Atos 17
Si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj Xa̱ngaꞌ (TRQ) vs NVT
1 Ni̱ ganꞌanj nu̱ngüej sij xumanꞌ Anfípolis nga̱ xumanꞌ Apolonia nej. Ngaa ni̱ guisíj nu̱ngüej sij xumanꞌ Tesalónica rian nne ꞌngo̱ si-nuhui ni tsínj israelita.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Ni̱ gatúj Pablo chruhua nuhui daj si hué daj guꞌyun sij guiꞌyaj sij da go̱ꞌngo güi naránj ruhua ni síꞌ. Ni̱ chra̱ hua̱ꞌnij semana, ni̱ gachéj gaꞌmi ni tsínj ma̱n nuhui daj nga̱ Pablo.
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 Ni̱ digyán Pablo si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni sij sisi̱ hua nia̱n gui̱ranꞌ Cristo sayun ga̱huiꞌ síꞌ. Ngaa síj ni̱ ga̱naꞌnij síꞌ scanij ni níman. Ni̱ gataj Pablo:
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Ni̱ guxuman ruhua do̱j ni tsínj israelita niꞌi ni sij Jesucristo. Ni̱ guinicaj dugüiꞌ ni sij nga̱ Pablo nga̱ Silas. Ni̱ hué daj guxuman ruhua nico ni tsínj griego huin ni tsínj nicoꞌ Yanꞌanj xa̱ngaꞌ nga̱ ni ngüi̱ xa̱na huin rian nej.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Sani̱ gahuin xicoj ruhua ango ni tsínj israelita huin ni síꞌ tsínj nun gu̱xuman ruhua niꞌi Jesucristo. Ni̱ nahuin yuꞌ ni síꞌ go̱ꞌngo ni tsínj quij hua achéj yu̱n yuꞌue̱ daj. Ni̱ nahuin yuꞌ ni tsínj quij hua daj ꞌngo̱ xiꞌninꞌ xxi ni ngüi̱. Hué dan ni̱ ducu gaꞌmi ni ngüi̱ daj. Ni̱ ganꞌanj na̱noꞌ ni sij ducuá tsínj gu̱ꞌnaj Jasón Pablo nga̱ Silas sisi̱ gui̱ri ni sij ga̱ꞌuiꞌ ni sij raꞌa ni ngüi̱ nahuin yuꞌ mán daj.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Sani̱ ri̱an nun nariꞌ ni sij nu̱ngüej síꞌ, ngaa ni̱ ganucuaj ni sij tsínj gu̱ꞌnaj Jasón nga̱ ango ni tsínj nicoꞌ Jesucristo ganꞌanj ni sij rian ni tsínj nicaj sun xumanꞌ daj. Ni̱ gaguáj ni sij. Ni̱ gataj ni sij:
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Ni̱ gaꞌuiꞌ Jasón ducuá síꞌ ga̱ne nu̱ngüej sij. Ni̱ nun dagahuin ni tsínj daj si-ley rey César. Daj si ataj ni sij sisi̱ hua ango rey huin síꞌ Jesús. ―Daj gataj ni tsínj israelita gunun ni tsínj nicaj sun.
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Ni̱ ngaa gunun ni ngüi̱ nga̱ ni tsínj nicaj sun nuguanꞌ daj, ni̱ ducu ganꞌanj ruhua ni sij.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Sani̱ gaꞌuiꞌ Jasón nga̱ ango ni tsínj nicoꞌ Jesucristo sanꞌanj huin fianza rian ni tsínj nicaj sun. Hué dan ni̱ naꞌníj raꞌa ni síꞌ ni sij, ni̱ ganꞌanj ni sij.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Hué dan ni̱ guisíj ne̱ꞌ ni̱, ni̱ ꞌngo̱ gaꞌníj ni tsínj nicoꞌ Jesucristo ganꞌanj yoo̱ Pablo nga̱ Silas xumanꞌ Berea. Ni̱ ngaa guisíj nu̱ngüej sij, ni̱ gatúj sij chruhua si-nuhui ni tsínj israelita.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Ni̱ sa̱ꞌ doj ni tsínj israelita ma̱n xumanꞌ Berea daj nga̱ ni tsínj mán xumanꞌ Tesalónica. Daj si gahuin nia̱ꞌ ruhua ni sij nadaꞌa ni sij si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj. Ni̱ yaꞌyoj diguiꞌyun ni sij nuguanꞌ garun ni tsínj gaꞌmi si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj asi̱j ná. Daj si ruhua ni sij gui̱niꞌi ni sij sisi̱ hué gue̱ rúnꞌ aꞌmi Pablo aꞌmi nuguanꞌ daj.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Hué daj ni̱ guxuman ruhua nico ni tsínj niꞌi ni sij Jesucristo. Ni̱ guxuman ruhua nico ni tsínj griego nej, nga̱ ni ngüi̱ xa̱na griega huin rian nej.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Sani̱ ngaa gunun ni tsínj israelita ma̱n xumanꞌ Tesalónica sisi̱ nataꞌ Pablo si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj rian ni ngüi̱ ma̱n xumanꞌ Berea, ngaa ni̱ ganꞌanj ni sij xumanꞌ daj. Ni̱ dagaꞌmi ni sij ni ngüi̱ sisi̱ nitaj si hua sa̱ꞌ si ꞌyaj Pablo. Ngaa ni̱ nahuin yuꞌ nico ni ngüi̱, guiꞌyaj ni sij. Ni̱ gaꞌmi ni̱nꞌ ruhua ni síꞌ xiꞌí Pablo.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Sani̱ ꞌngo̱ gaꞌníj ni tsínj nicoꞌ Jesucristo ga̱nꞌanj Pablo daꞌ duꞌua nnee yanꞌanj. Ni̱ gunáj nu̱ngüej tsínj gu̱ꞌnaj Silas nga̱ Timoteo xumanꞌ Berea.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Ni̱ ni tsínj nicaj dugüiꞌ nga̱ Pablo, ni̱ nicaj ni sij síꞌ ganꞌanj ni sij daꞌ xumanꞌ Atenas. Ni̱ gaꞌníj Pablo nuguanꞌ gaꞌna̱ꞌ nga̱ ni tsínj daj sisi̱ ga̱ꞌnaꞌ yoo̱ Silas nga̱ Timoteo rian nne sij. Ngaa ni̱ na̱nꞌ ni tsínj daj xánj ni sij huin xumanꞌ Berea.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Hué dan ni̱ ngaa anoꞌoj Pablo ga̱ꞌnaꞌ Silas nga̱ Timoteo xumanꞌ Atenas, ni̱ ganani ruhua sij guiniꞌi sij sisi̱ ma̱n ni̱nꞌ ruhua yanꞌanj guiꞌyaj raꞌa ni sij.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Xiꞌí daj ni̱ gachej gaꞌmi Pablo nga̱ ni tsínj israelita ma̱n chruhua si-nuhui ni síꞌ, ni̱ nga̱ ango ni ngüi̱ hua xacaj si-du̱cuanj ni síꞌ. Ni̱ hué gue̱ daj gaꞌmi sij nga̱ ni tsínj mán yuꞌue̱ nej.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Ni̱ ma̱n ni tsínj chru̱n gaꞌi̱ rian ni rasu̱n xumanꞌ Atenas daj. Ni̱ daꞌaj ni sij diguiꞌyun nuguanꞌ tsínj gu̱ꞌnaj Epicuro. Ni̱ ango daꞌaj ni sij gu̱ꞌnaj estoico. Ni̱ ma̱n ni sij ununꞌ ni sij nga̱ Pablo. Ni̱ gataj go̱ꞌngo ni sij:
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Hué dan ni̱ nicaj ni sij Pablo ganꞌanj ni sij ꞌngo̱ dacan gu̱ꞌnaj Aereópago. Ni̱ nachínj snanꞌanj ni sij Pablo. Ni̱ gataj ni sij:
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 Daj si aꞌmí re̱ꞌ ango nuguanꞌ ꞌna̱ꞌ anéj chrej. Xiꞌí daj, ni̱ huin ruhua ni únj gui̱niꞌi ni únj u̱n sin huin ruhuaj gata nuguanꞌ daj. ―Daj gataj ni sij gunun Pablo.
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 (Ni̱ hué daranꞌ ni tsínj nne xumanꞌ Atenas nga̱ ni tsínj ꞌna̱ꞌ anéj chrej mán yuꞌuj daj nej. Ni̱ ni̱nanj ni nuguanꞌ huin ruhua ni sij na̱taꞌ na̱ca ni sij. Ni̱ ni̱nanj ni nuguanꞌ na̱ca huin ruhua ni sij gu̱nun ni sij nej.)
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Hué dan ni̱ ganiquinꞌ Pablo scanij ni tsínj mán dacan gu̱ꞌnaj Aereópago daj. Ni̱ gataj sij:
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Daj si ngaa gachīnj xánj a ni é re̱ꞌ, ni̱ guiniꞌīnj ni yuꞌuj rian ma̱n ni yanꞌanj nicoꞌ a ni é re̱ꞌ. Ni̱ guiniꞌīnj niquinꞌ ꞌngo̱ nna yej. Ni̱ garun ni é re̱ꞌ letra rian nna daj. Ni̱ letra daj ataj: “yanꞌanj nun niꞌi neꞌ”, ataj letra nu̱n rian nna daj. Hué dan ni̱ yanꞌanj nun yanꞌanj ni é re̱ꞌ daj, yanꞌanj nun niꞌi ni é re̱ꞌ, sani̱ huej huin si aꞌmī rian ni é re̱ꞌ.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 ’Ni̱ hué Yanꞌanj xa̱ngaꞌ guiꞌyaj xungüi̱ nga̱ daranꞌ ni rasu̱n mán nej. Ni̱ huej huin Señor aꞌninꞌ xataꞌ nga̱ rian xungüi̱ ma̱n ni̱caꞌ nan nej. Ni̱ nitaj si nne Yanꞌanj chruhua nuhui ꞌyaj ni ngüi̱ mánj.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Ni̱ nitaj si níꞌyanj sij go̱ꞌngo si guiꞌyaj ni ngüi̱ rian sij mánj. Daj si hué manꞌan sij ꞌyaj si hua ni̱ꞌnaꞌ daranꞌ néꞌ. Ni̱ ꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ naránj si-na̱ne néꞌ nej. Ni̱ riqui sij daranꞌ rasu̱n sa̱ꞌ rian néꞌ nej.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Ni̱ xiꞌí urin tsínj guiꞌyaj Yanꞌanj daranꞌ ni ngüi̱. Ni̱ hué tun daj guiꞌyaj sij da go̱ꞌngo xiꞌninꞌ ni ngüi̱ sisi̱ gui̱man ni sij ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua xungüi̱. Ni̱ digyán sini Yanꞌanj sisi̱ u̱ndaj yoꞌ ga̱ꞌue gui̱man go̱ꞌngo xiꞌninꞌ ni ngüi̱. Ni̱ digyán Yanꞌanj ni̱ a̱ huin ꞌngo̱ yuꞌuj ga̱ꞌue ga̱ne go̱ꞌngo xiꞌninꞌ nej.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Ni̱ hué daj guiꞌyaj Yanꞌanj sisi̱ na̱noꞌ néꞌ manꞌan sij. Ni̱ si ruhuaj ni̱ na̱riꞌ niman néꞌ manꞌan Yanꞌanj. Sani̱ sé si ga̱nꞌ nne manꞌan Yanꞌanj nga̱ go̱ꞌngo néꞌ mánj.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 Daj si ꞌyaj Yanꞌanj si hua ni̱ꞌnoꞌ. Ni̱ hué sij ꞌyaj da̱j ga̱ꞌue gui̱siquiꞌ néꞌ nej. Ni̱ ꞌyaj Yanꞌanj da̱j ga̱ꞌue gui̱man néꞌ nej. Ni̱ hué daj gataj ꞌngo̱ tsínj huin poeta nne síꞌ scanij ni é re̱ꞌ. Ni̱ gataj síꞌ: “Huin néꞌ daꞌníj Yanꞌanj.” Hué daj gataj ꞌngo̱ dugüiꞌ ni é re̱ꞌ aj.
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 Ngaa ni̱ sisi̱ huin néꞌ daꞌníj Yanꞌanj xa̱ngaꞌ, ni̱ si̱ gani ruhua néꞌ sisi̱ da̱j rúnꞌ hua oro nga̱ plata nej, yej nej, ni̱ hué daj hua manꞌan Yanꞌanj xa̱ngaꞌ mánj. Daj si ꞌyaj ni sij danꞌanj ni sij da̱j rúnꞌ aranꞌ ruhua ni sij.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 ’Ni̱ asi̱j sini ngaa nun gui̱niꞌi ni ngüi̱ manꞌan Yanꞌanj xa̱ngaꞌ, ni̱ gaꞌninꞌ ruhua Yanꞌanj niꞌi síꞌ si guiꞌyaj ni sij. Sani̱ yya̱j ni̱ aꞌninꞌ Yanꞌanj sun rian daranꞌ ni ngüi̱ ma̱n ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua xungüi̱ sisi̱ ga̱nani ruhua ni sij xiꞌí si-ga̱quinꞌ ni sij. Ni̱ gui̱nicoꞌ ni sij manꞌan Yanꞌanj xa̱ngaꞌ.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Daj si hua gani Yanꞌanj ꞌngo̱ güi ngaa na̱guiꞌyaj ni̱ca yya sij chruhua xungüi̱ nan. Ni̱ hua nacui Yanꞌanj ꞌngo̱ tsínj na̱guiꞌyaj ni̱ca yya daj. Ni̱ xiꞌí si ganáꞌnij síꞌ scanij ni níman, guiꞌyaj Yanꞌanj, ni̱ ga̱ꞌue gu̱xuman ruhua daranꞌ néꞌ ni̱ꞌyaj néꞌ manꞌan sij. ―Daj gataj Pablo gunun ni tsínj mán xumanꞌ Atenas.
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Ni̱ ngaa gunun ni sij xiꞌí si ga̱naꞌnij ni níman, ngaa ni̱ gaꞌmi ducu daꞌaj ni sij. Sani̱ gataj ango ni sij:
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Ngaa ni̱ gahui Pablo da̱ni ni sij.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Sani̱ hua go̱ꞌngo ni sij guinicaj dugüiꞌ ni sij nga̱ Pablo. Daj si guxuman ruhua ni sij niꞌyaj ni sij Jesucristo. Ni̱ hua ꞌngo̱ tsínj daj gu̱ꞌnaj síꞌ Dionisio. Ni̱ huin síꞌ ꞌngo̱ tsínj nicaj dugüiꞌ nga̱ ni tsínj nahuin yuꞌ yuꞌuj gu̱ꞌnaj Areópago. Ni̱ guxuman ruhua ꞌngo̱ yunꞌunj xa̱na gu̱ꞌnaj Dámaris nej, nga̱ ango ni sij nej.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.