Lucas 11
Nauəuə Asim Rəha Uhgɨn Nəmtətiən Vi (TNP) vs NVI
1 Nian kəti, Iesu təmətəfaki kəm Uhgɨn ikɨn kəti. Nian təmol naunun nəfakiən rəhan kəm Uhgɨn, kəni rəhan kəti iətəmimi təmətapuəh ohni məmə, “Iərmənɨg, əgətun-to itəmah e suaru rəha nəfakiən kəm Uhgɨn, təhmen=pən e Jon Bəptais in təməgətun rəhan mɨn nətəmimi.”
1 Certo dia Jesus estava orando em determinado lugar. Tendo terminado, um dos seus discípulos lhe disse: "Senhor, ensina-nos a orar, como João ensinou aos discípulos dele".
2 Kəni Iesu təməni=pən kəm lah məmə, “Nian nəmə nəkotəfaki kəm Uhgɨn, nəkotəni məmə,
2 Ele lhes disse: "Quando vocês orarem, digam: ‘Pai! Santificado seja o teu nome. Venha o teu Reino.
3 Nian rəfin, onəkəfa nauəniən nɨgtəmah təhmen o nian rəueiu.
3 Dá-nos cada dia o nosso pão cotidiano.
4 Kəni mafəl rəkɨs rəhatɨmah noliən tərah mɨn mətəu-inu itɨmah mɨn iəsotaplɨniən motəpəh rəkɨs naskəlɨm iəkɨsiən e nɨkitɨmah noliən tərah mɨn rəha nətəmimi iətəm kautol e tɨmah.
4 Perdoa-nos os nossos pecados, pois também perdoamos a todos os que nos devem. E não nos deixes cair em tentação’ ".
5 — ausente —
5 Então lhes disse: "Suponham que um de vocês tenha um amigo e que recorra a ele à meia-noite e diga: ‘Amigo, empreste-me três pães,
6 — ausente —
6 porque um amigo meu chegou de viagem, e não tenho nada para lhe oferecer’.
7 Kəni nəmə, in otəni=pɨnə kəm ik məmə, ‘!Aaah! Atuvən, səhgi-pəriən itɨmah, inotapɨli rəkɨs itɨmah kəlkələh mɨn rəhak. Ko iəsəhtul mɨniən məfɨnə nauəniən kəm ik.’
7 "E o que estiver dentro responda: ‘Não me incomode. A porta já está fechada, e meus filhos estão deitados comigo. Não posso me levantar e lhe dar o que me pede’.
8 Iəkəni kəm təmah məmə, nati əpnapɨn ik in kəti, mətəu suah u təsolkeikeiən məmə in otəfɨnə nauəniən kəm ik. Mətəu iətəni pəhriən, nian nətəkeikei mətətapuəh ohni, kəni in otəhtul məfɨnə natimnati mɨn rəfin iətəm ik nəkolkeikei.
8 Eu lhes digo: embora ele não se levante para dar-lhe o pão por ser seu amigo, por causa da importunação se levantará e lhe dará tudo o que precisar.
9 “Kəni tol lanu iəkəni kəm təmah məmə, otətapuəh=pən kəm Uhgɨn o natimnati, kəni in otəfɨnə kəm təmah. Kəni otəsal lan, kəni onəkoteruh. Kəni otəhti-əhti doə, kəni doə oterəh o təmah.
9 "Por isso lhes digo: Peçam, e lhes será dado; busquem, e encontrarão; batam, e a porta lhes será aberta.
10 Iəkəni lanu mətəu-inu nətəmimi rəfin nətəm kəutətapuəh, ilah okotos. Kəni nətəmimi mɨn u nətəm kəutəsal, ilah okoteruh. Kəni nətəmimi mɨn u kəutəhti-əhti doə, kəni doə oterəh o lah.
10 Pois todo o que pede, recebe; o que busca, encontra; e àquele que bate, a porta será aberta.
11 “Itəmah tatə mɨn. ?Itəmah kəti, nian nətɨn tətapuəh o nəmu, kəni in otəfən sɨneik? !Kəpə!
11 "Qual pai, entre vocês, se o filho lhe pedir um peixe, em lugar disso lhe dará uma cobra?
12 ?Uə nian in tətapuəh o nonalɨ mənɨg, kəni in otəfən skopion? !Kəpə!
12 Ou se pedir um ovo, lhe dará um escorpião?
13 Nati əpnapɨn itəmah nətəmimi nəkotərah, mətəu nəutəfən natimnati təuvɨr mɨn kəm nenətɨtəmah mɨn. Mətəu Tatə Uhgɨn e negəu e neai, noliən rəhan in təuvɨr pɨk mapirəkɨs agɨn noliən rəhatəmah, kəni nɨpəhriəniən, in otəfən Narmɨn Rəhan kəm nətəmimi mɨn u ilah kəutətapuəh ohni.”
13 Se vocês, apesar de serem maus, sabem dar boas coisas aos seus filhos, quanto mais o Pai que está no céu dará o Espírito Santo a quem o pedir! "
14 Kəni e nian kəti, suah kəti əha ikɨn iətəm narmɨn tərah tətatɨg lan, kəni in təruru nəghatiən. Kəni Iesu təməhgi pətɨgəm narmɨn tərah əha, kəni suah kəha təmətuəuin məghati, kəni nətəmimi narmɨlah təmiuvɨg pɨk ohni.
14 Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. Quando o demônio saiu, o mudo falou, e a multidão ficou admirada.
15 Mətəu nətəmimi mɨn əha nəuvein kəutəni məmə, “Pielsepul u in iətəmi asoli rəha narmɨn tərah mɨn, in əmə əha təməfən nəsanəniən kəm suah u məmə in otəhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn e nətəmimi.”
15 Mas alguns deles disseram: "É por Belzebu, o príncipe dos demônios, que ele expulsa demônios".
16 Kəni nətəpɨsɨn mɨn nəuvein kəmotətapuəh o Iesu məmə in otol-to nəmtətiən asoli kəti e nəsanəniən iətəm tatsɨpən e negəu e neai mətəu-inu, ilah kotolkeikei məmə okotəhrun-to məmə Iesu in iətəmi pəh.
16 Outros o punham à prova, pedindo-lhe um sinal do céu.
17 Mətəu Iesu tɨnəhrun rəkɨs nətəlɨgiən rəhalah, kəni təni məmə, “Nəmə nətəmimi e kəntri kəti kautəhapu ilah mɨn, kəni okotərəkɨn rəhalah kəntri, kəni narmənɨgiən otearɨs mɨkə. Kəni təhmen=pən əmə, e lahuənu kəti, nəmə nətəmimi lan kautəhapu ilah mɨn, kəni okotərəkɨn agɨn lahuənu u.
17 Jesus, conhecendo os seus pensamentos, disse-lhes: "Todo reino dividido contra si mesmo será arruinado, e uma casa dividida contra si mesma cairá.
18 ?Kəni nəmə nətəmimi rəha Setən kautəhapu ilah mɨn, kəni otəhro lanu e rəhan narmənɨgiən otatɨg? Iətəni lanu mətəu-inu nəutəni lanu məmə iətəhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn e nəsanəniən rəha Pielsepul.
18 Se Satanás está dividido contra si mesmo, como o seu reino pode subsistir? Digo isso porque vocês estão dizendo que expulso demônios por Belzebu.
19 ?Kəni nəmə iəu, iətəhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn e nəsanəniən rəha Pielsepul, kəni itəmah nəutəni məmə rəhatəmah mɨn nətəmimi kəutəhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn e nəsanəniən rəha Pielsepul. Təmə tol lanəha, ilah okotakil rəhatəmah mɨn nəghatiən məmə in neiuəiən.
19 Se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam os filhos de vocês? Por isso, eles mesmos estarão como juízes sobre vocês.
20 Mətəu nəmə iəu iətəhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn e nətəmimi e nəsanəniən rəha Uhgɨn, kəni tətəgətun məmə Narmənɨgiən Rəha Uhgɨn tɨnuvnə rəkɨs o təmah.
20 Mas se é pelo dedo de Deus que eu expulso demônios, então chegou a vocês o Reino de Deus.
21 “Nian iətəmi rəhan nəsanəniən tepət tətəmki natimnati rəha nəluagɨniən, in otətəhtul maru mətəsal vi o rəhan nimə, in ko rəhan natimnati kəutəməhli vi əmə.
21 "Quando um homem forte, bem armado, guarda sua casa, seus bens estão seguros.
22 Mətəu nian iətəpɨsɨn kəti mɨn iətəm rəhan nəsanəniən tapirəkɨs in, in otuva muəluagɨn mətian-mətian tehpahu in, kəni mos rəkɨs rəfin rəhan natimnati rəha nəluagɨniən iətəm təmələhu=pən rəhan nətəlɨgiən lan, kəni in otəuəri natimnati rəfin rəha suah kəha kəm rəhan mɨn nətəmimi.
22 Mas quando alguém mais forte o ataca e vence, tira-lhe a armadura em que confiava e divide os despojos.
23 “Iətəmi u in təsuərisɨgiən lak, in rəhak tɨkɨmɨr. Kəni iətəmi u in təsoriaruniən sipsip mɨn, in tatol ilah kəutagɨm atiti.”
23 "Aquele que não está comigo é contra mim, e aquele que comigo não ajunta, espalha.
24 Kəni təməni əskasɨk məmə, “Nian narmɨn tərah tatiet e suah kəti, kəni in tuvən mətan əpəha ikɨn kɨkə-kɨkə ikɨn, ikɨn nəhu tɨkə lan mətəsal ikɨn otəmeig ikɨn, mətəu təseruhiən. Kəni in otəni məmə, ‘Pəh iəkɨtəlɨg=pən e rəhak nimə u iəmsɨpən ikɨn aupən.’
24 "Quando um espírito imundo sai de um homem, passa por lugares áridos procurando descanso, e não o encontrando, diz: ‘Voltarei para a casa de onde saí’.
25 Kəni nian in təmɨtəlɨg=pa, meh rəhan nimə kəmafəl təpiə vivi, kəni natimnati rəfin kəutəməhl-məhli vi əmə.
25 Quando chega, encontra a casa varrida e em ordem.
26 Kəni in otuvən mit mɨn narmɨn tərah səpɨn mɨn məhuva u kotərah pɨk motapirəkɨs in. Kəni okəhuvən mɨn imə motatɨg e nəmiəgəhiən rəha suah u. Kəni suah u, aupən rəhan nəmiəgəhiən tərah, mətəu rəueiu tɨnərah pɨk agɨn.”
26 Então vai e traz outros sete espíritos piores do que ele, e entrando passam a viver ali. E o estado final daquele homem torna-se pior do que o primeiro".
27 Nian Iesu təməni nəghatiən əha, pətauəhli kəti tagət əfəməh məmə, “Uhgɨn təmətuati pəhriən e rəhan nəuvɨriən kəm pətan u iətəm təmemək lam, kəni məfɨnə nah kəm ik.”
27 Quando Jesus dizia estas coisas, uma mulher da multidão exclamou: "Feliz é a mulher que te deu à luz e te amamentou".
28 Kəni Iesu təni məmə, “Nɨpəhriəniən, mətəu Uhgɨn otətuati e rəhan nəuvɨriən kəm nətəmimi mɨn u kəutətəu rəhan nəghatiən tapirəkɨs agɨn, kəni mautol.”
28 Ele respondeu: "Antes, felizes são aqueles que ouvem a palavra de Deus e lhe obedecem".
29 Kəni nian nətəmimi kəməhuva məmə okotətəu nəghatiən rəha Iesu, kəməhuva tepət nəuvetɨn mɨn, kəni Iesu təni məmə, “Itəmah nətəmi rəueiu mɨne, itəmah nol təfagə tərah agɨn mɨn. Itəmah nəkotolkeikei məmə nəkoteh nati apɨspɨs u nəmtətiən kəti. Mətəu Uhgɨn ko təsəfɨnəiən nəmtətiən kəti kəm təmah tol lanu. Mətəu Uhgɨn otəfɨnə əmə nəmtətiən kətiəh kəm təmah, inəha nəmtətiən rəha iəni Jonə.
29 Aumentando a multidão, Jesus começou a dizer: "Esta é uma geração perversa. Ela pede um sinal miraculoso, mas nenhum sinal lhe será dado, exceto o sinal de Jonas.
30 Təhmen əmə e Jonə mə in nəmtətiən kəti tatuvən o nətəm Ninivə u aupən, kəni tol lanu, iəu Nətɨ Iətəmimi iəu mɨn nəmtətiən rəha nətəmimi u rəueiu mɨne.
30 Pois assim como Jonas foi um sinal para os ninivitas, o Filho do homem também o será para esta geração.
31 “Kəni e nian əha Uhgɨn otakil nətəmimi rəfin, kəni kwin rəha nɨtəni pesi ikɨn, otəhtul məni pətɨgəm məmə itəmah nətəm nəkotərah. Otəhrun nəniən lanəha mətəu-inu, in təmiet e nɨkalɨ nɨtəni əpəha isəu agɨn, kəni maliuək muva məmə otətəu nəghatiən rəha Kig Solomən u iətəm teinatɨg pɨk. Kəni oteruh-to, suah kəti iətəm in ilɨs agɨn mapirəkɨs Kig Solomən tɨnuva, mətəu itəmah nəsotətəlɨgiən.
31 A rainha do Sul se levantará no juízo com os homens desta geração e os condenará, pois ela veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão, e agora está aqui o que é maior do que Salomão.
32 “Kəni nətəm Ninivə okotəhtul e nian Uhgɨn otakil nətəmimi ərəfin lan, kəni ilah okotəni məmə itəmah nəmotol noliən tərah. Kəni ilah okotəhrun nəniən lanəha mətəu-inu, nian ilah kəmotətəu nəghatiən rəha Jonə, ilah kəmotəuhlin ilah e noliən tərah mɨn rəhalah. Kəni rəueiu u, suah kəti u ikɨnu in ilɨs pɨk tapirəkɨs Jonə.”
32 Os homens de Nínive se levantarão no juízo com esta geração e a condenarão; pois eles se arrependeram com a pregação de Jonas, e agora está aqui o que é maior do que Jonas".
33 Kəni Iesu təməni məmə, “Ko suah kəti təsasiəpəniən e lait, kəni ko matɨg məhluaig lan uə təfən e nɨpəg nati kəti. Kəpə. Mətəu nian iətəmi tasiəpən e lait, otəkeikei maharu pəri e nɨgi rəha lait məmə nətəmimi u kəutəhuva e nɨpəg nəuan nimə, kəni ko mauteruh nəhagəhagiən rəha lait kəni kotəhrun neruhiən nati lan.
33 "Ninguém acende uma candeia e a coloca em lugar onde fique escondida ou debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, para que os que entram possam ver a luz.
34 Nəhmtəm təhmen e lait u tətəfən nəhagəhagiən kəm nɨpətɨm. Nian nəhmtəm mil kuəuvɨr, təhmen əmə məmə nɨpətɨm təriauəh e nəhagəhagiən. Mətəu nian nəhmtəm mil kuərah, təhmen əmə məmə nɨpətɨm təriauəh e napinəpuiən.
34 Os olhos são a candeia do corpo. Quando os seus olhos forem bons, igualmente todo o seu corpo estará cheio de luz. Mas quando forem maus, igualmente o seu corpo estará cheio de trevas.
35 Kəni tol lanəha, ik onəkəkeikei mateh vivi məmə rəham nəhagəhagiən in səniən məmə napinəpuiən.
35 Portanto, cuidado para que a luz que está em seu interior não sejam trevas.
36 Kəni nəmə rəham nəmiəgəhiən təriauəh vivi e nəhagəhagiən, napinəpuiən otɨkə agɨn lam, kəni nəhagəhagiən tasiəgəpɨn vivi rəfin rəham nəmiəgəhiən, təhmen=pən əmə e nəhagəhagiən rəha nəuanɨsiə tətasiəgəpɨn ik.”
36 Logo, se todo o seu corpo estiver cheio de luz, e nenhuma parte dele estiver em trevas, estará completamente iluminado, como quando a luz de uma candeia brilha sobre você".
37 Kəni nian Iesu təməghati rəkɨs, kəni Farəsi kəti təmuva məni=pən kəm in məmə okian muauən əpəha e rəhan nimə. Kəni Iesu təmaliuək muvən əpəha imə məharəg e nɨkalɨ tepɨl o nauəniən.
37 Tendo terminado de falar, um fariseu o convidou para comer com ele. Então Jesus foi, e reclinou-se à mesa;
38 Kəni Farəsi əpəha təmauɨt ohni narmɨn təmiuvɨg nian təmeruh məmə Iesu təməsəueiuiən nəhlmɨn e nəhu uərisɨg təpanauən.
38 mas o fariseu, notando que Jesus não se lavara cerimonialmente antes da refeição, ficou surpreso.
39 Kəni Iərmənɨg təməni=pən kəm in məmə, “Itəmah u Farəsi mɨn, nəkotəhmen əmə e kap mɨne pɨlet iətəm nəutafəl ilah əpəha ihluə əmə, mətəu in əpəha e nɨpəgnəualah, kotapɨn. Itəmah nəkotəriauəh e navərəsiən mɨne nərahiən.
39 Então o Senhor lhe disse: "Vocês, fariseus, limpam o exterior do copo e do prato, mas interiormente estão cheios de ganância e da maldade.
40 !Itəmah nəutalməli pɨk! ?Nɨkitəmah təhti uə kəpə məmə, Uhgɨn iətəm təmol nɨpətɨtəmi, in mɨn təmol nɨkitəmi? !Əuəh!
40 Insensatos! Quem fez o exterior não fez também o interior?
41 Mətəu onəkotəfən kəm nanrah mɨn e nɨkitəmah agiən, kəni natimnati rəfin ihluə mɨne imə okotəhruahru motəuvɨr.
41 Mas dêem o que está dentro do prato como esmola, e verão que tudo lhes ficará limpo.
42 “!Mətəu itəmah Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah! Itəmah nəutohtəu=pən vivi nɨpɨspɨsɨ Lou mɨn. Itəmah nəkotəni məmə nautol tait rəhatəmah e nɨmalɨ mɨnɨt mɨne ru mɨne nəuvein mɨn kotol lanəha, u iətəmimi tətəfən e nauəniən. Inu təhruahru e Lou, mətəu itəmah nɨnotəpəh nɨtəu-pəniən suaru əhruahru rəha nakiliən iətəmimi, mɨne suaru rəha nolkeikeiən Uhgɨn. Onəkotəkeikei motol noliən təuvɨr asoli əha, kəni məsotaluiən məmə nəkotol tait rəhatəmah.
42 "Ai de vocês, fariseus, porque dão a Deus o dízimo da hortelã, da arruda e de toda a sorte de hortaliças, mas desprezam a justiça e o amor de Deus! Vocês deviam praticar estas coisas, sem deixar de fazer aquelas.
43 “Itəmah u Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah, mətəu-inu nəkotolkeikei məmə nəkəhuvən məutəharəg aupən e nimə rəha nuhapumɨniən. Kəni e makɨt, nəkotolkeikei məmə nətəmimi okotəfəri=pɨnə nəhlmɨ lah kəm təmah o nɨsiaiən itəmah.
43 "Ai de vocês, fariseus, porque amam os lugares de honra nas sinagogas e as saudações em público!
44 “Itəmah u Farəsi mɨn, nərahiən asoli otuva o təmah, mətəu-inu itəmah nəkotəhmen e suvət u kotamɨkmɨk, mətəu kəsəhrun əhruahruiən məmə in iə, kəni nətəmimi kəutaliuək pɨkɨn lan motəruru, məutol rəhalah nəmiəgəhiən tətamɨkmɨk.”
44 "Ai de vocês, porque são como túmulos que não se vêem, por sobre os quais os homens andam sem o saber! "
45 Kəni iəgətun kəti rəha Lou təməni=pən kəm Iesu məmə, “Iəgətun. Nian nətəni nəghatiən mɨn u, kəni tətərəkɨn mɨn itɨmah.”
45 Um dos peritos na lei lhe respondeu: "Mestre, quando dizes essas coisas, insultas também a nós".
46 Kəni Iesu təni məmə, “!Nəgətun mɨn rəha Lou! Nərahiən asoli otuva o təmah mətəu-inu, itəmah nəutəlɨn-pəri nati fɨgəm mɨn u tiəkɨs məmə nətəmimi okotos. Kəni məsotasiruiən nəuvetɨn e nəuanəhlmɨtəmah məmə onəkotasiru e lah o nosiən natimnati mɨn əha.
46 "Quanto a vocês, peritos na lei", disse Jesus, "ai de vocês também! porque sobrecarregam os homens com fardos que dificilmente eles podem carregar, e vocês mesmos não levantam nem um dedo para ajudá-los.
47 “Nərahiən asoli otuva o təmah mətəu-inu itəmah nəutuvləkɨn nimə təuvɨr mɨn o suvət rəha iəni mɨn rəha Uhgɨn aupən, kəni məutəni məmə nəutɨsiai ilah. Mətəu nəuteiuə. Tɨpɨtəmah mɨn əmə kəmotohamu ilah.
47 "Ai de vocês, porque edificam os túmulos dos profetas, sendo que foram os seus próprios antepassados que os mataram.
48 Tol lanu, itəmah nəutəni pətɨgəm məmə itəmah nəutegəhan e natimnati mɨn əha tɨpɨtəmah mɨn kəmotol aupən, u kəmotohamu iəni mɨn, kəni itəmah nɨkitəmah tagiən o noliən rəhalah, kəni ko nautuvləkɨn suvət mɨn rəhalah.
48 Assim vocês dão testemunho de que aprovam o que os seus antepassados fizeram. Eles mataram os profetas, e vocês lhes edificam os túmulos.
49 “Kəni tol lanəha, Uhgɨn u iətəm teinatɨg pɨk təməni məmə, ‘Iəu oiəkahli=pən rəhak iəni mɨn mɨne aposɨl mɨn okəhuvən motəghati kəm lah, kəni ilah okotəgəu rəkɨs ilah motol nərahiən kəm nəuvein, kəni motuhamu nəuvein.’
49 Por isso, Deus disse em sua sabedoria: ‘Eu lhes mandarei profetas e apóstolos, dos quais eles matarão alguns, e a outros perseguirão’.
50 Tol lanəha, Uhgɨn otakil itəmah təhmen məmə itəmah əmə nəmotohamu iəni mɨn rəfin rəhan, kəni in otol nalpɨniən kəm təmah o nɨmɨsiən rəhalah, ilah u kəməutatɨg e nətuəuiniən e nɨftəni mətəuarus=pa u rəueiu,
50 Pelo que, esta geração será considerada responsável pelo sangue de todos os profetas, derramado desde o princípio do mundo:
51 iəni mɨn rəfin u kəmotuhamu əpəha e Epɨl mətəuarus=pən Səkaraea, u iətəm təmɨmɨs e Nimə rəha Uhgɨn e nəlugɨn e oltə mɨne nimə. Kəni nɨpəhriəniən, itəmah u rəueiu mɨne, Uhgɨn otol nalpɨniən kəm təmah.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi morto entre o altar e o santuário. Sim, eu lhes digo, esta geração será considerada responsável por tudo isso.
52 “Kəsi, itəmah mɨn u nəgətun mɨn rəha Lou, nərahiən asoli otuva o təmah mətəu-inu suaru kəti əha ikɨn iətəm tətəgətun nak Uhgɨn tolkeikei. Itəmah nəkotəhrun suaru əha, mətəu nəutəhluaig lan məmə nətəmimi kotəruru. Itəmah nəsotəgətun-pəniən, kəni məutasisɨg e nətəmimi məmə ilah mɨn kotəruru nɨtəu-pəniən.”
52 "Ai de vocês, peritos na lei, porque se apoderaram da chave do conhecimento. Vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam prestes a entrar! "
53 Nian Iesu təmiet e nimə əha mɨnətaliuək mɨnatuvən, kəni nəgətun mɨn rəha Lou mɨne Farəsi mɨn, niəməha təmol ilah. Təmətuəuin əha ikɨn əha, ilah kəməhuva məmə tɨkɨmɨr mɨn rəhan. Kəni ilah kəməutərakipən e nəghatiən əskasɨk tepət kəm in
53 Quando Jesus saiu dali, os fariseus e os mestres da lei começaram a opor-se fortemente a ele e a interrogá-lo com muitas perguntas,
54 məmə okoteruh-to nəniən kəti rəhan u iətəm təsəhmeniən.
54 esperando apanhá-lo em algo que dissesse.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.