Atos 19
Si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj Xa̱ngaꞌ (TRQ) vs NAA
1 Hué dan ni̱ ngaa nne gue̱ tsínj gu̱ꞌnaj Apolos xumanꞌ Corinto, ni̱ gachin Pablo riqui ni quij xa̱can. Ni̱ guisíj sij xumanꞌ Efeso rian nariꞌ sij go̱ꞌngo ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj xa̱ngaꞌ.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ni̱ nachínj snanꞌanj sij ni tsínj daj. Ni̱ gataj sij:
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ngaa ni̱ nachínj snanꞌanj Pablo ni sij. Ni̱ gataj sij:
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Ngaa ni̱ gataj Pablo:
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Ni̱ ngaa gunun ni sij nuguanꞌ daj ngaa ni̱ gataꞌ nnee ni sij nga̱ si-xugüi Señor Jesús.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Ni̱ gutaꞌ Pablo raꞌa síꞌ chra̱ ni sij. Ni̱ gatúj Espíritu Santo chruhua niman ni sij. Ni̱ gaꞌmi ni sij ꞌngo̱ snanꞌanj na̱ca. Ni̱ nataꞌ ni sij nuguanꞌ ꞌna̱ꞌ rian Yanꞌanj gunun ni ngüi̱.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ni̱ guisíj ꞌngo̱ si xu̱huij ranꞌ ni sij huin.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ngaa ni̱ ganꞌanj Pablo hua̱ꞌnij yahui̱ si-nuhui ni tsínj israelita nne xumanꞌ daj. Ni̱ nitaj si xuꞌuiꞌ sij gaꞌmi sij. Ni̱ gaꞌmi ꞌueé sij nga̱ ni tsínj daj gataj sij sisi̱ nicaj Yanꞌanj sun rian néꞌ.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Sani̱ hua soꞌo daꞌaj ni sij nun gu̱xuman ruhua ni sij niꞌi ni sij Jesús. Ni̱ gaꞌmi quij ni sij rian ni ngüi̱ xiꞌí si-chrej Yanꞌanj. Ngaa ni̱ guxun Pablo manꞌan síꞌ scanij ni sij. Ni̱ nicaj síꞌ ni tsínj xuman ruhua niꞌi Yanꞌanj ganꞌanj síꞌ ꞌngo̱ si-escuela ꞌngo̱ tsínj gu̱ꞌnaj Tiranno. Ni̱ yaꞌyoj gaꞌmi Pablo si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni tsínj nahuin chreꞌ chruhua escuela daj.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Ni̱ hué daj guiꞌyaj sij guisíj hui̱j yoꞌ. Xiꞌí daj ni̱ gunun daranꞌ ni tsínj ma̱n estado Asia nuguanꞌ xiꞌí Señor Jesús huin ni síꞌ ni tsínj israelita nga̱ ni tsínj griego nej.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ni̱ guiꞌyaj Yanꞌanj si sa̱ꞌ nico nga̱ Pablo.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Ni̱ nicaj ni sij pañuelo nu̱n chra̱ Pablo nga̱ ango si-ganꞌ sij ganꞌanj gu̱taꞌ ni sij rian ni ngüi̱ aꞌnanꞌ. Ni̱ hué-éꞌ gaꞌnej xiꞌi̱ aꞌnanꞌ ni ngüi̱ daj. Ni̱ gahui ni nane̱ xi̱ꞌi niman ni ngüi̱ daj nej.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Ni̱ achéj go̱ꞌngo ni tsínj israelita cayu ri ni sij nane̱ xi̱ꞌi niman ni ngüi̱. Ni̱ gaxi̱ꞌi ni sij gaꞌmi ni sij si-xugüi Jesús rian ni ngüi̱ nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman. Ni̱ gataj ni sij rian ni nane̱ xi̱ꞌi daj:
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Ni̱ hué daj guiꞌyaj ichij daꞌníj ꞌngo̱ tsínj israelita gu̱ꞌnaj síꞌ Esceva. Ni̱ huin síꞌ ꞌngo̱ chrej aꞌninꞌ.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Ni̱ ngaa hué daj gaꞌmi ni sij rian ꞌngo̱ tsínj nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman, ngaa ni̱ gataj nane̱ xi̱ꞌi daj gunun ni sij:
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ngaa ni̱ tsínj nu̱n nane̱ xi̱ꞌi niman, ni̱ güéj síꞌ guidaꞌa nucuaj síꞌ ichij ni tsínj daj. Ni̱ guiꞌyaj gana síꞌ rian ni sij. Ngaa ni̱ hua nne̱ ni sij gunánj ni sij gahui ni sij hueꞌ daj.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ni̱ gunun daranꞌ ni ngüi̱ israelita nga̱ ni ngüi̱ griego ma̱n xumanꞌ Efeso si guiranꞌ ichij tsínj daj. Ni̱ guxuꞌuiꞌ ni̱nꞌ ruhua ni sij, guiꞌyaj nuguanꞌ daj. Ni̱ gaꞌmi sa̱ꞌ ni sij xiꞌí si-xugüi Jesús.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ni̱ gaꞌna̱ꞌ gaꞌi̱ ni ngüi̱ xuman ruhua niꞌi Jesús. Ni̱ ganataꞌ yya ni sij ni gaquinꞌ guiꞌyaj ni sij.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ni̱ gaꞌi̱ tsínj guiꞌyaj stuꞌuaj nicaj ni sij libro guiꞌyaj stuꞌuaj ni sij gaꞌna̱ꞌ ni sij gari yanꞌa̱n ni sij rian daranꞌ ni ngüi̱. Ni̱ ngaa guiri ni sij cuenta da̱j duꞌue ni libro gaca daj, ni̱ guisíj hui̱j xia chiꞌ mí sanꞌanj plata.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Hué daj huaj gahuin nico ni ngüi̱ xuman ruhua niꞌi si-nu̱guanꞌ Señor. Ni̱ xacaj ni ngüi̱ cuenta sisi̱ hua fuerza nicaj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Hué daj síj ni̱ gani ruhua Pablo ga̱nꞌanj sij xumanꞌ Jerusalén ga̱chin sij estado Macedonia nga̱ estado Acaya nej. Ni̱ gataj sij sisi̱ ngaa gui̱sij sij Jerusalén, ngaa ni̱ hua nia̱n si ga̱nꞌanj sij xumanꞌ Roma.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ngaa ni̱ gaꞌníj sij hui̱j tsínj chracuij sij ganꞌanj nu̱ngüej síꞌ estado Macedonia huin nu̱ngüej sij Timoteo nga̱ Erasto. Ni̱ gahuin ran manꞌan sij do̱j güi estado Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Ngaa daj ni̱ ducu chranꞌ ni tsínj ma̱n xumanꞌ Efeso ni ngüi̱ nicoꞌ Yanꞌanj xa̱ngaꞌ.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ni̱ hué daj guiꞌyaj ni sij si hua ꞌngo̱ tsínj guiꞌyaj sun gagaꞌ plata gu̱ꞌnaj síꞌ Demetrio. Ni̱ nari síꞌ nuhui leꞌej da̱j rúnꞌ hua nuhui nne yanꞌanj gu̱ꞌnaj Diana. Ni̱ ꞌyaj gana nico ni tsínj ꞌyaj sun nga̱ síꞌ nga̱ sun daj.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Ni̱ gaquínj Demetrio daranꞌ ni tsínj ꞌyaj sun daj sisi̱ na̱huin chreꞌ ni sij. Ni̱ gataj Demetrio gunun ni sij:
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Sani̱ guiniꞌi néꞌ da̱j ꞌyaj tsínj gu̱ꞌnaj Pablo. Daj si gunun néꞌ sisi̱ achéj ataj sij sisi̱ sé yanꞌanj yya huin yanꞌanj ꞌyaj raꞌa ni ngüi̱, ataj sij. Ni̱ sé urin xumanꞌ Efeso nan huin ataj sij nuguanꞌ daj. Sani̱ achéj sij ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua estado Asia nataꞌ sij rian ni ngüi̱ xiꞌí nuguanꞌ daj. Ni̱ guisíj gahuin nico ni ngüi̱ guxuman ruhua si gataj sij.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Ni̱ niꞌi néꞌ sisi̱ si̱ ga cuidado néꞌ, ni̱ gue̱reꞌ si-sun néꞌ. Ni̱ hué daj gue̱reꞌ nuhui nne yanꞌanj Diana nej. Daj si sisi̱ nitaj si gu̱nun yanꞌanj ni ngüi̱ rian nuhui nne yanꞌanj daj, hué dan ni̱ gue̱reꞌ manꞌan yanꞌanj xa̱na daj xiꞌí si ga̱ni ruhua ni sij sisi̱ nun níꞌyanj yanꞌanj da ga̱ mánj. Ni̱ nicoꞌ ni ngüi̱ mán ni̱nꞌ ga̱chraꞌ estado Asia yanꞌanj nari raꞌa néꞌ daj nga̱ ni ngüi̱ nne ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua xungüi̱ nej. ―Daj gataj Demetrio gunun ni tsínj ꞌyaj raꞌa yanꞌanj daj.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Ni̱ ngaa gunun ni sij nuguanꞌ daj, ni̱ ducu gaꞌman ruhua ni sij. Ni̱ gaguáj ni sij gataj ni sij:
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Hué xiꞌí daj ni̱ nachej gaꞌmi ni ngüi̱ ma̱n xumanꞌ daj gaguáj ni sij. Ni̱ güéj ni sij guidaꞌa ni sij nu̱ngüej tsínj gu̱ꞌnaj Gayo nga̱ Aristarco ganucuaj ni sij ganꞌanj ni sij ꞌngo̱ hueꞌ xxi rian nahuin yuꞌ ni ngüi̱. Ni̱ dugüiꞌ Pablo huin nu̱ngüej síꞌ. Ni̱ ꞌna̱ꞌ nu̱ngüej síꞌ estado Macedonia.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Ni̱ ruhua Pablo ga̱tu sij rian ma̱n ni ngüi̱ daj. Sani̱ nun ga̱ꞌuej ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj ga̱tu sij mánj.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Ni̱ ma̱n do̱j ni tsínj nicaj dugüiꞌ nga̱ Pablo scanij ni tsínj nicaj sun ꞌna̱ꞌ ni síꞌ estado Asia. Ni̱ gaꞌníj ni tsínj daj nuguanꞌ rian Pablo sisi̱ si̱ gatúj sij hueꞌ xxi da mánj.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Diaj nahuin yuꞌ ni ngüi̱, ni̱ gaguáj go̱ꞌngo ni ngüi̱ ꞌngo̱ nuguanꞌ. Ni̱ gaguáj ango ni sij ango nuguanꞌ. Sani̱ nun acaj cuenta daꞌaj ni sij u̱n sin huin ꞌyaj ni sij nahuin yuꞌ ni sij.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ni̱ ráj raꞌa ni tsínj israelita ꞌngo̱ tsínj gu̱ꞌnaj Alejandro sisi̱ ga̱ꞌmi síꞌ rian ni ngüi̱. Ni̱ dugunun raꞌa síꞌ sisi̱ dínj ga̱niquinꞌ duꞌua ni ngüi̱. Daj si ruhua síꞌ na̱taꞌ síꞌ sisi̱ nitaj gaquinꞌ daꞌui ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj mánj.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Sani̱ ngaa xacaj ni sij cuenta sisi̱ tsínj israelita huin Alejandro, ngaa ni̱ da gaguáj ni sij hui̱j hora. Ni̱ gataj ni sij:
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Hué dan ni̱ gunucuaj sranun guiꞌyaj síꞌ sisi̱ dínj ganiquinꞌ duꞌua ni sij. Ni̱ gataj síꞌ:
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Ni̱ ri̱an naꞌue ga̱taj ꞌngo̱ tsínj daj sisi̱ sé si xa̱ngaꞌ, ngaa ni̱ hua nia̱n si dínj ga̱ne duꞌua á re̱ꞌ. Ni̱ ga̱ cuidado a ni é re̱ꞌ nga̱ si gui̱ꞌyaj á re̱ꞌ.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Ni̱ tsínj nicaj á re̱ꞌ ꞌna̱ꞌ á re̱ꞌ nan, ni̱ nitaj si guiꞌyaj quij ni sij rian nuhui mánj. Ni̱ nitaj si gaꞌmi quij ni sij xiꞌí danꞌanj néꞌ mánj.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Sisi̱ huin ruhua ni du̱güiꞌ Demetrio ga̱ꞌmi gaquinꞌ xiꞌí go̱ꞌngo ni tsínj daj, ni̱ sun dan nne güesi̱ nga̱ ango ni tsínj nicaj sun. Ngaa ni̱ ga̱ꞌmi gaquinꞌ ni sij rian ni tsínj nicaj sun. Ni̱ gui̱ꞌyaj yya ni síꞌ si-ga̱quinꞌ go̱ꞌngo ni sij.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Ni̱ sisi̱ hua ango nuguanꞌ achin ga̱ꞌmi ni é re̱ꞌ, ngaa ni̱ ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj néꞌ ꞌngo̱ junta da̱j rúnꞌ aꞌninꞌ si-ley néꞌ sun.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Ga̱ cuidado néꞌ nun sa̱ꞌ nun ga̱taj ni tsínj nicaj sun sisi̱ mán néꞌ ununꞌ néꞌ nga̱ ni sij. Ni̱ si̱ gunucuaj néꞌ gui̱riꞌ néꞌ nuguanꞌ da̱nicaj néꞌ rian ni síꞌ sisi̱ na̱chinj snanꞌanj ni síꞌ nga̱ xiꞌí si ꞌyaj néꞌ nánj. ―Daj gataj sranun daj.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Ni̱ ngaa guisíj gaꞌmi sij daj, ni̱ naꞌníj sij na̱nꞌ ni sij ducuá ni sij.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.