João 4
Coyutla Totonac NT (TOC_TBL) vs NVT
1 Ni̠ li̠maka̠s quilhtamacú a̠ma̠ko̠lh fariseos tacátzi̠lh pi̠ a̠tzinú lhu̠hua cristianos xtasta̠lanimá̠nalh Jesús, xa̠huachí a̠tzinú lhu̠hua xakmunu̠numa ni̠ xachuná Juan,
1 Jesus sabia que os fariseus tinham ouvido dizer que ele batizava e fazia mais discípulos que João,
2 (ma̠squi xli̠ca̠na pi̠ ni̠ huá Jesús xca̠akmunuy cristianos, pus huata xtama̠kalhtahuaké̠n xtaakmunu̠nún).
2 embora Jesus mesmo não os batizasse, e sim seus discípulos.
3 Pero cumu Jesús xcatzi̠y pi̠ xtasi̠tzi̠niy y cátzi̠lh pi̠ chuná xtali̠lacchuhui̠namá̠nalh fariseos, huata mejor táca̠xli nac Judea la̠qui̠ naán nac Galilea.
3 Assim, deixou a Judeia e voltou para a Galileia.
4 Pero a̠má tiji hua̠ntu̠ xan nac Galilea antá xti̠taxtucán nac xapu̠latama̠n Samaria.
4 No caminho, teve de passar por Samaria.
5 Jesús cha̠lh nac aktum ca̠chiquí̠n xalac a̠má municipio xuanicán Sicar, lacatzú nac a̠má pú̠cuxtu hua̠ntu̠ xma̠peksi̠y xamaká̠n ko̠lutzí̠n Jacob hua̠ntu̠ xakata̠xtunini̠t xkahuasa José.
5 Chegou ao povoado samaritano de Sicar, perto do campo que Jacó tinha dado a seu filho José.
6 Antá nac a̠má pú̠cuxtu xuí aktum pozo hua̠ntu̠ xpu̠huaxni̠t ko̠lutzí̠n Jacob. Ma̠x cumu luu tastúnut xuani̠t y cumu luu ma̠rí xchichinima Jesús xmakatlakuani̠ttá tiji, pus huata xlá antá táhui nac xquilhpá̠n pozo.
6 O poço de Jacó ficava ali, e Jesus, cansado da longa caminhada, sentou-se junto ao poço, por volta do meio-dia.
7 Ama̠ko̠lh xdiscípulos Jesús xtaani̠t nac ca̠chiquí̠n la̠qui̠ natatama̠huay hua̠ntu̠ natahuay, y caj li̠puntzú chilh nac pozo cha̠tum pusca̠t xalac Samaria la̠qui̠ nama̠cutuy chúchut. Y Jesús chiné huánilh: —Xquinta̠hua actzu̠ minchúchut.
7 Pouco depois, uma mulher samaritana veio tirar água, e Jesus lhe disse: “Por favor, dê-me um pouco de água para beber”.
8 — ausente —
8 Naquele momento, seus discípulos tinham ido ao povoado comprar comida.
9 Pero a̠má pusca̠t samaritana chiné kálhti̠lh: —¿Túcu xlacata aquit quili̠squiniya chúchut lácu pi̠ na̠ judía aquit? Pus aquit antá xalac Samaria. Huá chuná li̠huánilh porque judíos ni̠ xtata̠la̠lé̠n Samaritanos.
9 A mulher ficou surpresa, pois os judeus se recusam a ter qualquer contato com os samaritanos. “Você é judeu, e eu sou uma mulher samaritana”, disse ela a Jesus. “Como é que me pede água para beber?”
10 Jesús chiné kálhti̠lh: —Xli̠ca̠na para catzi̠ya cahuá hua̠ntu̠ Dios ma̠sta̠y y xa̠huachí para xcatzi tícuya̠ chixcú hua̠nti̠ squinimá̠n chúchut, tancs cuaniyá̠n pi̠ huata xquisquini chúchut y aquit xacma̠xquí̠n chúchut hua̠ntu̠ xli̠ca̠na ma̠sta̠y latáma̠t.
10 Jesus respondeu: “Se ao menos você soubesse que presente Deus tem para você e com quem está falando, você me pediria e eu lhe daria água viva”.
11 Amá pusca̠t chiné huánilh: —Pero ni̠para xli̠ma̠cutucán chúchut kalhi̠ya y chi̠nchú u̠má pozo luu pu̠lhmá̠n, ¿lácu chú natlahuaya la̠qui̠ tla̠n naquima̠xqui̠ya a̠má chúchut hua̠ntu̠ xli̠ca̠na ma̠sta̠y latáma̠t?
11 “Mas você não tem corda nem balde, e o poço é muito fundo”, disse ela. “De onde tiraria essa água viva?
12 Umá chúchut hua̠ntu̠ taju̠ma nac eé pozo xli̠ca̠na pi̠ luu tla̠n porque huá xamaká̠n quili̠talakapasnicán Jacob hua̠nti̠ quinca̠makxteknini̠tán; antá xlá xkotnún xa̠hua xli̠pacs xcamaná̠n chu xli̠hua̠k xtakalhí̠n antá xca̠ma̠kotni̠y. ¿Chi̠nchú huix pi̠ a̠tzinú luu tlak tali̠pa̠hu li̠taxtuputuna ni̠ xachuná xlá?
12 Além do mais, você se considera mais importante que nosso antepassado Jacó, que nos deu este poço? Como pode oferecer água melhor que esta que Jacó, seus filhos e seus animais bebiam?”
13 Jesús chiné kálhti̠lh: —Xli̠pu̠tum hua̠nti̠ tali̠kotnún eé chúchut ni̠ li̠maka̠s tzucuparay takalhpu̠ti̠y,
13 Jesus respondeu: “Quem bebe desta água logo terá sede outra vez,
14 pero hua̠nti̠ nali̠kotnún a̠má chúchut hua̠ntu̠ aquit cma̠sta̠y niaj ne̠cxnicú catikalhpú̠ti̠lh. Porque a̠má chúchut hua̠ntu̠ aquit cma̠sta̠y, antá nac xnacú natzucuy musnún la̠qui̠ chuná nakalhi̠y xasa̠sti latáma̠t cane̠cxnicahuá quilhtamacú.
14 mas quem bebe da água que eu dou nunca mais terá sede. Ela se torna uma fonte que brota dentro dele e lhe dá a vida eterna”.
15 Amá pusca̠t chiné huánilh: —Pus luu catlahua li̠tlá̠n caquinta̠li̠kótnunti tamá chúchut la̠qui̠ niaj nackalhpu̠ti̠y y la̠qui̠ niaj nacmín tiyay chúchut uú nac pozo.
15 “Por favor, senhor, dê-me dessa água!”, disse a mulher. “Assim eu nunca mais terei sede nem precisarei vir aqui para tirar água.”
16 Jesús chiné huanipá: —Huata mejor pu̠lh caqui̠tasani minta̠ko̠lú y acxtum nata̠tana.
16 “Vá buscar seu marido”, disse Jesus.
17 Amá pusca̠t chiné huánilh: —Aquit ni̠ti̠ quinta̠ko̠lú. Y Jesús kálhti̠lh: —Luu xli̠ca̠na la̠ huana pi̠ ni̠ti̠ minta̠ko̠lú,
17 “Não tenho marido”, respondeu a mulher. Jesus disse: “É verdade. Você não tem marido,
18 porque aya xli̠kalhaquitzis lacchixcuhuí̠n hua̠nti̠ huix ca̠tita̠tahuila, y hua̠nti̠ ta̠huilán la̠nchú ni̠ minta̠ko̠lú. Poreso luu xli̠ca̠na hua̠ntu̠ huix chuhui̠nani̠ta.
18 pois teve cinco maridos e não é casada com o homem com quem vive agora. Certamente você disse a verdade”.
19 Acxni̠ a̠má pusca̠t káxmatli eé tachuhuí̠n chiné huánilh: —Pus hasta la̠nchú ccatzi̠ma pi̠ huix luu lanca tali̠pa̠hu profeta.
19 “O senhor deve ser profeta”, disse a mulher.
20 Pus xtlahua li̠tlá̠n xquihuani aktum tachuhuí̠n hua̠ntu̠ aquit ccatzi̠putún; xalakmaká̠n quili̠talakapasnicán samaritanos xtamín talakachixcuhui̠y Dios nac eé ke̠stí̠n, pero huixinín judíos huaná̠tit pi̠ antá nac Jerusalén nalakachixcuhui̠yá̠hu Dios.
20 “Então diga-me: por que os judeus insistem que Jerusalém é o único lugar de adoração, enquanto nós, os samaritanos, afirmamos que é aqui, no monte Gerizim, onde nossos antepassados adoraram?”
21 Jesús kálhti̠lh: —Pusca̠t, cacatzi huix la̠nchú pi̠ talacatzuhui̠ma quilhtamacú acxni̠ huixinín tla̠n nalakachixcuhui̠yá̠tit Quintla̠ticán Dios ma̠squi ni̠ catátit uú nac ke̠stí̠n y ma̠squi ni̠ capítit nac Jerusalén.
21 Jesus respondeu: “Creia em mim, mulher, está chegando a hora em que já não importará se você adora o Pai neste monte ou em Jerusalém.
22 Huixinín samaritanos ni̠para tzinú catzi̠yá̠tit tícu luu lakachixcuhui̠yá̠tit pero aquinín judíos ccatzi̠yá̠hu hua̠nti̠ clakachixcuhui̠ma̠náhu, porque hua̠nti̠ naca̠lakma̠xtuyá̠n antá mima̠chá nac xlaksti̠pa̠ncán judíos.
22 Vocês, samaritanos, sabem muito pouco a respeito daquele a quem adoram. Nós adoramos com conhecimento, pois a salvação vem por meio dos judeus.
23 Pero ámaj lakchá̠n quilhtamacú y la̠nchú aya lakcha̠ni̠t acxni̠ hua̠nti̠ xli̠ca̠na talakachixcuhui̠putún Dios tla̠n cani̠huá natatlahuay, pero hua̠ntu̠ luu xli̠ca̠na aksti̠tum cumu lá naca̠ma̠lacapa̠stacni̠y Espíritu Santo, porque Dios ca̠putzama hua̠nti̠ natalakachixcuhui̠y cumu la̠ cuanimá̠n.
23 Mas está chegando a hora, e de fato já chegou, em que os verdadeiros adoradores adorarão o Pai em espírito e em verdade. O Pai procura pessoas que o adorem desse modo.
24 Dios caj Espíritu y ni̠ caj lacatum huí cumu la̠ huixinín lacpuhuaná̠tit, y a̠má cristiano hua̠nti̠ nalakachixcuhui̠y mini̠niy nali̠lakachixcuhui̠y xli̠hua̠k aktum xatlá̠n talacapa̠stacni y hua̠ntu̠ luu aksti̠tum cumu la̠ Xespíritu Dios nama̠lacapa̠stacni̠y nac xnacú.
24 Pois Deus é Espírito, e é necessário que seus adoradores o adorem em espírito e em verdade”.
25 Amá pusca̠t chiné huánilh: —Aquit ccatzi̠y pi̠ ámaj min cha̠tum hua̠nti̠ quinca̠ma̠lacnu̠nini̠tán Dios la̠qui̠ naquinca̠lakma̠xtuyá̠n hua̠nti̠ huanicán Cristo, y acxni̠ xlá namín hua̠k naquinca̠ma̠lacapu̠tuncuhui̠niyá̠n hua̠ntu̠ luu quili̠catzi̠tcán.
25 A mulher disse: “Eu sei que o Messias (aquele que é chamado Cristo) virá. Quando vier, ele nos explicará tudo”.
26 Jesús huanipá a̠má pusca̠t: —Pus la̠nchú luu lacatancs cuaniyá̠n pi̠ aquit a̠má chixcú hua̠nti̠ huix li̠chuhui̠námpa̠t.
26 Então Jesus lhe disse: “Sou eu, o que fala com você!”.
27 Acxnitiyá chuná xtachuhui̠namá̠nalh tachilh xdiscípulos, xlacán cacs talacáhua acxni̠ taúcxilhli Jesús pi̠ xta̠chuhui̠nama a̠má pusca̠t samaritana. Pero ni̠para cha̠tum xkalhásquilh túcu xlacasquín osuchí túcu xtali̠chuhui̠namá̠nalh.
27 Naquele momento, seus discípulos voltaram. Ficaram surpresos de encontrá-lo falando com uma mulher, mas nenhum deles se atreveu a perguntar: “O que o senhor quer?” ou “Por que conversa com ela?”.
28 Y a̠má pusca̠t antá akxtekuíli̠lh xaksá̠huat y la̠li̠huán alh nac ca̠chiquí̠n, y antá chiné ca̠huánilh cristianos:
28 A mulher deixou sua vasilha de água junto ao poço e correu de volta para o povoado, dizendo a todos:
29 —Catátit ucxilhá̠tit cha̠tum chixcú, xlá luu lacatancs quihuanini̠t la̠ta túcu aquit ctitlahuani̠ttá nac quilatáma̠t. ¿Lácu huaná̠tit, ni̠ huá cahuá Cristo hua̠nti̠ namín quinca̠lakma̠xtuyá̠n?
29 “Venham ver um homem que me disse tudo que eu já fiz na vida! Será que não é ele o Cristo?”.
30 Ama̠ko̠lh cristianos la̠li̠huán taminchá nac ca̠chiquí̠n y táalh antanícu xuilachá Jesús.
30 Então as pessoas saíram do povoado para vê-lo.
31 Y antá nac pozo xdiscípulos Jesús tzúculh tali̠ma̠katzanke̠y la̠qui̠ nahua̠yán y chiné xtahuanima̠na: —Ma̠kalhtahuake̠ná, cahuá̠yanti ma̠squi ca̠na caj actzú.
31 Enquanto isso, os discípulos insistiam com Jesus: “Rabi, coma alguma coisa”.
32 Pero xlá chiné ca̠kálhti̠lh: —Aquit aya ckalhi̠y hua̠ntu̠ nacuay y huixinín ni̠ lakapasá̠tit.
32 Ele, porém, respondeu: “Eu tenho um tipo de alimento que vocês não conhecem”.
33 Y xdiscípulos sacstucán chiné tzúculh tala̠huaniy: —¿Ma̠x tzanká tícu li̠mínilh para túcu nahuay?
33 Os discípulos perguntaram uns aos outros: “Será que alguém lhe trouxe comida?”.
34 Pero Jesús ca̠huánilh: —Acxni̠ aquit ctlahuay xtapa̠xuhuá̠n Dios lá̠mpara quintahuaj cli̠ma̠xtuy hasta acxni̠ nacma̠sputuy.
34 Então Jesus explicou: “Meu alimento consiste em fazer a vontade daquele que me enviou e em terminar a sua obra.
35 Acxni̠ huixinín ucxilhá̠tit xtahuácat tachaná̠n huaná̠tit: “Ma̠squi ni̠ luu calacapaláhu porque tzanka̠ycú akta̠ti papá la̠ta tla̠n naxka̠nancán”; pero aquit cca̠huaniyá̠n pi̠ calacapítit y na̠ caca̠ucxílhtit antanícu huilako̠lh a̠túnuj tachaná̠n, antá aya lhmucucuma̠ko̠lh y tla̠ná natzucuyá̠tit xka̠naná̠tit.
35 Vocês não costumam dizer: ‘Ainda faltam quatro meses para a colheita’? Mas eu lhes digo: despertem e olhem em volta. Os campos estão maduros para a colheita.
36 Pus huixinín hua̠nti̠ namakxka̠naná̠tit nac eé ca̠tuhuá̠n na̠ naca̠ma̠skahui̠caná̠tit y a̠má hua̠ntu̠ nama̠macxtupi̠yá̠tit huá xli̠stacnicán cristianos hua̠nti̠ ankalhi̠ná cahuá takalhi̠y li̠pa̠xúhu latáma̠t. Huí tunu hua̠nti̠ tachani̠t eé tachaná̠n y huixinín chú pimpá̠tit ma̠macxtupi̠yá̠tit la̠qui̠ acxtum nali̠pa̠xuhuayá̠tit.
36 Os que colhem já recebem salário, e os frutos que ajuntam são as pessoas que passam a ter a vida eterna. Que alegria espera tanto o que semeia como o que colhe!
37 Y luu lacatancs chuná ca̠qui̠taxtunimá̠n a̠má tachuhuí̠n hua̠ntu̠ chiné huan: “Túnuj chixcú hua̠nti̠ chana̠nán y tunu hua̠nti̠ xka̠nán.”
37 Vocês conhecem o ditado: ‘Um semeia e outro colhe’. E é verdade.
38 Aquit cca̠ma̠lakacha̠má̠n huixinín la̠qui̠ nama̠macxtupi̠yá̠tit xtahuácat a̠má tachaná̠n hua̠ntu̠ tachani̠t a̠túnuj lacchixcuhuí̠n; pus tunu hua̠nti̠ tali̠scujni̠t y chi̠nchú huixinín ca̠ta caj ma̠macxtupi̠yá̠tit hua̠ntu̠ xlacán tali̠scujni̠t.
38 Eu envio vocês para colher onde não semearam; outros realizaram o trabalho, e agora vocês ajuntarão a colheita”.
39 Lhu̠hua cristianos hua̠nti̠ xtahuilá̠nalh nac a̠má ca̠chiquí̠n huanicán Sicar talákmilh antaní xuí Jesús porque taca̠najlánilh caj xpa̠lacata hua̠ntu̠ xuanini̠t a̠má pusca̠t acxni̠ xlá ca̠huánilh xlacata pi̠ xuanini̠t xli̠hua̠k hua̠ntu̠ xlá xtitlahuani̠ttá nac xlatáma̠t.
39 Muitos samaritanos do povoado creram em Jesus por causa daquilo que a mulher relatou: “Ele me disse tudo que eu já fiz!”.
40 Acxni̠ a̠ma̠ko̠lh samaritanos talákchilh Jesús tata̠chuhuí̠nalh y tahuánilh xlacata caca̠ta̠tamákxtekli nac xca̠chiqui̠ncán ca̠na caj nícu akli̠t quilhtamacú. Xlá ma̠tlá̠nti̠lh y ca̠ta̠tamákxtekli aktiy quilhtamacú,
40 Quando saíram para vê-lo, insistiram que ficasse no povoado. Jesus permaneceu ali dois dias,
41 y luu lhu̠hua cristianos tali̠pá̠hualh acxni̠ takaxmátnilh xtachuhuí̠n hua̠ntu̠ xlá xli̠chuhui̠náma.
41 e muitos outros ouviram sua palavra e creram.
42 Acali̠stá̠n chiné tahuánilh a̠má pusca̠t: —Chú aquinín na̠ cca̠najlayá̠hu ni̠ xlacata cumu para caj huix quila̠li̠ta̠chuhui̠nani̠táhu sino porque mismo ma̠n quintake̠ncán aquinín cli̠kaxmatni̠táhu y chú aquinín ctaluloká̠hu pi̠ xli̠ca̠na huá Cristo xma̠akapu̠taxti̠nacán cristianos.
42 Então disseram à mulher: “Agora cremos, não apenas por causa do que você nos contou, mas porque nós mesmos o ouvimos. Agora sabemos que ele é, de fato, o Salvador do mundo”.
43 Ali̠aktiy quilhtamacú acxni̠ aya taca̠xli Jesús nac a̠má ca̠chiquí̠n hua̠ntu̠ xma̠peksi̠y Samaria y quilhta̠yapá xtiji la̠qui̠ nachá̠n nac xapu̠latama̠n Galilea.
43 Depois daqueles dois dias, Jesus partiu para a Galileia.
44 Ma̠squi xapu̠lh chuná tíhua Jesús xlacata pi̠ cha̠tum profeta ni̠ li̠pa̠huancán hua̠ntu̠ li̠chuhui̠nán nac xca̠chiquí̠n,
44 Ele mesmo tinha dito que um profeta não é honrado em sua própria terra.
45 pero xli̠ca̠na pi̠ ni̠ ankalhí̠n chuná qui̠taxtuy porque acxni̠ cha̠lh nac lactzu̠ ca̠chiqui̠ní̠n hua̠ntu̠ xca̠ma̠peksi̠y Galilea cani̠huá luu li̠pa̠xúhu tamakamaklhtí̠nalh, porque lhu̠hua xlacán na̠ xtaqui̠lani̠t nac xapa̠xcua taakspuntza̠lí̠n nac Jerusalén, y a̠ma̠ko̠lh cristianos hua̠k xtaucxilhni̠t hua̠ntu̠ antá Jesús xca̠tlahuani̠t laclanca li̠cá̠cni̠t tascújut.
45 Mas, uma vez que os galileus haviam estado em Jerusalém para a festa da Páscoa e visto tudo que Jesus fizera, eles o receberam.
46 Pero huata Jesús ampá nac aktum ca̠chiquí̠n huanicán Caná, antá nac u̠má ca̠chiquí̠n caj chúchut luu xatlá̠n vino li̠tlahuani̠t. Y antá ma̠nóklhulh cha̠tum luu tali̠pa̠hu chixcú hua̠nti̠ na̠ luu lacxtum xta̠ma̠peksi̠nán rey, xlá antá xuilachá nac Capernaum y xkalhi̠y cha̠tum xkahuasa hua̠nti̠ luu xta̠tatlay.
46 Enquanto Jesus viajava pela Galileia, chegou a Caná, onde tinha transformado água em vinho. Perto dali, em Cafarnaum, havia um oficial do governo cujo filho estava muito doente.
47 Acxni̠ cátzi̠lh a̠má chixcú pi̠ Jesús xmini̠tanchá nac Judea y xchini̠t nac Galilea, la̠li̠huán alh li̠ma̠akatzanke̠y xlacata catá̠alh nac xchic y cama̠tla̠ntí̠nilh xkahuasa porque a̠tzinú aya xni̠putún.
47 Quando soube que Jesus viera da Judeia para a Galileia, foi até ele e suplicou que fosse a Cafarnaum para curar seu filho, que estava à beira da morte.
48 Jesús chiné huánilh: —Huixinín ni̠ luu quila̠li̠pa̠huaná̠hu para ni̠ pu̠lh naucxilhá̠tit aktum luu li̠cá̠cni̠t tascújut hua̠ntu̠ ctlahuay.
48 Jesus exclamou: “Jamais crerão, a menos que vejam sinais e maravilhas!”.
49 Pero a̠má tali̠pa̠hu chixcú chiné huánilh: —Ma̠kalhtahuake̠ná, luu xli̠ca̠na catlahua li̠tlá̠n, pála caquinta̠pi nac quínchic li̠huán nia̠ ni̠y quinkahuasa.
49 O oficial implorou: “Senhor, por favor, venha antes que meu filho morra”.
50 Pero huata Jesús chiné huánilh: —Luu li̠pa̠xúhu capit nac mínchic porque a̠má minkahuasa aya tatla̠nti̠ni̠t. Amá chixcú ca̠nájlalh hua̠ntu̠ huánilh Jesús y la̠li̠huán alh nac xchic.
50 “Volte!”, disse Jesus. “Seu filho viverá.” O homem creu nas palavras de Jesus e partiu para casa.
51 Acxni̠ aya xcha̠nti̠lhay nac xchic la̠li̠huán támilh tapa̠xtoka makapitzí̠n xtasa̠cuá̠n, y chiné tahuánilh: —Minkahuasa aya tatla̠nti̠ni̠t y luu tla̠n má.
51 Enquanto estava a caminho, alguns de seus servos vieram a seu encontro com a notícia de que seu filho estava vivo e bem.
52 Xlá ca̠kalhásquilh cumu túcuya̠ hora tzucuni̠t tatla̠nti̠y a̠má kahuasa; xlacán chiné tahuánilh: —Ko̠tán, ma̠x cumu ca̠maktum hora xuani̠t acxni̠ mákxtekli lhcúya̠t.
52 Ele perguntou quando o menino havia começado a melhorar, e eles responderam: “Ontem à tarde, à uma hora, a febre subitamente desapareceu!”.
53 Amá chixcú na̠ lacapá̠stacli pi̠ huatiyá a̠má hora acxni̠ Jesús huánilh: “Minkahuasa aya tatla̠nti̠ni̠t.” Y a̠má chixcú li̠pá̠hualh Jesús xa̠hua xli̠pu̠tum hua̠nti̠ xalac xchic na̠ tali̠ca̠najlánilh caj xpa̠lacata hua̠ntu̠ tláhualh.
53 Então o pai percebeu que havia sido naquele exato momento que Jesus tinha dito: “Seu filho viverá”. E o oficial e todos de sua casa creram em Jesus.
54 Pus huá chú eé xliaktiy laclanca li̠cá̠cni̠t xtascújut hua̠ntu̠ tláhualh Jesús acxni̠ qui̠talákspitli nac Judea y chimpá nac Galilea.
54 Esse foi o segundo sinal que Jesus realizou na Galileia, depois que veio da Judeia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.