Gênesis 31
Buki Tabu Beyabeyana (TTEO) vs NVI
1 Yakobo walo yabo ibenalan Labana natunao tatao kolili siwaloba, “Tamala ana gogo wasawasa meuloina Yakobo ikalaili mwa koina iwasawasa.”
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Yo Yakobo igite-lobai yo ilotonan Labana mumugana yo kana koleya nige idududulai koina besiele tauna kona.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Kabo Yeoba iwalolau Yakobo koina iba, “Kutolo yo kulau tamam yo totoumwao ali dedei kolili yo yau mekamkava.”
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Yo walo iyawasa ilau Litieli yo Leya kaiweli silaoma yo sigitai ule mena sipi yo gouti ali kaba kekan mena.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Silaoma siyawatagili koina yo kolili iwalolau iba, “Yagitai tamamiu mumugana yo kana koleya nige besiele tauna kona. Na iyamo tamagu ana Yaubada iyaele mekaukava.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Wakatai yo naga kwanuwatui yapaisowa sosi tamamiu koina yagu kaiwe meuloina mena.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Na iyamo sauga meuloina imwakomwakota-yagau maisagu me sanaulu ibui-keileli yo ipei-suwalagili yo Yaubada nige itatalam yo isibayanaeyau.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Tauna kona iwaloma koliyau iba, ‘Ebaebai tuntun-loponli ukwalaili maisam.’ Mwa sikabi-tuntunloponli mwa tabe iwalo-keile iba ‘Ebaebai lololeleleleli ukwalaili maisam’ mwa yakalaili maisagu. Mwa sikabi natuliyao lololeleleleli.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Bwaine kamwasane tamamiu iginauli koliyau iya kaiwena mwa ana ebaebai meuloina Yaubada iyeyama koliyau.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Yamwayamwane kana sauga koina kenogu yakenoi gouti tataoliyao siya mwa siyamwayamwane gouti bodane kolili siya tuntun-loponliyao yo leleleleliyao.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Yo keno bwaine koina Yeoba ana anelose esagu ikatai iba, ‘Yakobo.’ Mwa yatalam yaba, ‘O, yau.’
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Kabo iwalo-masala koliyau iba, ‘Labana mumugana iginaginauli koliwo iyaele yagitaiyako. Koinaele manim ilau ugitai gouti tataoliyao tuntun-loponliyao yo leleleleliyao yo dubadubali yo mekalikavao gouti sinesineoliyao siyamwayamwane.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Yau Betele kana Yaubada yau mwa yayawatagili koliwo yo olo ukwalai kusuwai vekune kuyayatolowa pwatana mena yo waloyameli kaikaiwena kupaisowa koliyau. Yo sauga bwaite koina kutolo yo ukwatububu am gogo meuloina ukwalaili yo yanuwa bwaite kulogabaen yo kuvivila yoi am yanuwa.’”
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Yakobo ana walo-masala kolili imwawasi kabo kainana siyamaisa siba, “Ele kai tamamaine ana wasawasa yabo imiyamiya koina na yakato isoiyagili yomai labuine kolimai ana boita koina?
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Mumugana yo ana paisowa kolimai kai besiele yanuwa wenala sinesineoliyao ikune-yagimai koliwo, yo maisamai mane ikalai meuloina ikan-woliyako.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Kabo gogo wasawasa meuloina Yeoba ikele-gabaen tamamaine koina iyaele mwa iyeyawa koliwo kai yo natumayao kaiwemai. Mwa koinaele besimo uginauli besiele tawae iwalowenako koliwo.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 — ausente —
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 — ausente —
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Ali sauga tolone koina Labana iya bwaine koina nigele, iya itolo ilaoko ana sipi wiyaliyao itomtomli. Na Litieli itolo yo tamana ana nume kana kokotomoyao ikewalili.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Yakobo ana kwasa lau ana yanuwa mena wasana nige iwawalo-masalan bwasiyana Labana koina.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Ana gogo meuloina ikelegogo iyabubu wadammo ilau waila Yupeleitisi ipanaisi yo ilau dedei Giliyadi koyana iyasakona ilaumo kaiwena.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Kaliyate labui simwawasi na yaiyonana koina kabo Labana ana wasa siwolena yakato Yakobo iyabubuko.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Yo Labana kanakavao ikalaili yo mekanakavao kaliyate seben siyamuli kusulili dagelali mena kanasiga siyawatagili dedei Giliyadi koyana mena.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Boniyainane koina Labana kenona ikenoi Yaubada iyawatagili koina iwalolau iba, “Ugite-kalatagiwo tabu walo yabo polopolowena o nuwana naenaena kisi kuwawalowen Yakobo koina.”
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Yo Yakobo ana palai imomosi dedei Giliyadi koyana mena. Yo Labana ilaoma Yakobo ikabi-kalatan yo bwaine koina mekanakava kanakavao ali palai simomosi tabe.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Yo bwaine koina Labana iwalolau Yakobo koina iba, “Gubesi mwa bwaite besiele uginauli koliyau? Kumwakota-yagau natuguwao sinesineo ukele-gogonagili besiele kabo kaleya mena ukwayaili?
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Tawae kaiwena kuyabubu-wadam-wagau? Tem tauna kona yagu wasa kuyeyama na mesabana yagu bodao yayanuwapeili yo sikabi-yaliyaya-yagimiu sikewaliwali api yo gita kolili yo sowana me am yaliyaya yayawasao kulau.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Yo tabe nige nuwagu mena kupepei yo sauga ugogolu na tubuguwao mesinaliyao yasapwalili yo yanisoili na yakabi-tuili. Na bwaite yauyaule yawasosi uginauli.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Kagu seyala ikinko bwaite sowasowana tawae yabo naenaena yaginauli kolimiu kabona. Na kaiwena tamam ana Yaubada kenogu mena iwaloma koliyau iba, ‘Ugite-kalatagiwo kisi walo yabo polopolowena o nuwana naenaena kuwalowen Yakobo koina.’
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Yakataiyako kulogabaegau kaiwena nuwanuwa-molosim kupileyoi am yanuwa mena. Na iyamo tawae kaiwena yagu nume kana kokotomo ukewalili?”
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Yo Yakobo Labana kainana iyamaisa iwalo iba, “Yamatausagiwo kaiwena kisi kani natumwao kunuwaili koliyau.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Na tem am kokotomo yabo kolimai kulobai, ee tomone bwaimwa ukoyamate totoulaone manli mena. Kuboma kuloya tem am gogo yabo iyaele koliyau bwaimwa ukwalai.” Na iyamo Yakobo nige ikakatai yakato iya Litieli mwa tamana ana kokotomone ikewalili.
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Yo Labana ilau ilusae Yakobo ana palai kalona mena yo iyatubu loya ginauli meuloina kolili. Yo tabe ilusae yoi Leya ana palai kalona mena yo igite-keikeile. Yo tabe ilau ilusae yoi topaisowa labui ali palai kalona mena mwa nige ana kokotomowa ilolobaili. Mwa tabe ilau Litieli ana palai kalona mena ilusae yoi.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Yo Litieli iya tamana Labana ana nume kana kokotomo itano-gogonagili yo ikalaili iwadamli ebaebai kameli kaba miyasio kalona mena na Litieli imiyasio pwatana mena. Kabo Labana ilusae yo igite-keikeile na nige ana nume kana kokotomo yabo ilolobai.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Yo kabo Litieli iwalolau tamana Labana koina iba, “Taubala kisi kumunamunai koliyau nige sowasowagu yatolo manim mena kaiwena sinesineo kama kasiebwa ikalaiyau.” Na iyamo Labana iloya kaiwe molosi ginauli meuloili kolili iloya pilesili na iyamo nige yabo ana kokotomo ilolobai.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Kabo Yakobo imunamunai Labana koina iwalo-sokasoka iba, “Tawae naenaena yaginauli koliwo? Pwanoli esana yaginauli manim mena mwa kusagena yamuli kusuliyau?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Yau gogo meuloina kuloya-pilesiyako mwa tem am nume kana gogo yabo kulobai kaloli mena kupei-yawatagilan mayale mena mesabana am boda yo yagu boda yo yola labuine ala walo sibenalan na sikatai yaiya iwalo yawasosi.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Bolime kana baibaiwa tuwenti yamiyamiya koliwo kanasiga kabona. Sauganane kolili am ebaebaiwo sipi yo gouti sitala-kabikabi dudulai yo sidebalala, na iyamo nige sipi natuna tauna yabo yaunui yakakan.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Nige sauga yabo am sipi o am gouti ebaebai sokasokali sikapuyamate na yakakalaiyama koliwo na kuwalo tem yayamiyalaei yagu ebaebai koina maisana. Saugana tem am ebaebai sipi o gouti yabo sikewali kaliyate mena o nuwana boniyai mena sauga meuloina kaiwena ukawakawanoi koliyau maisana kaiwena.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Sauga ibaibaiwa kaliyate koina dabwelo wedowedolina igabuyau yo boniyai koina tulutulu iunuiyau mwa man kenokeno manigu mena ikwalalele.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Bolime tuwenti yamiyamiya koliwo mumugam koliyau bwaine besiele. Bolime potin (14) yagamwakabi koliwo natumwao sinesineo kaiweli, yo bolime sikisi yapaisowa am ebaebaiwo kolili, yo me sanaulu maisagu kubui-keileli.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Tem tubugu Abelamo yo tamagu Aisake ali Yaubada kana pwalou nige imiyamiya koliyau, kani menima bwagabwagagu kuyawasa-yapileyoiyau yalau. Na kaiwena Yeoba yagu kamkamna yo yagu kalakisiye igitai mwa kaiwena boniyai mena iwalo-yasanapuwo.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Yo Labana Yakobo kainana iyamaisa iba, “Sinesineo siya bwaimwana yau natuguwao yo natuliyaone siya yau tubuguwao. Tabe ebaebaiwone yau yagu ebaebaiwo. Mwa ginauline meuloiline ugitagitailine yau yaeliwa. Na kaliyate kabona nige ginauli yabo yagiginauli na koina natuguwao sinesineoliyao me natuliyao yakabi-kalatagili.
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Mwa koinaele kowa yo yau kelabilabin kamwasana taginauli yo kana kilakilala veku tayatolo na iyanuwatu-kalatagila.”
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Yakobo itolo yo veku yabo lalakina besiele kabo tuki ikalai yo iyatolo ali kaba nuwatu-kalatan.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Yo iwalolau kana kilakaiwo kolili veku sikele-gogo-nagilima yo sitalin isae kabo Labana ana boda nakanaka yabo siginauli na simiyasio papalina mena yo sikekan.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Labana kaba nuwatu-kalatan bwaine esana ipei kaina Alameiki koina ‘Yega Saduta’ yo Yakobo kaina Ibeliu koina iyogayan ‘Galiyedi’.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Labana iwalolau Yakobo koina iba, “Veku talitalinna bwaite yola labui kelabilabin kamwasana kana kilakilala kaba nuwatu-kalatanna.” Iya kaiwena mwa esana sipei Galiyedi.
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 Yo tabe esana sipei yoi Mispa, kaiwena Labana iba, “Saugana tem tamiya-suwala Yeoba iya kani igite-kalatagila.”
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Labana tabe iwaloyameli iba, “Tem natuguwao sinesineoliyaone na mumugam inae kolili, o nuwana tem sinesineo uloili ukwasolanagili bwagana nige tomo yabo yagu wasa iyeyeyama iyamo kunuwatu-kalatan kowa yo yau Yeoba igitagitaila.
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Kaiwena veku talitalinna mekanakava veku malamalawena besiele tuki ugitai bwaite yakalai yo yayatolo kowa yo yau luwaluwalila mena.
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Yola labui kelabilabin kamwasana kaba nuwatu-kalatanna kilakilalana. Yau tabe nige sowasowana veku talitalinnane yalikwai na yalaowa yakaleya koliwo. Yo kowa tabe besiele nige sowana vekune talitalinnane yo vekune itotolo besiele tuki kulikwaili yo ukaleya koliyau.”
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Kabo Labana tabe iwaloyoi iba, “Tubum Abelamo ana Yaubada yo Abelamo tamana Nao ana yaubada kani siyamaisala tem kelabilabin kamwasana bwaite tagiginauline talikwai.” Yo Yakobo ikawalulu-sae tamana Aisake ana Yaubada esana mena iya mwa ipwalopwalou.
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Yo koyane koina Yakobo ebaebai yabo ikalai yo ipwaoliyan Yaubada koina yo ana bodao iyoganlima sikekan ebaebaiwa koina. Kekan mulina mena sikenowaya koya mena.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Yanuwa ilayan malala kikiuna Labana itolo ilau natunao menatuliyao isapwalili yo inisoili yo iwalo-muloloili yo ikawa-kaiyoni kolili kabo me ana bodao sipileyoi ali yanuwa mena.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.