Atos 13
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NVT
1 Yes Antioka tau titaghon Krisi na, propet siriv tomania paduduŋaaŋa siriv tileep iloŋ ila lupuuŋ toozi. Ezazi tauvene: Banabas, Simeon tau tiwaato tighe ‘Gabgab’, Lusius to Sairini, Manaen (i yesuru Erod tau igham pooz pa nugh na tumbuuŋ eemon), ve Saul.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Saawe ee, tiŋgun tauzi pa ghaniiŋ aniiŋ itaghon suŋuuŋ ŋgara. Tisuŋsuŋ ila le Avuvu Patabuyaaŋ isaav pazi ighe: “Aghur Banabas yesuru Saul tivot, leso tigham uraat tau napoi zi pani na.”
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Tauvene tiŋgun tauzi pa ghaniiŋ aniiŋ ve tisuŋ, ve tighur nimazi izala yesuru pavozi imin palotiiŋ zi le isov, ra tighur zi tila.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Ene eez tau Avuvu Patabuyaaŋ ighur Banabas ve Saul pa uraat. Yesuru tila tivot nugh Selusia, ve tigham waaŋ ta sewe, ve tiraav tila pa sisi Saiprus.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Tilooŋ nugh Salamis, ve tivovotia Maaron aliiŋa pa yes Yuda ila rumei toozi. Yoan Markus ila tomani zi paam to iuul zi.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Tilaagh taan tila tivot sisi ziige ite, ve tila peria nugh tiina Papos, le tizaa to mur tamazi ee ta sewe, eeza Bar-Yesu. I Yuda tamazi, ve i propet karom ee.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Saawe naol, i ipakpaak Sergius Paulus tau iŋginŋgin sisi tawe. Sergius Paulus, i ŋeer ŋgara ee, ve ighe le ilooŋ Maaron aliiŋa. Tauvene imbaaŋ ila pa Banabas yesuru Saul ighe tilam tooni.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Bar-Yesu eeza ite Elimas. Eez tane, puughu tauvene: ‘mur tamazi.’ I itovtoova to itatan yesuru saveeŋ toozi, ve iŋgarum Sergius Paulus loolo, leso ighur ila to Krisi sov.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Eemon Avuvu Patabuyaaŋ izeev Saul, tau tiwaat eeza ite Paulus na, ve maata deŋia pa mur tamazi tawe,
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 ve isaav ariaaŋ pani ighe: “Ai, yo tane, ŋeer saghati ee! Ŋeer Saghati naatu yo! Yo ughurghur koi pa ŋgar duduuŋa naol isov, ve lolom ivon pa ŋgar sasaghati ve ŋgar karom naol! Ŋeez o upul ŋgar tsio tau ukaukau tamtamon ŋgar toozi ve upapaghau zi pa eez duduuŋa to Maaron?
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Aazne, yo pale ughit katin Maaron niima. I aat igham matam ikumkuum, ve irau ughita nugh muul mako. Ve pale uleep tauvene saawe malau rig!” Paulus isaav tauvene, ve rekia mon gabua imin naghavghavu tomania ndoroom ikau mur tamazi tana maata. Tauvene ivalaghlaagh, ve iliil tamtamon siriv to tiuule ighe tikis niima ve tipaduduuŋa pa eez.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Daaba to sisi tawe ighita gabua tau ivot na, le irur pa saveeŋ to Tiina Yesu tapiri ve ŋgar tooni imbool. Tauvene ighur ila kat.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Paulus tomania zeetŋa tigham waaŋ izi nugh Papos, ve tiraav tila tivool pa taan tiina. Ra tilaagh tila tivot nugh Perga tau igheen ila taan sirivu to Pampilia. Tileep ta sewe, ve Yoan Markus ipul zi, ve ighau imuul ila pa Yerusalem.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Paulus yesuru Banabas tipul nugh Perga, ve tizala pa nugh Antiok tau igheen ila taan sirivu to Pisidia. Tilepleep ta sewe le saawe to umbom patabuyaaŋ, ra tiloŋ tila rumei to yes Yuda, ve mbolezi izi tomani zi pa suŋuuŋ.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Tamtamon siriv to lupuuŋ tawe tiwaat saveeŋ siriv tau igheen ila tutuuŋ to Mose, ve saveeŋ siriv to yes propet le isov, ra yes ŋginiiŋa to lupuuŋ tana tighason ila pa Paulus yesuru Banabas tighe: “Aiyo, yam toŋvetaz ru, ighe lemim savsaveeŋ siriv to apalot lupuuŋ tane, o asaav.”
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Paulus iburig iyooz, ve itatan niima pazi, leso tineneeŋ ve tighur taliŋazi pani. Ra ipaburigin saveeŋ tooni ighe: “Yam zitamoot to Israel, ve yam siriv tau aroron pa Maaron ve ataghon ŋgar tooni na, aghur taliŋamim payau poi.
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Iit Israela, muuŋ Maaron toit isiigh timbuunŋa timin i tauu le. Ve saawe tau tila tileep timin loom izi Isip, i igham zi timasa timin naol. Ra itotoi tapiri pa yes Isipa, ve igherev timbuunŋa gha tipul taan to yes Isipa ve tivot.
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Yes tileep izi nugh ŋginaaŋa irau ndaman tamoot ru (40), ve monmon tizorzoor Maaron aliiŋa ve tighamgham ŋgar tau irau i loolo mako na. Eemon i iyai ghi, ve iŋgin zi pa laghooŋ toozi.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Yes tilaagh tila tivot taan sirivu to Kanaan, ra i ireu tamtamon to nugh tintiina liim ve ru, ve igham taan toozi imin yes Israela lezi motot.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Uraat isov tana igham ndaman 450.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 ra tighason Maaron to igham lezi kinik eta. Tauvene i ighur Kis naatu Saul imin kinik pazi. Saul puughu tooni ivot ila to Benyamin. I iŋgin Israel irau ndaman tamoot ru (40).
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Eemon murei, ra Maaron izughuia izi, ve ighur David aana imin kinik. Maaron ipaesia David ŋgar tooni ighe:
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 “Aazne, Maaron ighur ŋeer ee imin Uleeŋa pa yes Israela itaghon saveeŋ mbuaaŋ tooni. I ivot ila siŋ to David. Eeza Yesu.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Yesu ipaburigin uraat tooni soone, ve ŋeer rughuzaaŋa Yoan imuuŋ pani, ve ivovotia saveeŋ pa yes Israela ighe tisov tipul ŋgar toozi sasaghati ileple, ve titoor ŋgar toozi ila pa Maaron, ve tigham yaa.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Saawe igharau to Yoan ipasov uraat tooni, ra ighason tamtamon ighe: ‘Yam agham ŋgar aghe yau sei? Aghe yau Mesia tau asasaŋani na? Mako. Ŋeer ee pale ilam murei payau. I iliiv ghau kat. Uraat sorok imin polaaŋ waar pa zuzuuŋa to aaghe, ene yau poiag irau to nagham pani mako.’”
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 Ra Paulus isaav pazi ighe: “Yam toŋvetaz, yam tau Abaram paaghu tooni, ve yam siriv tau aroron pa Maaron ve ataghon ŋgar tooni na paam, alooŋ. Maaron aliiŋa tau isavia eez tau i igham mulin tamtamon, ene iŋarui ghiit.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 — ausente —
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 — ausente —
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Saveeŋ tau yes propet tiboode izaa to Yesu na, yes Yuda titaghon suvinia le isov, ra tamtamon siriv tighamu izi pa ai pambarooŋ, ve tigham paata tila gha tighuru iloŋ ila maet puura tau tigharaata pataghaaŋ imin naal pa mateegha.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 — ausente —
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 — ausente —
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 — ausente —
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 — ausente —
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 “Tauvene Yesu, Maaron ipaburigini pa mateegh wa. Ve i irau imuul izila naal gha imbuuz ne mako. Saveeŋa igheen tauvene:
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Ve saveeŋ ziiri ite isaav ighe:
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 “Iit tawatagh: Saawe tau kinik David ileep izi taan, i ibesbees pa Maaron itaghon Maaron ŋgar tooni. Ve saawe tau imaat, titavia tomania timŋa, ve paata imbuuz ila naal loolo.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Eemon ŋeer tau Maaron ipaburigini pa mateegh na, paata imbuuz mako.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 — ausente —
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 — ausente —
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 “Tauvene yam ayamaan gham. Uleeŋa tau Maaron imbaaŋo pait ne, azori sov. Pa ighe agham tauvene, ene aat gabua tau yes propet tisavia na ivot payam. Saveeŋa igheen tauvene:
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 ‘Yam tamtamon to veleghiiŋ Maaron, alooŋ!
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Paulus isavsaav le isov, ra yesuru Banabas tipul rumei tana, ve tivot tila muuri. Tamtamon to lupuuŋ tana tiburig, ve tighason zi ariaaŋ tighe umbom patabuyaaŋ ite ighe ivot, mako yesuru timuul tilam, ve tila saveeŋ tana loolo muul.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Lupuuŋ toozi isov gha tamtamon tighawaar, ve eval tiina titaghon Banabas yesuru Paulus gha yesŋa tila. Siriv, yes Yuda duduuŋ. Ve siriv, ene yes tau titoor zi timin Yuda ve titaghon eez to Maaron. Yesuru tisavsaav tomani zi, ve tipalot zi tighe lolozi isaghav Maaron ve tiyooz tuŋia ila poia tooni.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Tilepleep le umbom patabuyaaŋ ivot muul, ra tamtamon tisov to nugh tana tila tilup zi pa loŋaaŋ saveeŋ to Tiina toit.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Yes Yuda tighita eval tiina kat timeke tila tighe tilooŋ Paulus yesuru Banabas saveeŋ toozi. Tauta ŋuŋuaaŋ tiina ivot pazi, ve tiburig gha yesŋa Paulus tivazorai zi, ve tisik saveeŋ veleghiiŋ naol pani.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Eemon Paulus yesuru Banabas tiroi mako. Tiyooz ariaaŋ, ve tisaav ghazooŋa pazi tighe: “Maaron ighe ipamuuŋ gham pa saveeŋ tooni. Eemon yam azori. Ŋgar tau aghamu na, ene imin agabiiz taumim aghe yam aat irau to agham lepoogh to mataan yaryaare ne mako. Tauvene aazne ve ila, yei aat nipul gham aleplemim, ve nila pa yes tau Yuda mako na.
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Pasaa, Ŋeer Tiina aavo iyaryaaŋ payei ighe:
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Yes tau Yuda mako na, tilooŋ saveeŋ tane, le lolozi poia kat ve tipait Maaron pa saveeŋ tooni tau tilooŋa na. Ve tamtamon tisov tau Maaron isiigh zi to tigham lepoogh to mataan yaryaare na, yes tighur ila.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Tauvene Maaron saveeŋ tooni ilaan toman tapiri irau taan sirivu tawe.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Eemon yes Yuda tiŋgarum yes daaba to nugh tana tomania zilivaa siriv tau ezazi tintiina ve titaghon yes Yuda pa suŋuuŋ toozi na lolozi. Tauvene yes daaba ve zilivaa tawe anazi tipazaagh eval tiina, ve tighur pataŋani pa yesuru, ve tinaan zi tighau pa nugh toozi.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Saawe tau yesuru tipul nugh Antiok, tighatuun aghezi gha ŋgaupup to nugh tana izi. Leso imin ilaal pazi pa sosor toozi. Ra tilaagh tila tivot nugh Ikonium.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Ve yes Antioka tau titaghon Yesu na, Avuvu Patabuyaaŋ izeev zi tisov, ve tileep toman lolozi poia kat.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.