Atos 19
Xasasti talacaxlan (TOCNT) vs NAA
1 La̠ta Apolos xakchuhui̠nantla̠huán nac xapu̠latama̠n Acaya cha̠lh nac Corinto, pero acxni̠ antá cha̠lh Pablo aya xquilhta̠yani̠ttá tiji pekán nac Efeso. Acxni̠ chú antá cha̠lh xla̠ ca̠ta̠tánoklhli makapitzí̠n lacchixcuhuí̠n hua̠nti̠ mat na̠ aya xtali̠pa̠huán Jesús.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Entonces Pablo chiné ca̠kalhásquilh:
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Chiné xlá ca̠kalhasquimpá:
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Entonces Pablo chiné ca̠huánilh:
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Acxni̠ takalhakaxmatko̠lh hua̠ntu̠ ca̠huánilh a̠ma̠ko̠lh lacchixcuhuí̠n tataakmúnulh nac xtacuhuiní Quimpu̠chinacán Jesús.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Acxni̠ chú Pablo ca̠liacchípalh xmacán Espíritu Santo ta̠ctachi nac xokspu̠ncán y a̠túnuj tachuhuí̠n tzúculh tali̠chuhui̠nán hasta hua̠ntu̠ xlacán ni̠ xtalakapasa, y chuná xtali̠chuhui̠namá̠nalh a̠má tachuhuí̠n hua̠ntu̠ Dios xca̠ma̠catzi̠ni̠ma.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ama̠ko̠lh cristianos hua̠nti̠ tataakmúnulh xkalhacu̠tiycán xtahuani̠t.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Aktutu papá ma̠kátzi̠lh la̠ta tzi̠maj tzi̠má xca̠ma̠kalhchuhui̠ni̠y cristianos nac xpu̠siculancán judíos xalac Efeso y tancs ca̠ma̠akatá̠ksni̠lh la̠ta lácu lacasquín Dios catali̠pá̠hualh y aksti̠tum catalatáma̠lh.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Pero xtahuilá̠nalh makapitzí̠n lacchixcuhuí̠n hua̠nti̠ ni̠ taca̠najlapútulh y nac xlacati̠ncán cristianos hua̠nti̠ xtatamacxtumi̠y y xtali̠pa̠huán Jesús cala̠huá xtali̠kalhchuhui̠nán xtachuhuí̠n Jesús. Pablo niaj lay xca̠ta̠pa̠ti̠y y pu̠tum ca̠ta̠táxtulh a̠ma̠ko̠lh hua̠nti̠ xca̠najlanini̠t xtachuhuí̠n Dios y antá cá̠le̠lh nac xpu̠scuela cha̠tum profesor hua̠nti̠ xuanicán Tirano, y cha̠li cha̠lí antá xca̠ma̠kalhchuhui̠ni̠y.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Aktiy ca̠ta latáma̠lh Pablo nac eé ca̠chiquí̠n, y cristianos hua̠nti̠ xtahuila̠nanchá nac xli̠ca̠lanca a̠má lanca xapu̠latama̠n Asia ni̠para cha̠tum tamákxtekli hua̠nti̠ ni̠ káxmatli xtachuhuí̠n Quimpu̠chinacán chuná cumu la̠ judíos y hua̠nti̠ ni̠ judíos.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Dios xma̠xqui̠y li̠tlihueke Pablo la̠qui̠ naca̠tlahuay laclanca li̠cá̠cni̠t tascújut y nataucxilha cristianos.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Y hasta ma̠squi caj pa̠yu osuchí la̠ta túcuya̠ lháka̠t hua̠ntu̠ xlá xca̠xamay xca̠le̠nicán ta̠tatlaní̠n y acxni̠ xlacán xca̠li̠macspalhcán tuncán xtatatla̠nti̠y; y na̠chuná xespíritu akskahuininí̠n tuncán xca̠makxteka cristianos hua̠nti̠ xca̠li̠tlahuacán clháka̠t Pablo.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 — ausente —
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 — ausente —
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Pero a̠má akskahuiní chiné ca̠kálhti̠lh:
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Acxni̠ chuná ca̠huaniko̠lh, a̠má chixcú hua̠nti̠ xmactanu̠ma xespíritu akskahuiní lhken ca̠li̠kospásalh a̠ma̠ko̠lh lacchixcuhuí̠n y lhtuluj ca̠ta̠la̠chípalh, y cumu luu tlihueke xuani̠t ni̠para tuhua ca̠makatlájalh, la̠n ca̠huili̠nícalh, ca̠macxti̠tpu̠xtukó̠calh clhaka̠tcán, a̠takalá tatza̠latáxtulh nac a̠má chiqui xalhtantalán y la̠n xca̠ma̠taka̠hui̠cani̠t.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Xli̠pu̠tum cristianos hua̠nti̠ xtahuilá̠nalh nac Efeso hua̠nti̠ ni̠ judíos chu hua̠nti̠ judíos tacátzi̠lh hua̠ntu̠ xca̠akspulani̠t a̠ma̠ko̠lh catzi̠naní̠n lakahuasán y luu la̠n tapé̠cualh, y por eso xli̠ca̠lanca nac a̠má pu̠latama̠n xli̠chuhui̠nancán lácu xkalhi̠y li̠tlihueke xtacuhuiní Jesús.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Lhu̠hua hua̠nti̠ aya xtali̠pa̠huani̠t xtachuhuí̠n Jesús pero la̠ta xapu̠lh cala̠huá xtali̠catzi̠y y xtalactlahuaya̠huay xa̠makapitzí̠n cristianos, pu̠tum xtamín y nac xlacati̠ncán cristianos xtali̠ta̠yay hua̠ntu̠ ni̠tlá̠n xtatlahuani̠t.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Y na̠chuná lhu̠hua hua̠nti̠ xtacatzi̠nán talí̠milh xlibrojcán hua̠ntu̠ xtali̠scuhuanán y macxtum talhcúyulh nac xlacati̠ncán cristianos. Acali̠stá̠n tatláhualh xcuentajcán la̠ta xli̠pu̠tum a̠má libros hua̠ntu̠ ca̠lhcuyúcalh, xtapalh xuani̠t li̠huacay cincuenta mi̠lh la̠ta xaokxutunu tumi̠n xla plata.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Y nac xli̠ca̠lanca a̠má pu̠latama̠n lí̠huaca xtalakapuntumi̠ma xtachuhuí̠n Jesús y xtatali̠huaqui̠má̠nalh hua̠nti̠ xtali̠pa̠huán.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Kampá̠alh tzinú quilhtamacú y Pablo aktum cátzi̠lh xlacata pi̠ naca̠lakapaxia̠lhnamparay a̠ma̠ko̠lh ca̠najlaní̠n hua̠nti̠ xtahuilá̠nalh nac Macedonia y Acaya y na̠ xlacapa̠stacni̠t pi̠ nachá̠n nac Jerusalén y hasta nac Roma.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Pero cumu xafuerza naca̠ma̠kalhchuhui̠ni̠ko̠y cristianos hua̠nti̠ xtahuilá̠nalh nac Asia, entonces ca̠huánilh Timoteo y Erasto xlacata pi̠ catapu̠lalhá nac Macedonia y acali̠stá̠n xlá antá naca̠lakchá̠n.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Amá quilhtamacú nac Efeso makapitzí̠n cristianos tzúculh tali̠si̠tzi̠y y tali̠taaklhu̠hui̠y caj xpa̠lacata a̠má xasa̠sti latáma̠t hua̠ntu̠ xli̠chuhui̠nama Pablo cani̠huá.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Huá ma̠actzúqui̠lh cha̠tum chixcú xuanicán Demetrio, eé chixcú xca̠tlahuay xla plata lactzu̠ xpu̠siculan Diana hua̠nti̠ xli̠ma̠xtucán cumu la̠ Dios nac a̠má ca̠chiqui̠ní̠n porque lhu̠hua cristianos xtaca̠cni̠naniy; y Demetrio cha̠lhu̠hua xtasa̠cuá̠n hua̠nti̠ xca̠ma̠scujuy y lhu̠hua tumi̠n xtatlajay hua̠ntu̠ xtatlahuay.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Pus huá xpa̠lacata ca̠li̠ma̠macxtúmi̠lh xtasa̠cuá̠n chu xli̠hua̠k makapitzí̠n lacchixcuhuí̠n hua̠nti̠ na̠ huá xtali̠scuja hua̠ntu̠ xlá xtlahuay, y chiné ca̠huánilh:
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Pero chú ma̠n huixinín ucxilhpá̠tit y kaxpatpá̠tit la̠ta lácu a̠má chixcú Pablo ca̠li̠ma̠kalhchuhui̠ni̠y cristianos y ca̠li̠ma̠akata̠ksni̠ni̠t xlacata pi̠ ni̠tu̠ li̠macuán a̠ma̠ko̠lh tzincun hua̠ntu̠ tamacani̠tlahuani̠t lacchixcuhuí̠n y tali̠macá̠n xdioscán, porque mat ni̠ xli̠ca̠na Dios; lhu̠hua cristianos ca̠ma̠akata̠ksni̠ni̠ttá uú nac Efeso, pero ni̠ caj xma̠n antá uú sino que na̠chuná xli̠ca̠lanca nac quimpu̠latama̠ncán Asia.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Xli̠ca̠na pi̠ luu tuhua y li̠pe̠cua naquinca̠qui̠taxtuniyá̠n porque niaj tu̠ catili̠mácualh quintascujutcán y niaj ti̠ quintica̠maktama̠huanán, y na̠chuna li̠túm a̠má lanca pu̠siculan antaní tanu̠ma quimpa̠xcatzican Diana lhu̠hua hua̠nti̠ natalakmakán y niaj ti̠ catilakachixcúhui̠lh xli̠hua̠k hua̠nti̠ tahuilá̠nalh nac xapu̠latama̠n Asia, y na̠chuná a̠ma̠ko̠lh cristianos hua̠nti̠ tahuilá̠nalh nac xli̠ca̠lanca ca̠quilhtamacú niaj catitalakachixcúhui̠lh.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Acxni̠ a̠ma̠ko̠lh lacchixcuhuí̠n takáxmatli hua̠ntu̠ ca̠li̠ta̠kalhchuhuí̠nalh Demetrio xlacán luu tasí̠tzi̠lh y chiné tzúculh tama̠tasi̠nán:
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Caj li̠puntzú lhu̠hua cristianos xala a̠má ca̠chiquí̠n tatamacxtúmi̠lh y li̠pe̠cua la̠ta tzúculh taaklhu̠hua̠tnán, huakaj tachípalh cha̠tiy lacchixcuhuí̠n xalac Macedonia hua̠nti̠ xtata̠lapu̠lay Pablo xlacán xca̠huanicán Gayo y Aristarco, y tasakále̠lh hasta antanícu pu̠tum xtatamacxtumi̠ni̠t la̠qui̠ naca̠ma̠kalhapali̠cán.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Pablo xtanu̠putún antaní pu̠tum xtatamacxtumi̠ni̠t cristianos la̠qui̠ naca̠ta̠kalhchuhui̠nán pero hua̠nti̠ xtali̠pa̠huán Jesús ni̠ talacasquínilh naca̠laktanúy.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Xa̠huachí makapitzí̠n ma̠peksi̠naní̠n romanos hua̠nti̠ xamigos xtahuani̠t Pablo tamacamínilh tachuhuí̠n xlacata pi̠ ni̠ camaktánu̠lh nac eé ta̠klhú̠hui̠t.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Antanícu xca̠li̠cha̠ncani̠t Gayo y Aristarco xli̠hua̠k a̠ma̠ko̠lh lacchixcuhuí̠n li̠pe̠cua la̠ta xtaca̠tasamá̠nalh y tunuj túnu xtahuán cha̠tum cha̠túm, y makapitzí̠n na̠chuná xtamakquilhuamá̠nalh ma̠squi ni̠ xtacatzi̠y túcu xpa̠lacata luu xli̠tzucuni̠t taaklhú̠hui̠t.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Makapitzí̠n judíos hua̠nti̠ na̠ antá xtamaktanu̠má̠nalh antaní pu̠tum xtatastokni̠t cristianos taúcxilhli cha̠tum tali̠pa̠hu judío xuanicán Alejandro, xlacán tahuánilh pi̠ caca̠ma̠kalhchuhuí̠ni̠lh a̠ma̠ko̠lh cristianos hua̠nti̠ xtama̠actzuqui̠ni̠t taaklhú̠hui̠t, xlá tla̠n ca̠tlahuánilh. Xlá chexli xmacán nac xlacati̠ncán cristianos xlacata pi̠ cacs cataquilhua tzinú.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Pero acxni̠ a̠ma̠ko̠lh cristianos hua̠nti̠ xtasi̠tzi̠ni̠t tacátzi̠lh pi̠ na̠ judío a̠má chixcú hua̠nti̠ xca̠ma̠cacsaputún li̠huaca palha tzúculh tama̠ca̠tasi̠y, ma̠x cumu aktiy hora chuná akmuluj xtahuilá̠nalh y chiné xtaquilhuamá̠nalh:
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Acxni̠ chilh cha̠tum csecretario ma̠peksi̠ná antá xalá, a̠ma̠ko̠lh cristianos ca̠huanícalh xlacata pi̠ cacs cataquilhua; y acxni̠ chú takálhxtekli tzinú xlá chiné ca̠huánilh:
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Y ni̠para cha̠tum tícu catíhua para ni̠ ca̠na. ¿Túcu chi̠nchú xpa̠lacata huixinín li̠taaklhu̠hui̠yá̠tit? Mejor caj cacs calacahuántit y ni̠tu̠ calacata̠quí̠tit.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Porque u̠ma̠ko̠lh lacchixcuhuí̠n hua̠nti̠ huixinín uú ca̠li̠tani̠tátit ni̠tu̠ tali̠kalhkama̠namá̠nalh xpu̠siculan quidioscán Diana y na̠ ni̠para huá Diana cala̠huá tali̠chuhui̠nán.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Pus para huá Demetrio chu xa̠makapitzí̠n hua̠nti̠ na̠ huatiyá tascújut tali̠scujmá̠nalh para túcu ca̠li̠makasi̠tzi̠cani̠t o para túcu ni̠tlá̠n ca̠tlahuanicani̠t, pus hua̠ntu̠ lacati̠tum catama̠lacápu̠lh nac xlacati̠ncán ma̠peksi̠naní̠n porque huá xlacán talakahuilá̠nalh la̠qui̠ natatlahuay justicia y natama̠xoko̠ni̠y hua̠nti̠ chuná mini̠niy.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Y para hui̠ntú huixinín lacasquiná̠tit xca̠tlahuanicán, pus hua̠ntu̠ lacati̠tum catastóktit nac pu̠ma̠peksí̠n la̠qui̠ antá naca̠laca̠xtlahuanicaná̠tit mintaaklhu̠hui̠tcán.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Huá xpa̠lacata chuná aquit cca̠li̠huanimá̠n, porque para huá lactali̠pa̠hu ma̠peksi̠naní̠n romanos natacatzi̠y pi̠ huixinín pu̠tum tastokni̠tátit y huilhaj lapá̠tit natzucucaná̠n quinca̠li̠ya̠huacaná̠n pi̠ ma̠lacatzuqui̠ma̠náhu guerra, acxni̠ chú naquinca̠kalhasquincaná̠n túcu xpa̠lacata xli̠tastokni̠táhu y túcu xliaklhu̠hua̠tnama̠náhu, ¿lácu chú nahuaná̠hu nakalhti̠naná̠hu?
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Acxni̠ chuná ca̠ta̠kalhchuhui̠nanko̠lh a̠má secretario, xli̠pu̠tum cristianos taakatá̠ksnilh hua̠ntu̠ xca̠huanima y acali̠stá̠n pu̠tum taalhá nac xchiccán.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.