Lucas 12
Se-nānā Diosē nanā sāʼ me rá catūū nimán níʼ a (TRCNT) vs NAA
1 Dan me se cunuu chre̱ꞌ uxrá yuvii̱ rej va̱j Jesucristó, ne̱ uxrá chru̱j nij soꞌ, ne̱ nda̱a tiguíj tuviꞌ maꞌa̱n nij soꞌ a.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Tza̱j ne̱ dan me se nu̱ꞌ nana̱ caꞌmii yuve̱ nij soꞌ do̱ꞌ, nu̱ꞌ rasu̱u̱n ꞌyaj yuve̱ nij soꞌ do̱ꞌ, nu̱ꞌ yoꞌ roꞌ, nu̱riha̱nj queneꞌe̱n cunuda̱nj yuvii̱ vaa güii ado̱nj.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Cheꞌé dan nu̱ꞌ nana̱ caꞌmii soj rej rmi̱ꞌ roꞌ, vaa güii nu̱riha̱nj yoꞌ rej chuguu̱n, ne̱ nu̱ꞌ nana̱ caꞌmii soj xréé tuviꞌ soj rej rá veꞌ, ne̱ nu̱riha̱nj yoꞌ vaa güii nda̱a patio rihaan veꞌ ado̱nj ―taj Jesucristó rihaan nij soꞌ a.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesucristó a:
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Tza̱j ne̱ nihánj me se cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj me síí cuchuꞌvi̱ꞌ soj ni̱ꞌyaj soj man a. Dan me se vaa cheꞌé cuchuꞌvi̱ꞌ soj ni̱ꞌyaj soj Diose̱ ado̱nj. Asa̱ꞌ quisíj ticaviꞌ nii man soj, ga̱a ne̱ soꞌ me síí caꞌne̱j man soj rihaan yaꞌan caca̱a̱ soj sese tumé soj cacunꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan taj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa vaa cheꞌé cuchuꞌvi̱ꞌ soj ni̱ꞌyaj soj man soꞌ ado̱nj.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ”Neꞌen soj da̱j vaa nij xtâj chri̱nꞌ se vaa ꞌu̱nꞌ ya̱ xoꞌ nó chi̱ꞌ gue̱e̱ chaꞌaa a. Tza̱j ne̱ taj yaꞌanj uxrá Diose̱ man ꞌo̱ ꞌo̱ nij xoꞌ a.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ne̱ Diose̱ me se vaa cuentá yuvé raa̱ soj ꞌyaj soꞌ, ne̱ neꞌen soꞌ me daj yuvé raa̱ soj, ne̱ cheꞌé dan se̱ cuchuꞌviꞌ soj cheꞌé sayuun quiꞌya̱j yuvii̱ man soj maꞌ. ꞌO̱ se uxrá vaa yuꞌvee doj nó soj rihaan xtâj chri̱nꞌ yoꞌ, ꞌyaj Diose̱ ado̱nj.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Ne̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa no̱ xcúún soj nata̱ꞌ ya̱ soj rihaan yuvii̱ se vaa me soj síí noco̱ꞌ manj, ne̱ nu̱ꞌ síí ꞌyaj da̱nj roꞌ, vaa güii, ne̱ ꞌu̱nj si̱j caꞌnéé Diose̱ ni̱caj yuꞌunj man yuvii̱ roꞌ, nata̱j rihaan nij se‑mo̱zó Diose̱ se vaa si̱j noco̱ꞌ manj me soꞌ a.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ne̱ síí taj xnaꞌanj rihaan yuvii̱ se vaa nuveé si̱j noco̱ꞌ manj me soꞌ roꞌ, vaa güii, ne̱ cata̱j xnaꞌanj yá ꞌu̱nj rihaan nij se‑mo̱zó Réé ꞌu̱nj se vaa nuveé si̱j noco̱ꞌ manj me soꞌ a̱ maꞌ.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 ”Dan me se ꞌu̱nj si̱j caꞌnéé Diose̱ ni̱caj yuꞌunj man yuvii̱ roꞌ, caꞌve̱e se caꞌmi̱i̱ yoꞌo̱ soꞌ nana̱ chiꞌi̱i̱ cheꞌej, ne̱ caꞌve̱e navi̱j cacunꞌ xráá soꞌ quiꞌya̱j Diose̱, tza̱j ne̱ sese caꞌmi̱i̱ chiꞌi̱i̱ yoꞌo̱ soꞌ cheꞌé Nimán Diose̱, ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ tinavij Diose̱ cacunꞌ yoꞌ xráá soꞌ a̱ maꞌ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ”Dan me se asa̱ꞌ tucuatúj nii man soj rá veꞌ tucuꞌyón níꞌ si̱j israelitá se‑tucua̱nj Moisés ne̱ canicu̱nꞌ soj rihaan nij síí uun chij, ne̱ se̱ nanó rá soj da̱j caꞌmi̱i̱ soj cheꞌé soj rihaan nij soꞌ maꞌ.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 ꞌO̱ se orá yoꞌ roꞌ, maꞌa̱n Nimán Diose̱ roꞌ, tu̱cuꞌyón man soj da̱j caꞌmi̱i̱ soj rihaan nij soꞌ ado̱nj ―taj Jesucristó rihaan nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ a.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Dan me se cataj yoꞌo̱ tuviꞌ nij yuvii̱ yoꞌ rihaan Jesucristó a:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ga̱a ne̱:
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Ga̱a ne̱ cataj Jesucristó rihaan nij yuvii̱ a:
15 Então lhes recomendou:
16 Ga̱a ne̱ dan me se nanó Jesucristó ꞌo̱ se‑cuento̱ ꞌo̱ síí ruꞌvee rihaan nij yuvii̱ a:
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 ne̱ dan me se taj soꞌ: “A̱ me se qui̱ꞌyáj ga̱ rasu̱u̱n ma̱n rihanj ne̱ taj rej ca̱raj man rasu̱u̱n yoꞌ ga̱”, taj soꞌ a.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Ga̱a ne̱: “Aan a. A̱j neꞌenj me se qui̱ꞌyáj á. Tu̱cuanee ꞌu̱nj man nij cuchruu̱ nii, ne̱ qui̱ꞌyáj doj veꞌ xi̱j, ne̱ yoꞌo̱ cara̱a chre̱ꞌ ꞌu̱nj man nij rasu̱u̱n, ne̱ ti̱navii ꞌu̱nj man nij yoꞌ rá nij veꞌ,
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 ga̱a ne̱ cata̱j ꞌu̱nj rihaan nimanj se vaa ma̱n ndoꞌo rasu̱u̱n rihaan níꞌ cha̱ níꞌ, ne̱ se̱ nanó rá níꞌ, ma̱a̱n se veꞌé cha̱ níꞌ do̱ꞌ, veꞌé coꞌo̱ níꞌ do̱ꞌ, veꞌé ca̱yáán níꞌ do̱ꞌ, veꞌé coto̱j níꞌ do̱ꞌ a. Da̱nj cata̱j rihaan nimanj cheꞌé nij rasu̱u̱n cuma̱n rihanj”, taj soꞌ a.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Tza̱j ne̱ Diose̱ caꞌmii rihaan soꞌ, cataj Diose̱: “Síí niꞌyo̱n mé so̱ꞌ á. ꞌO̱ se nii̱ corá me se cavi̱ꞌ so̱ꞌ, ne̱ xa̱ꞌ rasu̱u̱n caraa sa̱ꞌ so̱ꞌ, tza̱j ne̱ me se gu̱un yoꞌ rihaan so̱ꞌ, rá so̱ꞌ ga̱”, taj Diose̱ rihaan ruꞌvee yoꞌ a.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Da̱nj quira̱nꞌ síí araa sa̱ꞌ rasu̱u̱n cheꞌé maꞌa̱n da̱nj, ne̱ taj va̱j a̱ doj rasu̱u̱n sa̱ꞌ nica̱j soꞌ, niꞌya̱j Diose̱ a̱ maꞌ ―taj Jesucristó rihaan nij yuvii̱ a.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Ga̱a ne̱ cataj Jesucristó rihaan nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ a:
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 A̱j neꞌen soj se vaa a̱j vaa iꞌna̱ꞌ soj, quiꞌyaj Diose̱, ne̱ se̱ guun nucua̱j Diose̱ rque̱ Diose̱ cha̱ soj, rá soj ga̱a̱ a̱ naꞌ. Daj chiha̱a̱ míj se̱ guun da̱nj rá soj maꞌ. Ne̱ Diose̱ me síí caꞌve̱e rque̱ se cha̱ soj ei. Ne̱ Diose̱ me síí quiꞌyaj nee̱ man soj, ne̱ se̱ guun nucua̱j Diose̱ rque̱ Diose̱ yatzíj ca̱ráán xráá soj, rá soj ga̱a̱ a̱ naꞌ. Daj chiha̱a̱ míj se̱ guun da̱nj rá soj maꞌ. Ne̱ Diose̱ me síí caꞌve̱e rque̱ se ca̱ráán xráá soj ei.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 ”Xca̱j soj cuentá da̱j ꞌyaj nij xcaa, ne̱ ne unô nij xoꞌ ꞌnúú, ne̱ ne rii nij xoꞌ naa̱, ne̱ taj se‑cuchru̱u̱ nij xoꞌ, tza̱j ne̱ Diose̱ roꞌ, rqué se chá nij xoꞌ ado̱nj. Ne̱ sa̱ꞌ doj vaa soj rihaan xcaa niꞌya̱j Diose̱ ado̱nj. Ya̱ sa̱ꞌ doj vaa soj chugua̱nj.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ne̱ nda̱ꞌ se nanó ndoꞌo rá soj cheꞌé yan chre̱ꞌ vaa soj, tza̱j ne̱ a̱ ꞌó xcoꞌ se̱ guun nucua̱j soj cachi̱j xca̱a̱n soj doj quiꞌya̱j maꞌa̱n soj maꞌ. Ma̱a̱n se Diose̱ roꞌ, me síí neꞌen da̱j ga̱a̱ cachi̱j soj, ne̱ cheꞌé dan taj cheꞌé nano̱ rá soj a̱ maꞌ.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Dan me se sese se̱ caꞌvee quiꞌya̱j soj rasu̱u̱n leꞌe̱j doj, ne̱ asa̱ꞌ caꞌve̱e quiꞌya̱j soj rasu̱u̱n noco̱o doj, rá soj ga̱. Cheꞌé dan taj cheꞌé nano̱ ndoꞌo rá soj cheꞌé nij rasu̱u̱n noco̱o doj a̱ maꞌ.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 ”ꞌO̱ se xca̱j soj cuentá ni̱ꞌyaj soj nij yâj se vaa veꞌé ndoꞌo vaa nij yâj a. Ne ꞌyaj suun nij yâj, tza̱j ne̱ maꞌa̱n Diose̱ roꞌ, me síí sa̱ꞌ ndoꞌo vaa quiꞌyaj man nij yâj ado̱nj. Ne̱ ne rii nij yâj yuꞌvej maꞌ. Tza̱j ne̱ adi̱ꞌ se vaa síí rii yuꞌvej ne̱ sa̱ꞌ uxrá vaa saga̱nꞌ soꞌ roꞌ, vaa nij yatzíj nu̱u̱ nij yâj ado̱nj. Dan me se cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj se vaa síí cuꞌna̱j Salomón síí cane ga̱a naá, ne̱ veꞌé uxrá vaa yatzíj nu̱u̱ soꞌ, quiꞌyaj cunuda̱nj saꞌanj vaa rihaan soꞌ, tza̱j ne̱ nij doj vaa yatzíj nu̱u̱ soꞌ rihaan nij yâj ma̱n tacaan yoꞌ, quiꞌyaj Diose̱ ado̱nj.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Dan me se da̱nj na̱nj nij yâj ma̱n tacaan yoꞌ, tza̱j ne̱ sa̱ꞌ uxrá vaa nij yatzíj nu̱u̱ nij yâj yoꞌ, ꞌyaj Diose̱, tza̱j ne̱ aꞌyuj caꞌne̱ꞌ nii man nu̱ꞌ coj do̱ꞌ, yâj do̱ꞌ, ne̱ cara̱a nii man yoꞌ rihaan yaꞌan, ne̱ caca̱a̱ nu̱ꞌ nij yâj yoꞌ na̱nj ado̱nj. Ne̱ a̱ doj yuꞌvee taj nó yâj yoꞌ a̱ maꞌ. Táá a̱ soj yuvi̱i̱, ne̱ se̱ nanó rá soj maꞌ. Diose̱ me síí rque̱ saga̱nꞌ soj ado̱nj. Tza̱j ne̱ ne gu̱un ya̱ sa̱ꞌ rá soj se vaa Diose̱ me síí ra̱cuíj ya̱ man soj man ado̱nj.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 ”Ne̱ xa̱ꞌ soj, tza̱j ne̱ se̱ nanoꞌ ndoꞌo soj se cha̱ soj do̱ꞌ, se coꞌo̱ soj do̱ꞌ maꞌ. Ne̱ se̱ nanó ndoꞌo rá soj cheꞌé nij yoꞌ maꞌ.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 ꞌO̱ se nij síí ma̱n rihaan chumii̱ nihánj síí ne neꞌen da̱j vaa Diose̱ roꞌ, ina̱nj ꞌyaj suun ndoꞌo nij soꞌ cheꞌé rasu̱u̱n ma̱n rihaan chumii̱ nihánj ado̱nj. Tza̱j ne̱ nu̱ꞌ rasu̱u̱n achiin man soj roꞌ, a̱j neꞌen Rej soj Diose̱ se vaa achiin rasu̱u̱n yoꞌ man soj ado̱nj.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Tza̱j ne̱ nano̱ꞌ soj rej da̱j quiꞌya̱j soj, ne̱ gu̱un chij Diose̱ nimán soj, ga̱a ne̱ rque̱ Diose̱ rasu̱u̱n yoꞌ rihaan soj ado̱nj.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ”Se̱ cuchuꞌviꞌ soj maꞌ. Ase vaa daán Diose̱ matzinj vaa soj, ne̱ Diose̱ tumé man soj, ne̱ a̱j guun rá Rej soj Diose̱ se vaa gu̱un chij soj rihaan chumii̱ nihánj ga̱ soꞌ vaa güii a.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 ”Cutuꞌve̱e̱ soj siꞌyaj soj, ne̱ go̱ꞌ soj saꞌanj man nij síí nique̱ á. Ga̱a ne̱ vaa güii quiri̱ꞌ soj ꞌo̱ nanj caraa nu̱ꞌ saꞌanj rque, ne̱ xa̱ꞌ nanj yoꞌ, tza̱j ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ xtuu̱ nanj yoꞌ, ne̱ xa̱ꞌ saꞌanj yoꞌ, tza̱j ne̱ daj chiha̱a̱ míj se̱ navij saꞌanj yoꞌ a. Yoꞌ me se quiri̱ꞌ soj rej xta̱ꞌ, ne̱ rej xta̱ꞌ roꞌ, taj va̱j síí itu̱u̱ maꞌ. Ne̱ taj va̱j xlúú chá rasu̱u̱n maꞌ.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Ne̱ sese ina̱nj cheꞌé rasu̱u̱n ma̱n rihaan chumii̱ nihánj quiꞌya̱j suun soj, ga̱a ne̱ veé ma̱a̱n rihaan chumii̱ nihánj quina̱j nimán soj ga̱a̱ na̱nj ado̱nj. Ne̱ sese ina̱nj cheꞌé rasu̱u̱n ma̱n xta̱ꞌ roꞌ, quiꞌya̱j suun soj, ga̱a ne̱ veé rej xta̱ꞌ roꞌ, caꞌa̱nj nimán soj na̱nj ado̱nj. Me rej maꞌa̱n araa soj rasu̱u̱n, ne̱ veé rej da̱nj vaj nimán soj na̱nj ado̱nj ―taj Jesucristó rihaan nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ a.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Ne̱ cataj uún Jesucristó rihaan nij soꞌ a:
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Dan me se quiꞌya̱j soj nda̱a vaa ꞌyaj mozó naꞌvi̱j soꞌ nama̱n se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ ga̱a caꞌanj se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ chaꞌanj naraꞌa̱a ei. Dan me se asa̱ꞌ namán ruꞌvee ne̱ nu̱ꞌ ta̱raꞌa soꞌ taꞌyaa, ne̱ nu̱ꞌ caꞌnu̱u̱ mozó yoꞌ taꞌyaa, ga̱a ne̱ gu̱un niha̱ꞌ rá se‑ruꞌve̱e̱ mozó yoꞌ ado̱nj.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá nij mozó ꞌyaj da̱nj, cheꞌé se ne coto̱j nij soꞌ ga̱a namán se‑ruꞌve̱e̱ nij soꞌ a. Dan me se queneꞌe̱n ya̱ soꞌ se vaa ne coto̱j nij soꞌ maꞌ. Cata̱j yá ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa maꞌa̱n ruꞌvee yoꞌ roꞌ, naquiꞌya̱j sa̱ꞌ soꞌ man soꞌ, ca̱yáán se‑mo̱zó soꞌ rihaan mesá, quiꞌya̱j soꞌ, ne̱ quiꞌya̱j chuvi̱i maꞌa̱n soꞌ cha̱ nij se‑mo̱zó soꞌ ado̱nj.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Dan me se caꞌve̱e se rej ya̱nꞌ nama̱n soꞌ niꞌ, caꞌve̱e se rej taxre̱j nama̱n soꞌ niꞌ, tza̱j ne̱ a̱j neꞌen soꞌ se vaa veꞌé ina̱nj naꞌvi̱j nij mozó yoꞌ man soꞌ, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá nij mozó yoꞌ ado̱nj. Cheꞌé dan quiꞌya̱j soj nda̱a vaa ꞌyaj nij mozó yoꞌ ei.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Dan me se sese ꞌo̱ síí tucua̱ veꞌ roꞌ, a̱j neꞌen soꞌ me orá caꞌna̱ꞌ síí itu̱u̱ ne̱ quiꞌya̱j itu̱u̱ síí itu̱u̱ rasu̱u̱n ma̱n tucuá soꞌ, ne̱ uxrá cu̱tumé soꞌ tucuá soꞌ, ne̱ se̱ quiꞌyaj itu̱u̱ síí itu̱u̱ tucuá soꞌ tza̱j maꞌ. Ma̱a̱n se ne neꞌen soꞌ me orá caꞌna̱ꞌ síí itu̱u̱ man ado̱nj.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Dan me se taꞌngaꞌ da̱nj vaa gue̱e̱ ꞌu̱nj si̱j nica̱j yuꞌunj man yuvii̱, ne̱ ne neꞌen soj me orá caꞌna̱ꞌ uún ꞌu̱nj man ado̱nj. Cheꞌé dan yoꞌo̱ ni̱ꞌyaj soj á ―taj Jesucristó rihaan nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ a.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Ga̱a ne̱ xnáꞌanj síí cuꞌna̱j Pedró man Jesucristó, cataj soꞌ a:
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Ga̱a ne̱ cataj síí ꞌni̱j raꞌa man níꞌ a:
42 O Senhor respondeu:
43 Ga̱a ne̱ güii nama̱n se‑ruꞌve̱e̱ mozó roꞌ, sese queneꞌe̱n se‑ruꞌve̱e̱ mozó se vaa veꞌé ꞌyaj suun mozó se‑su̱u̱n ruꞌvee, ne̱ cavi̱i̱ sa̱ꞌ uxrá mozó yoꞌ, quiꞌya̱j se‑ruꞌve̱e̱ mozó yoꞌ ado̱nj.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ya̱ ya̱ cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan soj cuano̱ se vaa cune̱ꞌ ruꞌvee yoꞌ man mozó yoꞌ gu̱un soꞌ síí tumé man cunuda̱nj siꞌyaj ruꞌvee yoꞌ a.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Tza̱j ne̱ sese gu̱un rá mozó yoꞌ se vaa guun ra̱a̱n ndoꞌo se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ, ga̱a ne̱ gu̱un cheꞌe̱ soꞌ go̱ꞌ soꞌ man yoꞌó nij mozó do̱ꞌ, man nij mozó cha̱na̱ do̱ꞌ, ne̱ cha̱ soꞌ coꞌo̱ soꞌ ne̱ gu̱un xno̱ soꞌ a.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Dan me se ne neꞌen soꞌ aman nama̱n se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ a. Ne naꞌvi̱j soꞌ caꞌna̱ꞌ ruꞌvee a. Tza̱j ne̱ síj güii síj orá síj, ne̱ caꞌna̱ꞌ maꞌa̱n se‑ruꞌve̱e̱ mozó yoꞌ, ga̱a ne̱ caꞌne̱ꞌ nu̱ꞌ soꞌ man mozó yoꞌ, ne̱ cata̱j soꞌ se vaa caꞌa̱nj mozó yoꞌ rihaan yaꞌan ga̱ yoꞌó nij síí ne amán rá niꞌya̱j man Diose̱ a.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 ”Dan me se xa̱ꞌ mozó neꞌen da̱j me rá se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ quiꞌya̱j soꞌ, tza̱j ne̱ sese se̱ quiꞌyaj soꞌ da̱nj, ne̱ quiꞌya̱j soꞌ ina̱nj se vaa rii nimán maꞌa̱n soꞌ quiꞌya̱j soꞌ, ne̱ cayu̱u̱n uxrá soꞌ vaa güii ado̱nj.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Ne̱ xa̱ꞌ síí ne neꞌen da̱j me rá se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ quiꞌya̱j soꞌ, ne̱ quiꞌyaj soꞌ rasu̱u̱n naꞌvej rá se‑ruꞌve̱e̱ soꞌ quiꞌya̱j soꞌ, tza̱j ne̱ ma̱a̱n cheꞌé se ne neꞌen soꞌ ne̱ quiꞌyaj soꞌ rasu̱u̱n chiꞌi̱i̱ roꞌ, ma̱a̱n cheꞌé dan do̱j cayu̱u̱n soꞌ ado̱nj.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Ga̱a ne̱ cataj uún Jesucristó a:
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Tza̱j ne̱ rej rihaan níꞌ me se vaa uxrá sayuun qui̱ránꞌ ꞌu̱nj, se vaa nata̱ꞌ nu̱ꞌ sayuun yoꞌ xráj na̱nj á.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Dan me se caꞌnáꞌ ꞌu̱nj cheꞌé rej dínj doj ca̱yáán nij yuvii̱ ma̱n rihaan chumii̱ nihánj ga̱ tuviꞌ yuvii̱, rá soj naꞌ. Taj maꞌ. Cuano̱ nihánj me cata̱j ꞌu̱nj rihaan soj se vaa caꞌnáꞌ ꞌu̱nj cheꞌé rej nata̱ꞌ ꞌu̱nj se‑na̱na̱j rihaan yuvii̱, tza̱j ne̱ se̱ cuno cunuda̱nj nij yuvii̱ rihanj maꞌ. Cheꞌé dan cunu̱ꞌ yuvii̱ ga̱ tuviꞌ yuvii̱ ado̱nj.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Dan me se rej rihaan níꞌ me se, sese ca̱yáán ꞌu̱nꞌ yuvii̱ rá ꞌo̱ veꞌ, ne̱ cunu̱ꞌ vaꞌnu̱j nij soꞌ ga̱ yavíj nij soꞌ, ne̱ cunu̱ꞌ vi̱j nij soꞌ ga̱ yaꞌnúj nij soꞌ ado̱nj.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Dan me se cunu̱ꞌ snóꞌo ga̱ taꞌnij sno̱ꞌo soꞌ, ne̱ cunu̱ꞌ taꞌnij sno̱ꞌo soꞌ ga̱ maꞌa̱n soꞌ, ne̱ cunu̱ꞌ chana̱ ga̱ taꞌnij cha̱na̱ noꞌ, ne̱ cunu̱ꞌ taꞌnij cha̱na̱ noꞌ ga̱ maꞌa̱n noꞌ ado̱nj. Ne̱ cunu̱ꞌ chana̱ ga̱ choco̱ꞌ noꞌ, ne̱ cunu̱ꞌ choco̱ꞌ noꞌ ga̱ maꞌa̱n noꞌ, cheꞌé se‑na̱na̱j ado̱nj ―taj Jesucristó rihaan nij síí tucuꞌyón se‑na̱na̱ soꞌ a.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Ga̱a ne̱ cataj Jesucristó rihaan nij yuvii̱ a:
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Ne̱ nu̱ꞌ neꞌen uún soj se vaa avii nana̱ yuva̱a̱ rej rque̱ rej sur, ne̱ nu̱ꞌ taj soj se vaa da̱j doj caꞌna̱ꞌ ndoꞌo cachiꞌ taj soj, ne̱ veé da̱nj ꞌyaj xa̱ꞌ cachiꞌ, ne̱ maan ndoꞌo na̱nj ado̱nj.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Dan me se xa̱ꞌ soj si̱j nucuiꞌ rá me se síí sa̱ꞌ me soj taj soj, tza̱j ne̱ tuꞌva rmaꞌa̱n soj na̱nj ado̱nj. ꞌO̱ se neꞌen soj xca̱j soj cuentá cheꞌé se vaa rihaan chumii̱ do̱ꞌ, cheꞌé se vaa rej xta̱ꞌ do̱ꞌ, tza̱j ne̱ ne neꞌen soj xca̱j soj cuentá cheꞌé sayuun quira̱nꞌ soj si̱j ma̱n rihaan chumii̱ nihánj vaa güii maꞌ.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ”Ne̱ me cheꞌé naꞌvee xca̱j maꞌa̱n soj cuentá cheꞌé se vaa no̱ xcúún soj quiꞌya̱j maꞌa̱n soj ga̱.
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Ne̱ so̱ꞌ me se sese vaa síí me rá cuta̱ꞌ cacunꞌ xráá so̱ꞌ rihaan nij síí nica̱j suun, ne̱ ga̱a tiha̱j vaj so̱ꞌ chrej ga̱ soꞌ, ne̱ veꞌé caꞌmi̱i̱ so̱ꞌ ga̱ soꞌ, cata̱j so̱ꞌ rihaan soꞌ se vaa: “Caꞌne̱ꞌ rá so̱ꞌ, ne̱ se̱ cutáꞌ so̱ꞌ cacunꞌ xráj maꞌ”, cata̱j so̱ꞌ, ne̱ veꞌé caꞌmi̱i̱ so̱ꞌ ga̱ soꞌ ei. Ne̱ sese se̱ quiꞌyáá so̱ꞌ da̱nj caꞌmi̱i̱ sa̱ꞌ so̱ꞌ ga̱ soꞌ ga̱a tiha̱j vaj ro̱j so̱j chrej rihaan chumii̱ nihánj, ne̱ ni̱caj soꞌ mán so̱ꞌ caꞌa̱nj soꞌ rihaan cuese̱, ne̱ cuese̱ yoꞌ roꞌ, ta̱cuachén mán so̱ꞌ raꞌa síí tumé tagaꞌ, ne̱ soꞌ me síí caxri̱i̱ tagaꞌ mán so̱ꞌ,
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 ne̱ yoꞌ me se gu̱un ra̱a̱n ndoꞌo so̱ꞌ, ne̱ nda̱a navij na̱ruꞌvee so̱ꞌ nu̱ꞌ cacunꞌ quiꞌyáá so̱ꞌ, ga̱a ne̱ cu̱riha̱nj so̱ꞌ tagaꞌ na̱nj ado̱nj ―taj Jesucristó rihaan nij yuvii̱ a.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.