Lucas 9
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NAA
1 Mbaŋa regha Jisas i kula vathaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ theyaworo na theghewo, i giya vurɨgheghe na mbaro weŋgi, na valɨkaiwanji i variye raŋgiyaŋgiya nyao raraitharɨ na thɨ thawariŋgiya ghambwera.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios e para curar doenças.
2 Amba i variyeŋgi na thɨ rakaraŋgi na thɨ vavaghareŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye na thɨ thawariŋgiya ghambweghambwera.
2 Também os enviou a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 I dage weŋgi iŋa, “E lemi loŋgana tɨne ne hu ndewo bigi regha: tha hu wo pwasike, tha hu thɨna nambo, tha hu bigiya ghanɨŋga, tha hu bigiya mani na thava te hu liva kwama yaŋgara.
3 E disse-lhes:
4 The ŋgolo vohu ruwe, hu yaku ghena ghaghada hu iteta ghembana iyena.
4 Na casa em que vocês entrarem, fiquem ali até saírem daquele lugar.
5 Thoŋgo gharɨgharɨ ma thɨ kula vathaŋga, hu tagavughethu vugha e gheghemina mbaŋa ne hu iteta ghambanjina, iyana ne i vanuwovɨrɨŋgi Loi i botewoyathuŋgi kaiwae ma thɨ loŋweya lemi utuna.”
5 E onde quer que não receberem vocês, ao saírem daquela cidade sacudam o pó dos pés em testemunho contra eles.
6 Amba thɨ rakaraŋgi e ghemba na ghemba, thɨ utuŋa Toto Thovuye na thɨ thawariŋgiya gharɨgharɨ thiya ghambwera.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Mbaŋa Herod, iye Galili gharambarombaro i loŋwe bigibigiko wolaghɨye thɨ rakarakaraŋgi Jisas le vakathako ghamba rotaele, kaiwae gharɨgharɨ vavana va thɨŋava Jon Rabapɨtaiso kaero i thuweiru na tembe e yawayawaliyeva.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: “João ressuscitou dentre os mortos.”
8 Vavana thɨŋava Ilaija i yomara na vavana tembe thɨŋava Loi ghalɨŋae gharautu regha mbaŋa va i vivako i njoghama na tembe e yawayawaliyeva.
8 Outros diziam: “Elias apareceu.” E ainda outros diziam: “Um dos antigos profetas ressuscitou.”
9 Herod iŋa, “Kaero va yaŋa na thɨ kitena Jon numwe. Ko thela eŋge iya loloke ya loŋwe utuutuniyeke?” I mando na nuwaiya i thuwe.
9 Herodes, porém, disse: — Eu mandei decapitar João. Quem, então, é este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava para vê-lo.
10 Mbaŋa ghalɨŋae gharaghambɨ thɨ rakanjogha thɨ utugiyavao lenji vakathako utuutuniye wolaghɨye weya Jisas. I vaŋguŋgi na weiyaŋgi mbe thiye eŋge, thɨ raka e ghemba regha idae Betɨsaida.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. Ele, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Mbaŋa wabwi thɨ loŋwe utuninji inanji gheko, thɨ rakareghambawe. I kula vathaŋgi na i utuŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye weŋgi, na thavala thɨ ghambwera na nuwanjiya riwanji i thovuye i vamoruŋgi.
11 Mas as multidões souberam disso e o seguiram. Acolhendo-as, Jesus lhes falava a respeito do Reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Vama yeghɨyeghɨyenja, amba ghalɨŋae gharaghambɨko theyaworo na theghewoko thɨ mena thɨ dagewe thɨŋa, “U variyeŋgiya gharɨgharɨna na thɨ raka e ghembaghemba laghɨlaghɨye na nanasiye e valɨvaŋgake iyake na thɨ tamwe ghanji na ghamba ghena, kaiwae vanatherowoke iya inandakewe.”
12 Mas o dia estava chegando ao fim. Então os doze se aproximaram de Jesus e disseram: — Despeça a multidão, para que, indo às aldeias e campos ao redor, se hospedem e encontrem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Ko iyemaeŋge Jisas i gonjogha weŋgi iŋa, “Ghemi hu giya ghanɨŋga weŋgi na thɨ ghan.”
13 Jesus, porém, lhes disse: Os discípulos responderam: — Não temos mais que cinco pães e dois peixes, a não ser que nós mesmos vamos e compremos comida para todo este povo.
14 (Ghɨmoghɨmoru lenji ghanaghanagha paeb tausan.)
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então Jesus disse aos seus discípulos:
15 Gharaghambuko thɨ vakatha ŋgoreiye na taulaghɨko thiya yakuvao.
15 Eles atenderam, fazendo com que todos se assentassem.
16 Jisas i mbanɨŋgiya bredɨko mbumbulimako na borogiko umboiwoko, i ghɨmara voro e buruburu, i vata ago weya Loi ghanɨŋgako kaiwae, i njiviyaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko na thɨ giya weŋgiya gharɨgharɨko.
16 E Jesus, pegando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Taulaghɨŋgiko thiya ghanɨŋga na valɨkaiwanji, na gharaghambuko thɨ mbanɨvathavathaŋgiya methɨ ghanɨvareko. Thɨ mbanɨvanjara nambonambo ŋgamwayaworo na ŋgamwaiwo.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que sobraram foram recolhidos doze cestos.
18 Mbaŋa regha Jisas vambe ghamberegha eŋge i naŋgonaŋgo na gharaghambuko vambe weiyaŋgi, amba i vaitoŋgi iŋa, “Ko gharɨgharɨ thɨŋa thela ghino?”
18 E aconteceu que, enquanto Jesus estava orando em particular, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou:
19 Thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Vavana thɨŋa Jon Rabapɨtaiso, na vavana thɨŋa Ilaija, na vavana tembe thɨŋava Loi ghalɨŋae gharautu regha mbaŋa va i vivako, i njogha na tembe e yawayawaliyeva.”
19 Eles responderam: — Uns dizem que é João Batista; outros dizem que é Elias; e ainda outros dizem que um dos antigos profetas ressuscitou.
20 I vaitoŋgi iŋa, “Ko naka ghemi? Huŋa thela ghino?”
20 Então Jesus perguntou: Respondendo, Pedro disse: — O Cristo de Deus.
21 Jisas i dage vavurɨgheghe weŋgi na thava thɨ utugiya weya lolo regha.
21 Jesus, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Na i gotubwe iŋa, “Lolo Nariye ghino ne ya vaidiŋgiya vuyowo laghɨye, na Jiu lenji randeviva, ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare ne thɨ botewoŋgo, ne thɨ tagavamareŋgo na mbaŋa theghetoninji e tɨne kaero ya thuweiruva.”
22 dizendo:
23 Amba i dage weŋgiya taulaghɨko iŋa, “Thoŋgo thela nuwaiya i ghambuŋgo, tembe ghamberegha i botewo iya nuwaeko nuwaiya i vakatha na i wovaira ghakros na i wo mbaŋa regha na regha na i ghambuŋgo.
23 Jesus dizia a todos:
24 Kaiwae thela thoŋgo nuwaiya i vamora yawaliye, ne i thɨvaghawa yawaliye, ko thela thoŋgo i vatomweya yawaliye ghino kaiwaŋgu, ne i vaidiya yawalɨ memeghabananiye.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida a perderá; e quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 Ŋgoroŋga ghathovuye weya lolo thoŋgo i wo yambaneke laghɨye na i thɨvaiya yawalɨ memeghabananiye?
25 De que adianta uma pessoa ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou causar dano a si mesma?
26 Iya kaiwae thoŋgo thela i monjinawanaŋgo na i monjinawanaŋa ghalɨŋaŋguke, Lolo Nariye tembe ne i monjinawanava na iŋa ma gharaghambu mbaŋa ne i mena ele vwenyevwenye na weiye ramae le vwenyevwenye na weiye nyao thovuthovuye boboma lenji vwenyevwenye.
26 Pois quem se envergonhar de mim e das minhas palavras, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 Ya dage emunjoru e ghemi, gharɨgharɨ vavana inanji gheke thiye wone thɨ thuwe Loi le mbaro amba muyai thɨ mare.”
27 Em verdade lhes digo que alguns dos que aqui se encontram não passarão pela morte até que vejam o Reino de Deus.
28 Mbaŋa va i utuŋaŋgiya thiyake na e ghereiye mbaŋa mbaŋawa vama i ko, amba Jisas i vaŋguŋgiya Pita, Jon na Jemes, weiyaŋgi thɨ voro e ou regha na thɨ naŋgowe.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, Jesus levou consigo Pedro, João e Tiago e subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Mbaŋa ve naŋgonaŋgo ghamwae i ghenevaghɨle na ghakwamako mara i kaleva na mbwelambwelawae.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e a roupa dele ficou de um branco brilhante.
30 Amba ghɨmoghɨmoru theghewo, Mosese na Ilaija,
30 E eis que dois homens falavam com ele: eram Moisés e Elias,
31 thɨ yomara weinji buruburu manjamanjalawae na thɨ utu weinji. Thɨ utuŋa amalaghɨniye le mare utuutuniye, ne i yomara Jerusalem e tɨne na i vaemunjoruŋa Loi le renuwaŋa.
31 que apareceram em glória e falavam da morte de Jesus, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Pita na ghauneko theghewoko mara ghenaghena va i gaboŋgi, ko mbaŋa thɨ thuweiru, thɨ thuwe Jisas manjamanjalawae na ghɨmoghɨmoruko theghewoko thɨ ndeghathɨ weinji.
32 Pedro e seus companheiros estavam caindo de sono; mas, conservando-se acordados, viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Mbaŋa gharɨgharɨko theghewoko thɨ warewareri, amba Pita i dage weya Jisas iŋa, “Amalana, i thovuye moli kaiwae iname gheke. Wo wo vatada yoŋathowathowa ŋgoloto gheke, ŋgolora ghen, ŋgolora Mosese na ŋgolora Ilaija.” Va i utu ŋgoreiyako weiye le numounouno na mava i ghareghare budakai utuniya i utuutuko.
33 Quando estes começaram a se afastar de Jesus, Pedro lhe disse: — Mestre, bom é estarmos aqui. Façamos três tendas: uma para o senhor, outra para Moisés e outra para Elias. Porém, Pedro não sabia o que estava dizendo.
34 Mbaŋa vamba i utuutu kaero ŋgalɨlɨ regha i yomara na i ghavo yomuŋgi, na gharaghambu thɨ mararu laghɨye mbaŋa thɨ ru e tɨne.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu. E ficaram com medo ao entrar na nuvem.
35 Ghalɨghalɨŋa regha i mena e ŋgalɨlɨko tɨne iŋa, “Iyake Naruŋgu, kaerova ya tuthi. Hu vandeŋe wagiyawe!”
35 E dela veio uma voz que dizia: — Este é o meu Filho, o meu eleito; escutem o que ele diz!
36 Mbaŋa ghalɨghalɨŋako i ko, thɨ thuwe Jisas ghamberegha moli. E mbaŋako iyako gharaghambuko ma thɨ ndeutuŋa mun utuniye, budakaiya methɨ thuwe.
36 Depois daquela voz, perceberam que Jesus estava sozinho. Eles ficaram calados e, naqueles dias, não contaram nada a ninguém a respeito do que tinham visto.
37 Mbaŋambaŋa vena, mbaŋa thɨ njama e ouko vwatae, wabwi laghɨye regha thɨ lavolevole.
37 No dia seguinte, quando eles desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro de Jesus.
38 Amala regha i kula e wabwiko tɨne iŋa, “Ravavaghare, ya naŋgo e ghen na wo u thuwe naruŋguke, mbe iyaeŋge vara ghambereghake.
38 E eis que, do meio da multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: — Mestre, peço que o senhor olhe o meu filho, porque é o único que tenho.
39 Mbaŋa wolaghɨye nyao raitharɨ i ruwe i yaro laghɨye na i vakatha i mbunɨna ŋgela weiye njoŋgonjoŋgo i raŋgi e ghae. I vakatha vuyowo laghɨyewe na mane i roitete.
39 Um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o convulsiona até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter maltratado.
40 Ma naŋgo weŋgiya ghanɨraghambuna thɨ variyeraŋgiya, ko iyemaeŋge ma valɨkaiwanji methɨ vakatha.”
40 Pedi aos seus discípulos que o expulsassem, mas eles não puderam.
41 Jisas i gonjogha iŋa, “Ghemi thake iyake ma e lemi loŋweghathɨ na ghamithanavu raraitharɨ! Ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya yaku weiŋguyaŋgiya ghemi, na ŋgoroŋga mbaŋa le molamolao ne ya ghataŋaghathɨŋga? U vaŋgumena narunɨna gheke.”
41 Jesus exclamou:
42 Mbaŋa theghako amba i menamenako, nyaoma raitharɨ i vakatha i dobu na i mbunɨna ŋgela ko iyemaeŋge Jisas i ŋaebaruruwana nyaoko raitharɨ na i raŋgi theghako riwae kaero i thovuyeva na i vaŋgunjogha weya ramae.
42 Quando o menino estava se aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou ao pai.
43 Gharɨgharɨko wolaghɨye gharenji i yo Loi le vurɨghegheko laghɨye kaiwae.
43 E todos ficaram maravilhados com a majestade de Deus. Como todos estavam admirados com tudo o que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 “Hu vandeŋe wagiyawe budakaiya ne ya utuŋa weŋga. Ne vethɨ vaŋgugiya Lolo Nariye weŋgiya ghathɨghɨya.”
44 — Prestem bem atenção nas seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Ko iyemaeŋge gharaghambu mava thɨ ghareghare iyako gharumwaru. I rothuwele weŋgi mbala ma valɨkaiwae thɨ thuwe na thɨ ghareghare uneko, na iyake kaiwae thɨ mararu na ma thɨ vaito.
45 Eles, porém, não entendiam isso, e lhes foi encoberto para que não o compreendessem. E temiam fazer perguntas a Jesus a respeito deste assunto.
46 Gharaghambu mbe thiye eŋge thɨ wogaithɨ e tɨnenjiko thɨŋa, “Thela vara i laghɨye moli e tɨnendake?”
46 Surgiu entre os discípulos uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Jisas kaero i ghareghare lenji renuwaŋako, i vaŋgwa ŋgama regha na i vaŋgurawe e ghadidiye.
47 Mas Jesus, sabendo o que se passava no coração deles, pegou uma criança, colocou-a junto de si
48 Amba i dage weŋgi iŋa, “Thela thoŋgo i kulavatha ŋgama ŋgora iyake e idaŋgu, ŋgoreiya i kulavathaŋgo, na thela i kulavathaŋgo ŋgora i kulavatha Bwebwe, iye va i variyeŋgo. Kaiwae thela ina e tɨnemina i renuwaŋa iye ma e idaidae, iye i laghɨye moli.”
48 e lhes disse:
49 Jon iŋa, “Amalana, va wo thuwe amala regha i variyeraŋgiya nyao raraitharɨ weŋgiya gharɨgharɨ e idan. Va wo mando na wo dagetenɨwe, kaiwae iye ma la wabwike loloniye regha.”
49 João tomou a palavra e disse: — Mestre, vimos certo homem que expulsava demônios em seu nome, mas nós o proibimos de fazer isso, porque não segue conosco.
50 Jisas i dagewe iŋa, “Thava u dage tenɨwe, kaiwae thela ma i thɨghɨya wanaŋga iye ghamu.”
50 Mas Jesus lhe disse:
51 Jisas ghambaŋa vama i gheneghenetha na kaero ne i njogha e buruburu, i vatad wagiyaweya le renuwaŋa na i wa Jerusalem.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que seria elevado ao céu, Jesus manifestou, no semblante, a firme resolução de ir para Jerusalém.
52 I variyeŋgiya gharɨgharɨ vavana na thɨ viva e ghamwae. Thɨ wa vethɨ ru Sameriya gharɨgharɨniye e ghambanji regha na thɨ vivatharawe amalaghɨniye kaiwae.
52 E enviou mensageiros que fossem na frente. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ inanji gheko mava thɨ wovatha le renuwaŋako kaiwae va thɨ ghareghare i loŋgaloŋga Jerusalem kaiwae.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Mbaŋa gharaghambu theghewo Jemes na Jon thɨ loŋwe iyako, thɨ dagewe thɨŋa, “Giyana, thare nuwaniya wo naŋgo weya Loi na i variya ndɨghe i njama e buruburu na i ŋambuyathuŋgi?”
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: — Senhor, quer que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Ko iyemaeŋge Jisas i ndevɨ na i ŋaebaruru wanaŋgi,
55 Mas Jesus, voltando-se, os repreendeu.
56 na kaero thɨ wava e ghemba regha.
56 E seguiram para outra aldeia.
57 Mbaŋa thɨ loŋgaloŋga e kamwathɨ mborowa amala regha i dagewe iŋa, “Aŋga ne u reŋa mbene ya ghambuŋge vara.”
57 Enquanto seguiam pelo caminho, alguém disse a Jesus: — Vou segui-lo para onde quer que o senhor for.
58 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Mbugha lavalavarɨ mbe e lenji goga na ma mbe e unyiunyinji, ko Lolo Nariye ma e ghambaghambae na ne i vatowaŋa riwaewe.”
58 Mas Jesus lhe respondeu:
59 I dagewe mbowo reghava iŋa, “U ghambuŋgo.”
59 A outro Jesus disse: Mas ele respondeu: — Senhor, deixe-me ir primeiro sepultar o meu pai.
60 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Ramaremare tembe thɨ bekuŋgiya lenji ramaremare. Ko ghen u wa na vo utuŋa Loi le ghamba mbaro utuutuniye.”
60 Mas Jesus insistiu:
61 Mbowo reghava i dagewe iŋa, “Ya ghambuŋge, amalana, ko iviva wo u vatomweŋgo na va mwaewo weŋgiya lo bodaboda.”
61 Outro lhe disse: — Senhor, quero segui-lo, mas permita que antes disso eu me despeça das pessoas da minha casa.
62 Jisas i dagewe iŋa, “Thela kaero i liraweya nɨmae e ghighɨ na i ghɨmara njogha e ghereiye iye ma valɨkaiwae i kaiwo Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
62 Mas Jesus lhe respondeu:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.