Mateus 12
Si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj Xa̱ngaꞌ (TRQ) vs AAI
1 Ni̱ ngaa daj ni̱ huaj Jesús da̱ni rian gunun ni sij strigo ꞌngo̱ güi naránj ruhua ni sij. Ni̱ gachin xiꞌna̱ riqui ni tsínj nicoꞌ sij. Ngaa ni̱ gaxi̱ꞌi ni sij rocoj ni sij ca strigo. Ni̱ xa ni sij.
1 Veya bai’ab na’atube sawar ufunamaim, Jesu Baiyarir Ana Veya sanabey wanawanah remor inan ana bai’ufununayah a himorob, basit sanabey afa hirut hikeb ro’oro’oh hibow hi’aa.
2 Sani̱ ngaa guiniꞌi ni tsínj fariseo, ni̱ gataj ni sij gunun Jesús:
2 Naatu ofafar bai’obaibiyenayah hi’itih basit Jesu hi’u, “A bai’ufununayah ku’itih, abis tisisinaf i ata ofafar te’a’a’stu’utu’ub, anayabin boun i Baiyarir ana veya.
3 Ngaa ni̱ gataj Jesús:
3 — ausente —
4 Ni̱ gatúj sij chruhua ducuá Yanꞌanj. Ni̱ xa sij si-chra̱chrunj Yanꞌanj. Ni̱ naꞌuej si-ley Yanꞌanj sisi̱ xa ni du̱güiꞌ sij chrachrúnj daj. Sani̱ urin ni chrej xa chrachrúnj da aj.
4 — ausente —
5 ’Ni̱ nun ga̱ya ni é re̱ꞌ si-ley Moisés nej míꞌ. Daj si ꞌyaj sun ni chrej chruhua si-nuhui Yanꞌanj güi naránj róꞌ aj. Sani̱ nitaj gaquinꞌ daꞌui ni sij nej mánj.
5 Naatu Moses ana ofafar ta kwaiyab kwa’itin? Baiyarir ana veya firis terun Tafaror Bar teyayabuna men ofafar te’a’astu’ub? En.
6 Ni̱ atā gu̱nun ni é re̱ꞌ sisi̱ nan niquinꞌ ꞌngo̱ tsínj huin achij daj nga̱ nuhui da aj.
6 Baise boun i a tur ao’owen, sawar gagamin anababatun i na tit, men iti Tafaror Bar na’atube’emih.
7 Ni̱ gataj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj: “Huin ruhuāj sisi̱ ga̱huin ꞌi̱ ruhua ni é re̱ꞌ ni̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ ni ngüi̱. Ni̱ nitaj si huin ruhuāj sisi̱ da̱gahuiꞌ ni é re̱ꞌ xucu riānj mánj.” Daj gataj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj. Ni̱ sisi̱ unun ni é re̱ꞌ u̱n sin huin ruhuaj nuguanꞌ nan gata, ni̱ si̱ gutaꞌ chre ni é re̱ꞌ gaquinꞌ ni ngüi̱ nun guiꞌyaj gaquinꞌ mánj.
7 Buk Atamaninamaim i iti na’atube eo, ‘Kabeber i akokok men sibor.’ Kwa iti sawar yabin anababatun kwatasoso’ob na’at sabuw gewasih boro men kwatakusairih.
8 Daj si nicaj sūnj rian ni güi naránj róꞌ huīnj daꞌníj ni ngüi̱. ―Daj gataj Jesús gunun ni tsínj fariseo.
8 Anayabin Orot Natun i Baiyarir Tamah anababatun.”
9 Ngaa ni̱ gahui Jesús yuꞌuj daj. Ni̱ gatúj sij chruhua si-nuhui ni síꞌ.
9 Jesu nati efan itumar na hai Kou’ay Bar ta wananwanan run,
10 Ni̱ nne ꞌngo̱ tsínj hua na̱co raꞌa daj. Ngaa ni̱ nachínj snanꞌanj ni tsínj fariseo Jesús. Ni̱ gataj ni sij:
10 orot ta uman murubin ma’ama’amaim, naatu sabuw afa nati’imaim hima’am i ef hinunuwet Jesu gamin uwin isan, imih Jesu hibatiy hio, “It ata ofafaramaim Baiyarir ana veya orot babin boro taniyawas ai en?”
11 Ngaa ni̱ gataj Jesús:
11 Baise Jesu iyafutih eo, “Bo o orot ta a sheep Baiyarir ana veya hub tare’er, boro itatain tayen o itihamiy ta’in tamorob?
12 Ni̱ ni̱nꞌ ruhua níꞌyanj ꞌngo̱ tsínj daj si níꞌyanj ꞌngo̱ xachij da aj. Hué dan ni̱ sa̱ꞌ huin sisi̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ néꞌ güi naránj ruhua ni ngüi̱. ―Daj gataj Jesús gunun ni sij.
12 Orot ana yawas i ra’at kwanekwan men for na’atube’emih. Isan imih Baiyarir ana veya orot babin tanabibais i men tasisinaf kakaf ofafar ta’a’astu’ubimih.”
13 Ngaa ni̱ gataj sij gunun tsínj aꞌnanꞌ raꞌa daj:
13 Imaibo orot uman murubin isan eo, “Uma ku’otofair a’itin.” Naatu orot uman otofair naatu uman igewasin uman rounane na’atube matar.
14 Sani̱ gahui ni tsínj fariseo. Ni̱ dagaꞌmi dugüiꞌ ni sij da̱j ga̱ꞌue da̱gahuiꞌ ni sij Jesús.
14 Basit Pharisee Jesu hihamiy hitit ufun, rabin morob isan hiyakitifuw.
15 Sani̱ niꞌi Jesús si ani ruhua ni tsínj daj. Ngaa ni̱ gahui sij. Ni̱ ganꞌanj sij yuꞌuj daj. Ni̱ nicoꞌ nico ni ngüi̱ ganꞌanj ni sij. Ni̱ ganahuin daranꞌ ni ngüi̱ aꞌnanꞌ, guiꞌyaj Jesús.
15 Jesu rabinamih hiyayanuw tur nowar naatu efan nati ihamiy sa’ab in, sabuw rou’ay gagamin na’in hi’itin hi’ufunun bairi hinan, iyabowat hisawow hinan etei iyawasih.
16 Ni̱ gaꞌninꞌ sij sun sisi̱ si̱ nuna ni sij u̱n tsínj huin sij rian ni ngüi̱ mánj.
16 Naatu eo fafarih eo, “Sabuw afa hai tur men kwana’owenamih.
17 Ni̱ hué daj gahuin sisi̱ ga̱huin yya da̱j rúnꞌ garun Isaías asi̱j ná xiꞌí Yanꞌanj. Ni̱ gataj síꞌ:
17 Iti i abisa dinab orot Isaiah ana bukamaim kikirum na iturobe.
18 Nan nne tsínj unánj guitsi riānj anj.
18 ‘Iti orot i ayu isau bowamih arubin,
19 Ni̱ si̱ gununꞌ sij nga̱ ni ngüi̱ mánj.
19 I boro men nagam naatu boro men fanan aumetawat niwow;
20 Ni̱ si̱ gaquinꞌ sij yoo guyu huin ni tsínj guereꞌ ruhua, guiꞌyaj ni sayun ranꞌ ni sij.
20 Sawasaw ririmih hikimow tere’er boro men na’abar faifiyen,
21 Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj sij da ga̱naꞌuij daranꞌ ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej si gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ sij nga̱ si-xugüi sij.
21 Naatu sabuw etei hai not hai baitumatum i biyanamaim hinayai.’”
22 Ngaa ni̱ nicaj ni sij ꞌngo̱ tsínj duri naꞌue ga̱ꞌmi gaꞌna̱ꞌ ni sij rian Jesús. Ni̱ nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman tsínj daj. Ni̱ ganahuin sij, guiꞌyaj Jesús. Ngaa ni̱ gaꞌue gaꞌmi sij. Ni̱ naxigui̱n rian sij nej.
22 Imaibo sabuw afa orot ta matan fim naatu demon awan gugin toun bububur ma’am hibai hina Jesu biyan hitit iyawas naatu misir tur eo naatu matan igewasin nuw.
23 Ni̱ gahuin yanꞌanj ruhua daranꞌ ni ngüi̱. Ni̱ nachínj snanꞌanj ni sij ni manꞌan ni dugüiꞌ ni sij. Ni̱ gataj ni sij:
23 Sabuw rau’ay gagamin na’in Jesu abisa iwa’an hi’i’itin hai hikasiy ra’at hio, “Iti orotom David uwan ta?”
24 Sani̱ ngaa gunun ni tsínj fariseo si gataj ni ngüi̱, ni̱ gataj ni sij:
24 Baise Pharisees hinonowar hio, “Iti orot demon enununih, anayabin demon hai ukwarin wabin Beelzebul fair itin, nati esisinaf.”
25 Ni̱ niꞌi Jesús si ani ruhua ni tsínj fariseo daj. Ngaa ni̱ gataj sij:
25 Jesu abisa hinotanot so’ob, naatu uwih eo, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow boro men manin hiniyowamih, naatu bar meraramaim o ain uf rara’amaim hinakusib hinabiyow hai ma boro hini’afiy.
26 Ni̱ hué daj huin sisi̱ gui̱ri sichre Satanás manꞌan sichre Satanás niman ni ngüi̱, ni̱ huin ruhuaj gata sisi̱ hué gue̱ Satanás ununꞌ nga̱ Satanás. Ni̱ si̱ gaꞌue gu̱nucuaj rian nicaj sun sichre da mánj.
26 Imih Demon Ana Aiwob wanawananamaim hinakusib taiyuwih hinabiyow, i ana aiwob wanawanan ana fair boro naririm.
27 Ni̱ sisi̱ rīj sichre niman ni ngüi̱ nga̱ si-fuerza Beelzebú, ngaa ni̱ u̱n tsínj riqui sisi̱ gui̱ri ni tsínj nicoꞌ ni é re̱ꞌ sichre niman ni ngüi̱, ruhua á re̱ꞌ únj. Hué dan ni̱ di̱gyán ni síꞌ sisi̱ nitaj si hua ni̱ca ruhua ni é re̱ꞌ mánj.
27 Naatu kwa i ayu Beelzebul fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o. Bo kwa a bai’ufununayah i yait ana fairamaim demon tenununih? Isan imih kwa taiyuw abai’ufununayah hai sinafumaim ebi’obaiyi God ana baibatiyen i wan kwamara’at.
28 Sani̱ sisi̱ hua yya rīj sichre niman ni ngüi̱, ꞌyaj Espíritu Santo, ngaa ni̱ huin ruhuaj gata sisi̱ gaꞌna̱ꞌ gui̱sij si gui̱nicaj sun Yanꞌanj scanij ni é re̱ꞌ aj.
28 Baise ayu i God Anunin Kakafiyin ana fairamaim demon anununih, imih nati ebi’obaiyit mar ana aiwob i na tit kwa wanawananamaim.
29 ’Si̱ gaꞌue ga̱tu ꞌngo̱ tsínj tu̱ chruhua ducuá ꞌngo̱ tsínj nucuaj, gui̱ꞌyaj tu̱ sij siꞌyaj síꞌ mánj. Sani̱ hua sini numi tsínj daj tsínj siꞌyaj, ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj tu̱ sij siꞌyaj síꞌ.
29 “Orot fairin ana bar boro men asir hinarun ana sawar hinabainomih, baise wantoro’ot orot hinab hinafatum nabat, imaibo ana sawar hinabainuw.
30 ’Ni tsínj nitaj si nicaj dugüiꞌ ngāj, ni̱ ununꞌ ni sij ngāj. Ni tsínj nitaj si naranꞌ strigo ngāj, ni̱ reꞌej ni sij strigo. Ni̱ ꞌyaj ni sij sisi̱ naꞌue gui̱nicoꞌ ni ngüi̱ manꞌānj.
30 “Orot yait ayu airi men abita’imon i ayu au wosai, naatu orot yait men ayu ibaisu airi bobaituw abigenamih, nati orot i wasgeyayan.
31 Hué dan ni̱ atā gu̱nun ni é re̱ꞌ sisi̱ ga̱ꞌue gui̱nicaj Yanꞌanj niman nico xiꞌí daranꞌ gaquinꞌ ꞌyaj ni ngüi̱ nga̱ daranꞌ nuguanꞌ quij aꞌmi ni sij. Sani̱ daranꞌ ni ngüi̱ aꞌmi quij xiꞌí Espíritu Santo, ni̱ si̱ gaꞌue gui̱nicaj Yanꞌanj niman nico xiꞌí ni sij mánj.
31 Ana’an nati isan imih a tur ao’owen, bowabow kakafih ta ta naatu bai’ib tur ta ta God boro nanotawiyen, baise orot yait Anun Kakafiyin ni’ib isan tur kakafin na’o, i ana bowabow kakafih boro men nanotawiyimih.
32 Ga̱ꞌue gui̱nicaj Yanꞌanj ꞌngo̱ niman nico xiꞌí ni ngüi̱ aꞌmi quij rian daꞌníj ni ngüi̱ huin manꞌānj. Sani̱ si̱ gaꞌue gui̱nicaj Yanꞌanj ꞌngo̱ niman nico xiꞌí ni ngüi̱ aꞌmi quij xiꞌí Espíritu Santo mánj. Ni̱ xungüi̱ nan nga̱ xungüi̱ ga̱ꞌnaꞌ, ni̱ si̱ guinicaj Yanꞌanj niman nico xiꞌí ni sij mánj.
32 Naatu orot yait Orot Natun isan tur kakafin na’o nabigigim boro ana bowabow kakafin nanotawiyen, baise orot yait God Anun Kakafiyin isan na’o nabi’iyab, i boro tafaramamaim men nanotawiy na’atube maramaim.
33 ’Sisi̱ sa̱ꞌ ꞌngo̱ chrun daj, guiꞌyaj á re̱ꞌ, ni̱ ga̱yu chruj sa̱ꞌ chraj. Sani̱ sisi̱ xiꞌi̱ ꞌngo̱ chrun daj, guiꞌyaj á re̱ꞌ, ni̱ si̱ gayu chruj sa̱ꞌ chraj nej mánj. Daj si niꞌi néꞌ sisi̱ digyán chruj daj da̱j hua chrun ayu chruj daj.
33 “A ai inakaif gewas boro ro’on gewasin inab, a ai men inakaif gewas ro’on boro kakafin inab, anayabin ai i boro ro’onamaim ina’inan.
34 Daꞌníj xucuáj huin a ni é re̱ꞌ. Da̱j ga̱ꞌue ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ ni̱ manꞌan ni é re̱ꞌ huin quij únj. Daj si duꞌua ni ngüi̱ aꞌmi nga̱ nuguanꞌ nu̱n chruhua niman ni sij.
34 Kwa i tuwamorob foufuh, dogor wanawanan kakafin ema’am boro mi’itube tur gewasih kwana’o. Anayabin abisa dogor wanawanan ema’am i awamaim etitit.
35 Nga̱ tsínj sa̱ꞌ, ni̱ aꞌmi sij ni nuguanꞌ sa̱ꞌ. Daj si hua sa̱ꞌ niman sij. Ni̱ tsínj quij hua, ni̱ aꞌmi sij ni nuguanꞌ quij. Daj si quij hua niman sij aj.
35 Orot gewasin ana bar wanawanan sawar gewasih ya ti’inu’in boro nabow naya taiten, naatu orot kakafin ana bar wanawanan sawar kakafih ya ti’inu’in boro naya taiten.
36 Ni̱ atā gu̱nun a ni é re̱ꞌ sisi̱ daranꞌ ni é re̱ꞌ na̱gaꞌuiꞌ cuenta nga̱ daranꞌ ni nuguanꞌ nitaj si níꞌyanj rian Yanꞌanj güi na̱guiꞌyaj yya Yanꞌanj si-ga̱quinꞌ ni ngüi̱.
36 Imih a tur ao’owen, baibatebat ana maramaim sabuw etei awahimaim tur abisa hi’o boro God ana tur hina’owen aisim nati tur hi’o.
37 Ni̱ ga̱taj Yanꞌanj sisi̱ sa̱ꞌ ni é re̱ꞌ asi̱ daꞌui ni é re̱ꞌ gaquinꞌ xiꞌí ni nuguanꞌ gaꞌmi ni é re̱ꞌ guimán ni é re̱ꞌ xungüi̱ nan. ―Daj gataj Jesús gunun ni sij.
37 Naatu o taiyuw a tur io’omaim God boro nibatiyi, naatu o taiyuw a turamaim boro naorereb o i gewas o kakaf.”
38 Hué dan ni̱ gataj go̱ꞌngo ni tsínj digyán ley nga̱ ni tsínj fariseo gunun Jesús:
38 Imaibo Pharisee naatu Ofafar bai’obaiyenayah afa himisir hi’o, “Bai’obaiyenayan, aki akokok ina’inan ta iniwa’an ana’itin.”
39 Ngaa ni̱ gataj Jesús:
39 Baise Jesu iyafut eo, “Kwa iti mar boun nan ana sabuw a fanasair ra’at, ina’inan itinamih kwa’o. Baise ina’inan boro men ta kwana’itinamih, ina’inan ta’imon nati dinab orot Jonah biyanamaim kwa’itinika.
40 Ni̱ da̱j rúnꞌ gunu̱n Jonás hua̱ꞌnij güi hua̱ꞌnij yanꞌ riqui xucuaj xxi, ni̱ daꞌngaꞌ daj gui̱ꞌnij daꞌníj ni ngüi̱ hua̱ꞌnij güi hua̱ꞌnij yanꞌ riqui yoꞌój.
40 Jonah siy gagamin tonan yan wanawanan in fai tounu auyit tounu na’atube, Orot Natun boro fai tounu auyit tounu me wanawanan na’in.
41 Ni̱ güi ga̱nahuij xungüi̱ ngaa na̱guiꞌyaj Yanꞌanj xiꞌí si-ga̱quinꞌ ni ngüi̱, ni̱ ga̱niquinꞌ ni tsínj guimán xumanꞌ Nínive nga̱ ni tsínj ma̱n acuanꞌ. Ni̱ ga̱taj ni tsínj daj sisi̱ daꞌui ni tsínj ma̱n acuanꞌ gaquinꞌ. Daj si ganani ruhua ni tsínj guimán Nínive daj xiꞌí si-ga̱quinꞌ ni sij ngaa gunun ni sij si nataꞌ Jonás si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj gunun ni sij. Ni̱ yuꞌuj nan niquinꞌ ꞌngo̱ tsínj huin achij daj nga̱ Jonás.
41 Jonah binan Nineveh sabuw hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih hisisinaf etei hihamiyen, imih baibatebat ana veya boro hinamisir kwa kwabiwa’an kakaf isan boro hina’uwi, anayabin binan iti boun abit i men marasika Jonah bibinan na’atube’emih!
42 Ni̱ ngaa gui̱sij güi gui̱ꞌyaj yya Yanꞌanj nga̱ ni gaquinꞌ, ni̱ ga̱niquinꞌ reina ꞌna̱ꞌ ne̱ꞌ Sur ga̱taj únꞌ sisi̱ daꞌui ni ngüi̱ ma̱n yya̱j gaquinꞌ. Ni̱ ga̱huin ni sij castigo nej. Daj si gaꞌna̱ꞌ únꞌ daꞌ xiꞌí ni̱nꞌ xungüi̱ gu̱nun únꞌ si-nu̱guanꞌ tsínj gu̱ꞌnaj Salomón. Ni̱ chru̱n síꞌ si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj anj. Sani̱ huin achij manꞌānj daj nga̱ Salomón rian ni é re̱ꞌ.
42 Na’atube tafaram Sheba hai aiwob babin Solomon ana binan gewasin nowaramih ana tafaram ef yok na’in ihamiy na tur nowar, imih baibatebat ana veya boro namisir, kwabiwa’an kakaf isan na’uwi, anayabin Solomon bibinan i men boun ayu abibinan na’atube’emih!
43 ’Ni̱ ngaa gahui ꞌngo̱ nane̱ xi̱ꞌi niman ꞌngo̱ tsínj daj, ni̱ chéj nane̱ xi̱ꞌi daj ꞌngo̱ yuꞌuj hua na̱co nanoꞌ nane̱ daj ni̱ a̱ na̱ran ruhuaj. Sani̱ nun na̱riꞌ nane̱ daj rian na̱ran ruhuaj.
43 “Demon kakafin orot biyanamaim ema’am tenun etit i boro watu owararinamaim ma baiyarir isan ana efan nanuwet, naatu efan men natitita’ur na’at,
44 Ngaa ni̱: “Na̱nicaj ru̱huaꞌ yūnj ducuāj rian gahuī”, ataj nane̱ daj. Ni̱ ngaa nanica̱j nane̱ daj, ni̱ nariꞌ nane̱ ꞌngo̱ hueꞌ hua níꞌnij. Ni̱ hua nacaꞌ nej. Ni̱ naguiꞌyaj sa̱ꞌ nej hueꞌ daj. Ni̱ daꞌngaꞌ da̱j rúnꞌ huin hueꞌ daj hué daj huin niman tsínj daj.
44 i boro na’o, ‘Ayu boro anamatabir maiye au ubar anan.’ Naatu namatabir nan ana bar natitit, ana bar wanawanan i owararin naatu hirereb hiyabuna inu’in boro na’itin.
45 Ngaa ni̱ ganꞌanj nane̱ daj na̱noꞌ-óꞌ ango ichij nane̱ quij hua daj nga̱ manꞌan nane̱. Ni̱ daranꞌ ni nane̱ daj ga̱natu nu̱guanꞌan niman tsínj daj ru̱huaꞌ yún. Ni̱ gui̱ranꞌ sij nico sayun daj nga̱ si guiranꞌ sij asi̱j sini ya̱n. Ni̱ hué daj ga̱huin nga̱ ni ngüi̱ quij mán yya̱j. ―Daj gataj Jesús gunun ni tsínj digyán ley nga̱ ni tsínj fariseo.
45 Imaibo boro namatabir maiye demon kakafih anababatun etei seven nanawiyih bairi hinan nati bar hinasusuw hinama. Naatu nati orot i boro na’af narauwabon men marasika ma’am na’atube’emih. Imih iti sabuw boun hima kakafih tesisinaf boro isah na’atube namatar.”
46 Ni̱ ngaa hua gue̱ aꞌmi Jesús rian ni ngüi̱, ni̱ niquinꞌ nni sij nga̱ ni jnánj sij ne̱ꞌ chrej xe̱ꞌ hueꞌ daj. Ni̱ gataj ni sij sisi̱ huin ruhua ni sij ga̱ꞌmi ni sij nga̱ síꞌ.
46 Jesu eo, sabuw hima hinonowar ana tur baisawarina’e, hinah taitin hina hitit ufun hibat hi’o, “Aki akokok Jesu bairi ana’o.”
47 Ni̱ ganataꞌ ꞌngo̱ tsínj daj rian Jesús:
47 Basit orot ta run Jesu iu, “Hinat taiti hina ufun tebatabat, tekokok bairi kwana’o.”
48 Sani̱ gataj Jesús gunun tsínj daj.
48 Jesu orot iya’afut eo, “Ayu hinai naatu taitu anababatun ana’o inanowar.”
49 Ngaa ni̱ digyán sij raꞌa sij ne̱ꞌ mán ni tsínj nicoꞌ sij, ni̱ gataj sij:
49 Imaibo ana bai’ufununayah isah uman fufunih eo, “Ayu hinai naatu taitu i iti tema’am ku’itih.
50 Daj si u̱n tsínj dagahuin si aranꞌ ruhua chrē nne xataꞌ, ni̱ hué ni sij huin jnān nga̱ xicaꞌuī nej, nnī nej aj. ―Daj gataj Jesús.
50 Orot yait ayu Tamai maramaim eo na’atube fanan bai esisinaf i ayu taiu, ayu rubu naatu ayu hinai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.