Lucas 12
Maaron Saveeŋ Toni Patabuaŋ (TUC-O) vs ARIB
1 Sawa tonenen, tamtoghon ival le ival kat tinim tighaze tilooŋ Yesu saveeŋ toni. Yes tinim tilup di le ndug ivon padi ve ledi soso maau, ve tiwandiron di. Yesu ipamundigin saveeŋ toni, ve iveivei pa taghoniiŋa toni muuŋ ighaze: “Apatum gham pa yis to ndiran tutuuŋa. Nene you nasavia gabuadi to tiparim taudi pa ghurla todi. 1Kor 5:6+
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Alooŋ. Mbeb eta irau iyooŋ maau. Mbeb tisob to ndunuŋadi, nene pale tipool di, leso tineep ghazooŋa. Ve ŋgar to ŋgozaaŋ, nene pale tisob tivot tighazooŋ. Ro 2:16; Hib 4:13
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Tovenen saveeŋ to yam asavia ila ndoroom lolo inim ŋgozaaŋ, nene pale ivot pa ndag le ival tiina tilooŋa. Ve saveeŋ to yam akamuun pani ila ruum lolo, nene pale tamtoghon tiyoon izala ruum todi poghodi ve titem pani, leso ival tiina tilooŋa.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Aa nditag, you nasaav payam. Yes to tighaze tirab gham amaat, yam amatughez padi malep. Pasa, ighaze tirab gham amaat, nene isob. Tiwaghamun anoŋamim moghon. Muri, irau tigham mbeb eta payam muul maau. Hib 13:6
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Tovenen you nasaav payam: Amatughez pa Maaron moghon. Pasa, ye tapiri tiina, ve yam aneep ila ye nima. Ighaze lolo pa irab tamtoghon eta imaat, nene ye irau ipiyaav tamtoghon tonenen anunu izila ndug samia paam. Tauto nasaav payam: Amatughez pa Maaron moghon. Hib 10:31; Yems 4:12
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Aghita. Man niuruŋgu, nene man sorok. Irau taghol liim pa yaam kaviaaŋa ru moghon. Eemoghon Maaron irau lolo imaagh pa eta maau.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Ve yam ndamomim ve alib kat pa niuruŋgu to katindi. Ve ye iwatag katin gham. Dabamim raua paam, ye inin di tisob. Tovenen yam amatughez malep. Ye pale mata iŋgal gham.” Lu 21:18; Mbaŋ 27:34
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Yesu isaav muul ighaze: “You nasaav payam. Ighaze tamtoghon eta isaav ghazooŋa ila tamtoghon matadi ighaze ye inim leg ve itaghon ghou, nene pale Tamtoghon Natu paam, isaav ghazooŋa ila Maaron aŋela toni matadi ighaze tamtoghon tonenen inim ye le wa. Syg 3:5
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Eemoghon ighaze ŋgeu eta ipesam pa tau ila tamtoghon matadi ighaze ye tamtoghon tiou maau, nene pale Tamtoghon Natu ipesamuni paam ila Maaron aŋela toni matadi. Mk 8:38; Lu 9:26; 2Tim 2:12; 1Yo 2:23
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Ighaze tamtoghon eta ipiyaav saveeŋ samia iŋarua Tamtoghon Natu, nene sosor toni tonenen, Maaron irau ireua pani. Eemoghon ighaze ipiyaav saveeŋ samia iŋarua Avuvu Patabuaŋ ve iveleg uraat toni, sosor tovene, Maaron irau ireua maau. Mk 3:28+; Hib 6:4+, 10:26
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Ighaze tikis gham, ve tipayoon gham ila rumai lolo, ma tipayoon gham ila yes pooza ve daba to ndug matadi, lolomim imbumbu ve akaal ŋgar ve saveeŋ pa ambotoon taumim malep. Mk 13:11; Lu 21:14+
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Pasa, sawa to tipayoon gham pa savsaveeŋ, Avuvu Patabuaŋ tau pale ipatooŋ gham pa sa saveeŋ to Maaron ighaze yam asavia.” Mt 10:19+
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Ŋgeu eez ineep ila ival tiina lolodi, ve isaav pa Yesu ighaze: “Patoŋaaŋ, usaav pa toghag, leso ivalag mbeb to tamamai ipul di payei, ve igham leg pida.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Eemoghon Yesu isaav pani ighaze: “Wai, ŋgeu tiou, sei ighur ghou pa nagharaat saveeŋ tiam ve navalag mbeb tiam?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Ghoro Yesu isaav pa ival tiina ighaze: “Matamim iza ve apatum gham pa ŋgar to lolood igham pa mbeb naol naol to taan. Alooŋ. Ighaze tamtoghon eta ye le mbeb katindi to taan, nene mbeb tonowen moghon irau ighami ineep pooi ne maau.” Mbo 62:10; Lu 4:4; 1Tim 6:6+,17
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Ghoro ye isavia saveeŋ palelaaŋ padi ighaze: “Sawa eez, mbaliiŋ tau eez, taan toni ŋgoreeŋa tiina. Tovenen mbeb tisob to ye ivazog di, titub tiza le anoŋadi katindi.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Ye ighita anoŋadi tonowen, ve igham ŋgar ighaze: ‘Wai, pale nagham vena pa aniiŋ tiou tonene? Naghur di sine? Pasa, mbeez tiou tiraua maau.’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ghoro ŋgar eez ivot pani: ‘Aa, ghara matag iŋgal ŋgar eez! You pale nareu mbeez tiou muŋginadi tizi, ve narei papaghu ve tintina. Leso naghur aniiŋ tiou toman mbeb tiou tisob tilooŋ tila.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Isob, ghoro nasaav pa taug naghaze: Wais, naraua kat wa! Mbeb popoia naol to nandou di, nene pale iuul ghou irau ndaman katindi. Aazne ve ila, you pale ateg izi, ve naghan ve naghun, ve naneep toman lolog poia moghon.’ 1Kor 15:32; Yems 5:5
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Eemoghon Maaron isaav pani ighaze: ‘Ah, borou taamdi! Lem ŋgar maau kat! Mboŋ aazne, yom pale umaat. Ve sei pale iyou mbeb tiom to undou di ne?’” Mbo 39:6, 49:16+
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ghoro Yesu ipasob saveeŋ toni ighaze: “Ŋgar raraate moghon pale ivot pa tamtoghon tisob to tindou ledi mbaliiŋ to taan, eemoghon timbool pa ŋgar popoia to Maaron lolo pani.” Mt 6:19+; 1Tim 6:18+
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 — ausente —
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 — ausente —
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Agham ŋgar pa man kool. Yes tivazog aniiŋ maau, ve tiyou aniiŋ anoŋa maau. Ve ledi mbeez to ndouŋ aniiŋ todi ilooŋ ila ne maau. Maaron tau ipanpan di. Ve yam, Maaron ighita gham ighaze yam ghoro, mbeb tau. Alib kat pa man to naol ne.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Vena? Ighaze tiam eta igham ŋgar naol pa nepooŋ toni to taan, ve ikaal ataam pa iseeŋ sawa toni le mala ris, pale iraua wa? Maau.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Ighaze yam irau agham mbeb ŋgiira tonenen maau, pughu vena to lolomim imbumbu, ve agham ŋgar naol pa mbeb pida to taan inimale aniiŋ ve nonogiiŋa?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Aghita kananaŋ to tiyondyood we. Titub vena? Taudi tigham uraat, ma tigharaat ledi nonogiiŋa eta? Maau. Eemoghon you nasaav payam. Muuŋ, kinik Solomon, ye iza tiina kat, ve indudi pa nonogiiŋa to popoiadi kat. Eemoghon nonogiiŋa toni eta bodeeŋa poia inimale kananaŋ tonowen ruŋgudi maau. 1King 10:4+; 2Sto 9:3+
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Ve aghita kikiliiŋ to ruŋgudi popoia we. Nene mbeb sorok. Aazne inepneep. Ve bozo pale tindeeba, ve tizaara ila yab ighani. Eemoghon Maaron tau ipambooda le paghuna kat. Laak, ighaze ye mata iŋgal mbeb sorok tovene, ye pale mata iŋgal gham paam, ve igham lemim nonogiiŋa. Oyai, ghurla tiam rismoghon kat! Mt 10:29
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Tovenen lolomim imbumbu ve arab taumim pa ghamuuŋ aniiŋ to ghaniiŋ ve ya to ghunuuŋ malep.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Pasa, mbeb tovene, to ndug ndug to tiwatag Maaron maau ne tirabrab taudi pa ghamuuŋ di. Tamamim Maaron iwatag: Ighaze yam ambool pa mbeb tovene, irau aneep poia maau. [Tovenen ye pale iuul gham.]
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Yam irau azuaria gham pa ataghon pooz to Maaron muuŋ. Ghoro ye tau mata iŋgal gham pa mbeb naol tovene paam.” Mbo 37:4,25; Ro 14:17
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yesu isaav muul ighaze: “O yam sipsip to Maaron, onoon yam ival maau. Eemoghon amatughez malep. Pasa, Tamamim Maaron lolo poia payam, ve ighaze igham gham aneep ila pooz toni lolo leso aghita anoŋa toni. Mt 25:34; Lu 22:29+
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Tovenen agholia mbeb tiam, ve arei yaama pa yes mbolaaŋa. Nene ataam to agharaat lemim lugluug to irau isami maau, ve andou lemim mbaliiŋ tau izi ndug sambam. Mbaliiŋ to ndug tonowen irau isob maau. Ineep irau sawa isob. Ve yubyubŋa irau tiyubi maau, ve up paam irau iwaghamuni maau. Lu 18:22; Mbaŋ 2:45; 1Tim 6:18+
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 [Tovenen azuaria gham pa ndug tonowen.] Pasa, ndug to yam aghita aghaze mbaliiŋ tiam ineep pani, nene pale lolomim iyaryaaŋ pani.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yesu isaav muul ighaze: “Yam agharaat gham pataghaaŋ, ve matamim iŋgal lam tiam ighan irau sawa isob, ve asaŋan. Mt 25:1+; 1Tes 5:5+; 1Pe 1:13
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Ataghon ŋgar to yes mbesooŋa to tiina todi ineep ila ghanghaniiŋ to vaiuuŋ, ve ighaze imuul inim. Yes tighurghur matadi ve tisasaŋani. Leso sawa to ighaze ye imuul inim peria ve ipit ataam, nene pale rikia moghon ve tikaak ataam pani.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 You nasaav payam kat. Yes mbesooŋa to tiina todi imuul inim, ve ighita di tighurghur matadi ve tisasaŋani, nene pale tinidi iza pa poia to pale iza todi. Pasa, tiina todi pale igharaat tau pa ŋgaliiŋ aniiŋ, ghoro isaav padi mboledi izi, ve ye tau inim ve iŋgal adi aniiŋ, ve imbees padi.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 “Ighaze tiina todi inim pa mboŋ anoŋa, ma ndug itun, ve ighita di tighurghur matadi ve tisasaŋani, nene pale tinidi iza pa poia to pale iza todi.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Agham ŋgar pooi. Ighaze ruum tau eta iwatag sawa kat to yubyub eta ighaze inim, ye irau igheen maau. Pale ipamaat, ve iŋgin ruum toni pooi. Pa vene, yubyub tonenen ireu ruum toni, ve ilooŋ ila iyub mbeb toni. 1Tes 5:2+
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Yam tovene paam. Agharaat gham pataghaaŋ ve asaŋan. Pasa, Tamtoghon Natu pale inim pa sawa eta to yam awatagi maau, ve ikarmotin gham.” Mk 13:33; Syg 16:15
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Yesu isavia saveeŋ tonene le isob, ghoro Petrus ighasoni ighaze: “Tiina, vena? Saveeŋ palelaaŋ tiom tonene iŋarua ghei, ma ila pa tamtoghon tisob?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Tiina toit Yesu ipamuul aliŋa tovene: “Ighaze mbesooŋa eta ŋgar toni poia, ve tini imbees pa uraat to tighuri ila nima, nene pale tiina toni ighuri inim daba. Leso iŋgin ruum toni toman mbesooŋa toni pida, ve igham adi aniiŋ ila sawa to tiina toni ighuri.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Mbesooŋa to ighaze tiina toni ila pa ndug ite, ve imuul inim le ighita mbesooŋa tonenen igham katin uraat toni, nene pale tini iza pa poia to pale iza toni.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 You nasaav payam kat: Tiina toni pale ighuri inim daba, ve iŋgin mbeb toni tisob. Lu 19:17+
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 “Eemoghon ighaze mbesooŋa eta lolo ighur ighaze: ‘Ah, tiina tiou irau rikia imuul inim sone.’ Tovenen imundig ve irab sorokin ndita pida, nditamoot ve ndiliva. Ve ighanghan ve ighunghun le iwaghamgham. Mbesooŋa tonenen, ye irau ipatumi.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Pasa, tiina toni pale imuul inim, ve ikarmotini pa sawa eta to ye iwatagi maau. Ghoro ilos matini le uli imotmot, ve ipiyaava izila ndug samia. Leso ineep tonowe toman yes to matadi iŋgal uraat todi maau ve tizorzoor aliŋa.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Tovenen mbesooŋa to iwatag ŋgar to tiina toni lolo pani, eemoghon igharaat tau pa uraat maau, ve itaghon ŋgar to tiina toni maau, nene pale tilos matini. Yems 4:17
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Eemoghon mbesooŋa to ighaze ikankaan pa ŋgar to tiina toni, ve isosor pa mbeb pida, nene pale tiina toni lolo isamini, ve ilosi kat maau. Pasa, tamtoghon tisob to Maaron igham ledi mbeb katindi, nene pale ighur mata padi pa tigham mbeb tonowen uraata leso anoŋadi katindi tivot. Ve ighaze Maaron inumeer ŋgeu eta, ve ighur mbeb tiina ila nima pa iŋgini, nene pale Maaron ighur mata pani pa igham anoŋa tiina ivot.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Yesu isaav muul ighaze: “You nanim pa napiyaav yab izi taan. Ve naghaze yab tonowen iyaryaar, ghoro poia!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Eemoghon pataŋani tiina pale igham ghou muuŋ. Le isob, ghoro mbeb tonenen ivot. Tovenen you pale naneep toman lolog ipataŋan le irau napasob uraat tonenen le isob. Mk 10:38+; Yo 12:27
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Vena? Yam aghaze you nanim pa napasob malmal tisob to taan, ve nalup tamtoghon tinim ee moghon? Maau. You nasaav payam. You pale nanim pughu pa tamtoghon tivalag di, ve tineep saguan saguan pa taudi.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Sawa tonene ve ila, toŋvetaz irau tilup di tinim ee moghon muul maau. Ighaze yes liim, ve tilup di ila ruum ee moghon, nene pale tivalag di, ve tol tineep ila dige eez, ve ru tineep ila dige ite.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ve nditamandi ve nditinandi toman ndinatudi pale tivalag di ve tineep saguan saguan pa taudi paam. Ve ndiliva toman ndirawadi liva tovene paam, pale tineep saguan saguan pa taudi. Mika 7:6
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu isaav pa ival tiina tovene: “Ighaze yam aghita yaghur tae iyoon ila rag pughu, nene pale rikia moghon asaav aghaze: ‘O, uman ighaze inim tonene.’ Le onoon, uman inim.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Ve ighaze yaghur ilaagh yavaar inim, nene asavsaav aghaze: ‘O, nene pale ndug ituntun.’ Le onoon, mbeb ivot inimale yam asavia.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Yam ndiran kaaromŋa. Aparim taumim sorok pa ghurla tiam! Pughu vena to yam irau aŋgabiiz ndug, eemoghon mbeb to ivotvot pa sawa tonene, yam aghilaal pughu maau.”
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Yesu isaav muul ighaze: “Ŋgar deŋia, yam awatagi wa. Pughu vena to aŋgabiiz pooi maau?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ighaze tamtoghon eta ighaze ipayoon ghom pa savsaveeŋ, yom usaŋan malep. Sawa to yamru alaghlaagh ala pa ndug to gharatooŋ saveeŋ, rikia moghon utoova pa ugharaat saveeŋ tiom toman ŋgeu tonenen le lolo poia. Pa vene, iweu ghom ula to daba to gharatooŋ saveeŋ, ve daba tonowen ighur ghom ula uraata toni nima, ve ana ighur ghom ulooŋ ula ruum to yabyabuuŋ.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Onoon kat, you nasaav payom. Yom irau uvot rikia maau. Pale unepneep tonowe le irau upasob atia to tighuri payom, le isob kat.” Mt 18:34
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.