Atos 19
Si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj Xa̱ngaꞌ (TRQ) vs NTLH
1 Hué dan ni̱ ngaa nne gue̱ tsínj gu̱ꞌnaj Apolos xumanꞌ Corinto, ni̱ gachin Pablo riqui ni quij xa̱can. Ni̱ guisíj sij xumanꞌ Efeso rian nariꞌ sij go̱ꞌngo ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj xa̱ngaꞌ.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Ni̱ nachínj snanꞌanj sij ni tsínj daj. Ni̱ gataj sij:
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Ngaa ni̱ nachínj snanꞌanj Pablo ni sij. Ni̱ gataj sij:
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Ngaa ni̱ gataj Pablo:
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Ni̱ ngaa gunun ni sij nuguanꞌ daj ngaa ni̱ gataꞌ nnee ni sij nga̱ si-xugüi Señor Jesús.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Ni̱ gutaꞌ Pablo raꞌa síꞌ chra̱ ni sij. Ni̱ gatúj Espíritu Santo chruhua niman ni sij. Ni̱ gaꞌmi ni sij ꞌngo̱ snanꞌanj na̱ca. Ni̱ nataꞌ ni sij nuguanꞌ ꞌna̱ꞌ rian Yanꞌanj gunun ni ngüi̱.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Ni̱ guisíj ꞌngo̱ si xu̱huij ranꞌ ni sij huin.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Ngaa ni̱ ganꞌanj Pablo hua̱ꞌnij yahui̱ si-nuhui ni tsínj israelita nne xumanꞌ daj. Ni̱ nitaj si xuꞌuiꞌ sij gaꞌmi sij. Ni̱ gaꞌmi ꞌueé sij nga̱ ni tsínj daj gataj sij sisi̱ nicaj Yanꞌanj sun rian néꞌ.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Sani̱ hua soꞌo daꞌaj ni sij nun gu̱xuman ruhua ni sij niꞌi ni sij Jesús. Ni̱ gaꞌmi quij ni sij rian ni ngüi̱ xiꞌí si-chrej Yanꞌanj. Ngaa ni̱ guxun Pablo manꞌan síꞌ scanij ni sij. Ni̱ nicaj síꞌ ni tsínj xuman ruhua niꞌi Yanꞌanj ganꞌanj síꞌ ꞌngo̱ si-escuela ꞌngo̱ tsínj gu̱ꞌnaj Tiranno. Ni̱ yaꞌyoj gaꞌmi Pablo si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni tsínj nahuin chreꞌ chruhua escuela daj.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Ni̱ hué daj guiꞌyaj sij guisíj hui̱j yoꞌ. Xiꞌí daj ni̱ gunun daranꞌ ni tsínj ma̱n estado Asia nuguanꞌ xiꞌí Señor Jesús huin ni síꞌ ni tsínj israelita nga̱ ni tsínj griego nej.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Ni̱ guiꞌyaj Yanꞌanj si sa̱ꞌ nico nga̱ Pablo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Ni̱ nicaj ni sij pañuelo nu̱n chra̱ Pablo nga̱ ango si-ganꞌ sij ganꞌanj gu̱taꞌ ni sij rian ni ngüi̱ aꞌnanꞌ. Ni̱ hué-éꞌ gaꞌnej xiꞌi̱ aꞌnanꞌ ni ngüi̱ daj. Ni̱ gahui ni nane̱ xi̱ꞌi niman ni ngüi̱ daj nej.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Ni̱ achéj go̱ꞌngo ni tsínj israelita cayu ri ni sij nane̱ xi̱ꞌi niman ni ngüi̱. Ni̱ gaxi̱ꞌi ni sij gaꞌmi ni sij si-xugüi Jesús rian ni ngüi̱ nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman. Ni̱ gataj ni sij rian ni nane̱ xi̱ꞌi daj:
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Ni̱ hué daj guiꞌyaj ichij daꞌníj ꞌngo̱ tsínj israelita gu̱ꞌnaj síꞌ Esceva. Ni̱ huin síꞌ ꞌngo̱ chrej aꞌninꞌ.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Ni̱ ngaa hué daj gaꞌmi ni sij rian ꞌngo̱ tsínj nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman, ngaa ni̱ gataj nane̱ xi̱ꞌi daj gunun ni sij:
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Ngaa ni̱ tsínj nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman, ni̱ güéj síꞌ guidaꞌa nucuaj síꞌ ichij ni tsínj daj. Ni̱ guiꞌyaj gana síꞌ rian ni sij. Ngaa ni̱ hua nne̱ ni sij gunánj ni sij gahui ni sij hueꞌ daj.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Ni̱ gunun daranꞌ ni ngüi̱ israelita nga̱ ni ngüi̱ griego ma̱n xumanꞌ Efeso si guiranꞌ ichij tsínj daj. Ni̱ guxuꞌuiꞌ ni̱nꞌ ruhua ni sij, guiꞌyaj nuguanꞌ daj. Ni̱ gaꞌmi sa̱ꞌ ni sij xiꞌí si-xugüi Jesús.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Ni̱ gaꞌna̱ꞌ gaꞌi̱ ni ngüi̱ xuman ruhua niꞌi Jesús. Ni̱ ganataꞌ yya ni sij ni gaquinꞌ guiꞌyaj ni sij.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ni̱ gaꞌi̱ tsínj guiꞌyaj stuꞌuaj nicaj ni sij libro guiꞌyaj stuꞌuaj ni sij gaꞌna̱ꞌ ni sij gari yanꞌa̱n ni sij rian daranꞌ ni ngüi̱. Ni̱ ngaa guiri ni sij cuenta da̱j duꞌue ni libro gaca daj, ni̱ guisíj hui̱j xia chiꞌ mí sanꞌanj plata.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Hué daj huaj gahuin nico ni ngüi̱ xuman ruhua niꞌi si-nu̱guanꞌ Señor. Ni̱ xacaj ni ngüi̱ cuenta sisi̱ hua fuerza nicaj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Hué daj síj ni̱ gani ruhua Pablo ga̱nꞌanj sij xumanꞌ Jerusalén ga̱chin sij estado Macedonia nga̱ estado Acaya nej. Ni̱ gataj sij sisi̱ ngaa gui̱sij sij Jerusalén, ngaa ni̱ hua nia̱n si ga̱nꞌanj sij xumanꞌ Roma.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Ngaa ni̱ gaꞌníj sij hui̱j tsínj chracuij sij ganꞌanj nu̱ngüej síꞌ estado Macedonia huin nu̱ngüej sij Timoteo nga̱ Erasto. Ni̱ gahuin ran manꞌan sij do̱j güi estado Asia.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Ngaa daj ni̱ ducu chranꞌ ni tsínj ma̱n xumanꞌ Efeso ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj xa̱ngaꞌ.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Ni̱ hué daj guiꞌyaj ni sij si hua ꞌngo̱ tsínj guiꞌyaj sun gagaꞌ plata gu̱ꞌnaj síꞌ Demetrio. Ni̱ nari síꞌ nuhui leꞌej da̱j rúnꞌ hua nuhui nne yanꞌanj gu̱ꞌnaj Diana. Ni̱ ꞌyaj gana nico ni tsínj ꞌyaj sun nga̱ síꞌ nga̱ sun daj.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Ni̱ gaquínj Demetrio daranꞌ ni tsínj ꞌyaj sun daj sisi̱ na̱huin chreꞌ ni sij. Ni̱ gataj Demetrio gunun ni sij:
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Sani̱ guiniꞌi néꞌ da̱j ꞌyaj tsínj gu̱ꞌnaj Pablo. Daj si gunun néꞌ sisi̱ achéj ataj sij sisi̱ sé yanꞌanj yya huin yanꞌanj ꞌyaj raꞌa ni ngüi̱, ataj sij. Ni̱ sé urin xumanꞌ Efeso nan huin ataj sij nuguanꞌ daj. Sani̱ achéj sij ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua estado Asia nataꞌ sij rian ni ngüi̱ xiꞌí nuguanꞌ daj. Ni̱ guisíj gahuin nico ni ngüi̱ guxuman ruhua si gataj sij.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Ni̱ niꞌi néꞌ sisi̱ si̱ ga cuidado néꞌ, ni̱ gue̱reꞌ si-sun néꞌ. Ni̱ hué daj gue̱reꞌ nuhui nne yanꞌanj Diana nej. Daj si sisi̱ nitaj si gu̱nun yanꞌanj ni ngüi̱ rian nuhui nne yanꞌanj daj, hué dan ni̱ gue̱reꞌ manꞌan yanꞌanj xa̱na daj xiꞌí si ga̱ni ruhua ni sij sisi̱ nun níꞌyanj yanꞌanj da ga̱ mánj. Ni̱ nicoꞌ ni ngüi̱ mán ni̱nꞌ ga̱chraꞌ estado Asia yanꞌanj nari raꞌa néꞌ daj nga̱ ni ngüi̱ nne ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua xungüi̱ nej. ―Daj gataj Demetrio gunun ni tsínj ꞌyaj raꞌa yanꞌanj daj.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Ni̱ ngaa gunun ni sij nuguanꞌ daj, ni̱ ducu gaꞌman ruhua ni sij. Ni̱ gaguáj ni sij gataj ni sij:
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Hué xiꞌí daj ni̱ nachej gaꞌmi ni ngüi̱ ma̱n xumanꞌ daj gaguáj ni sij. Ni̱ güéj ni sij guidaꞌa ni sij nu̱ngüej tsínj gu̱ꞌnaj Gayo nga̱ Aristarco ganucuaj ni sij ganꞌanj ni sij ꞌngo̱ hueꞌ xxi rian nahuin yuꞌ ni ngüi̱. Ni̱ dugüiꞌ Pablo huin nu̱ngüej síꞌ. Ni̱ ꞌna̱ꞌ nu̱ngüej síꞌ estado Macedonia.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Ni̱ ruhua Pablo ga̱tu sij rian ma̱n ni ngüi̱ daj. Sani̱ nun ga̱ꞌuej ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj ga̱tu sij mánj.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Ni̱ ma̱n do̱j ni tsínj nicaj dugüiꞌ nga̱ Pablo scanij ni tsínj nicaj sun ꞌna̱ꞌ ni síꞌ estado Asia. Ni̱ gaꞌníj ni tsínj daj nuguanꞌ rian Pablo sisi̱ si̱ gatúj sij hueꞌ xxi da mánj.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Diaj nahuin yuꞌ ni ngüi̱, ni̱ gaguáj go̱ꞌngo ni ngüi̱ ꞌngo̱ nuguanꞌ. Ni̱ gaguáj ango ni sij ango nuguanꞌ. Sani̱ nun acaj cuenta daꞌaj ni sij u̱n sin huin ꞌyaj ni sij nahuin yuꞌ ni sij.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Ni̱ ráj raꞌa ni tsínj israelita ꞌngo̱ tsínj gu̱ꞌnaj Alejandro sisi̱ ga̱ꞌmi síꞌ rian ni ngüi̱. Ni̱ dugunun raꞌa síꞌ sisi̱ dínj ga̱niquinꞌ duꞌua ni ngüi̱. Daj si ruhua síꞌ na̱taꞌ síꞌ sisi̱ nitaj gaquinꞌ daꞌui ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj mánj.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Sani̱ ngaa xacaj ni sij cuenta sisi̱ tsínj israelita huin Alejandro, ngaa ni̱ da gaguáj ni sij hui̱j hora. Ni̱ gataj ni sij:
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Hué dan ni̱ gunucuaj sranun guiꞌyaj síꞌ sisi̱ dínj ganiquinꞌ duꞌua ni sij. Ni̱ gataj síꞌ:
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Ni̱ ri̱an naꞌue ga̱taj ꞌngo̱ tsínj daj sisi̱ sé si xa̱ngaꞌ, ngaa ni̱ hua nia̱n si dínj ga̱ne duꞌua á re̱ꞌ. Ni̱ ga̱ cuidado a ni é re̱ꞌ nga̱ si gui̱ꞌyaj á re̱ꞌ.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Ni̱ tsínj nicaj á re̱ꞌ ꞌna̱ꞌ á re̱ꞌ nan, ni̱ nitaj si guiꞌyaj quij ni sij rian nuhui mánj. Ni̱ nitaj si gaꞌmi quij ni sij xiꞌí danꞌanj néꞌ mánj.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Sisi̱ huin ruhua ni du̱güiꞌ Demetrio ga̱ꞌmi gaquinꞌ xiꞌí go̱ꞌngo ni tsínj daj, ni̱ sun dan nne güesi̱ nga̱ ango ni tsínj nicaj sun. Ngaa ni̱ ga̱ꞌmi gaquinꞌ ni sij rian ni tsínj nicaj sun. Ni̱ gui̱ꞌyaj yya ni síꞌ si-ga̱quinꞌ go̱ꞌngo ni sij.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ni̱ sisi̱ hua ango nuguanꞌ achin ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ, ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj néꞌ ꞌngo̱ junta da̱j rúnꞌ aꞌninꞌ si-ley néꞌ sun.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Ga̱ cuidado néꞌ nun sa̱ꞌ nun ga̱taj ni tsínj nicaj sun sisi̱ mán néꞌ ununꞌ néꞌ nga̱ ni sij. Ni̱ si̱ gunucuaj néꞌ gui̱riꞌ néꞌ nuguanꞌ da̱nicaj néꞌ rian ni síꞌ sisi̱ na̱chinj snanꞌanj ni síꞌ nga̱ xiꞌí si ꞌyaj néꞌ nánj. ―Daj gataj sranun daj.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Ni̱ ngaa guisíj gaꞌmi sij daj, ni̱ naꞌníj sij na̱nꞌ ni sij ducuá ni sij.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.