besooŋa tana ighur niima ila Abaram ŋgoi, ve imbu saveeŋ ariaaŋa pani ighe i aat igham uratoi tiina tooni aliiŋa.
9 Com isso, o servo pôs a sua mão por baixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou fazer segundo o resolvido.
10 Ra besooŋa tana igham kuaz maata maata to tiina tooni Abaram, ve ighuru izala kamel saŋavul pavozi, ve ipaburigin laghooŋ gha ila pa Naor nugh tooni tau igheen izi Mesopotamia.
10 O servo pegou dez dos camelos do seu senhor e, levando consigo uma parte dos bens dele, levantou-se e partiu para a Mesopotâmia, para a cidade onde Naor havia morado.
11 Ilaghlaagh ila le ravrav ee, ila ivot, ve ighita yaa taiŋ ee igheen igharau nugh tawe. Tauvene igham kamel tooni tila tigharau yaa tawe ziige, gha timariau. Ravrav ta naol ne, zilivaa to nugh tawe tila titivtiv yaa ta sewe.
11 Fora da cidade, fez os camelos se ajoelharem junto a um poço de água. Era de tardinha, a hora em que as moças saem para tirar água.
12 Besooŋa tana isuŋ ila loolo ighe: “O Yoova, Maaron to tiina tsiau Abaram, aazne naghe utotoi poia tsio pa tiina tsiau, ve ugham uraat tsiau ighur anooŋa.
12 Então o servo orou: — Ó
13 Aazne, yau nayozyooz igharau yaa taiŋ tane, ve ene saawe to zilivaa paghpaaghu to nughei tilam pa tivuuŋ yaa.
13 Eis que estou ao pé da fonte de água, e as filhas dos homens desta cidade saem para tirar água.
14 Tauvene yau aat nasaav pa livaa eta naghe: ‘Uit uur tsio izi, upaŋgeua, ve naghun leg yaa rigta.’ Ve isaav ighe i iyol aliŋag ighe: ‘Poia. Ughun lak. Ve yau aat nativ pa kamel tsio paam.’ Ighe i iyol aliŋag tauvene, ene livaa tana tau yo taum usiigho pa besooŋa tsio Isak. Leso nawatagh naghe lolom isaghav tiina tsiau Abaram ve ughe uule itaghon saveeŋ mbuaaŋ tsio.”
14 Concede, pois, que a moça a quem eu disser: “Incline o cântaro para que eu beba”; e ela me responder: “Beba, e darei ainda de beber aos seus camelos”, seja a que designaste para o teu servo Isaque; e nisso verei que foste bondoso para com o meu senhor.
15 I isuŋsuŋ soone, ve ighita livaa ee ibaad uur ila avaara, ve ilam peria. Livaa tawe eeza Rebeka. Taama Betuel, i Abaram taazi Naor gha Milka natuzliva.
15 Antes que ele acabasse de orar, eis que surgiu Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, trazendo um cântaro sobre o ombro.
16 Rebeka, i mbiu. Tamoot eta ila tooni soone. Ve i livaa paghuuna kat. I izila yaa taiŋ tawe gha itiv yaa ila uur tooni le isov, ve imuul izalam.
16 A moça era muito bonita, virgem, a quem nenhum homem havia possuído. Ela desceu até a fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Ra besooŋa tana ilaan iŋaruini ila, ve isaav pani ighe: “Ai, irau naghun yaa rigta ila uur tsio?”
17 Então o servo correu ao encontro dela e disse: — Peço que me deixe beber um pouco da água do seu cântaro.
18 Rebeka iyol aliiŋa ighe: “Tiina tsiau, poia. Ughun lak!” Ve rekia mon iit uur tooni izi, ipaŋgeua, ve besooŋa tana ighun.
18 Ela respondeu: — Beba, meu senhor. E prontamente, baixando o cântaro para a mão, deu-lhe de beber.
19 Ighun le isov, ve Rebeka isaav pani muul ighe: “Yau aat nativ yaa pa kamel tsio paam, leso tighun le irau zi.”
19 Depois de lhe dar de beber, disse: — Vou tirar água também para os seus camelos, até que todos bebam.
20 Tauvene rekia mon iliŋ yaa izila oon tau ŋgai tighunghun ila na, ve imuul izila pa tivuuŋ yaa. Ighamgham tauvene le kamel tisov tighun yaa.
20 E, apressando-se em despejar o cântaro no bebedouro, correu outra vez ao poço para tirar mais água; ela tirou água para todos os camelos.
21 Besooŋa le saveeŋ mako. Ineneeŋ mon, ve maata ilala pani ighe ighita: Pale Yoova igham laghooŋ tooni ighur anooŋa, ma mako?
21 O homem a observava, em silêncio, atentamente, para saber se o Senhor teria levado a bom termo a sua jornada ou não.
22 Kamel tighun yaa le isov, ra iwaan ŋoor milmilia ee, ve mbi milmilia ru tau tigharaat zi pa gol na, ve igham pa Rebeka.
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem pegou um pendente de ouro pesando seis gramas e duas pulseiras para as mãos dela, pesando cento e vinte gramas de ouro.
23 Ve ighasoni ighe: “Usaav ghazooŋa payau. Tamam sei? Mindai, irau yei nilat ruum tsiam, ve nileep tomani gham pa mboŋ?”
23 Em seguida perguntou: — Diga-me: De quem você é filha? Será que na casa de seu pai haveria lugar para eu e os que estão comigo passarmos a noite?
24 Rebeka iyol aliiŋa ighe: “Yau tamaŋ Betuel. Tibugŋa ta Naor gha Milka.
24 Ela respondeu: — Sou filha de Betuel, que é filho de Milca e de Naor.
25 Ruum tsiei sooso tiina. Irau aleep tomani ghei. Ve aniiŋ katini to kamel paam ighengheen.”
25 E acrescentou: — Temos palha, muito pasto e lugar para passar a noite.
26 Besooŋa tana ilooŋ saveeŋ tane, ve iput aaghe, ighur naagho izila pa taan, ve ipakur Yoova ighe:
26 Então o homem se inclinou e adorou o Senhor .
27 “Yau napait Yoova, Maaron to tiina tsiau Abaram, pa poia tooni. Pasaa, i loolo isaghav tiina tsiau ve iuluule itaghon saveeŋ mbuaaŋ tooni. Tauta igham pooz payau le nalam navot ruum to ziiri waaro tooni duduuŋ.”
27 E disse: — Bendito seja o
28 Ra Rebeka ilaan imuul ila ruum to tiina, ve ipaes pazi pa gabua isov tana.
28 E a moça correu e contou tudo aos da casa de sua mãe.
29 — ausente —
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, chamado Labão. Este correu ao encontro do homem junto à fonte.
30 — ausente —
30 Acontece que Labão tinha visto o pendente e as pulseiras nas mãos de sua irmã e ouvido as palavras de Rebeca, sua irmã, que dizia: “Ele me falou assim e assim.” Por isso foi até onde ele estava e o encontrou em pé junto aos camelos, ao lado da fonte.
31 Laban isaav pani ighe: “Poia to Yoova igheen tomani ghom. Mindai ta uyozyooz sorok izi sene? Ulam tala pa ruum. Niamim to ghenooŋ ve kamel niazi paam, nagharaat zi wa.”
31 E Labão disse: — Entre, bendito do
32 Tauvene besooŋa tana igham kamel tooni ve yesŋa tila pa ruum to Laban. Tila tivot, ra Laban iyau yauyauŋ izi pa kamel, ve igharaat niazi, ve igham lezi kikiliiŋ ve aniiŋ. Ve igham yaa ila pa besooŋa to Abaram tomania uraata siriv tau yesŋa tilam na. Leso timin aghezi pani.
32 Então o homem entrou na casa. Descarregaram os camelos e lhes deram forragem e pasto. Também trouxeram água para que ele e os homens que estavam com ele lavassem os pés.
33 Ra tigharaat aniiŋ ve tighuru izi besooŋa to Abaram naagho. Leso ighan. Eemon i isaav pazi ighe: “Poia. Aniiŋ aat igheen o. Yau aat nasavia saveeŋ tsiau payam imin maata.”
33 Puseram comida diante dele. Porém ele disse: — Não vou comer enquanto não disser o que tenho para dizer. Labão respondeu: — Diga.
34 Besooŋa tana ipaburigin saveeŋ tooni ighe: “Yau besooŋa to Abaram.
34 Então ele disse: — Sou servo de Abraão.
35 Yoova ighur poia tiina izaa to tiina tsiau. Tauvene i eeza tiina, ve kuaz tauu kat. I le makau, sipsip, mekmek, doŋki, ve kamel katini kat. Ve i le maet gol ve silva katini, ve besooŋa zitamoot ve zilivaa katini paam.
35 O Senhor tem abençoado muito o meu senhor, e ele se tornou um grande homem. O Senhor lhe deu ovelhas e bois, prata e ouro, servos e servas, camelos e jumentos.
36 Tiina tsiau azaawa Sara imin kooŋ, ra ipoop Abaram le naatu tamoot ee. Murei, naatu tawe pale iyooz pa gabua naol isov to taama.
36 Sara, mulher do meu senhor, já era idosa quando lhe deu à luz um filho, a quem o meu senhor deu tudo o que tem.
37 Tiina tsiau isaav payau gha nambu saveeŋ ariaaŋa tomania tauvene: Yes Kanaana tau yeŋa nilepleep tomani zi we, irau nagham natuzlivaŋa eta pa naatu Isak mako.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: “Não busque uma esposa para o meu filho entre as mulheres dos cananeus, em cuja terra estou morando.
38 I ighe nala pa tauu ziiri waaro tooni, ve nail livaa eta pa naatu.
38 Pelo contrário, vá à casa de meu pai e à minha família e ali busque uma esposa para o meu filho.”
39 Saawe tau naghe napaburigin laghooŋ tsiau, naghason tiina tsiau naghe: ‘Isaav ighe nandeeŋ livaa eta, ve tiini imum pa ilam tomani ghau, ene pale nagham mindai?’
39 Respondi ao meu senhor: “Talvez a mulher não queira me acompanhar.”
40 I iyol aliŋag ighe: ‘Lepoogh tsiau tomania laghooŋ tsiau, yau matag iŋgalŋgal Yoova ve nataghon eez tooni irau saawe. I tauu pale imbaaŋ aŋela tooni ilat tomani ghom, ve iuul ghom. Leso uraat tsio ighur anooŋa. Tauvene yo aat ugham livaa eta to ziiri waaro to tamaŋŋa pa natug Isak.
40 Ele me disse: “O Senhor , em cuja presença eu ando, enviará o seu Anjo com você e levará a bom termo a sua jornada, para que, da minha família e da casa de meu pai, você traga uma esposa para o meu filho.
41 Eemon isaav ighe ula uvot to ziiri waaro tsiau, ve tiyok payo mako, ene saveeŋ mbuaaŋ tane irau ikis ghom mako.’”
41 Você estará desobrigado do seu juramento, caso você for até a minha família e eles não quiserem dar a moça a você; neste caso, você estará desobrigado do juramento.”
42 “Aiyo. Aazne ravrav, yau nalam navot izi yaa taiŋ to nugh tsiam tane, ve nasuŋ naghe: O Yoova, yo Maaron to tiina tsiau Abaram. Aazne, naghason ghom naghe ugham laghooŋ tsiau tane ighur anooŋa.
42 — Hoje, pois, quando cheguei à fonte, eu disse: “Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, leva a bom termo a jornada em que sigo.
43 — ausente —
43 Eis-me agora junto à fonte de água. A moça que sair para tirar água, a quem eu disser: ‘Dê-me um pouco de água do seu cântaro’,
44 — ausente —
44 e ela me responder: ‘Beba, e também tirarei água para os seus camelos’, seja essa a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.”
45 “Nasuŋsuŋ soone, ve naghita Rebeka ibaad uur ila avaara ve ilam peria. I izila itiv yaa le isov, ve imuul izalam, ra yau nasaav pani naghe: ‘Ai, irau ugham yaa rigta ilam naghun?’
45 — Antes que eu acabasse de orar em meu íntimo, eis que veio Rebeca trazendo o seu cântaro sobre o ombro. Ela desceu à fonte e tirou água. E eu lhe disse: “Peço que me dê de beber.”
46 “Rekia mon ve i ighur uur tooni izi, ve isaav payau ighe: ‘Poia. Ughun lak. Ve yau aat nativ yaa pa kamel tsio paam.’ Tauvene yau naghun le isov, ve i itiv pa kamel tsiau paam, ve tisov tighun le irau zi.
46 Ela prontamente baixou o cântaro do ombro e disse: “Beba, e também darei de beber aos seus camelos.” Bebi, e ela deu de beber aos camelos.
47 “Ra naghasoni naghe: ‘Yo tamam sei?’
47 Daí lhe perguntei: “De quem você é filha?” Ela respondeu: “Filha de Betuel, que é filho de Naor e Milca.” Então lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras nas mãos.
48 Ra naput agheg, ve naghur naghog izila pa taan, ve napakur Yoova, Maaron to tiina tsiau Abaram, ve napaiti pa poia tooni. Pasaa, i igham pooz payau le nalam navot duduuŋ to tiina tsiau naatu Betuel natliva. Leso naghamu ila pa naatu Isak.
48 E, prostrando-me, adorei o Senhor e louvei o Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido por um caminho direito, a fim de encontrar para o filho do meu senhor uma filha do seu parente.
49 Tauvene aazne, isaav ighe lolomim isaghav tiina tsiau Abaram, ve aghe agham poghania itaghon eez to ziiri waaro, na asaav ghazooŋa payau gha nalooŋa. Ighe mako, pale nail eez ite paam.”
49 Agora, pois, se estiverem dispostos a usar de bondade e de fidelidade para com o meu senhor, digam; do contrário, digam também, para que eu siga o meu caminho, para a direita ou para a esquerda.
50 Laban yesuru Betuel tiyol aliiŋa tighe: “Gabua tane ivot ila to Yoova tauu. Tauta yeiru irau nisavia saveeŋ eta mako.
50 Labão e Betuel responderam: — Isto procede do
51 Rebeka ilepleep. Ughamu ve ala. Leso imin tiina tsio naatu azaawa itaghon Yoova aliŋa.”
51 Aqui está Rebeca; leve-a com você e que ela seja a mulher do filho do seu senhor, segundo a palavra do Senhor Deus.
52 Besooŋa to Abaram ilooŋ saveeŋ toozi, ve iput aaghe, ighur naagho izila pa taan, ve ipakur Yoova.
52 Quando o servo de Abraão ouviu tais palavras, prostrou-se em terra diante do Senhor .
53 Ra iwaan kuaz milmilia siriv tau tigharaat zi pa gol ve silva na, tomania uuli popoia siriv, ve igham zi pa Rebeka. Ve Rebeka liivu Laban yesuru tiina paam, besooŋa tana igham lezi gabua popoia siriv tau atuyazi tintiina.
53 Tirou joias de ouro e de prata e vestidos e os deu a Rebeca. Também deu ricos presentes ao irmão e à mãe dela.
54 Ra tomania zeetŋa siriv tau yesŋa tilam na, tighan ma tighun le isov, ve tigheen. Mboŋoozo ra, mbesooŋa to Abaram iburig ve isaav pa Laban ighe: “Aiyo, yau naghe namuul nala pa tiina tsiau. Mindai, yam ayok?”
54 Depois, comeram e beberam, ele e os homens que estavam com ele, e passaram a noite. De madrugada, quando se levantaram, o servo disse: — Permitam que eu volte ao meu senhor.
55 Eemon Rebeka liivu Laban ve tiina tiyol aliiŋa tighe: “Ee-e, ula rekia sov. Livaa paaghu ileep tomani ghei rig irau mboŋ saŋavul ma vene, o ala.”
55 Mas o irmão e a mãe da moça disseram: — Deixe que ela fique conosco mais alguns dias, pelo menos dez; e depois poderá ir.
56 Eemon besooŋa to Abaram iyol aliŋazi ighe: “Aŋguruut ghau sov. Ayok payau, ve namuul nala pa tiina tsiau. Pa Yoova ipaduduŋai ghau gha laghooŋ tsiau ighur anooŋa wa.”
56 Ele, porém, lhes disse: — Não me detenham, pois o
57 Tauvene yesuru tisaav pani tighe: “Ighe vene, o tapoi Rebeka tauu ilam, ve taghasoni.”
57 Disseram: — Vamos chamar a moça para ver o que ela diz.
58 Tauvene tipoi Rebeka ilam, ve tighasoni tighe: “Laak, lolom mindai? Yamru ŋeer tane aburig aazne ve ala, ma?”
58 Chamaram, pois, Rebeca e lhe perguntaram: — Você quer ir com este homem? Ela respondeu: — Sim, quero.
59 Ra tighur Rebeka tomania besooŋa livaa tau iŋginŋgini na, ve yesŋa besooŋa to Abaram ve zeetŋa tau yesŋa tilam na, tipaburigin laghooŋ toozi.
59 Então deixaram que Rebeca, a irmã deles, partisse, junto com a sua ama, com o servo de Abraão e os homens que estavam com ele.
60 Ve tighur poia to Maaron izaa to Rebeka tighe:
60 Abençoaram Rebeca e lhe disseram: — Que você, nossa irmã, seja a mãe de milhares de milhares, e que a sua descendência tome posse das cidades dos seus inimigos.
61 Ra Rebeka yesŋa besooŋa tooni zilivaa siriv tizaa kamel, ve tiburig gha tila. Ene eez tau besooŋa to Abaram igham Rebeka ve tila.
61 Então Rebeca se levantou com as suas servas e, montando os camelos, seguiram o homem. O servo de Abraão tomou Rebeca e partiu.
62 Saawe tana, Isak ipul taan sirivu tau yaa taiŋ Beer Lai Roi igheen pani na, ve imuul ila pa taan sirivu to Negev.
62 Ora, Isaque veio de Beer-Laai-Roi, porque morava na terra do Neguebe.
63 Ravrav ee, i ila ilaghlaagh izi nugh ŋginaaŋa, ve ighamgham ŋgar. Maata izaa le ighita kamel tilaagh tilam.
63 Ao cair da tarde, Isaque saiu para meditar no campo. Erguendo os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Rebeka paam, maata ila le ighita Isak. Tauvene rekia mon izi pa kamel tooni,
64 Também Rebeca levantou os olhos e, vendo Isaque, desceu do camelo,
65 ve ighason besooŋa to Abaram ighe: “Saa ŋeer tau ilaagh ilam we?”
65 e perguntou ao servo: — Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? O servo respondeu: — É o meu senhor. Então ela pegou o véu e se cobriu.
66 Isak ila ivot toozi, ve besooŋa tana ipaesia gabua isov tau ivot pani izi Mesopotamia na.
66 O servo contou a Isaque todas as coisas que havia feito.
67 Ra Isak igham Rebeka imin azaawa, ve tileep ila balbaal to tiina Sara. Isak loolo igheen to Rebeka kat. Tauta irav Isak aate, ve loolo ipataŋan pa mateegh to tiina Sara muul mako.
67 Isaque a conduziu até a tenda de Sara, mãe dele. Ele tomou Rebeca, e esta se tornou a mulher dele. Ele a amou; e assim Isaque foi consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.