Gênesis 31
Maaron Saveeŋ Toni Patabuaŋ (TUC-O) vs NVI
1 Muri ghoro, tipaes pa Yakop tighaze Laban ndinatu tisavsaav tighaze: “Yakop tonowen, ye iyou mbeb to tamaan tisob tinim le wa. Mbeb toni to naol we, tisob tivot ila to tamaan moghon.”
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Ve Yakop ighita Laban paam, ighur dadabu pani. Lolo poia pani inimale muuŋ maau.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Ghoro Maaron isaav pa Yakop ighaze: “Umundig, ve umuul ula pa taan to nditamam ve nditimbum, ve uneep toman di. You pale naneep toman ghom ve matag payom.”
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Tovenen Yakop imbaaŋ ila pa Rael yesuru Lea ighaze tila tivot toni izi paanu dige to ye iŋginŋgin ŋgai pani.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Yesuru tila tivot toni, ve ye isaav padi ighaze: “Alooŋ. Aazne, you naghita tamamim lolo poia payou inimale muuŋ maau. Eemoghon Maaron to tamaŋ inepneep toman ghou ve mata payou.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 — ausente —
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 — ausente —
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Sawa to tamamim isaav payou ighaze: ‘Mekmek galgaliiŋ pale tinim lem atia,’ mekmek tisob tipoop galgaliiŋ moghon. Ve sawa to ye ighaze: ‘Mekmek mbutmbutuuŋ pale tinim lem atia,’ ghoro mekmek tisob tipoop mbutmbutuuŋ moghon.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Ataam tonene, to Maaron ipas ŋgai to tamamim, ve igham di tinim leg.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Sawa to ŋgai tighaze tiweer, you nagheen ve naghita vibiiŋ eez tovene: Mekmek nditamoot to tiip pa mekmek paŋgaar, nene mbutmbutuuŋ ve galgaliiŋ moghon.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Ghoro aŋela to Maaron ipoi ghou ighaze: ‘Yakop!’ Ve you nayok pa aliŋa naghaze: ‘Taug nene.’
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 “Ye isaav payou muul ighaze: ‘Ŋgar naol to Laban ighamgham payom, you naghita wa. Matam ila ve ughita. Mekmek nditamoot to tiip pa mekmek paŋgaar, nowe mbutmbutuuŋ ve galgaliiŋ moghon.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 ‘Maaron to ivot payom izi ndug Betel, nene you taug tonene. Sawa to uneep tonowe, yom upayoon yaam ve uliŋ ŋgoreeŋ izala pogho, ve umbua saveeŋ ariaŋa payou. You nasaav payom: Umundig to aazne, upul ndug tonene, ve umuul ula pa ndug to tinam ipoop ghom ve matam izi pani.’” Mbnp 28:18-22
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Yakop ipaes padi le isob, ghoro Rael yesuru Lea tisaav pani tighaze: “Tamamai, muri pale ipul mbeb toni eta inim lemai? Maau.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Ye mata iŋgal ghei muul maau. Ighita ghei ninimale ndiliva sumbudi. Yom uvai ghei sorok maau. Ughol ghei wa. Ve atia tiina to ugham pani, ye tau ighan suvuni ila wa. Yei nighita rita maau.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Mbaliiŋ naol to Maaron ipas di pa tamamai, nene iit toman ndinatuud mbeb toit moghon. Poia, utaghon Maaron aliŋa to ye isavia payom.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 — ausente —
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 — ausente —
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Sawa tonenen, Laban ineep paanu maau. Ye ila pa ikot sipsip toni orodi. Tovenen Rael ila iyub maaron kaarom anunudi to tama Laban ighur di pa tiŋgin ruum toni.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Yakop ipaesia mundigiiŋ todi pa Laban maau. Yes timundig inimale yoŋgaaŋ, ve tila.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Tovenen Yakop iyou mbeb toni tisob, ve yesŋa tamtoghon toni tisob tighau. Yes tila timbut ya tiina Euprates, ve tivool tila pa paŋa ite, ve tilaagh tiŋarua lolooz to taan suruvu to Gileat, ve tila.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Mboŋ ru inim ila, ve ite inim tol pani, ghoro tamtoghon pida tipaes pa Laban tighaze wagha Yakop ighau ila wa.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Tovenen Laban imundig, ve iyou siŋ toni pida, ve yesŋa tilaan titaghon di. Titaghon di tila tila le irau mboŋ liim ve ru. Ghoro tila tigharau di izi lolooz to Gileat.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Eemoghon mboŋ tonenen, Maaron ivot to Laban to Aramea taamdi ne ila vibiiŋ, ve isaav pani ighaze: “Matam imosmoos pa aliŋam. Upiyaav saveeŋ ariaŋa eta pa upamatughezan Yakop malep.”
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Yakop igharaat ina to nepooŋ izi ndug Gileat, ve yesŋa tamtoghon toni tineep tonowe. Tovenen Laban toman tamtoghon toni tila tivot todi, ve tigharaat inadi to nepooŋ izi tonowe paam.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Laban imundig ve iyaan Yakop ighaze: “Ai, yom ugham ŋgar tonene payou pasa? Yom ugham kaarom payou, ve uŋguaaz ndinatug liva tighau payou inimale yes ndaaba tighamgham pa yes ndiliva to koiadi.
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 — ausente —
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 — ausente —
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 You tapirig irau nawaghamun gham. Eemoghon mboŋ, Maaron to tamam isaav payou ighaze: ‘Matam imosmoos pa aliŋam. Upiyaav saveeŋ ariaŋa eta pa upamatughezan Yakop malep.’ Tauto tambaŋa, ula.
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 You nawatag: Ŋgar tiom iyaryaaŋ kat ughaze umuul ula to tamam ve ndug tiom. Tauto upul ghou. Eemoghon pughu vena to uyub maaron tiou anunudi to tiŋgin ruum tiou?”
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Yakop ipamuul Laban aliŋa ighaze: “You namatughez naghaze yom pale uŋguruut ndinatum liva payou. Tauto naghau inimale yoŋgaaŋ.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Eemoghon you nakankaan pa maaron tiom anunudi. Ighaze yom undeeŋ tamtoghon eta to iyub di, ye pale imaat. Tovenen taum ulaagh, ve utiir mbeb tiei to naol ne ila tamtoghon toit tonene matadi, ve ukaal di. Ighaze undeeŋ mbeb tiom eta, ghoro ughami.”
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Tovenen Laban imundig, ve ilooŋ ila Yakop mbeez toni, Lea mbeez toni, ve mbeez to yes ndiliva mbesooŋa ru, ve itiir mbeb tisob. Eemoghon indeeŋ maaron toni anunudi maau. Ghoro ilooŋ ila mbeez to Rael paam ve ikaal mbeb toni.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Eemoghon Rael iŋgooz maaron kaaromŋa anunudi tonowen ilooŋ ila pelpeel, ve ighuri imonau ila kamel toni dige, ve mbole izala pogho. Tovenen mburuguuŋ to tineep ila mbeez to Rael lolo, Laban itiir di tisob, le maau.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Ghoro Rael isaav pa tama ighaze: “O tiina tiou, atem yabyab payou malep. You irau namundig maau. Pasa, moroghooŋ to ndiliva igham ghou.” Tauto Laban ikaal ikaal le maau.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Ghoro Yakop ate yabyab kat, ve iyaan Laban ighaze: “You namalaaŋ pa sa tutuuŋ, ve nagham sa sosor, to atem yabyab ve utaghon ghou?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Aazne, yom utiir mbeb tiei tisob ve undab di. Ighaze undeeŋ mbeb tiom eta, ghoro ughuri ivot ghazooŋa ila tamtoghon toit tisob tonene matadi ve tighita, leso tiŋgabiiz saveeŋ toit.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 “You naneep toman ghom irau ndaman tamoot ee (20) wa. Sawa isob tonenen, sipsip ve mekmek tiom popaaŋ todi poia moghon. Ve you naghan sipsip tiom eta sorok maau.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ighaze mbeb sagsag ighan sipsip tiom eta le imaat, you nagham sipsip tonowen ilat ve napatooŋa payom maau. Maau kat. You narabolini pa taug sipsip tiou. Pasa, yom usaav ariaŋa payou tovene: Ighaze mbeb tiom eta ilale pa ndag, ma mboŋ, you taug irau narabolini.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Ndag, ndag ighaaz katin ghou. Ve mboŋ, saut igham ghou namoŋeeŋ kat, ve nagheen pa matag rita maau.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 “You naneep toman ghom ve nambesmbees payom irau ndaman tamoot ee wa. You nagham uraat irau ndaman saaŋgul ve paaŋ pa nagham ndinatum liva ru. Ve nagham uraat payom irau ndaman liim ve eez muul, leso ugham leg sipsip ve mekmek. Ve sawa naol, yom utoor aliŋam pa atia tiou.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 “Maaron to timbug Abaram, ye Maaron to tamaŋ Isak imatughez pani ve imbesmbees pani paam. Inimale ye ivool tiou maau, tone yom ughur ghou nanim toman nimag ŋginiŋa. Eemoghon Maaron ighita pataŋani tiou ve uraat tiina to nagham payom. Tauto mboŋ ivot tiom ve iyaan ghom.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Yakop isavsaav le isob, ghoro Laban ipamuul aliŋa ighaze: “Ndiliva tonene, nene you ndinatug liva. Ve yes ndipain tonene, nene you nditimbug. Ndinatug liva to tipoop di. Ve sipsip toman mekmek tisob tonene, nene you tiou paam. Tovenen mbeb tisob to aazne yom ughita di ne, nene you tiou moghon. Eemoghon aazne, pale nagham vena padi? Tambaŋa, tinim lem wa.
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Tovenen aazne, you naghaze tambua saveeŋ ariaŋa, leso talup lolood inim ee moghon. Ve tagham ŋgar eta, leso tapariaaŋ saveeŋ mbuaaŋ toit ve mataad iŋgali.”
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Tauto Yakop igham yaam mala eez, ve ipayoonda inim ghilalooŋ pa saveeŋ mbuaaŋ todi.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Ghoro isaav pa ndiran toni ighaze tila tindou yaam pida. Yes tila tindou di le isob, ghoro tilup di, ve tigham ghanghaniiŋ igharau yaam ndouŋ tonowen dige.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Yaam ndouŋ tonenen, Laban iwaat iza ila yes Aramea aliŋadi ighaze Yegar Saduta. Ve Yakop iwaat yaam tonenen iza Galet.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Laban isaav ighaze: “Aazne, yaam ndouŋ tonene ineep ila ituru sosood pa ipariaaŋ saveeŋ mbuaaŋ toit.” Tauto tiwaat yaam ndouŋ tonenen iza Galet.
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 — ausente —
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 — ausente —
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Ve Laban isaav pa Yakop muul ighaze: “Ughita yaam ndouŋ ve yaam payondaaŋ to naghur di tineep ila sosood.
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Mbeb ru tonene, pale tipei ŋgar toit. Leso mataad iŋgal saveeŋ mbuaaŋ toit. Saveeŋ tovene: Ituru irau tamalaaŋ pa yaam ndouŋ tonene, ve you nalat nawaghamun ghom, ma yom unum uwaghamun ghou ne maau.
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Maaron to Abaram ve Maaron to Naor pale tighita ghiit ve tiŋgabiiz ghiit. Ighaze toit eta igham sosor, nene pale tighur atia pani.”
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Ghoro Yakop irab ŋgai eez, ve imozi izala lolooz daba inim watooŋrau pa Maaron. Ve ipoi siŋ todi tisob tinim, ve yesŋa tilup di ve tighanghan. Tighanghan le isob, ghoro tigheen tonowe pa mboŋ.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Mboŋmaagh ndoromaaŋa, ve Laban imundig, ikis ndinatu liva ve nditimbu nimadi, ve ipalot di pa saveeŋ pida, ghoro ipul di, ve imuul ila pa ndug toni.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.