Mateus 21
Se-nānā Diosē nanā sāʼ me rá catūū nimán níʼ a (TRCNT) vs NVI
1 Ga̱a ne̱ cuchiꞌ Jesucristó cuchiꞌ nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ cuchiꞌ tuꞌva chumanꞌ cuꞌna̱j Betfagé a. Na̱j chumanꞌ yoꞌ tacóó quij cuꞌna̱j Quij ma̱n Chruun Olivó, ne̱ nichru̱nꞌ naj chumanꞌ Jerusalén ga̱ chumanꞌ cuꞌna̱j Betfagé yoꞌ a. Ga̱a ne̱ caꞌnéé Jesucristó man vi̱j tuviꞌ nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ caꞌa̱nj ro̱j soꞌ rque chumanꞌ yoꞌ,
1 Quando se aproximaram de Jerusalém e chegaram a Betfagé, ao monte das Oliveiras, Jesus enviou dois discípulos,
2 ne̱ cataj soꞌ rihaan ro̱j soꞌ a:
2 dizendo-lhes: "Vão ao povoado que está adiante de vocês; logo encontrarão uma jumenta amarrada, com um jumentinho ao lado. Desamarrem-nos e tragam-nos para mim.
3 Ne̱ sese xna̱ꞌanj nii man ro̱j so̱j me cheꞌé nache ro̱j so̱j burró, ne̱ cata̱j ro̱j so̱j: “Síí ꞌni̱j raꞌa man níꞌ achiin xcuu nihánj rihaan chugua̱nj”, cata̱j ro̱j so̱j, ga̱a ne̱ nu̱ꞌ caꞌne̱j nij soꞌ man ro̱j xcuu caꞌna̱ꞌ ro̱j xcuu ga̱ ro̱j so̱j ei ―taj Jesucristó rihaan ro̱j so̱ꞌ a.
3 Se alguém lhes perguntar algo, digam-lhe que o Senhor precisa deles e logo os enviará de volta".
4 Dan me se nu̱ꞌ yoꞌ quiꞌyaj Jesucristó, quiꞌyaj gue̱e̱ soꞌ nda̱a vaa taj síí nataꞌ se‑na̱na̱ Diose̱ ga̱a naá a. Ne̱ síí nataꞌ yoꞌ roꞌ, cataj soꞌ:
4 Isso aconteceu para que se cumprisse o que fora dito pelo profeta:
5 “Dan me se cata̱j xnaꞌanj soj rihaan nij síí ma̱n chumanꞌ Jerusalén se vaa xca̱j nij soꞌ cuentá se vaa caꞌna̱ꞌ síí gu̱un chij rihaan nij soꞌ ado̱nj. Dan me se síí nica̱ꞌ nimán me soꞌ, quita̱j soꞌ xráá burró a. Dan me se quita̱j soꞌ xráá taꞌníí xcuu ꞌyaj suun na̱nj ado̱nj”, taj síí nataꞌ yoꞌ a.
5 "Digam à cidade de Sião: ‘Eis que o seu rei vem a você, humilde e montado num jumento, num jumentinho, cria de jumenta’ ".
6 Dan me se caꞌanj ro̱j síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ Jesucristó, ne̱ quiꞌyaj ro̱j soꞌ nu̱ꞌ nda̱a vaa cataj xnaꞌanj Jesucristó rihaan ro̱j soꞌ a.
6 Os discípulos foram e fizeram o que Jesus tinha ordenado.
7 Dan me se nica̱j ro̱j soꞌ man ro̱j taꞌni̱j ro̱j burró cha̱na̱ yoꞌ caꞌanj ro̱j soꞌ rihaan Jesucristó, ne̱ cutaꞌ ro̱j soꞌ yatzíj xráá ro̱j xcuu, ne̱ cavii Jesucristó a.
7 Trouxeram a jumenta e o jumentinho, colocaram sobre eles os seus mantos, e sobre estes Jesus montou.
8 Ne̱ queꞌe̱e̱ nij yuvii̱ cuchruj yatzíj saga̱nꞌ nij yuvii̱ rá chrej, ne̱ taꞌa̱j nij tuviꞌ nij soꞌ roꞌ, caꞌneꞌ raꞌa chruun, ne̱ caraa nij soꞌ rá chrej, cache̱e̱ ro̱j burró yoꞌ rihaan yatzíj do̱ꞌ, rihaan raꞌa chruun do̱ꞌ a.
8 Uma grande multidão estendeu seus mantos pelo caminho, outros cortavam ramos de árvores e os espalhavam pelo caminho.
9 Ne̱ ma̱n uxrá yuvii̱ quitáá ya̱a̱n rihaan Jesucristó, ne̱ ma̱n uxrá yuvii̱ noco̱ꞌ rej xco̱ Jesucristó a. Ne̱ caguáj nij yuvii̱, cataj nij yuvii̱:
9 A multidão que ia adiante dele e os que o seguiam gritavam: "Hosana ao Filho de Davi! " "Bendito é o que vem em nome do Senhor! " "Hosana nas alturas! "
10 Dan me se catúj Jesucristó chumanꞌ Jerusalén, ne̱ caráyaꞌa̱nj taranꞌ nij yuvii̱ ma̱n chumanꞌ yoꞌ, ne̱ cataj nij soꞌ:
10 Quando Jesus entrou em Jerusalém, toda a cidade ficou agitada e perguntava: "Quem é este? "
11 ―Síí nihánj me Jesucristó síí cavii chumanꞌ Nazaret chumanꞌ na̱j estadó Galilea, ne̱ síí nataꞌ se‑na̱na̱ Diose̱ me soꞌ ado̱nj ―taj nij yuvii̱ catúj chumanꞌ Jerusalén, niꞌya̱j nij soꞌ man Jesucristó a.
11 A multidão respondia: "Este é Jesus, o profeta de Nazaré da Galiléia".
12 Ga̱a ne̱ catúj Jesucristó rá nuvií noco̱o, ga̱a ne̱ quirii soꞌ man taranꞌ nij síí tuꞌvéj rasu̱u̱n do̱ꞌ, man taranꞌ nij síí quiránj rasu̱u̱n ma̱n rá nuvií do̱ꞌ a. Ne̱ tiguíj raꞌa soꞌ nij chruun mesá natuná nii saꞌanj rihaan, ne̱ tiguíj raꞌa soꞌ chruun xlá ta̱j nij síí tuꞌvéj chaꞌaa̱n a.
12 Jesus entrou no templo e expulsou todos os que ali estavam comprando e vendendo. Derrubou as mesas dos cambistas e as cadeiras dos que vendiam pombas,
13 Ga̱a ne̱ caꞌmii soꞌ rihaan nij soꞌ, cataj soꞌ:
13 e lhes disse: "Está escrito: ‘A minha casa será chamada casa de oração’; mas vocês estão fazendo dela um ‘covil de ladrões’".
14 Ga̱a ne̱ catúj síí tuchri̱i catúj síí rengo̱ catúj rá nuvií, ne̱ nahuun sa̱ꞌ nij soꞌ, quiꞌyaj Jesucristó a.
14 Os cegos e os mancos aproximaram-se dele no templo, e ele os curou.
15 Ne̱ ma̱n xnii catúj rá nuvií, ne̱ caguáj nij xnii cataj nij xnii:
15 Mas quando os chefes dos sacerdotes e os mestres da lei viram as coisas maravilhosas que Jesus fazia e as crianças gritando no templo: "Hosana ao Filho de Davi", ficaram indignados,
16 ne̱ cataj nij soꞌ:
16 e lhe perguntaram: "Não estás ouvindo o que estas crianças estão dizendo? " Respondeu Jesus: "Sim, vocês nunca leram: ‘dos lábios das crianças e dos recém-nascidos suscitaste louvor’? "
17 Ga̱a ne̱ tanáj Jesucristó man nij soꞌ, ne̱ curiha̱nj soꞌ chumanꞌ Jerusalén, ne̱ caꞌanj soꞌ chumanꞌ Betania, ne̱ caranꞌ soꞌ ꞌo̱ yanꞌ a.
17 E, deixando-os, saiu da cidade para Betânia, onde passou a noite.
18 Rej ranga̱ꞌ cavii uún Jesucristó caꞌanj soꞌ chumanꞌ Jerusalén, ne̱ naꞌaan rque soꞌ a.
18 De manhã cedo, quando voltava para a cidade, Jesus teve fome.
19 Ga̱a ne̱ queneꞌen soꞌ ꞌo̱ chruun ma̱n chruj higó nicu̱nꞌ tuꞌva chrej, ne̱ caꞌanj soꞌ tacóó chruun yoꞌ, tza̱j ne̱ taj va̱j a̱ ꞌó chruj higó ne quiri̱ꞌ soꞌ a̱ maꞌ. Ma̱a̱n na̱nj coj u̱u̱n táá raa̱ chruun yoꞌ a. Ga̱a ne̱ caꞌmii soꞌ rihaan chruun yoꞌ, cataj soꞌ:
19 Vendo uma figueira à beira do caminho, aproximou-se dela, mas nada encontrou, a não ser folhas. Então lhe disse: "Nunca mais dê frutos! " Imediatamente a árvore secou.
20 Ga̱a ne̱ caráyaꞌa̱nj nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ Jesucristó, queneꞌen nij soꞌ se vaa quiranꞌ chruun yoꞌ a. Ne̱ cataj nij soꞌ:
20 Ao verem isso, os discípulos ficaram espantados e perguntaram: "Como a figueira secou tão depressa? "
21 Ga̱a ne̱ cataj Jesucristó rihaan nij soꞌ a:
21 Jesus respondeu: "Eu lhes asseguro que, se vocês tiverem fé e não duvidarem, poderão fazer não somente o que foi feito à figueira, mas também dizer a este monte: ‘Levante-se e atire-se no mar’, e assim será feito.
22 Ne̱ nu̱ꞌ se vaa cachi̱nj niꞌya̱j soj rihaan Diose̱ roꞌ, rque̱ Diose̱ rihaan soj, sese ya̱ ya̱ cuchuma̱n rá soj na̱nj ado̱nj ―taj Jesucristó a.
22 E tudo o que pedirem em oração, se crerem, vocês receberão".
23 Ga̱a ne̱ catúj Jesucristó rá nuvií, ne̱ tucuꞌyón soꞌ nana̱ man nij síí ma̱n rá nuvií yoꞌ a. Ga̱a ne̱ cuchiꞌ nij xrej ata̱ suun noco̱o doj do̱ꞌ, nij síí uun chij rihaan nij yuvii̱ do̱ꞌ, rihaan soꞌ, ne̱ xnáꞌanj nij soꞌ man soꞌ, cataj nij soꞌ:
23 Jesus entrou no templo e, enquanto ensinava, aproximaram-se dele os chefes dos sacerdotes e os líderes religiosos do povo e perguntaram: "Com que autoridade estás fazendo estas coisas? E quem te deu tal autoridade? "
24 Ga̱a ne̱ cataj Jesucristó rihaan nij soꞌ a:
24 Respondeu Jesus: "Eu também lhes farei uma pergunta. Se vocês me responderem, eu lhes direi com que autoridade estou fazendo estas coisas.
25 Dan me se me síí caꞌneꞌ suun rihaan síí cuꞌna̱j Juan cuta̱ꞌ ne soꞌ man yuvii̱, rá soj ga̱. Maꞌa̱n Juan cavii raa̱ naꞌ. Ase Diose̱ cataj xnaꞌanj rihaan soꞌ xa̱ꞌ. Cata̱j xnaꞌanj nij soj rihanj á ―taj Jesucristó a.
25 De onde era o batismo de João? Do céu ou dos homens? " Eles discutiam entre si, dizendo: "Se dissermos: ‘do céu’, ele perguntará: ‘Então por que vocês não creram nele? ’
26 Tza̱j ne̱ sese cata̱j níꞌ se vaa nuveé si̱j caꞌneꞌ Diose̱ suun rihaan me síí cuꞌna̱j Juan, ne̱ caꞌma̱an rá nij yuvii̱, ne̱ quira̱nꞌ níꞌ sayuun, quiꞌya̱j nij yuvii̱ na̱nj á. ꞌO̱ se nij yuvii̱ me se síí caꞌnéé Diose̱ nata̱ꞌ se‑na̱na̱ Diose̱ me síí cuꞌna̱j Juan, rá cunuda̱nj nij yuvii̱ na̱nj á ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.
26 Mas se dissermos: ‘dos homens’ — temos medo do povo, pois todos consideram João um profeta".
27 Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Jesucristó:
27 Eles responderam a Jesus: "Não sabemos". E ele lhes disse: "Tampouco lhes direi com que autoridade estou fazendo estas coisas".
28 Ga̱a ne̱ nanó Jesucristó cuentó nihánj cuno nij soꞌ a:
28 "O que acham? Havia um homem que tinha dois filhos. Chegando ao primeiro, disse: ‘Filho, vá trabalhar hoje na vinha’.
29 “Se̱ caꞌanj ꞌu̱nj maꞌ”, taj xnii yoꞌ rihaan rej soꞌ a. Tza̱j ne̱ orá nii doj naquiꞌyaj nica̱ꞌ soꞌ nimán soꞌ, ne̱ caꞌanj quiꞌya̱j suun soꞌ a.
29 "E este respondeu: ‘Não quero! ’ Mas depois mudou de idéia e foi.
30 Ga̱a ne̱ cuchiꞌ rej xnii rihaan yoꞌó taꞌníí soꞌ, ne̱ cataj xnaꞌanj soꞌ se vaa caꞌa̱nj xnii yoꞌ, quiꞌya̱j suun yoꞌ a. “Caꞌa̱nj ꞌu̱nj, ata̱j”, taj soꞌ rihaan rej soꞌ a. Tza̱j ne̱ ne caꞌa̱nj soꞌ quiꞌya̱j suun soꞌ, ne̱ tihaꞌ soꞌ man rej soꞌ a.
30 "O pai chegou ao outro filho e disse a mesma coisa. Ele respondeu: ‘Sim, senhor! ’ Mas não foi.
31 Ne̱ me taꞌníí snóꞌo yoꞌ cuno sa̱ꞌ rihaan soꞌ, rá soj ga̱ ―taj Jesucristó, xnáꞌanj Jesucristó man nij soꞌ a.
31 "Qual dos dois fez a vontade do pai? " "O primeiro", responderam eles. Jesus lhes disse: "Digo-lhes a verdade: Os publicanos e as prostitutas estão entrando antes de vocês no Reino de Deus.
32 ꞌO̱ se cuchiꞌ síí cuꞌna̱j Juan rihaan nij soj, ne̱ tucuꞌyón soꞌ rihaan nij soj da̱j quiꞌya̱j soj cuno̱ sa̱ꞌ soj rihaan Diose̱, tza̱j ne̱ ne cuchuma̱n rá nij soj nana̱ caꞌmii soꞌ maꞌ. Tza̱j ne̱ nij síí tihaꞌ yuꞌunj man yuvii̱ cheꞌé puextó do̱ꞌ, nij chana̱ niha̱ꞌ rá ga̱ chii do̱ꞌ, cuchumán rá nana̱ caꞌmii Juan na̱nj ado̱nj. Ne̱ queneꞌen soj se vaa cuchumán rá nij soꞌ, tza̱j ne̱ ne nuchra̱nꞌ nimán soj, ne̱ ne cuchuma̱n rá maꞌa̱n soj maꞌ.
32 Porque João veio para lhes mostrar o caminho da justiça, e vocês não creram nele, mas os publicanos e as prostitutas creram. E, mesmo depois de verem isso, vocês não se arrependeram nem creram nele".
33 ”Ne̱ cuno̱ uún nij soj yoꞌó cuentó nihánj á. Dan me se vaa yoꞌo̱ síí toꞌo̱j, ne̱ cuchruj soꞌ yoꞌo̱ naa̱ chruj uvá, ne̱ quiꞌyaj soꞌ chingá nu̱ꞌ anica̱j tuꞌva naa̱ yoꞌ, ga̱a ne̱ gáán soꞌ yuꞌuj rej xtu̱nꞌ chruj uvá ne̱ cavi̱i̱ na, ne̱ cuneꞌ soꞌ ꞌo̱ veꞌ nataꞌ ca̱yáán nij síí cu̱tumé naa̱ yoꞌ a. Ga̱a ne̱ tanáj soꞌ man naa̱ yoꞌ rihaan síí quiꞌya̱j suun naa̱ yoꞌ, ne̱ curiha̱nj soꞌ caꞌanj soꞌ ga̱nꞌ a.
33 "Ouçam outra parábola: Havia um proprietário de terras que plantou uma vinha. Colocou uma cerca ao redor dela, cavou um tanque para prensar as uvas e construiu uma torre. Depois arrendou a vinha a alguns lavradores e foi fazer uma viagem.
34 Cachén do̱j yavii, ne̱ quisíj yavii cuta̱ nii chruj uvá, ne̱ caꞌnéé síí xna̱a̱ yoꞌ man yoꞌó taꞌa̱j nij se‑mo̱zó soꞌ rihaan nij síí nu̱u̱ tumé xnaa̱ soꞌ a. Me rá soꞌ caꞌna̱ꞌ ni̱caj yoꞌó nij se‑mo̱zó soꞌ do̱j chruj uvá rihaan maꞌa̱n soꞌ a.
34 Aproximando-se a época da colheita, enviou seus servos aos lavradores, para receber os frutos que lhe pertenciam.
35 Ga̱a ne̱ quitaꞌaa nij síí nu̱u̱ tumé naa̱ man yoꞌó nij mozó cuchiꞌ uún a. Dan me se goꞌ uxrá nij soꞌ chruun xráá yoꞌo̱ mozó yoꞌ, ne̱ ticaviꞌ nij soꞌ man yoꞌó mozó yoꞌ, ne̱ goꞌ uxrá nij soꞌ yahij man yoꞌó mozó yoꞌ ne̱ yu̱u̱n cheꞌe̱ caviꞌ soꞌ na̱nj ado̱nj.
35 "Os lavradores agarraram seus servos; a um espancaram, a outro mataram e apedrejaram o terceiro.
36 Ga̱a ne̱ caꞌnéé uún síí xna̱a̱ yoꞌ man yoꞌó da̱nj mozó caꞌa̱nj uún rej na̱j xnaa̱ soꞌ a. Tza̱j ne̱ nij síí nu̱u̱ tumé naa̱ roꞌ, yoꞌó da̱nj quiꞌyaj uún nij soꞌ man uún nij síí cuchiꞌ uún a.
36 Então enviou-lhes outros servos em maior número, e os lavradores os trataram da mesma forma.
37 Veé dan, ga̱a ne̱ caꞌnéé síí xna̱a̱ yoꞌ taꞌníí soꞌ rej ma̱n nij síí nu̱u̱ tumé xnaa̱ soꞌ a. “Cara̱a̱ cochro̱j nij síí tumé naa̱ rihaan taꞌníj sese caꞌa̱nj taꞌníj saj xe̱e̱”, taj síí xna̱a̱ yoꞌ a.
37 Por último, enviou-lhes seu filho, dizendo: ‘A meu filho respeitarão’.
38 Tza̱j ne̱ queneꞌen nij síí tumé naa̱ man taꞌníí síí xna̱a̱, ne̱ cataj nij soꞌ: “Síí nihánj me síí gu̱un síí xna̱a̱ naa̱ nihánj vaa güii ei. Cheꞌé dan ticavi̱ꞌ níꞌ man soꞌ, ne̱ vaa güii, ne̱ gu̱un xna̱a̱ maꞌa̱n níꞌ man naa̱ nihánj chugua̱nj”, taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.
38 "Mas quando os lavradores viram o filho, disseram uns aos outros: ‘Este é o herdeiro. Venham, vamos matá-lo e tomar a sua herança’.
39 Ga̱a ne̱ quitaꞌaa nij soꞌ man taꞌníí síí xna̱a̱ yoꞌ, ne̱ quirii nij soꞌ xeꞌ, ne̱ ticaviꞌ nij soꞌ man taꞌníí síí xna̱a̱ ado̱nj.
39 Assim eles o agarraram, lançaram-no para fora da vinha e o mataram.
40 Ne̱ vaa güii, ne̱ caꞌna̱ꞌ uún síí xna̱a̱ yoꞌ, ne̱ da̱j quiꞌya̱j soꞌ man nij síí nu̱u̱ tumé xnaa̱ soꞌ, rá nij soj ga̱ ―taj Jesucristó, xnáꞌanj soꞌ man nij xrej do̱ꞌ, man nij síí uun chij do̱ꞌ a.
40 "Portanto, quando vier o dono da vinha, o que fará àqueles lavradores? "
41 ―Quiꞌya̱j ndoꞌo síí xna̱a̱ yoꞌ sayuun man nij síí chiꞌi̱i̱ ꞌyaj suun xnaa̱ soꞌ, ticavi̱ꞌ soꞌ man nij soꞌ na̱nj á. Ne̱ ta̱cuachén soꞌ xnaa̱ soꞌ rihaan yoꞌó síí tu̱mé xnaa̱ soꞌ, ne̱ yavii cuta̱ nii chruj uvá roꞌ, veꞌé rque̱ nij soꞌ chruj yoꞌ rihaan síí xna̱a̱ yoꞌ na̱nj ado̱nj ―taj nij soꞌ rihaan Jesucristó a.
41 Responderam eles: "Matará de modo horrível esses perversos e arrendará a vinha a outros lavradores, que lhe dêem a sua parte no tempo da colheita".
42 Ga̱a ne̱ cataj Jesucristó:
42 Jesus lhes disse: "Vocês nunca leram nas Escrituras? ‘A pedra que os construtores rejeitaram tornou-se a pedra angular; isso vem do Senhor, e é algo maravilhoso para nós’.
43 Cheꞌé dan cuano̱ nihánj me se cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan nij soj se vaa caꞌne̱e̱ Diose̱ se‑su̱u̱n soj suun gu̱un chij ga̱ Diose̱ rihaan chumii̱ nihánj, ga̱a ne̱ cune̱ꞌ Diose̱ man yoꞌó yuvii̱ se vaa gu̱un chij yoꞌó nij yuvii̱ rihaan chumii̱ nihánj ga̱ soꞌ, ne̱ veꞌé quiꞌya̱j yoꞌó nij yuvii̱ yoꞌ nu̱ꞌ se vaa me rá Diose̱ quiꞌya̱j nij soꞌ na̱nj á.
43 "Portanto eu lhes digo que o Reino de Deus será tirado de vocês e será dado a um povo que dê os frutos do Reino.
44 Ne̱ yuvej yoꞌ me se ase vaa yuvej yoꞌ vaa ꞌu̱nj, ne̱ ase vaa yuvii̱ tíxé yuvej yoꞌ vaa yuvii̱ naꞌvej rá cuno̱ rihaan ꞌu̱nj, ne̱ uxrá quira̱nꞌ nij soꞌ sayuun na̱nj ado̱nj. Ne̱ ase vaa yuvii̱ quinij yuvej yoꞌ xráá vaa nij yuvii̱ qui̱ꞌyáá ꞌu̱nj sayuun man, ne̱ yu̱u̱n cheꞌe̱ quinavi̱j nij soꞌ nu̱ꞌ cavii nu̱ꞌ caꞌanj na̱nj ado̱nj ―taj Jesucristó a.
44 Aquele que cair sobre esta pedra será despedaçado, e aquele sobre quem ela cair será reduzido a pó".
45 Dan me se cuno nij xrej ata̱ suun noco̱o doj cuno nij síí fariseo cuno cuentó nanó Jesucristó, ne̱ queneꞌen nij soꞌ se vaa cheꞌe̱ maꞌa̱n nij soꞌ me cuentó nanó Jesucristó a. Ase vaa nij síí nu̱u̱ tumé naa̱ vaa maꞌa̱n nij soꞌ niꞌya̱j Jesucristó, ne̱ queneꞌen nij soꞌ se vaa cheꞌé dan nanó Jesucristó cuentó yoꞌ a.
45 Quando os chefes dos sacerdotes e os fariseus ouviram as parábolas de Jesus, compreenderam que ele falava a respeito deles.
46 Ga̱a ne̱ nanó rá nij soꞌ da̱j ga̱a̱ qui̱taꞌaa nij soꞌ man Jesucristó, tza̱j ne̱ cuchuꞌviꞌ nij soꞌ niꞌya̱j nij soꞌ man nij yuvii̱ a. ꞌO̱ se síí nataꞌ se‑na̱na̱ Diose̱ me Jesucristó, rá nij yuvii̱ a.
46 E procuravam um meio de prendê-lo; mas tinham medo das multidões, pois elas o consideravam profeta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 21, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.