1 Samuel 14
Buki Tabu Beyabeyana (TTEO) vs NVT
1 Kaliyate yabo koina Saulo natuna Diyonatan iwalolau ana kaleya gogona kana tokayale koina iba, “Kulaoma talopanaisi Pilistiya ali kaba gogo mena.” Na tamana nige nuwana mena ipepei.
1 Certo dia, Jônatas, filho de Saul, disse a seu escudeiro: “Venha, vamos ao lugar onde fica o destacamento dos filisteus”. Mas Jônatas não contou a seu pai o que pretendia fazer.
2 Na Saulo imiyamiya mayau pomegleneiti yaulina mena yanuwa Migilon koina yanuwa Gibeya salina mena. Yo tomo yoli sikisi andeledi (600) siya tokaleyayao mekanakavao simiyamiya.
2 Enquanto isso, Saul estava acampado nos arredores de Gibeá, em volta da árvore de romãs em Migrom, junto com cerca de seiscentos homens.
3 Na topwaoli Aiya iyaele luwali mena kana kaleko esana ipodi iluwui. Aiya iya Ikabodi natuna kanakava esana Aitubi na Aitubi tamana esana Peniyasi na Peniyasi tamana esana Ilae. Iya tauna kona Yeoba ana topwaoli yanuwa Sailo koina. Na Diyonatan ana laune kaiwena nige tomo yabo ikakatai.
3 Entre eles estava Aías, o sacerdote, que levava o colete sacerdotal. Aías era filho de Aitube, irmão de Icabode, filho de Fineias, filho de Eli, que tinha servido como sacerdote do S enhor em Siló. Ninguém percebeu que Jônatas havia saído do acampamento.
4 Na kaba lopanaisine ilalau Pilistiya ali kaba miya mena papali labui mala naenaena. Malanaenaene yabo esana Bosesi yo yabo esana Senei.
4 Para chegar ao destacamento dos filisteus, teve de passar por entre dois penhascos; um se chamava Bozez, e o outro, Sené.
5 Papali labuine yabo tete bomatu mena Mikimasi manna mena yo yabo tete yavana mena Geba manna mena.
5 Um ficava ao norte, de frente para Micmás, e o outro, ao sul, de frente para Geba.
6 Diyonatan iwalolau ana kilakai gogo kaleya kana tokayale koina iba, “Kulaoma talopanaisi talau Pilistiya ali kaba gogo mena siya nige nigwenigwe tomonliyao kolili. Nuwana kani Yeoba ginauli yabo iginauli kaiwela. Bwagana tabaibaiwa o nuwana nige tababaibaiwa nige ginauli yabo sowasowana Yeoba ana sagu ikausi kolila.”
6 Jônatas disse a seu escudeiro: “Vamos atravessar até o destacamento daqueles incircuncisos! Quem sabe o S enhor nos ajudará, pois nada pode deter o S enhor . Ele pode vencer com muitos guerreiros e, também, com apenas uns poucos!”.
7 Mwa kainana iyamaisa iba, “Tawae kunuwatui uginauli bwai talaowamo yau talatalamgu koliwo.”
7 “Faça o que lhe parecer melhor”, respondeu o escudeiro. “Eu o seguirei para onde o senhor for!”
8 Kabo Diyonatan iba, “Inamwanamwa talopanaisi talau talomayale kolili na sigitaila.
8 “Pois bem”, disse Jônatas. “Vamos atravessar e deixar que nos vejam.
9 Tem siwalo kolila siba, ‘Kwasanasanawaya kanasiga kasaewa kolimiu’ tatolomo tasanasana tabu tasasae kolili.
9 Se disserem: ‘Fiquem onde estão, ou mataremos vocês’, ficaremos parados e não iremos até eles.
10 Na tem siba, ‘Kwasaema kolimai’ takawasae kaiwena bwainene kilakilala kolila Yeoba italamwagiliko nimala kalona mena, kani taunuili.”
10 Mas, se disserem: ‘Subam até aqui e lutem’, então subiremos. Será sinal de que o S enhor os entregará em nossas mãos.”
11 Kabo yoli labuiwa silopanaisi yo siutu-mayale Pilistiya tokaleya kolili mwa sigitaili yo sitalawasi-yagili siba, “Wagitaili Ibeliu tokenokeno-wadamwa gula mena kabo sinene-yawatagilima.”
11 Quando os filisteus os viram chegando, gritaram: “Vejam! Os hebreus estão saindo dos buracos onde estavam escondidos!”.
12 Kabo siyogalau Diyonatan yo ana kilakai tokayale gogo kaleya kolili siba, “Ee kwasaemaya kolimai na sanapu kayakenayagimiu.” Mwa Diyonatan iwalolau kana tosagu gogo kaleya kana tokayale koina iba, “Yavinae baguna na kowa kani muligu mena kuvinaema. Kaiwena Isileli ala Yaubada Pilistiya italamwagiliko nimala mena kani kabona taunuili.”
12 Então os homens do destacamento gritaram para Jônatas e seu escudeiro: “Subam até aqui, e nós lhes daremos uma lição!”. “Venha, suba logo atrás de mim”, disse Jônatas a seu escudeiro. “O S
13 Yo Diyonatan ivinae baguna mala naenaenawa koina nimana yo kaena iyapaisowali. Na ana tokayale gogo kaleya salina mena. Yo Diyonatan Pilistiya kaleya kana tobagunao tupwaliyao itubali-yabekuli na ana kilakai salina mena itolo yo ikoyamateli.
13 Então subiram usando os pés e as mãos. Jônatas derrubava os filisteus e, atrás dele, seu escudeiro os matava.
14 Kaleya bagubagunana koina Diyonatan me ana kilakai gogo kaleya kana tokayale mekanakava yoli tuwenti (20) siunuili dedei kikiuna kalona mena.
14 Mataram, no total, cerca de vinte homens, numa pequena porção de terra.
15 Mwa Pilistiya tokaleya meuloili siya simiyamiya ali kaba gogo mena yo tabe siya koya mena meuloili kateli siwakaka yo simatausi lalakina yo tabe nuwali sipwanopwano. Yo mwanikiniki bwatano inukui itabubu kaiwena Yeoba ana kaiwe iyawatagili.
15 De repente, o pânico tomou conta do exército filisteu, tanto no acampamento como no campo, e também nos destacamentos e nos grupos de ataque. Naquele instante, houve um terremoto, e todos se encheram de terror.
16 Saulo ana tokabi kevanaiwo manli ilau Gibeya koina susu Beniyamina ali dedei mena Pilistiya tokaleyayao sisagena bwagabwaga me ali nuwa-pwanopwano.
16 As sentinelas de Saul em Gibeá de Benjamim viram que o imenso exército dos filisteus começou a debandar em todas as direções.
17 Silau Saulo ana wasa siwolena, kabo iwalo kolili iba, “Tokaleya kwayoga-gogonagilima na kwaloyai yaiya iya nige mekalakava.” Mwa siloyai yo silobai Diyonatan me ana kilakai nige simiyamiya.
17 Saul ordenou ao povo: “Façam a chamada e verifiquem quem está faltando!”. Quando fizeram a chamada, descobriram que Jônatas e seu escudeiro não estavam ali.
18 Yo Saulo iwalolau topwaoli Aiya koina iba, “Yeoba ana kelabilabin kamwasana kana dedewaga wakalaiyama.”
18 Então Saul gritou para Aías: “Traga o colete sacerdotal!”, pois, naquele tempo, Aías usava o colete sacerdotal diante dos israelitas.
19 Saugana Saulo iyaelemo iedeedede topwaoli Aiya koina na Pilistiya ali kaba gogo mena matausi yo nuwa-pwanopwano ilalaki molosi yo siwuiwui-keikeile mwa iba, “Besi. Nige sowana Yeoba ana nuwatu taloyai.”
19 Enquanto Saul falava com o sacerdote, o tumulto e a gritaria no acampamento dos filisteus aumentaram. Então Saul disse ao sacerdote: “Não precisa mais usar o colete!”.
20 Kabo Saulo me ana tokaleyayao silusae kaleya luwana mena sigite-lobaili Pilistiya nuwali sipwanopwano molosi. Mwa sibomayoi ali kaleya kelepana koina siunuyamateli siboita.
20 Então Saul e todos os soldados correram para a batalha e encontraram os filisteus matando uns aos outros. Havia grande confusão por toda parte.
21 Tauna kona Isileli tupwaliyao silau sipatu Pilistiya kolili yo simiyamiya waya Pilistiya ali kaba kaleya mena. Sauganane koina sitolo-keile Isileli kolili na Saulo yo Diyonatan sisaguili kaleya koina.
21 Até os hebreus que antes haviam desertado para o lado dos filisteus se rebelaram e se uniram a Saul, a Jônatas e ao restante dos israelitas.
22 Besiele siya tauna kona tabe siyabubu silau susu Ipeleim ali dedei mena sikeno-wadam dedei mala koyakoyana mena, mwa wasa sibenalan Pilistiya siyabubu kabo sisagena-tolo kabo mulili mena sisagena sikele-tawoili.
22 Quando os homens de Israel que haviam se escondido na região montanhosa de Efraim ouviram que os filisteus fugiam, também os perseguiram.
23 Kaleya ilikwako ilaoko Beteiben ilogabaen. Na kaliyatenane koina tomoyao Isileli Yeoba ileboili kali tokalomagigiliwo nimali mena.
23 Assim, o S enhor livrou Israel naquele dia, e a batalha continuou até além de Bete-Áven.
24 Muliya kabo silau kaleya koina na Saulo loina kaikaiwena iwalowen kolili iba, “Kisi tomo yabo ukekan kanasiga kaleya mena yagumyai kagu kaleyayao kolili. Tem yaiya kowa nige loina bwaite kuyayakasisi-yan na ukekan kanasiga dabwelo isugu Yeoba kani ikawa-gulaiwo.” Mwa tokaleyayao nige sikekekan mwa meuloili yoli sisawosawowoli.
24 Os homens de Israel estavam exaustos naquele dia, pois Saul lhes havia imposto este juramento: “Maldito seja aquele que comer antes do anoitecer, antes de eu ter me vingado inteiramente de meus inimigos”. Por isso, ninguém comeu nada o dia todo,
25 Kabo meuloili silusae gunuwala mena yo kamwakamwa sigitai bwatano mena.
25 embora tivessem encontrado favos de mel no chão do bosque.
26 Saugana silusae gunuwala mena yo kamwakamwane sigitai ididididi-yawatagili na iyamo nige yabo nimana ilalau na ikalai inunuma kaiwena kawa-gulane sibenalanako mwa simatausi.
26 Não se atreveram a provar o mel, pois temiam o juramento exigido por Saul.
27 Na Diyonatan nige ikakatai tamana ana loinane mwa ana sige isuna iyagalawan itupa-lapan yo bwasina ikalaiyama ana sige mena inuma yo yona sikaikaiwe.
27 Jônatas, porém, não sabendo do juramento de seu pai, enfiou a ponta de uma vara num favo e comeu o mel. Depois de comer, recuperou as forças.
28 Kabo tokaleya yabo iwalolau Diyonatan koina iba, “Tamam loina kaikaiwena ipei iba tem yaiya kan ikan kani kawa-gula ilobai Yeoba koina. Iya kaiwena mwa yomai sisawosawowoli kaiwena nige kan yabo kakakan.”
28 Vendo isso, um dos soldados lhe disse: “Seu pai obrigou o exército a fazer um juramento severo, pelo qual quem comer alguma coisa hoje será maldito. Por isso todos estão exaustos”.
29 Yo Diyonatan iwalo iba, “Tamagu ana loina ipepeine kita Isileli kala polowe iyalalaki. Ugitai saugana kamwakamwa bwasina kikiuna yanuma mwa yogu sikaikaiwe.
29 “Meu pai trouxe desgraça sobre o povo!”, exclamou Jônatas. “Vejam como recuperei as forças depois de provar um pouco de mel.
30 Tem tamagu italam-wagila na kala kaleyayao kan siyayabubu-gabaegili kolili takekan na yola sikaikaiwe kani Pilistiya sibaibaiwa taunuili.”
30 Se os homens tivessem recebido permissão para comer à vontade do alimento que encontraram entre os inimigos, imaginem quantos filisteus mais teríamos matado!”
31 Kaliyatenane koina Isileli sitolo yo Pilistiya sitawoili sikoyamateli iyatubuya yanuwa Mikimasi koina yo ilau kanasiga Aidalon. Yo guliyam kaiwena kamnali sinae yo yoli sisawosawowoli.
31 Os israelitas perseguiram e mataram filisteus o dia todo, desde Micmás até Aijalom, e ficaram cada vez mais enfraquecidos.
32 Mwa dabwelo isugu kabo mwayamwayau sisagena silau ginauli sikwayaili Pilistiya kolili yo tabe sipi yo bulumakau menatuliyao siunuili sinigwaili bwatano mena mekwasikwasineli simiyasio mekilaili sikekan, kaiwena siguliyam molosi.
32 Naquela noite, tomaram apressadamente os despojos da batalha; mataram ovelhas, bois e bezerros e comeram a carne com sangue.
33 Yo Saulo ana wasa siwolena siba, “Tokaleya silopwano Yeoba manna mena kaiwena buluma kilaina kwasikwasinena sikanyako.” Kabo Saulo iba, “Komiu loina kana tolikwai veku yabo lalakina kwayatapipiliyama koliyau.
33 Alguém foi dizer a Saul: “Veja, os soldados estão pecando contra o S enhor , comendo carne com sangue”. “Vocês cometeram um grande pecado!”, disse Saul. “Procurem uma pedra grande e tragam-na para cá.
34 Kwalau tokaleya kwawalo kolili ali sipi yo ali bulumakau sikalailima bwaite koina. Siunuili vekune bwaite koina yo kwasineliyao siyadidi-gabaegili yo siloliga sikekan. Na tabu Yeoba ana loina sisisinali.” Kabo sikele-gogo silaoma bwaine koina siloliga yo sikekan.
34 Depois, saiam entre os soldados e digam-lhes: ‘Tragam os bois e as ovelhas até aqui! Abatam os animais e deixem o sangue escorrer antes de comer. Não pequem contra o S enhor , comendo carne ainda com sangue’.” Naquela noite, portanto, todos os soldados levaram os animais e os abateram ali.
35 Kabo Saulo kaba pwaoli ikabi Yeoba koina. Na bwaite ana sauga bagubagunana kaba pwaoli ikabi.
35 Então Saul construiu um altar para o S enhor ; foi o primeiro altar que ele construiu para o S enhor .
36 Yo Saulo iwalo tokaleya kolili iba, “Kani boniyai talobi Pilistiya meuloili ali gogo takwayaili yo meuloili taunuyamateli tabu yabo itutupwa. Ilau kanasiga itomkewa ilayan gwaligwali.” Yo kainana siyamaisa siba, “Tawae kunuwanuwatuine inamwanamwasosi bwai uginauli mowoi.” Na iyamo tabe topwaoli Aiya iba, “Kani naga Yeoba ana nuwatu taloyai na takatai.”
36 Depois Saul disse: “Vamos perseguir os filisteus a noite toda, saqueá-los até o amanhecer e destruir até o último deles”. Seus homens responderam: “Faremos o que o rei achar melhor”. O sacerdote, porém, disse: “Primeiro vamos consultar Deus”.
37 Kabo Saulo Yeoba koina ineli iba, “Gubesi yalobi Pilistiya yakalaili o besi? Sowana kutalamwagili Isileli nimali mena?” Na Yeoba Saulo ana kawanoi nige iyayamaisa kaliyatenane koina.
37 Então Saul perguntou a Deus: “Devemos ir atrás dos filisteus? Tu os entregarás nas mãos de Israel?”. Mas Deus não lhe respondeu naquele dia.
38 Mwa Saulo iba, “Tokaleya kali tobagunao meuloimiu kwalaoma bwaite koina na taloyai yaiya pwanoli iginauli kaliyate kabona koina. Pwanoli esana iginauline?
38 Então Saul ordenou: “Todos os comandantes do exército, apresentem-se a mim! Descubram como e por que aconteceu esse pecado!
39 Kagu lulu Isileli ali Yeoba me yawasina esana mena iya tolebola nuwana natugu Diyonatan o nuwana yaiya bwai kani iboitamo.” Mwa tabe nige yabo kainana iyayamaisa.
39 Tão certo como vive o S enhor , aquele que resgatou Israel, o culpado morrerá, mesmo que seja meu filho Jônatas!”. Contudo, ninguém lhe disse nada.
40 Yo Saulo iwalolau Isileli tokaleyayao kolili iba, “Komiu kani kwatolo waya bwaimwa koina na yau me natugu Diyonatan kani katolo bwaite koina.” Mwa kainana siyamaisa siba, “Tawae kunuwatui inamwanamwa sosi uginauli besiele am nuwatune.”
40 Saul disse a todo o Israel: “Jônatas e eu ficaremos aqui, e todos vocês ficarão ali”. E os homens responderam: “Faça o que o rei achar melhor”.
41 Kabo Saulo ineli Yeoba Isileli ali Yaubada koina iba, “Tawae yaina nige yagu kawanoi kuyayamaisa? Nuwanuwagu walo yawasosi kuyeyama tem pwanoli imiyamiya yau yo Diyonatan kolimai kuyamayale veku Ulim koina na tem tokaleya ali pwanoli kuyamayale veku Tamim koina.” Kabo topwaoli veku ikalai iyapaisowa lopwano imayale Saulo me natuna Diyonatan kolili.
41 Em seguida, Saul orou: “Ó S enhor , o Deus de Israel, mostra-nos quem é culpado e quem é inocente”. Por sorteio, Jônatas e Saul foram escolhidos como sendo os culpados, e o povo foi declarado inocente.
42 Tabe Saulo iwaloyoi iba, “Vekune ugwabaegili yoi yau yo natugu Diyonatan luwaluwalimai mena.” Mwa siginauli besiele kabo silobai Diyonatan iya lopwanone iginauli.
42 Saul disse: “Façam outro sorteio entre mim e Jônatas”. E Jônatas foi escolhido como o culpado.
43 Kabo Saulo iwalolau Diyonatan koina iba, “Kuwalo-masala koliyau ginauli esana kupaisowaine?” Kabo kainana iyamaisa iba, “Yagu sige isuna mena kamwakamwa yatupa-lapan koina na yakalaiyama yanuma, koinaele yatalamwagau besimo yaboita.”
43 “Diga-me o que você fez”, ordenou Saul. “Provei um pouco de mel”, confessou Jônatas. “Foi apenas uma pequena porção, na ponta de minha vara. Estou pronto para morrer!”
44 Kabo Saulo iba, “Natugu, walo yawasosi kuboita. Tem nigele, yakawanoi Yeoba koina maisa polopolowe molosina iginauli koliyau.”
44 Então Saul disse: “Sim, Jônatas, você deve morrer. Que Deus me castigue severamente se você não for morto por isso”.
45 Na tokaleyayao siwalo Saulo koina siba, “Diyonatan iya mwa kita Isileli ileboila. Mwa kani kuwalo iboita? Kani nigele. Kakawalulu Yeoba Tokaiwesosi esana mena nige sowana yona wauna yabo ukwabi-tonan, kaiwena kaliyate kabona Yeoba isagui yo paisowa lalakina iginauli.” Yo Diyonatan ilivasi nige sowana iboita.
45 Os soldados, porém, disseram a Saul: “Jônatas conquistou esta grande vitória para Israel. Acaso ele deve morrer? De maneira nenhuma! Tão certo como o S enhor vive, ninguém tocará num fio de cabelo da cabeça dele, pois hoje Deus o ajudou a realizar um grande feito”. E assim o povo salvou Jônatas da morte.
46 Mwa Saulo ilopei nige Pilistiya itatawoili yoi na ikabi-gabaegili sipileyoi ali dedei mena.
46 Então Saul deixou de perseguir os filisteus, e eles voltaram para sua terra.
47 Saugana Saulo iyamala Isileli ali kin iyatubu ikaleya Isileli kana tokalomagigiliwo dedei uloina uloina kolili. Siya Isileli simiya-takikilagili, Mowabe, Amoni, Idoma, Soba, siya me ali kinwo yo Pilistiya. Toisabo dedei kolili ikaleya sauga meuloina iunuili,
47 Depois que Saul havia se firmado como rei de Israel, lutou contra seus inimigos ao redor: contra Moabe, Amom e Edom, contra os reis de Zobá e contra os filisteus. E, para qualquer lado que se voltava, era vitorioso.
48 kaiwena me ana katepatu yo me ana kaiwe ikalekaleya. Besiele tabe Amaleki iunuili siya tauna kona silaoma yo Isileli ali gogo sikwayaili.
48 Realizou grandes feitos e derrotou os amalequitas, livrando Israel de todos que o haviam saqueado.
49 Saulo natunao tatao esaliyao bwaite, Diyonatan, Isibi yo Malikisuwa. Natunao sinesineo labui tobagubaguna esana Melabi, tomulimuliye esana Mikali.
49 Os filhos de Saul eram Jônatas, Isbosete e Malquisua. Também tinha duas filhas: Merabe, a mais velha, e Mical, a mais nova.
50 Saulo wainena esana Ainowami iya Aimasi natuna. Ana tokaleyayao kali tobaguna esana Abina iya Saulo tamana Kisi kanakava esana Neli natuna.
50 A esposa de Saul se chamava Ainoã, filha de Aimaás. O comandante do exército de Saul era Abner, filho de Ner, tio de Saul.
51 Kabo Saulo tamana esana Kisi na Abina tamana esana Neli. Kabo Kisi kanakava Neli siya yoli labuine taubala esana Abiyeli natunao.
51 Quis, pai de Saul, e Ner, pai de Abner, eram filhos de Abiel.
52 Saulo yawasina meuloina koina me ana tokaleyayao sikalekaleya Pilistiya kolili. Na Isileli tataoliyao sauga meuloina igitagitaili tem yaiya ikaiwe yo ikatepatu ikalai iyamala ana tokaleya.
52 Os israelitas lutaram ferrenhamente contra os filisteus durante toda a vida de Saul. Por isso, sempre que Saul via um jovem forte e valente, logo o convocava para seu exército.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.