Lucas 1
Ja yajcʼachil testamento sbaj ja cajualtic Jesucristo (TOJNT) vs BKJ
1 Lec ay Teófilo, ay jitzan ja ma' yaunej xa sbaje ba xchojlal oj stz'ijbaye ja jastal ec' cujticoni.
1 Porquanto muitos já tentaram compilar um relato e pôr em ordem uma declaração daquelas coisas que certamente são cridas entre nós,
2 Oj ni ch'ac ya ochuque juun ja jastal ni yala cabticon ja ma' mero yilahue ja Cajualtiqui desde ora jau q'ue ja yateli. Ja yenlei cho sloiltaye ec' ja yabal ja Diosi.
2 quando eles nos entregaram, os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Jach ni ja quen chomajquili. Como jc'ana ta yi lec sc'ujol ja ma' huas snaa, jach ni ja huen Teófilo, xchojlal oj tz'ijba hui,
3 pareceu-me bem, também a mim, tendo perfeitamente compreendido primeiro todas as coisas, escrevê-las em ordem a ti, ó excelentíssimo Teófilo,
4 Ti oja huil que oj slaj sbaj soc ja jas jeubal ni ahuii.
4 para que possas conhecer a certeza destas coisas, nas quais tens sido instruído.
5 Ja loil iti ja' to q'ue ja tiempo yora ay yatel ja rey Herodesi, ja ma' ay yatel ja ba Judea. Jaxa tihui cho ay jun pagre sbiil Zacarías. Ja yeni, ja' cuenta ay soc ja scuagriya ja Abiasi. Jaxa xcheumi sbiil Elisabet, ja' ni ja yintil ja Aaroni.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, havia um certo sacerdote de nome Zacarias, da turma de Abias; e sua esposa era das filhas de Aarão, e o seu nome era Elizabete.
6 Jun xta yabale jel toj aye ja ba sti sat ja Diosi. Mi ni modo huax taji smulea. Huas sc'uane spetzanil ja smandar ja Cajualtiqui. Yib c'abal ni aye soc ja Diosi.
6 E ambos eram justos diante de Deus, andando sem culpa em todos os mandamentos e ordenanças do Senhor; eram irrepreensíveis.
7 Pero mey yuntiquile yuj ja mi ni nunca yila unticanel ja Elisabeti. Soc meum tatame xa.
7 E eles não tinham filho, porque Elizabete era estéril, e ambos eram avançados em idade.
8 Pero jun c'ac'u, como ja' ni xchol ja scuagriya, ja Zacarías aaji och pagreil ja ba sti sat ja Diosi.
8 E aconteceu que, enquanto ele exercia o sacerdócio perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Como jach ni culan yujile ja spagre ja judio jumasa, huas staahue ja ma' oj och stzic ja pom ja ba yoj stemplo ja Cajualtiqui. Jaxa Zacariasi yen co xchol.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte queimar incenso ao entrar no templo do Senhor.
10 Jun c'ac'u spetzanil ja cristiano ti aye ba fuera. Huane sc'umajel ja Diosi cuando huan tzicxel ja pomi ja ba yojol ja templo.
10 E toda a multidão do povo estava orando do lado de fora, à hora do incenso.
11 Ja Zacariasi, huaj to yile, tey jun yangel ja Cajualtiqui. Jaxa ángel jahui ti tec'an ec' ba lado stojol sc'ab ja ba mero bay ja tzicupomi.
11 E ali lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Jaxa Zacariasi, huego huego c'umbi yoc sc'ab ja yajni yila. Jel och juntiro ja spensari.
12 E quando Zacarias o viu, ficou perturbado, e o medo caiu sobre ele.
13 ―Zacarías, mi la xihui. Ja huaxa c'uman ja Diosi, abunubal. Jachuc ja Elisabet ja hua cheumi, oj to sman jun yal jaxa yal alatz jahui, Juan oja huaa yi ja sbiili.
13 Mas o anjo lhe disse: Não temas, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e tua esposa Elizabete te dará um filho, e tu chamarás o seu nome de João.
14 Jaxa hueni oj chaanan yuj ja hua gusto. Jaxa cristiano jumasa, jel oj gustoaxuque juntiro cuando huax yilahue ja yal alatzi.
14 E tu terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento.
15 Ja alatz jahui jel nihuan oj huajuc ja ba sti sat ja Diosi. Mi oj yu ja yaalel tz'usubi ja ba paj xa soc mi ni ja jas huax yaa yacbeli. Desde ora oj jul xchonjeli, ti ni oj ajyuc ja ba sc'ab ja Espíritu Santo.
15 Porque ele será grande à vista do Senhor, e ele não beberá vinho, nem bebida forte, e ele será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre de sua mãe.
16 Soc mi quechanuc ja iti. Yuj ja yeni, jitzan ja israeleño jumasa oj cumxuque soc ja Cajualtic Diosi.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus.
17 Jaxa yal ahuunin oj ni manxuqui, yen bajtan oj ya q'ueuc ja ateli, ti xa oj q'ue stul ja yatel ja Cajualtiqui. Pero ja hua Juani, ja' ni oj stul ja smodo ja aluman‑Dios Eliasi. Ja jastal jel tzatz ec' ja Eliasi, jach oj huajuc ja yeni. Oj ya culan yi sc'ujol ja tatal soc ja yuntiquili. Jachuc ja ma' mix c'ocxi, oj ni ya c'ocxuca. Oj ya stul ja smodo ja ma' toji. Jaxa cuando huax jac ja Cajualtiqui, yaa ta ni chapxuc lec ja sc'ujol ja cristiano jumasa, xchi ja angeli.
17 E irá adiante dele no espírito e no poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os desobedientes à prudência dos justos; tornar pronto um povo preparado para o Senhor.
18 ―Pero mix naa ta meran ja jastal iti, xchi ja Zacariasi. ¡Pe tatamon xa ni taca! Soc jach ni ja jcheumi, meum xa, xchi.
18 E Zacarias disse ao anjo: Como eu saberei isto? Porque eu sou um homem velho, e minha esposa avançada em idade.
19 ―¿Huan ama xa huala ta mi Gabrielucon ja queni? Ti ni ayon ja ba sti sat ja Diosi, pero jecubalon ahui ba oja huab ja abal it jel tzamali.
19 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Eu sou Gabriel, que permaneço na presença de Deus, e sou enviado para falar-te, e para mostrar-te estas alegres notícias.
20 Pero ja yaani, mudo oj canan. Mi oj bob c'umanan masan to oj c'otuc ja iti yuj ja mi ac'uan ja jas cala huabi, x'utji. Pero ja jas cala huabi, ti oja huil ta mi oj ni c'ot smeranila, xchi ja angeli.
20 E eis que tu ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas se cumprirem, porque tu não creste nas minhas palavras, que se cumprirão ao seu tempo.
21 Jaxa cristiano jumasa huane xta smajlajel ja Zacariasi pero jel och ja spensare yuj ja jel xa albi ta jan ja ba yoj templo.
21 E o povo esperava por Zacarias, e admiravam-se que ele demorasse tanto tempo no templo.
22 Jaxa Zacariasi, cuando el jani, mi xax bob c'umanuc. Ti jac sc'ujole ja cristiano que ay jas snajsatin ja ba yojol ja templo. Quechan seña huas sea yuj ja mi ni modo huax bob eluc ja sc'umali.
22 E quando ele saiu, não podia falar com eles, e perceberam que ele havia tido uma visão no templo; porque gesticulava para eles, e permanecia mudo.
23 Yajni tz'icui ja sc'ac'u ja yatel ba yoj templo, ti xa huaj ja ba snaj ja Zacariasi.
23 E aconteceu que, tendo-se completado os dias do seu ministério, ele partiu para a sua própria casa.
24 Ja ec' ja c'ac'u jumasa jahui, jaxa xcheum Elisabeti ti xa tucbia. Joe ixau mi ni jun parte el ja ba snaji.
24 E, depois daqueles dias, sua esposa Elizabete engravidou, e escondeu-se por cinco meses, dizendo:
25 Ti yala ja Elisabeti: ―Ja yaani c'ot ni ja c'ac'u oj ya ec' qui ja jq'uixol ja ba sti sat ja cristiano ja Cajualtiqui. Como yena ni yaunej qui ja jastal ayoni, xchi ja Elisabeti.
25 Assim o Senhor fez comigo nos dias em que ele olhou para mim, para tirar a minha vergonha entre os homens.
26 Jaxa ba suaquil ixahui ja ángel Gabrieli cho jecji otro vuelta yuj ja Diosi ba jun yal chonab, Nazaret sbiil, ja' ni sbaj ja lugar Galilea.
26 E, no sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Jaxa ba chonab jahui, ti och ba jun naitz, jaxa ba naitz jahui, ti ni ay ja soltera jau ja smacben ixuc jun huinic sbiil José. Jaxa José ja' yintil ja rey David sbaj najatei. Jaxa soltera jahui, María sbiil.
27 para uma virgem desposada com um homem, cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Huaj to yil ja María, huaj aajuc yi Dios yuj ja ángel ja bayi. Ti yalaa: ―María ja hueni mero tzaubala yuj ja Cajualtiqui. Ti ni ay amoc ja yeni. Ja ba spetzanil ja hua moj ixuquili, quechan ja huen tzaajiya. ¡Jel lec xa huila! x'utji.
28 E o anjo se aproximou dela, e disse: Salve, tu que és muito favorecida; o Senhor está contigo; bendita és tu entre as mulheres.
29 Pero ja María jel juntiro och ja spensar ja cuando ch'ac yab jastal alji yabi. ―¿Jastal ay ja it ba? xchi.
29 E, vendo-o, ela ficou perturbada com o que ele disse, e pôs-se a pensar que tipo de saudação seria essa.
30 ―Mi la xiu María. Jel lec huala ilji yuj ja Diosi
30 E o anjo lhe disse: Não temas, Maria; porque tu achaste graça diante de Deus.
31 Jayuj ja yaani oj xa tucban. Oj ni aman jun yal aquerem. Oja huaa yi sbiiluc Jesús,
31 E, eis que em teu ventre conceberás e darás à luz um filho, e lhe darás o nome de Jesus.
32 Jaxa yeni jel nihuan oj huajuc. Oj ni aljuc que ja' ni yunin ja Dios ja ma' jel nihuani, jaxa Cajualtic Diosi oj aajuc yi ba oj sc'ul mandar ja jastal sc'ulan mandar ja rey Davidi ja yen ja ma' ec' pax ta huujilexi.
32 Ele será grande, e será chamado Filho do Altíssimo; e o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Oj cho sc'ul mandar ja israeleño jumasa spetzanil ja tiempo. Mi ni nunca oj eluc ja yateli, xchi ja angeli.
33 e ele reinará sobre a casa de Jacó para sempre, e o seu reino não terá fim.
34 Jaxa María ti yalaa: ―¿Jastal ay ba? ¡Pero mey jtatam ja quen tac! xchi.
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, visto que eu não conheço homem algum?
35 Ti yala ja angeli: ―Meyuc pero ja Espíritu Santo oj jac amoc ja huen. Quechan yuj ja yip ja Dios jel nihuani, jayuj oja man ja hua huali. Jaxa alatz oj manxuqui, mi ni jun smul ay pero oj ni aljuc que yunin Dios nia.
35 E, respondendo o anjo, disse-lhe: O Espírito Santo virá sobre ti, e o poder do Altíssimo fará sombra sobre ti; por isso também o santo nascido de ti será chamado Filho de Deus.
36 Jach ni ja hua huatz Elisabeti, ja yeni tucbi ta, iday, ay xa sc'ujol. Ja' xa sbaj suaquil ixau ja huego, iday, spetzanil ja cristiano huas snaa que mi xa ni oj yil unticanela.
36 E, eis que tua prima Elizabete, também concebeu um filho em sua velhice; e este é o sexto mês para ela, que era chamada estéril.
37 Porque ja Diosi mi jas mi oj bob sc'uluc, xchi ja angeli.
37 Porque com Deus nada será impossível.
38 ―Pues lec ba, como ti ni ayon ja ba sc'ab ja Cajualtiqui. A sc'ul qui ja jas huaxa huala, xchi ja María. Jaxa angeli ti huaja.
38 E disse Maria: Eis aqui a serva do Senhor; faça-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo se ausentou.
39 Ja mismo c'ac'u jumasa jahui ja María ti huaj ja ba jun hacienda, ja' ni sbaj Judá, jaxa hacienda jahui, ti ni ay ba huitz.
39 E Maria se levantou naqueles dias, e foi apressadamente à região montanhosa, para uma cidade de Judá,
40 Ti och c'ot ja ba snaj ja Zacariasi. Ti yaa yi Dios ja Elisabeti.
40 e entrou na casa de Zacarias, e saudou a Elizabete.
41 Ja Elisabeti, cuando yab aaji yi Dios yuj ja María, jaxa alatz ti to ni cuchan yujili snica sbaj juntiro. Ja Elisabeti ti iiji majan ja sti yuj ja Espíritu Santo, ti yalaa:
41 E aconteceu que, quando Elizabete ouviu a saudação de Maria, o bebê saltou no seu ventre, e Elizabete foi cheia com o Espírito Santo;
42 ―Ja ba spetzanil ja hua moj ixuquili, quechan ni ja huena tzaubala ni leca, jaxa alatz oj to amani, t'ujpinubal ni ahuiaj.
42 e ela falou em alta voz, dizendo: Abençoada és tu entre as mulheres, e abençoado é o fruto do teu ventre.
43 Iday, ¿janec'on to ni ja queni? Ja huena ni snana ja Cajual tac, iday, quen huax jac ahuilon.
43 E por que motivo isso é para mim, que a mãe do meu Senhor venha a mim?
44 Quechan pavor cab ach'ac ahuaa qui Diosi, jaxa jastal ayoni, tzatz juntiro snica sbaj yuj ja sgusto.
44 Pois, eis que assim que a voz da tua saudação soou aos meus ouvidos, o bebê saltou de alegria no meu ventre.
45 Jel lec oj ec' ahuuj yuj ja hua c'uani porque ja jastal alji ahuabi yuj ja Cajualtiqui, oj ni c'ot smeranila, xchi ja Elisabeti.
45 E abençoada a que creu; porque haverá cumprimento das coisas que foram ditas pelo Senhor.
46 Jaxa María ti yalaa:
46 E Maria disse: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Jaxa caltzili jel alegre ay yuj ja Dios ja jColtanumtiqui.
47 e o meu espírito regozijou-se em Deus meu Salvador.
48 Ja queni ja' ni jmoj ja tz'iileli. Jel ajul ja jbaj, pero stalna ni ja jyaujulali. Ja yaani lamlamil oj toyjucon
48 Pois ele tem considerado a humildade de sua serva; porquanto, eis que daqui em diante todas as gerações me chamarão de abençoada.
49 Yuj ja jel nihuan ja jas sc'ulan qui ja ma' jel ja yipi. Ja sbiili mi cualquierauc.
49 Porque aquele que é poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Lamlamil huas stalna ja syaujulale ja matic huax xiu yuji.
50 E a sua misericórdia está sobre os que o temem de geração em geração.
51 Seunej jastal ja yipi. Ch'ac ya huaj sactantan ja ma' huas stoyo sbaj ja ba sc'ujolei
51 Ele mostrou força com o seu braço; ele espalhou os orgulhosos na imaginação de seus corações.
52 Soc huax ch'ac sap yi ja yatel ja ma' jel tzatz ayi, jaxa ma' jel ch'in ayi, huax ya nihuanbuc.
52 Ele derrubou os poderosos de seus assentos, e exaltou os humildes.
53 Ja ma' jel huain xyabyei, ya but'uc soc ja jas jel lequi, jaxa rico jumasa, telan sc'ab ch'ac sec ele.
53 Ele encheu de coisas boas os famintos, e ao rico ele enviou vazio.
54 Ja yatjum jumasa ba Israeli cho scolta ja jastal ni yala que oj bi stalna syaujulalei.
54 Ele ajudou a seu servo Israel, em lembrança de sua misericórdia;
55 Mi ch'ay sc'ujol ja Abrahami soc spetzanil ja yintil ja janec' oj to manxuqui. Sc'ulan ta ni ja jastal yalunej yab ja ma' ec' pax ta cujtiqui,
55 como ele falou a nossos pais, a Abraão e à sua semente para sempre.
56 Ja María ti can soc ja Elisabet mojan oxe ixau, ti xa cumxi ja ba snaj ja el ja oxe ixau jahui.
56 E Maria ficou com ela em torno de três meses, e depois voltou para sua própria casa.
57 Ja Elisabeti cuando tz'icui ja balune ixau ja xchameli, ti smana jun yal querema.
57 Ora, completou-se o tempo de Elizabete para o parto; e ela teve um filho.
58 Jel gustoaxi yajni yila sat ja yal squeremi. Jach ni ja svecino jumasa soc ja yermano jumasa, cuando yabye yabalil jastal jel talnaji syaujulal yuj ja Diosi, jel gusto yabye juntiro.
58 E os seus vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha mostrado grande misericórdia sobre ela, e regozijaram-se com ela.
59 Ja ay xa yioj huaxaque c'ac'u ja yal alatz jahui, ti jacye ba oj sc'uluque circuncidar ja jastal culan yujilei. Jaxa mismo ora jahui, ti sleahue ja sbiili. Ti yalahue que oj bi yaahue yi sbiiluc Zacarías, como jach ni sbiil ja stata.
59 E aconteceu que, ao oitavo dia, eles vieram circuncidar o menino; e chamaram-no Zacarias, conforme o nome de seu pai.
60 Jaxa snani ti yalaa: ―Miyuc, oj sbiiluc Juan, xchi.
60 E, respondendo sua mãe, disse: Não! Mas ele será chamado de João.
61 ―¿Jasyujil? Pero mi ni june ja hua huermano ay sbiil ja jastal iti, xchiye.
61 E disseram-lhe: Não há ninguém na tua parentela que se chame por este nome.
62 Ti sobohue yi ja stati jastal huas sc'ana yaa yi ja sbiili pero soc seña sobohue.
62 E eles fizeram sinais ao pai, como ele queria que o chamasse.
63 Jaxa yen ja Zacariasi ti sc'ana jun yal aq'uintea. Ti och stz'ijbaa, jaxa cuando yilahuei, Juan oj yii ja sbiili, xchi ja ba stz'ijbai. Jaxa smoj jumasa jel juntiro och ja spensarei.
63 E, ele pedindo uma tábua de escrever, escreveu, dizendo: O seu nome é João. E todos se maravilharam.
64 Ja mero ora jahui ti jamxi ja sti ja Zacariasi. Juntiro claro el ja sc'umali. Jel stoyo ja Diosi.
64 E sua boca foi aberta imediatamente, e soltou-se sua língua; e ele falava, louvando a Deus.
65 Juntiro och xihuele spetzanil ja svecino jumasa. Jaxa spetzanil ja matic tey ba huitz ba Judea, huego huego ch'ac yabye jastal huaji.
65 E veio temor sobre todos os que moravam ao seu redor; e todos estes dizeres foram divulgados ao longo de toda região montanhosa da Judeia.
66 Jaxa matic ch'ac yabi, huan xta tz'iptz'unuc ja sc'ujolei: ―¡Saber jastal oj huajuc ja alatz it ja mas tzaani! xchiye. Jaxa yal querem jahui ti ni ay ba sc'ab ja Cajualtiqui.
66 E todos os que ouviam os colocavam no seu coração, dizendo: Que tipo de menino será esse? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Jaxa Zacarías ja stat ja alatzi, ti iiji majan ja sti yuj ja Espíritu Santo, ti yalaa:
67 E seu pai Zacarias ficou cheio com o Espírito Santo, e profetizou, dizendo:
68 Stz'acatal lec ja Cajualtic Dios sbaj Israeli. Yaunej sc'ujol ja yuntiquili. Jac yaa sbaj ba oj ya el libre ja matic yaunej sbaj ja ba sc'abi
68 Bendito seja o Senhor Deus de Israel, porque tem visitado e redimido o seu povo,
69 Soc cho seca quitic jun jColtanumtic jel ja yipi, ja' ni yintil ja rey David ja yatjum ja Diosi.
69 e levantou para nós o chifre de salvação na casa de seu servo Davi,
70 Seca ni ja jastal huan yaljel desde najate lec cuando yora yiaj majan ja sti ja yalumani, ja it mi cualquierauqui.
70 como ele falou pela boca dos seus santos profetas, desde o princípio do mundo;
71 Yala jastal oj coltajucotic ja ba sc'ab ja jcondratiqui soc spetzanil ja matic coraja xta huax yilahuotiqui.
71 para nos salvar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam,
72 Oj ni bi stalna syaujulal ja matic ec' pax ta cujtiqui soc oj ni snaa ja trato jau mi cualquierauqui.
72 para realizar a misericórdia prometida a nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto;
73 Jach ni alji yab ja Abraham ja ma' ec' pax ta cujtiqui. Jach ni bi oj sc'ul quitic ja Diosi.
73 e do juramento que ele prometeu a nosso pai Abraão,
74 Oj ni sc'ulucotic librar ja ba sc'ab ja jcondratiqui cosaque jachuc mey xihuel oj cateltatic ja Diosi.
74 de nos conceder que, libertados da mão dos nossos inimigos, possamos servi-lo sem medo,
75 Mi xa bi sbejuc oj lee ja jmultiqui. Toj bi oj ajyucotic ja ba sti sat ja Diosi spetzanil ja tiempo oj ajyuc ja jsac'aniltiqui.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 Jaxa huen alatz, oja biiluc Yalumanil ja ma' jel nihuani. Ja huen bajtan oja hua q'ue ja ateli, ti xa oj cho stul ja Cajualtica. Ja jastal huax jamxi ja bej cuando oj jac ja ma' ay yateli, jach oja huaa puesto ja sc'ujol ja cristiano ja cuando huax jac ja Cajualtiqui.
76 E tu, ó menino, serás chamado profeta do Altíssimo; porque tu irás ante a face do Senhor, para preparar os seus caminhos,
77 Oja jee yi ja yuntiquili jastal oj coltajuque soc jastal oj c'ulajuque librar soc ja smulei.
77 para dar o conhecimento da salvação ao seu povo, pela remissão dos seus pecados,
78 Ja jDiostiqui jel juntiro huas stalna ja jyaujulaltiqui. Yaunejotic sc'ujol. Seca con quitic ja yunin ja ba satq'uinali ba oj yaa quitic jun yajc'achil jvidatic.
78 mediante a terna misericórdia do nosso Deus, pela qual na aurora lá do alto nos visitou;
79 Jach sc'ulan quitic yuj ja ti ni ayotic ba yoj q'uiq'uinali, como paan jac'anotic xta ni yuj ja chamel ch'aquela. Ja jDiostiqui oj ni ya quiitic ic'a soc oj ya elcotic ja ba q'uiq'uinali. Oj ni yaa quijlabtica.
79 para dar luz aos que estão assentados em trevas e na sombra da morte, para guiar os nossos pés no caminho da paz.
80 Jaxa yal querem Juani q'uii. Jel tzatz ay soc ja Diosi. Cuando nihuan xa, ti ajyi ja ba jun lugar ba mi aayuc ja suinquili, jaxa mas tzaani, ti xa q'ue stul ja yatela. Ch'ac sloilta yab ja israeleño jumasa ja yabal ja Diosi.
80 E o menino crescia, e se fortalecia no espírito, e estava nos desertos até ao dia da sua aparição a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.