Lucas 1

Ja yajcʼachil testamento sbaj ja cajualtic Jesucristo (TOJNT) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Lec ay Teófilo, ay jitzan ja ma' yaunej xa sbaje ba xchojlal oj stz'ijbaye ja jastal ec' cujticoni.
1 Prezado Teófilo, Muitas pessoas têm se esforçado para escrever a história das coisas que aconteceram entre nós.
2 Oj ni ch'ac ya ochuque juun ja jastal ni yala cabticon ja ma' mero yilahue ja Cajualtiqui desde ora jau q'ue ja yateli. Ja yenlei cho sloiltaye ec' ja yabal ja Diosi.
2 Elas escreveram o que foi contado por aqueles que viram essas coisas desde o começo e anunciaram a mensagem do evangelho .
3 Jach ni ja quen chomajquili. Como jc'ana ta yi lec sc'ujol ja ma' huas snaa, jach ni ja huen Teófilo, xchojlal oj tz'ijba hui,
3 Portanto, Excelência, eu estudei com todo o cuidado como foi que essas coisas aconteceram desde o princípio e achei que seria bom escrever tudo em ordem para o senhor,
4 Ti oja huil que oj slaj sbaj soc ja jas jeubal ni ahuii.
4 a fim de que o senhor pudesse conhecer toda a verdade sobre os ensinamentos que recebeu.
5 Ja loil iti ja' to q'ue ja tiempo yora ay yatel ja rey Herodesi, ja ma' ay yatel ja ba Judea. Jaxa tihui cho ay jun pagre sbiil Zacarías. Ja yeni, ja' cuenta ay soc ja scuagriya ja Abiasi. Jaxa xcheumi sbiil Elisabet, ja' ni ja yintil ja Aaroni.
5 Quando Herodes era o rei da terra de Israel, havia um sacerdote chamado Zacarias, que era do grupo dos sacerdotes de Abias. A esposa dele se chamava Isabel e também era de uma família de sacerdotes.
6 Jun xta yabale jel toj aye ja ba sti sat ja Diosi. Mi ni modo huax taji smulea. Huas sc'uane spetzanil ja smandar ja Cajualtiqui. Yib c'abal ni aye soc ja Diosi.
6 Esse casal vivia a vida que para Deus é correta, obedecendo fielmente a todas as leis e mandamentos do Senhor.
7 Pero mey yuntiquile yuj ja mi ni nunca yila unticanel ja Elisabeti. Soc meum tatame xa.
7 Mas não tinham filhos porque Isabel não podia ter filhos e porque os dois já eram muito velhos.
8 Pero jun c'ac'u, como ja' ni xchol ja scuagriya, ja Zacarías aaji och pagreil ja ba sti sat ja Diosi.
8 Certo dia no Templo de Jerusalém, Zacarias estava fazendo o seu trabalho de sacerdote, pois era a sua vez de fazer aquele trabalho diário.
9 Como jach ni culan yujile ja spagre ja judio jumasa, huas staahue ja ma' oj och stzic ja pom ja ba yoj stemplo ja Cajualtiqui. Jaxa Zacariasi yen co xchol.
9 Conforme o costume dos sacerdotes, ele havia sido escolhido por sorteio para queimar o incenso no altar e por isso entrou no Templo do Senhor.
10 Jun c'ac'u spetzanil ja cristiano ti aye ba fuera. Huane sc'umajel ja Diosi cuando huan tzicxel ja pomi ja ba yojol ja templo.
10 Durante o tempo em que o incenso queimava, o povo lá fora fazia orações.
11 Ja Zacariasi, huaj to yile, tey jun yangel ja Cajualtiqui. Jaxa ángel jahui ti tec'an ec' ba lado stojol sc'ab ja ba mero bay ja tzicupomi.
11 Então um anjo do Senhor apareceu em frente de Zacarias, de pé, do lado direito do altar.
12 Jaxa Zacariasi, huego huego c'umbi yoc sc'ab ja yajni yila. Jel och juntiro ja spensari.
12 Quando Zacarias o viu, ficou com medo e não sabia o que fazer.
13 ―Zacarías, mi la xihui. Ja huaxa c'uman ja Diosi, abunubal. Jachuc ja Elisabet ja hua cheumi, oj to sman jun yal jaxa yal alatz jahui, Juan oja huaa yi ja sbiili.
13 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, pois Deus ouviu a sua oração! A sua esposa vai ter um filho, e você porá nele o nome de João.
14 Jaxa hueni oj chaanan yuj ja hua gusto. Jaxa cristiano jumasa, jel oj gustoaxuque juntiro cuando huax yilahue ja yal alatzi.
14 O nascimento dele vai trazer alegria e felicidade para você e para muita gente,
15 Ja alatz jahui jel nihuan oj huajuc ja ba sti sat ja Diosi. Mi oj yu ja yaalel tz'usubi ja ba paj xa soc mi ni ja jas huax yaa yacbeli. Desde ora oj jul xchonjeli, ti ni oj ajyuc ja ba sc'ab ja Espíritu Santo.
15 pois para o Senhor Deus ele será um grande homem. Ele não deverá beber vinho nem cerveja. Ele será cheio do Espírito Santo desde o nascimento
16 Soc mi quechanuc ja iti. Yuj ja yeni, jitzan ja israeleño jumasa oj cumxuque soc ja Cajualtic Diosi.
16 e levará muitos israelitas ao Senhor, o Deus de Israel.
17 Jaxa yal ahuunin oj ni manxuqui, yen bajtan oj ya q'ueuc ja ateli, ti xa oj q'ue stul ja yatel ja Cajualtiqui. Pero ja hua Juani, ja' ni oj stul ja smodo ja aluman‑Dios Eliasi. Ja jastal jel tzatz ec' ja Eliasi, jach oj huajuc ja yeni. Oj ya culan yi sc'ujol ja tatal soc ja yuntiquili. Jachuc ja ma' mix c'ocxi, oj ni ya c'ocxuca. Oj ya stul ja smodo ja ma' toji. Jaxa cuando huax jac ja Cajualtiqui, yaa ta ni chapxuc lec ja sc'ujol ja cristiano jumasa, xchi ja angeli.
17 Ele será mandado por Deus como mensageiro e será forte e poderoso como o profeta Elias. Ele fará com que pais e filhos façam as pazes e que os desobedientes voltem a andar no caminho direito. E conseguirá preparar o povo de Israel para a vinda do Senhor.
18 ―Pero mix naa ta meran ja jastal iti, xchi ja Zacariasi. ¡Pe tatamon xa ni taca! Soc jach ni ja jcheumi, meum xa, xchi.
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como é que eu vou saber que isso é verdade? Estou muito velho, e a minha mulher também.
19 ―¿Huan ama xa huala ta mi Gabrielucon ja queni? Ti ni ayon ja ba sti sat ja Diosi, pero jecubalon ahui ba oja huab ja abal it jel tzamali.
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel,
20 Pero ja yaani, mudo oj canan. Mi oj bob c'umanan masan to oj c'otuc ja iti yuj ja mi ac'uan ja jas cala huabi, x'utji. Pero ja jas cala huabi, ti oja huil ta mi oj ni c'ot smeranila, xchi ja angeli.
20 Você não está acreditando no que eu disse, mas isso acontecerá no tempo certo. E, porque você não acreditou, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que o seu filho nascer.
21 Jaxa cristiano jumasa huane xta smajlajel ja Zacariasi pero jel och ja spensare yuj ja jel xa albi ta jan ja ba yoj templo.
21 Enquanto isso, o povo estava esperando Zacarias, e todos estavam admirados com a demora dele no Templo.
22 Jaxa Zacariasi, cuando el jani, mi xax bob c'umanuc. Ti jac sc'ujole ja cristiano que ay jas snajsatin ja ba yojol ja templo. Quechan seña huas sea yuj ja mi ni modo huax bob eluc ja sc'umali.
22 Quando saiu, Zacarias não podia falar. Então perceberam que ele havia tido uma visão no Templo. Sem poder falar, ele fazia sinais com as mãos para o povo.
23 Yajni tz'icui ja sc'ac'u ja yatel ba yoj templo, ti xa huaj ja ba snaj ja Zacariasi.
23 Quando terminaram os seus dias de serviço no Templo, Zacarias voltou para casa.
24 Ja ec' ja c'ac'u jumasa jahui, jaxa xcheum Elisabeti ti xa tucbia. Joe ixau mi ni jun parte el ja ba snaji.
24 Pouco tempo depois Isabel, a sua esposa, ficou grávida e durante cinco meses não saiu de casa. E ela disse:
25 Ti yala ja Elisabeti: ―Ja yaani c'ot ni ja c'ac'u oj ya ec' qui ja jq'uixol ja ba sti sat ja cristiano ja Cajualtiqui. Como yena ni yaunej qui ja jastal ayoni, xchi ja Elisabeti.
25 — Agora que o Senhor me ajudou, ninguém mais vai me desprezar por eu não ter filhos.
26 Jaxa ba suaquil ixahui ja ángel Gabrieli cho jecji otro vuelta yuj ja Diosi ba jun yal chonab, Nazaret sbiil, ja' ni sbaj ja lugar Galilea.
26 Quando Isabel estava no sexto mês de gravidez, Deus enviou o anjo Gabriel a uma cidade da Galileia chamada Nazaré.
27 Jaxa ba chonab jahui, ti och ba jun naitz, jaxa ba naitz jahui, ti ni ay ja soltera jau ja smacben ixuc jun huinic sbiil José. Jaxa José ja' yintil ja rey David sbaj najatei. Jaxa soltera jahui, María sbiil.
27 O anjo levava uma mensagem para uma virgem que tinha casamento contratado com um homem chamado José, descendente do rei Davi. Ela se chamava Maria.
28 Huaj to yil ja María, huaj aajuc yi Dios yuj ja ángel ja bayi. Ti yalaa: ―María ja hueni mero tzaubala yuj ja Cajualtiqui. Ti ni ay amoc ja yeni. Ja ba spetzanil ja hua moj ixuquili, quechan ja huen tzaajiya. ¡Jel lec xa huila! x'utji.
28 O anjo veio e disse: — Que a paz esteja com você, Maria! Você é muito abençoada. O Senhor está com você.
29 Pero ja María jel juntiro och ja spensar ja cuando ch'ac yab jastal alji yabi. ―¿Jastal ay ja it ba? xchi.
29 Porém Maria, quando ouviu o que o anjo disse, ficou sem saber o que pensar. E, admirada, ficou pensando no que ele queria dizer.
30 ―Mi la xiu María. Jel lec huala ilji yuj ja Diosi
30 Então o anjo continuou: — Não tenha medo, Maria! Deus está contente com você.
31 Jayuj ja yaani oj xa tucban. Oj ni aman jun yal aquerem. Oja huaa yi sbiiluc Jesús,
31 Você ficará grávida, dará à luz um filho e porá nele o nome de Jesus .
32 Jaxa yeni jel nihuan oj huajuc. Oj ni aljuc que ja' ni yunin ja Dios ja ma' jel nihuani, jaxa Cajualtic Diosi oj aajuc yi ba oj sc'ul mandar ja jastal sc'ulan mandar ja rey Davidi ja yen ja ma' ec' pax ta huujilexi.
32 Ele será um grande homem e será chamado de Filho do Deus Altíssimo. Deus, o Senhor, vai fazê-lo rei, como foi o antepassado dele, o rei Davi.
33 Oj cho sc'ul mandar ja israeleño jumasa spetzanil ja tiempo. Mi ni nunca oj eluc ja yateli, xchi ja angeli.
33 Ele será para sempre rei dos descendentes de Jacó, e o Reino dele nunca se acabará.
34 Jaxa María ti yalaa: ―¿Jastal ay ba? ¡Pero mey jtatam ja quen tac! xchi.
34 Então Maria disse para o anjo: — Isso não é possível, pois eu sou virgem!
35 Ti yala ja angeli: ―Meyuc pero ja Espíritu Santo oj jac amoc ja huen. Quechan yuj ja yip ja Dios jel nihuani, jayuj oja man ja hua huali. Jaxa alatz oj manxuqui, mi ni jun smul ay pero oj ni aljuc que yunin Dios nia.
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Deus Altíssimo a envolverá com a sua sombra. Por isso o menino será chamado de santo e Filho de Deus.
36 Jach ni ja hua huatz Elisabeti, ja yeni tucbi ta, iday, ay xa sc'ujol. Ja' xa sbaj suaquil ixau ja huego, iday, spetzanil ja cristiano huas snaa que mi xa ni oj yil unticanela.
36 Fique sabendo que a sua parenta Isabel está grávida, mesmo sendo tão idosa. Diziam que ela não podia ter filhos, no entanto agora ela já está no sexto mês de gravidez.
37 Porque ja Diosi mi jas mi oj bob sc'uluc, xchi ja angeli.
37 Porque para Deus nada é impossível.
38 ―Pues lec ba, como ti ni ayon ja ba sc'ab ja Cajualtiqui. A sc'ul qui ja jas huaxa huala, xchi ja María. Jaxa angeli ti huaja.
38 Maria respondeu: — Eu sou uma E o anjo foi embora.
39 Ja mismo c'ac'u jumasa jahui ja María ti huaj ja ba jun hacienda, ja' ni sbaj Judá, jaxa hacienda jahui, ti ni ay ba huitz.
39 Alguns dias depois, Maria se aprontou e foi depressa para uma cidade que ficava na região montanhosa da Judeia.
40 Ti och c'ot ja ba snaj ja Zacariasi. Ti yaa yi Dios ja Elisabeti.
40 Entrou na casa de Zacarias e cumprimentou Isabel.
41 Ja Elisabeti, cuando yab aaji yi Dios yuj ja María, jaxa alatz ti to ni cuchan yujili snica sbaj juntiro. Ja Elisabeti ti iiji majan ja sti yuj ja Espíritu Santo, ti yalaa:
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança se mexeu na barriga dela. Então, cheia do poder do Espírito Santo,
42 ―Ja ba spetzanil ja hua moj ixuquili, quechan ni ja huena tzaubala ni leca, jaxa alatz oj to amani, t'ujpinubal ni ahuiaj.
42 Isabel disse bem alto: — Você é a mais abençoada de todas as mulheres, e a criança que você vai ter é abençoada também!
43 Iday, ¿janec'on to ni ja queni? Ja huena ni snana ja Cajual tac, iday, quen huax jac ahuilon.
43 Quem sou eu para que a mãe do meu Senhor venha me visitar?!
44 Quechan pavor cab ach'ac ahuaa qui Diosi, jaxa jastal ayoni, tzatz juntiro snica sbaj yuj ja sgusto.
44 Quando ouvi você me cumprimentar, a criança ficou alegre e se mexeu dentro da minha barriga.
45 Jel lec oj ec' ahuuj yuj ja hua c'uani porque ja jastal alji ahuabi yuj ja Cajualtiqui, oj ni c'ot smeranila, xchi ja Elisabeti.
45 Você é abençoada, pois acredita que vai acontecer o que o Senhor lhe disse.
46 Jaxa María ti yalaa:
46 Então Maria disse:
47 Jaxa caltzili jel alegre ay yuj ja Dios ja jColtanumtiqui.
47 — A minha alma anuncia a grandeza do Senhor. O meu espírito está alegre por causa de Deus, o meu Salvador.
48 Ja queni ja' ni jmoj ja tz'iileli. Jel ajul ja jbaj, pero stalna ni ja jyaujulali. Ja yaani lamlamil oj toyjucon
48 Pois ele lembrou de mim, sua humilde De agora em diante todos vão me chamar de mulher abençoada,
49 Yuj ja jel nihuan ja jas sc'ulan qui ja ma' jel ja yipi. Ja sbiili mi cualquierauc.
49 porque o Deus Poderoso fez grandes coisas por mim. O seu nome é santo,
50 Lamlamil huas stalna ja syaujulale ja matic huax xiu yuji.
50 e ele mostra a sua bondade a todos os que o em todas as
51 Seunej jastal ja yipi. Ch'ac ya huaj sactantan ja ma' huas stoyo sbaj ja ba sc'ujolei
51 Deus levanta a sua mão poderosa e derrota os orgulhosos com todos os planos deles.
52 Soc huax ch'ac sap yi ja yatel ja ma' jel tzatz ayi, jaxa ma' jel ch'in ayi, huax ya nihuanbuc.
52 Derruba dos seus tronos reis poderosos e põe os humildes em altas posições.
53 Ja ma' jel huain xyabyei, ya but'uc soc ja jas jel lequi, jaxa rico jumasa, telan sc'ab ch'ac sec ele.
53 Dá fartura aos que têm fome e manda os ricos embora com as mãos vazias. que fez aos nossos antepassados e ajudou o povo de Israel, seu servo. Lembrou de mostrar a sua bondade a Abraão e a todos os seus descendentes, para sempre.
54 Ja yatjum jumasa ba Israeli cho scolta ja jastal ni yala que oj bi stalna syaujulalei.
54 — ausente —
55 Mi ch'ay sc'ujol ja Abrahami soc spetzanil ja yintil ja janec' oj to manxuqui. Sc'ulan ta ni ja jastal yalunej yab ja ma' ec' pax ta cujtiqui,
55 — ausente —
56 Ja María ti can soc ja Elisabet mojan oxe ixau, ti xa cumxi ja ba snaj ja el ja oxe ixau jahui.
56 Maria ficou mais ou menos três meses com Isabel e depois voltou para casa.
57 Ja Elisabeti cuando tz'icui ja balune ixau ja xchameli, ti smana jun yal querema.
57 Chegou o tempo de Isabel ter a criança, e ela deu à luz um menino.
58 Jel gustoaxi yajni yila sat ja yal squeremi. Jach ni ja svecino jumasa soc ja yermano jumasa, cuando yabye yabalil jastal jel talnaji syaujulal yuj ja Diosi, jel gusto yabye juntiro.
58 Os vizinhos e parentes ouviram falar da grande bondade do Senhor para com Isabel, e todos ficaram alegres com ela.
59 Ja ay xa yioj huaxaque c'ac'u ja yal alatz jahui, ti jacye ba oj sc'uluque circuncidar ja jastal culan yujilei. Jaxa mismo ora jahui, ti sleahue ja sbiili. Ti yalahue que oj bi yaahue yi sbiiluc Zacarías, como jach ni sbiil ja stata.
59 Quando o menino estava com oito dias, vieram circuncidá-lo e queriam lhe dar o nome do pai, isto é, Zacarias.
60 Jaxa snani ti yalaa: ―Miyuc, oj sbiiluc Juan, xchi.
60 Mas a sua mãe disse: — Não. O nome dele vai ser João.
61 ―¿Jasyujil? Pero mi ni june ja hua huermano ay sbiil ja jastal iti, xchiye.
61 Então disseram: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Ti sobohue yi ja stati jastal huas sc'ana yaa yi ja sbiili pero soc seña sobohue.
62 Aí fizeram sinais ao pai, perguntando que nome ele queria pôr no menino.
63 Jaxa yen ja Zacariasi ti sc'ana jun yal aq'uintea. Ti och stz'ijbaa, jaxa cuando yilahuei, Juan oj yii ja sbiili, xchi ja ba stz'ijbai. Jaxa smoj jumasa jel juntiro och ja spensarei.
63 Zacarias pediu uma tabuinha de escrever e escreveu: “O nome dele é João.” E todos ficaram muito admirados.
64 Ja mero ora jahui ti jamxi ja sti ja Zacariasi. Juntiro claro el ja sc'umali. Jel stoyo ja Diosi.
64 Nesse momento Zacarias pôde falar novamente e começou a louvar a Deus.
65 Juntiro och xihuele spetzanil ja svecino jumasa. Jaxa spetzanil ja matic tey ba huitz ba Judea, huego huego ch'ac yabye jastal huaji.
65 Os vizinhos ficaram com muito medo, e as notícias dessas coisas se espalharam por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Jaxa matic ch'ac yabi, huan xta tz'iptz'unuc ja sc'ujolei: ―¡Saber jastal oj huajuc ja alatz it ja mas tzaani! xchiye. Jaxa yal querem jahui ti ni ay ba sc'ab ja Cajualtiqui.
66 Todos os que ouviam essas coisas e pensavam nelas perguntavam: — O que será que esse menino vai ser? Pois, de fato, o poder do Senhor estava com ele.
67 Jaxa Zacarías ja stat ja alatzi, ti iiji majan ja sti yuj ja Espíritu Santo, ti yalaa:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, começou a profetizar . Ele disse:
68 Stz'acatal lec ja Cajualtic Dios sbaj Israeli. Yaunej sc'ujol ja yuntiquili. Jac yaa sbaj ba oj ya el libre ja matic yaunej sbaj ja ba sc'abi
68 — Louvemos o Senhor, o Deus de Israel, pois ele veio ajudar o seu povo e lhe dar a liberdade.
69 Soc cho seca quitic jun jColtanumtic jel ja yipi, ja' ni yintil ja rey David ja yatjum ja Diosi.
69 Enviou para nós um poderoso Salvador, aquele que é descendente do seu
70 Seca ni ja jastal huan yaljel desde najate lec cuando yora yiaj majan ja sti ja yalumani, ja it mi cualquierauqui.
70 Faz muito tempo que Deus disse isso por meio dos seus santos
71 Yala jastal oj coltajucotic ja ba sc'ab ja jcondratiqui soc spetzanil ja matic coraja xta huax yilahuotiqui.
71 Ele prometeu nos salvar dos nossos inimigos e nos livrar do poder de todos os que nos odeiam.
72 Oj ni bi stalna syaujulal ja matic ec' pax ta cujtiqui soc oj ni snaa ja trato jau mi cualquierauqui.
72 Disse que ia mostrar a sua bondade aos nossos antepassados e lembrar da sua santa ao nosso antepassado Abraão; prometeu que nos livraria dos nossos inimigos e que ia nos deixar servi-lo sem medo,
73 Jach ni alji yab ja Abraham ja ma' ec' pax ta cujtiqui. Jach ni bi oj sc'ul quitic ja Diosi.
73 — ausente —
74 Oj ni sc'ulucotic librar ja ba sc'ab ja jcondratiqui cosaque jachuc mey xihuel oj cateltatic ja Diosi.
74 — ausente —
75 Mi xa bi sbejuc oj lee ja jmultiqui. Toj bi oj ajyucotic ja ba sti sat ja Diosi spetzanil ja tiempo oj ajyuc ja jsac'aniltiqui.
75 para que sejamos somente dele e façamos o que ele quer em todos os dias da nossa vida.
76 Jaxa huen alatz, oja biiluc Yalumanil ja ma' jel nihuani. Ja huen bajtan oja hua q'ue ja ateli, ti xa oj cho stul ja Cajualtica. Ja jastal huax jamxi ja bej cuando oj jac ja ma' ay yateli, jach oja huaa puesto ja sc'ujol ja cristiano ja cuando huax jac ja Cajualtiqui.
76 E você, menino, será chamado de profeta do Deus Altíssimo e irá adiante do Senhor a fim de preparar o caminho para ele.
77 Oja jee yi ja yuntiquili jastal oj coltajuque soc jastal oj c'ulajuque librar soc ja smulei.
77 Você anunciará ao povo de Deus a salvação que virá por meio do perdão dos pecados deles.
78 Ja jDiostiqui jel juntiro huas stalna ja jyaujulaltiqui. Yaunejotic sc'ujol. Seca con quitic ja yunin ja ba satq'uinali ba oj yaa quitic jun yajc'achil jvidatic.
78 Pois o nosso Deus é misericordioso e bondoso. Ele fará brilhar sobre nós a sua luz
79 Jach sc'ulan quitic yuj ja ti ni ayotic ba yoj q'uiq'uinali, como paan jac'anotic xta ni yuj ja chamel ch'aquela. Ja jDiostiqui oj ni ya quiitic ic'a soc oj ya elcotic ja ba q'uiq'uinali. Oj ni yaa quijlabtica.
79 e do céu iluminará todos os que vivem na escuridão da sombra da morte, para guiar os nossos passos no caminho da paz.
80 Jaxa yal querem Juani q'uii. Jel tzatz ay soc ja Diosi. Cuando nihuan xa, ti ajyi ja ba jun lugar ba mi aayuc ja suinquili, jaxa mas tzaani, ti xa q'ue stul ja yatela. Ch'ac sloilta yab ja israeleño jumasa ja yabal ja Diosi.
80 O menino cresceu e ficou forte de espírito. E viveu no deserto até o dia em que apareceu diante do povo de Israel.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.