Marcos 12
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NVT
1 Amba Jisas i utu weŋgi e goghaimba iŋa, “Lolo regha va i kabu waen ghauma, i gana vaghɨliya, i vakatha doda waen ghamba i imbɨimbɨ, na i vatada ŋgolo regha, umako gharanjimbunjimbu lenji ghamba yaku. I vakatha ŋgoreiyako, amba i vatomwe weŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ vakaiwoŋa amalaghɨniye kaiwae. Amba amalaghɨniye i wa ve ghɨnagha e vanautuma regha.
1 Então Jesus começou a lhes ensinar por meio de parábolas: “Um homem plantou um vinhedo. Construiu uma cerca ao seu redor, um tanque de prensar e uma torre para o guarda. Depois, arrendou o vinhedo a alguns lavradores e partiu para um lugar distante.
2 Mbaŋa kaero ghambaŋa thɨ vu, umako tanuwagae i variya le rakakaiwo regha weŋgiya gharanjimbunjimbuko na ve bigiya uneune vavana weŋgi amalaghɨniye kaiwae.
2 No tempo da colheita da uva, enviou um de seus servos para receber sua parte da produção.
3 Ranjimbunjimbuko thɨ yalaweya rakakaiwoko, thɨ tagavotagamenawe na thɨ variye njogha nɨmanɨma.
3 Os lavradores agarraram o servo, o espancaram e o mandaram de volta de mãos vazias.
4 Mbowo i variyeva le rakakaiwo regha, ranjimbunjimbuko thɨ ŋge e umbaliye na thɨ vakatha ghamba monjina moliwe.
4 Então o dono da terra enviou outro servo, mas eles o insultaram e bateram na cabeça dele.
5 Umako tanuwagae mbowo i variyeva le rakakaiwo regha ko iyemaeŋge thɨ tagavamare. Va thɨ vakatha weŋgiya vavana tembe ŋgorava iyako, vavana thɨ ŋgeŋgeŋaŋgi na vavana thɨ tagavavamareŋgi.
5 O próximo servo que ele mandou foi morto. Outros servos que ele enviou foram espancados ou mortos,
6 Vama reghaeŋge vara moli mbe inawe, nariye na valɨghareghare moli. Muyai moli amba i variye weŋgiya umako gharanjimbunjimbu na iŋa, ‘Ya ghareghare ne thɨ yavwatatawana naruŋguke.’”
6 até que só restou um: seu filho muito amado. Por fim, o dono o enviou, pois pensou: ‘Certamente respeitarão meu filho’.
7 “Ko iyemaeŋge umako gharanjimbunjimbu thɨ vedage weŋgi thɨŋa, ‘Umake tanuwagae nariye maiya i menake. Iye ne i rombaroŋa umake ramae e ghereiye. Hu rakamena ra tagavamare na mbalama ra mbaroŋava iya le umake!’
7 “Os lavradores, porém, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
8 Amba thɨ yalawe na thɨ tagavamare, na thɨ wokiyathuraŋgiya e gana ghereiye.”
8 Então o agarraram, o mataram e jogaram seu corpo para fora do vinhedo.
9 Jisas i govaito iŋa, “Umako tanuwagae ne i vakatha budakai? Ne i mena i gaboŋgi na ma i vatomweva umako weŋgiya gharɨgharɨ vavana.
9 “O que vocês acham que o dono do vinhedo fará?”, perguntou Jesus. “Ele virá, matará os lavradores e arrendará o vinhedo a outros.
10 Vambe hu vaona Buk Boboma le utu Mesaiya kaiwae, iya iŋake, ‘Varɨke iya ŋgoloke gharavatavatad thɨ botewo, kaero i tabo na ghambaghɨmbaghɨ.
10 Vocês nunca leram nas Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular.
11 Iyake Giya nɨmae muiye na ghayamoyamo i thovuye moli e maranda.’” Jisas i utu ŋgoreiyake na utuke thiyake i vatomwe thavala thɨ botewo Loi nariye.
11 Isso é obra do Senhor e é maravilhosa de ver’?”
12 Amba Jiu lenji randeviva nuwanjiya thɨ yalawe kaiwae va thɨ ghareghare goghaimbako iyako thiye ghanjigoghaimba. Ko iyemaeŋge thɨ mararuŋgiya wabwiko laghɨye, iya kaiwae thɨ roitete na thɨ rakawa.
12 Os líderes religiosos queriam prender Jesus, pois perceberam que eram eles os lavradores maus a que Jesus se referia. No entanto, por medo da multidão, deixaram-no e foram embora.
13 Amba thɨ variyeŋgiya Parisi vavana na Herod le wabwi gharɨgharɨniye vavana weya Jisas thɨ munje thɨ vaito na thɨ vakatha ghawonjowe ele utuutuko.
13 Mais tarde, os líderes enviaram alguns fariseus e membros do partido de Herodes com o objetivo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
14 Mbaŋa thɨ menawe kaero thɨ dagewe thɨŋa, “Ravavaghare, wo ghareghare u utuŋa emunjoru na ma u goru weya ŋgoroŋga gharɨgharɨ lenji renuwaŋa. Ma u goruwe ŋgoroŋga lolo le thimba o le laghɨlaghɨye, ko emunjoru u vavaghareŋa Loi le renuwaŋa gharɨgharɨ kaiwanji. U utugiya weime, ŋgoroŋga, la mbaro i vatomwe weime na wo vamodo takis weya Sisa, o nandere?
14 Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto. É imparcial e não demonstra favoritismo. Ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. Agora, diga-nos: É certo pagar impostos a César ou não?
15 Wo vamodo o thava wo vamodo?”
15 Devemos pagar ou não?”. Jesus percebeu a hipocrisia deles e disse: “Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha? Mostrem-me uma moeda de prata,
16 Thɨ womena gethɨrawe na i vatomwe weŋgi, i vaitoŋgi iŋa, “Thela ŋgaliŋgaliya na idayake?”
16 Quando lhe deram a moeda, ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”. “De César”, responderam.
17 Amba Jisas i dage weŋgi iŋa, “Sisa le bigibigi hu wogiya weya Sisa na Loi le bigibigi hu wogiya weya Loi.”Sisa ŋgaliŋgaliyae ina Rom lenji mani|alt="coins with Caesar pictures" src="hk00166c.tif" size="col" copy="BFBS (Knowles)" ref="12:13-17"
17 “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele. Sua resposta os deixou muito admirados.
18 Amba Sadusi, thiye ma thɨ loŋweghathɨ ramaremare tembene thɨ thuweiruva, vavana thɨ rakawa weya Jisas na thɨ vaito thɨŋa,
18 Depois vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos, e perguntaram:
19 “Ravavaghare, Mosese va i roriya mbaroke iyake kaiwanda, iya iŋake, ‘Thoŋgo amala i mare iteta levo ko ma i ghambɨ weiye, ghaghae ma i rovaŋguva ghɨmbwiyeko. Thoŋgo i ghambɨ weiye, gamagaiko thiyako ghaghaeko va i mareko le ŋgaŋga.’
19 “Mestre, Moisés nos deu uma lei segundo a qual se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho que dará continuidade ao nome do irmão.
20 Mbaŋa regha amala regha na oghaghae; va theghepirɨ vara, tɨnanji na ramanji regha. Laghɨyeninji va i ghe na amba ma thɨ ghambɨ weiye kaero i mare itetava levo.
20 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos.
21 Ghaghae theghewoniye i rovaŋgu na tembe ma i ghambɨva weiye kaero i mare. Theghetoninji vambe ŋgoreiyeva, kamwathɨko iyako te vambe i yomaraweva.
21 O segundo irmão se casou com a viúva, mas também morreu sem deixar filhos. Então o terceiro irmão se casou com ela.
22 Vambe ŋgoreiye varako taulaghɨko weŋgi. Theghepirɨko va thɨ vaŋgwa elako na thiya marevao ma thɨ ghambɨ weinji. Va ele ghambako elaghɨniye i mare.
22 O mesmo aconteceu até o sétimo irmão, e nenhum deixou filhos. Por fim, a mulher também morreu.
23 Ko mbaŋa ne ramaremare thɨ thuweiru na e yawayawalinjiva, thela ne i ghe weiye, kaiwae vambe theghepirɨko vara thɨ vaŋgu?”
23 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
24 Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Kaero hu vurɨthavwiya kamwathɨ, kaiwae ma hu ghareghare Buk Boboma le woraŋgiya ŋgoroŋga gharumwaru na budakaiya Loi valɨkaiwae i vakatha.
24 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus.
25 Kaiwae mbaŋa ramaremare ne thɨ thuweiru na tembe e yawayawalinjiva, ma tembene thɨ gheva, thiye ne ŋgoranjiya nyao thovuthovuye e buruburu.
25 Pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
26 Iya ramaremare tembene thɨ thuweiruva kaiwanji: mbe hu ndevaona mun Mosese le rorori, utuutuma iyava ndɨghema i ra e umbwaumbwama ndamwandamwa utuniye? Eibraham, Aisake, na Jeikob vama thɨ mare na mbaŋa molao e ghereiye amba Loi i dage weya Mosese, iŋa ‘Ghino Eibraham le Loi, Aisake le Loi, na Jeikob le Loi.’
26 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nos escritos de Moisés, no relato sobre o arbusto em chamas? Deus disse a Moisés: ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’.
27 Iye ma ramaremare lenji Loi, nandere. Iye gharɨgharɨ e yawayawalinji lenji Loi. Ghemi hu kwan, hu vurɨthavwi moli.”
27 Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos. Vocês estão completamente enganados!”.
28 Mbaro gharavavaghare reghava ina gheko, i vandeŋe e lenji utuko. I thuweya Jisas le thombe weŋgiya Sadusiko i thovuye, i mena i vaito iŋa, “The mbaro i laghɨye vara moli?”
28 Um dos mestres da lei estava ali ouvindo a discussão. Ao perceber que Jesus tinha respondido bem, perguntou: “De todos os mandamentos, qual é o mais importante?”.
29 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbaro laghɨye moli iyake: ‘Hu vandeŋe, ghemi wabwi Isirel! Giya la Loi, ghamberegha moli iye Giya.
29 Jesus respondeu: “O mandamento mais importante é este: ‘Ouça, ó Israel! O Senhor, nosso Deus, é o único Senhor.
30 Hu gharethovu Giya lemi Loi, e gharemina laghɨye, e unemina laghɨye, e lemi renuwaŋana laghɨye, na e lemi vurɨgheghena laghɨye.’
30 Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma, de toda a sua mente e de todas as suas forças’.
31 Mbaro laghɨye moli theghewoniye iyake: U gharethovu weya ghanu ŋgoreiya u gharethovu e ghen. Ma te mbaro reghava i laghɨye kivwala iya theghewoke thiyake.”
31 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’. Nenhum outro mandamento é maior que esses”.
32 Mbaroko gharavavaghare i dage weya Jisas iŋa, “I thovuye moli, Ravavaghare! Emunjoru ŋgoreiya moŋana Giya iye Loi mbe ghamberegha eŋge na ma te Loi reghava, ghamberegha moli.
32 O mestre da lei respondeu: “Muito bem, mestre. O senhor falou a verdade ao dizer que há só um Deus, e nenhum outro.
33 Na ra gharethovu Loi e gharendake laghɨye na e la renuwaŋake laghɨye na e la vurɨghegheke laghɨye. Thiyake thɨ laghɨye kivwala ra wogiya thetheghan mbwanambwana moli e ghamba vowo na vowo vavanava weva Loi.”
33 E sei que é importante amá-lo de todo o meu coração, de todo o meu entendimento e de todas as minhas forças, e amar o meu próximo como a mim mesmo. É mais importante que oferecer todos os holocaustos e sacrifícios exigidos pela lei”.
34 Jisas i thuweya le thombeko thɨ thovuye moli na i dagewe iŋa, “Ma inan bwagabwaga Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
34 Ao perceber quanto o homem compreendia, Jesus disse: “Você não está longe do reino de Deus”. Depois disso, ninguém se atreveu a lhe fazer mais perguntas.
35 Mbaŋa Jisas i vavaghare e Ŋgolo Boboma ghayayao tɨne amba i vaitoŋgiya gharɨgharɨ iŋa, “Ŋgoroŋga na iya mbaroko gharavavaghare thɨŋa Mesaiya iye Deivid rumbuye?
35 Mais tarde, enquanto ensinava o povo no templo, Jesus fez a seguinte pergunta: “Por que os mestres da lei afirmam que o Cristo é filho de Davi?
36 Mbaŋa me vivako Nyao Boboma i vakatha Deivid iyava iŋake, ‘Giya Loi i dage weya wo Giya iŋa: “U yaku valɨvaŋga e uneŋguke ghaghad ya biginjoŋaŋgiya ghanɨthɨghɨya e gheghen raberabe.” ’”
36 O próprio Davi, falando por meio do Espírito Santo, disse: ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
37 “Deivid ghamberegha i una Mesaiya ‘Giya’. Ŋgoroŋga eŋge na iye Deivid rumbuye?” Na wabwiko laghɨye thɨ vandeŋe weinji lenji warari.
37 Uma vez que Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”. E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 Na Jisas ele vavaghare tɨne iŋa, “Hu njimbukikiŋga weŋgiya mbaro gharavavaghare. Thiye nuwanjiya thɨ njimbo ghanjikwama molamolao na thɨ ndeloŋga na thoŋgo thɨ lavolevoleŋgiya gharɨgharɨ nuwanjiya weiye lenji yavwatata thɨ dage mwaewo weŋgi.
38 Jesus também ensinou: “Cuidado com os mestres da lei! Eles gostam de se exibir com vestes longas e de receber saudações respeitosas quando andam pelas praças.
39 Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne, thiye nuwanjiya thɨ roviva gharɨgharɨ e ghamwanji, na thaga e tɨne nuwanjiya vethɨ yaku ŋgora gharɨgharɨ laghɨlaghɨye lenji ghamba yaku.
39 E como gostam de sentar-se nos lugares de honra nas sinagogas e à cabeceira da mesa nos banquetes!
40 Thɨ yabo wambwiwambwi maranji na thɨ mbaroŋaŋgiya lenji ŋgoloŋgolo na lenji bigibigi, na kaiwae nuwanjiya thɨ yabo lenji vakathaŋgiko thɨ vakatha naŋgo molamolao gharɨgharɨ e maranji. Ko iyemaeŋge lenji vakathako kaiwae ne thɨ vaidiya vuyowo laghɨye moli.” E utuutuke thiyake Jisas i vanuwovɨrɨŋgi mbaro gharavavaghare kaiwanji.
40 No entanto, tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados”.
41 E Ŋgolo Boboma tɨne Jisas i yaku e mani ghamba bigirawe ghadidiye na i njimbukikiya gharɨgharɨ thɨ bigibigirawa mani. Gharɨgharɨ lenji bigibigi i ghanagha thɨ bigiraweya mani i ghanagha.
41 Jesus sentou-se perto da caixa de ofertas do templo e ficou observando o povo colocar o dinheiro. Muitos ricos contribuíam com grandes quantias.
42 Amba wambwi eunda, mbinyembinyeŋgu, i mena na i bigiraweya toeya gethiwo rere.
42 Então veio uma viúva pobre e colocou duas moedas pequenas.
43 I kula vathaŋgiya gharaghambu na i dage weŋgi iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, wambwiko iya mbinyembinyeŋguko me bigiraweko i laghɨye kivwala vara iya taulaghɨko methɨ bigirawe.
43 Jesus chamou seus discípulos e disse: “Eu lhes digo a verdade: essa viúva depositou na caixa de ofertas mais que todos os outros.
44 Kaiwae vavana methɨ bigiraweya mani vavana na laghɨyeniye mbe inawe, ko elaghɨniye, kaiwae iye mbinyembinyeŋgu, le manima wolaghɨye ghae modae maiyavara me bigirawe vunuko.”
44 Eles deram uma parte do que lhes sobrava, mas ela, em sua pobreza, deu tudo que tinha”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.