Mateus 13
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NTLH
1 Mbaŋako iyako e tɨne, Jisas i raŋgi e ŋgoloko tɨne, i wa e njighɨko ghadidiye na ve yakuwe.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Wabwi laghɨye moli thɨ rakavathavatha na thɨ rovaghɨliya, iya kaiwae i tha e waŋga regha na i yakuwe, ko gharɨgharɨko va thiya ndeghathɨ e njighɨko ghadidiye.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Mbe i goghaimbaeŋge na i utuŋa bigibigi i ghanagha weŋgi. Iŋa, “Mbaŋa regha amala regha i wa ele uma na ve yathu weiwo.
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Mbaŋa i yathu vavana thɨ unja e kamwathɨ mara, ma thɨ mena thɨ ghanɨŋgi.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Vavana vethɨ unja e thelau ele varɨvarɨ ko ghanjithelauko mava i poku. Va thɨ maya e mbuthu, kaiwae ghanjithelauko mava i poku.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Ko mbaŋa varae i yovoro na i mbɨle, dayaghawae kaiwae i ŋambuŋgi na i mareyawowo kaiwae wathelilinji ma vamba ina bwagabwaga.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Weiwo vavana vethɨ unja ŋgora nana raraitharɨ kaero inanjiwe, nanako thiyako lenji mbuthu i maya na thɨ vwariŋgiya witɨma.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Mbombouye vavana va vethɨ unja e thelau thovuye na thɨ rau. Tomethi uneunenji, vavana uneunenji voghɨthaŋarɨ (100), vavana voghɨyewona (60) na vavana voghɨyeto (30).
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe wagiyawe ghalɨŋaŋguke.”Weiwo gharayathu|alt="The seed sower" src="Lk8.4.tif" size="col" copy="UBS (GNR)" ref="13:1-9"
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Gharaghambu thɨ menawe na thɨ vaito, thɨŋa “Buda kaiwae mbe u goghaimbaeŋge mbaŋa u utu weŋgiya gharɨgharɨ?”
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Loi le ghamba mbaro gharerenuwaŋa va i rothuwele kaero i woraŋgiya weŋga, ko ma vamba i woraŋgiya weŋgi.
11 Jesus respondeu:
12 Thela ele ghareghare Loi ne i vatabowe na Loi ghaghareghare i laghɨye moliwe; ko thela ma Loi ghaghareghare inawe, othembe seiwo moli ele ghareghare, Loi ne i woraŋgivaowe.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Lo rɨghe iya ya utu na mbe ya goghaimbake eŋge weŋgi, kaiwae thɨ ghaghayawo, ko iyemaeŋge ma thɨ ghewovaidi, na thɨ vandeŋe, ko iyemaeŋge ma thɨ loŋwe wagiyawe na thɨ ghareghare.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Thiyeke weŋgi, Aiseya, Loi ghalɨŋae gharautu ghalɨŋae i tabo na emunjoru, iya iŋake,
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Kaiwae gharɨgharɨke thiyake gharenji i vurɨgheghe, thɨ vowiya yanawanji, na thɨ kɨkɨmare kaiwae thɨ botewo ghathuwathuwa.
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 “Ko ghemi, i thovuye moli kaiwae marami i manjamanjala na yanawami i bowotu.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Ya dage emunjoru e ghemi, Loi ghalɨŋae gharautuŋgi na gharɨgharɨ thɨ ghambugha Loi ghathanavu va nuwanjiya moli thɨ thuwe budakaiya kaero hu thuwe na thɨ loŋwe budakaiya kaero hu loŋwe, ko mava valɨkaiwanji.”
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Wo hu vandeŋe ya vamanjamanjalaŋa rayathu weiwo ghagoghaimba na hu loŋwe.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Mbaŋa lolo regha i loŋweya Loi le ghamba mbaro utuniye na ma i ghareghare gharumwaru, Seitan ne i mena na i mbana budakai va thɨ kabu e ghareko. Weiwoke iyake iyava vethɨ unja e kamwathɨma mara.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Weiwoma iyava vethɨ unja e thelauma ele varɨvarɨma, thiyake ŋgoreiya gharɨgharɨ thɨ loŋweya utu thovuye na e mbaŋako iyako thɨ wo utuko iyako weiye lenji warari,
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 ko iyemaeŋge ma thɨ rerenuwaŋa kaiwae na mbe mbaŋa ubotu eŋge i yaku kaiwae watheliliye ma i nja bode. Mbaŋa thɨ vaidiya vuyowo o gharɨgharɨ vavana thɨ vakathaŋgi na thɨ vaidiya vɨrɨ utuko thovuye kaiwae, e mbaŋako iyako kaero thɨ dobu.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Weiwoma iyava vethɨ unja ŋgora nanama raraitharɨ inanjiwe, thiyake ŋgoranjiya gharɨgharɨ thɨ loŋweya utu thovuye ko iyemaeŋge yambaneke renuwaŋaniye i vagaghala nuwanji na nuwanjiko i ghaŋgo weya gogomwau na nuwanjiya lemoyo, iyake kaiwae, mane thɨ mbuthu na thɨ rau.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Weiwoma iyava vethɨ unja e thelauma thovuye, thiyake ŋgoranjiya gharɨgharɨ thɨ loŋweya utu thovuye na thɨ ghareghare ŋgoroŋga gharumwaru; thɨ rau, vavana uneune voghɨthaŋarɨ (100), vavana voghɨyewona (60) na vavana voghɨyeto (30).”
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Jisas mbowo i utuŋava goghaimba regha weŋgi, iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya iyake. Amala regha i yathu wit mbombouye thovuthovuye ele uma.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Gougou regha gharɨgharɨko va thiya ghena amba amalama ghathɨghɨya i mena i ru e umama tɨne na i yathu nana raitharɨ mbombouye e witɨma tɨnenji na i wa.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Mbaŋa witɨma i mbuthu na kaero i woraweya le rau rɨghe, nanama raraitharɨ kaero thɨ yomarava.”
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 “Amalama le rakakaiwo thɨ menawe na thɨŋa, ‘Amalana, va u yathu wit mbombouye thovuye e len umako tɨne, na nanako raraitharɨ aŋga thɨ mena?’”
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 “I dage weŋgi, iŋa ‘Wothɨghɨya regha nuwaiya i vakatha tharɨ e ghino iya i vakatha iyana.’ Rakakaiwoma thɨ vaito thɨŋa, ‘Thare nuwaniya ghime wo wa na vo mutuyathu?’”
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 “Iŋa, ‘Thava, kaiwae mbaŋa ne vou muta nanana raraitharɨ ne hu therɨvairɨthavwi weiye witɨna.’”
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 “Wo thɨ mbuthu na regha weiye witɨna gheghada mbaŋa witɨna ne i mweghe na ra vughɨ. Ne e mbaŋako iyako ya dage weŋgiya ravathevatheko, ‘Hu mutukaiya nanana raraitharɨ na hu yavathaŋgi, tene ra ŋambuŋgi, ko amba hu mbana witɨna na hu vathe e ghaŋgolona.’”
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Jisas mbowo i utuŋava goghaimba regha weŋgi, iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya umbwa regha idae masɨted mbouye, amala regha va i wo na i wokabu ele uma tɨne.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Mbouyeke iyake weiwoke wolaghɨye mbombounji nasiyeninji moli. Ko mbaŋa i mbuthu na laghɨye, i kivwalaŋgiya bigibigiko wolaghɨye e umako tɨne. I tabo na umbwa regha na make wolaghɨye thɨ mena thɨ vakatha unyinji e yaŋgayaŋgako.”
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Jisas mbowo i utuŋava goghaimba regha weŋgi, iŋa, “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya isɨt. Wevo eunda i thɨn mbe nasiye eŋge na i basi weiye pwalawa, uye vwarato, isɨtɨko i kaiwo na i ruvao e pwalawako laghɨye tɨne.”
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Jisas i goghaimba mbaŋa me utuŋa bigibigike wolaghɨye thiyake weŋgiya gharɨgharɨ. Mava te i reŋava e kamwathɨ regha na i utuŋa bigi regha weŋgi mbe goghaimbaeŋge.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Iyake i vaemunjoruŋa ŋgoroŋga Loi ghalɨŋae gharautu va iŋa ne i yomara, iya iŋake:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Jisas i iteteŋgiya wabwima na i ru e ŋgolo tɨne. Gharaghambu thɨ menawe na thɨŋa, “U vamanjamanjalaŋa weime nanama raraitharɨ i mbuthu e umama tɨne ghagoghaimba.”
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 I gonjogha weŋgi iŋa, “Loloko iya i yathu witɨko mbombouye thovuye iye Lolo Nariye.
37 Jesus respondeu:
38 Uma iye yambaneke, na weiwo thovuye thiye Loi le ghamba mbaro gharɨgharɨniye. Nana raraitharɨ thiye Seitan le gharɨgharɨŋgi,
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 na loloko iya nuwaiya i vakatha tharɨko, iya i kabu nanako raraitharɨ iye Seitan. Vathe ghambaŋa iye mbaŋa le ghambako, na ravathevathe thiye nyao thovuthovuye.”
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 “Kaiwae thɨ muta nana raraitharɨ na thɨ ŋambu e ndɨghe, nevole ŋgoreiya iyako mbaŋa ne ele ghambako.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Lolo Nariye ne i variyeŋgiya le nyao thovuthovuye na thɨ mutuyathuŋgiya thavala thɨ vakathaŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vakatha tharɨ na thanavu raraitharɨ gharavakathaŋgi. Taulaghɨŋgiko ne thɨ mutuyathuŋgi ele ghamba mbaro tɨne.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Ne thɨ bigiyathuruwoŋgi e ndɨghe laghɨye moli une na vethɨ randa na thɨ rɨghɨmbiye ŋiŋinji.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Amba thavala ghanjithanavu i thovuye, manjamanjalawanji ne ŋgoreiya varae manjamanjalawae Ramanji ele ghamba mbaro tɨne. Thoŋgo e yanayanawami hu vandeŋe ghalɨŋaŋguke.”
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 “Loi le ghamba mbaro ŋgoreiya gogomwau thovuye thɨ wole e uma tɨne na thɨ mareitete. Amala regha i vaidi na mbowo i wolenjoghava. Weiye le warari laghɨye moli gogomwauko iyako kaiwae, amba i wa na ve vakuneŋa le bigibigiko wolaghɨye, i mbana mani na i vamodo umakowe.”
44 — O
45 “Loi le ghamba mbaro tembe ŋgoreiyeva iyake. Bigibigi gharakune regha i tamweŋgiya ŋgile thovuye moli.
45 — O
46 Mbaŋa regha i vaidiya regha, i thovuye moli na modae i laghɨye moli, amba i wa, ve vakuneŋaŋgiya le bigibigiko wolaghɨye na i vamodo ŋgileko iyako.”
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 “Loi le ghamba mbaro tembe ŋgoreiyeva ghina thɨ lirawe e njighɨko tɨne, na thɨ wo borogi tomethi.
47 — O
48 Mbaŋa i riyevanjara, thɨ momodɨvoreŋa e njighɨko ghadidiye, thiya yaku amba thɨ ghatha. Borogi thovuthovuye thɨ mbanɨŋgi e kwaekwae na raraitharɨ thɨ bigiyathu.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Nevole ŋgoreiyako mbaŋa ne ele ghambako. Nyao thovuthovuye ne thɨ rakamena na thɨ ghatha raŋgiyaŋgiya raraitharɨ thovuthovuyeko e tɨnenji,
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 na thɨ bigiyathuruwoŋgi e ndɨghe laghɨye moli une na vethɨ randa na thɨ rɨghɨmbiye ŋiŋinji.”
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Jisas i vaitoŋgi, iŋa “Thare nuwami i manjamanjala bigibigike thiyake kaiwanji?” Thɨŋa, “Ŋgoreiye.”
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 I dage weŋgi, iŋa “Iya kaiwae mbaro gharavavaghare, iya thiye kaero thɨ tabo na Loi le ghamba mbaro gharaghambuŋgi, thiye ŋgoranjiya ŋgolo tanuwagae i bigiraŋgiya bigibigi totogha na teteuye ele woluwolu tɨne na i bigirawe eto.”
52 Jesus disse:
53 Mbaŋa Jisas i utuvaoŋgiya goghaimbaŋgike thiyake amba i iteta ghembako iyako.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 I njogha e ghambae na i vavaghare e lenji ŋgolo kururu tɨne. Gharenji i yo le vavaghareko kaiwae na thɨŋa, “Le ghareghareko aŋga i mena? Ŋgoroŋga na valɨkaiwae i vakatha vakathaŋgike ghamba rotaele thiyake?”
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 “Mbema kapentama nariya iyako, ae? Tɨnaya Meri, ae? Oghaghaeŋgiya Jemes, Josep, Saimon na Judas.
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Oloulouye mbe ra yaku gheke weindaŋgi, ŋgoreiye ae? Aŋga mendava i wo le ghareghareko na le vurɨghegheko?”
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Iya kaiwae gharenji i gaithɨwana na thɨ botewoyathu.
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Ma i vakatha vakatha ghamba rotaele lemoyo gheko kaiwae ma thɨ loŋweghathɨ.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.